LUCHTVRACHT TOEGEPAST

Transcriptie

1 LUCHTVRACHT TOEGEPAST

2

3 TOEGEPAST LUCHTVRACHT TOEGEPAST PETER VERSPECHT JOHAN GUILLIAMS Antwerpen Cambridge

4 Luchtvracht toegepast Peter Verspecht en Johan Guilliams 2017 Antwerpen Cambridge Omslagillustratie: Ersin Ergin Shutterstock ISBN D/2017/7849/82 NUR 163 Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de uitgever. Ondanks alle aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kunnen noch de auteurs noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige fout die in deze uitgave zou kunnen voorkomen.

5 VOORWOORD LUCHTVRACHT: EEN ESSENTIEEL ONDERDEEL VAN ONZE ECONOMIE EN ONS LEVEN Luchtvracht is op zich maar een beperkt onderdeel van de logistiek, maar wel essentieel. Misschien zeggen cijfers in dit geval meer dan woorden: luchtvracht staat voor minder dan 1% van alle vervoerde goederen in de wereld, maar de waarde van die goederen vertegenwoordigt wel 35% van de totale waarde van alle vervoerde goederen. E-commerce? Vaccins naar Afrika? Bloemen bij Valentijn? Formule 1 in Francochamps? Paardenwedstrijden op de Olympische Spelen? Zonder luchtvracht zou dit alles niet mogelijk zijn. Een ander belangrijk aspect van luchtvracht is snelheid. Geen enkele ander vervoermiddel komt maar in de buurt als het gaat om goederen op korte termijn wereldwijd te versturen. Just in time zou gewoon niet mogelijk zijn zonder luchtvracht. Iets bestellen op het internet van de andere kant van de wereld en dit binnen twee dagen thuis geleverd krijgen? Allemaal dankzij luchtvracht. Toch moeten we vaststellen dat luchtvracht vrij onbekend is bij het grote publiek, en onbekend maakt nu eenmaal onbemind. Daar willen we iets aan doen, want de afgelopen jaren heeft luchtvracht niet altijd de evolutie gemaakt die ze zou hebben kunnen maken. Er zijn nog veel uitdagingen en verbeteringen mogelijk. Maar ook dat maakt luchtvracht juist boeiend, interessant en vol uitdagingen. Samen met de hele cargo community op Brussels Airport hebben we Air Cargo Belgium opgericht, een vakorganisatie die de hele community sterker moet maken, die samenwerking zal bevorderen en die maakt dat we de krachten kunnen bundelen. Training en opleiding zijn daarbij van essentieel belang. Nieuwe toekomstige medewerkers warm maken voor een job in de logistiek, meer bepaald luchtvracht en deze goed opleiden is cruciaal. Dat is een van de taken die Air Cargo Belgium op zich wil nemen. Samen met de Thomas More Hogeschool te Mechelen kwam dit boek tot stand, dat ongetwijfeld een boeiend beeld geeft van wat de logistiek op en rond de luchthaven inhoudt. Toch is het ook maar een tipje van de sluier, want achter al deze pagina s, achter al die kilo s luchtvracht, gaan vele boeiende verhalen schuil in een wereld die constant in verandering en bijzonder dynamisch is. Ik hoop dat dit boek jullie inspireert, boeit en doet beseffen dat luchtvracht nog kan evolueren, dat het bij sommigen van jullie iets doet kriebelen, zoals het dat ook bij mij deed vele jaren geleden. Ergens op de luchthaven staan, onder een vliegtuig, bij zonsopgang, v

6 Luchtvracht toegepast de vracht aan boord zien gaan, met de piloot afstemmen in de cockpit, het blijft mij kriebels geven als ik terugdenk aan die momenten. Wie weet, misschien bij jullie ook? Tot binnenkort dan, ergens op Brucargo of in de wereld. Want luchtvracht opent deuren. Wereldwijd Steven Polmans Head of Cargo & Logistics Strategic Development Brussels Airport Company vi

7 VOORWOORD VAN DE AUTEURS Dit handboek is het resultaat van een samenwerking tussen de de Brucargo-gemeenschap en de Thomas More Hogeschool Mechelen. De al grondig uitgewerkte bestaande cursus Luchtvracht werd als basis gebruikt. Alle voorbeelden en afbeeldingen zijn dan ook hieruit overgenomen, tenzij anders vermeld. Vooral de verdere optimalisering en uitwerking van de cursus met een eerste inzicht in de digitale vooruitgang en de inzet van de vele beschikbare data via BRUcloud geven dit boek een enorme meerwaarde. In de strategische visie 2040 van Brussels Airport Cargo ligt de nadruk op economische vooruitgang. Ook daar wordt dus de nodige aandacht aan besteed. Voor docenten die dit handboek in hun lessen gebruiken, is de meerwaarde dat zij toegang krijgen tot de website van de uitgever, waar ze bijkomende ondersteuning kunnen vinden in de vorm van: online oefeningen voor de studenten, met mogelijkheid tot monitoring door de docent; een basis voor een powerpointpresentatie voor de didactische ondersteuning van de lessen; een beperkt aanbod aan foto s en schematische voorstellingen in de powerpointpresentatie die aansluiten bij het boek en die vrij gebruikt kunnen worden. Ten slotte hebben we ervoor gekozen het hoofdstuk Juridisch kader rond de luchtvracht alleen online ter beschikking te stellen omdat deze materie volop in verandering is en dus meer actualisering vraagt dan mogelijk is in een handboek. Elke docent kan dan zelf beslissen of hij of zij dit in het lessenpakket opneemt of niet. Er bestaan reeds zeer professionele en uitgebreide themawetboeken rond luchtvrachtrecht voor wie hier dieper op in wil gaan. Peter Verspecht en Johan Guilliams vii

8

9 DANKWOORD Dit boek had nooit tot stand kunnen komen zonder de steun van vele mensen die samen met ons geloven in deze uitgave die als doel heeft Luchtvracht en haar gemeenschap in the picture te zetten bij hun toekomstige werknemers, namelijk de studenten. In de eerste plaats denken wij dan aan de Thomas More Mechelen-community, die twee jaar geleden de auteurs de kans gaf om Luchtvracht een belangrijke rol te geven binnen de opleiding van Logistiek Management. Daarom mogen de Business Unit Manager, dhr. Geert Strobbe, en de Regiodirecteur, dhr. Karel Van Roy, zeker niet ontbreken in dit dankwoord. Verder gaat onze dank uit naar dhr. David Bellon, momenteel werkzaam in de Brucargogemeenschap, voor zijn medewerking aan de inhoudelijke vormgeving van het lessenpakket Luchtvracht binnen de hogeschoolopleiding. Zijn input heeft er zeker toe bijgedragen dat we de inhoud van dit boek kwalitatief naar een hoger niveau konden tillen. Natuurlijk bedanken wij ook de Brucargo-community, die ons haar volle steun en extra inhoud heeft gegeven om dit boek in heel Vlaanderen als referentiehandboek voor de hogescholen in Vlaanderen te promoten. Daarom ook een speciaal woord van dank aan dhr. Geert Keirens (Director AirCargo Belgium) en zijn jong enthousiast nieuw team, die de Brucargo-community heel sterk vorm aan het geven zijn. Mooi om te zien wat zij daar aan het realiseren zijn. We vergeten hierbij evenmin dhr. Jo Decock (Voka Vlaams-Brabant Coördinator Airport Trainingplatform) voor zijn bijkomende inhoudelijke input. Last but certainly not least onze uitdrukkelijke dank aan Dhr. Steven Polmans (Head of Cargo Brussels Airport en Chairman AirCargo Belgium) en zijn team, in het bijzonder aan mevr. Sara Van Gelder (Cargo Development Manager) voor haar input rond de digitale toekomst voor de cargogemeenschap en dhr. Marc Bogaert (Cargo Operations Manager) voor zijn ondersteuning en zijn operationeel inzicht. Peter Verspecht en Johan Guilliams ix

10

11 INHOUD Voorwoord: Luchtvracht: een essentieel onderdeel van onze economie en ons leven.... v Voorwoord van de auteurs vii Dankwoord ix HOOFDSTUK 1. OORSPRONG EN BELANG VAN LUCHTVRACHT Wat is luchtvracht? Geschiedenis van de luchtvracht Ontstaan De moderne luchtvracht De luchtvracht vandaag Razendsnelle evolutie Digitale toekomst Probleemstelling E-freight Simplifying the business De evolutie van systemen tot gegevensuitwisseling Samenwerken in de cloud: een toepassing & ontwikkeling op Brussels Airport De voordelen van cloudtechnologie BRUcloud Waarom partijen data willen delen in de BRUcloud Slot booking-applicatie De toekomstige gebruikers en klanten van de BRUcloud Op weg naar een digitaal Brucargo Wat brengt de toekomst: Blockchain Blockchain & Bitcoin: korte introductie Blockchain: mogelijke toepassingen in de logistieke keten Het belang van de luchtvracht in de wereldeconomie Enkele kerncijfers Groeifactoren Groei internationale handel xi

12 Luchtvracht toegepast Technologische vooruitgang Complexiteit van de supply chain Organisaties en structuren in de luchtvrachtwereld International Civil Aviation Organization (ICAO) World Customs Organization (WCO) International Chamber of Commerce (ICC) International Air Transport Association (IATA) Fédération Internationale des Associations de Transitaires et Assimilés (FIATA) HOOFDSTUK 2. LUCHTVRACHT IN BELGIË De luchthavens Brussel (Zaventem) code BRU Brussels Airport: algemeen Technische gegevens Vliegbewegingen Statistieken cargo Luik (Bierset) code LGG Charleroi (Gosselies) code CRL Oostende code OST Antwerpen (Deurne) code ANR Luchtvracht op Brussels Airport: Brucargo, de tweede logistieke draaischijf van het land Bedrijven en diensten op Brucargo Luchtvrachtagenten/expediteurs (cargo agents) Luchtvaartmaatschappijen (airlines/carriers) Soorten luchtvaartmaatschappijen Type vliegtuigen Air Operator Certificate (AOC) Keuze luchthavens Klanten Optimalisatie door het aangaan van allianties Capaciteit vliegtuigen Afhandelaars (handling agents/handlers) General Sales and Service Agents (GSSA s) Beveiligingsbedrijven Brokers Andere xii

13 Inhoud 2.2. Beroepsverenigingen Air Cargo Belgium (ACB) Belgian Airfreight Institute (BAFI) Airline Cargo Managers Association Belgium (ACMAB) CCAB Organisatie van Traffic Managers (OTM) Cargo Training Center (CTC) Voka Vlaams-Brabant Autoriteiten Douane Directoraat-generaal van de Luchtvaart (DGLV) Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) Brussels Airport Company op Brucargo Cargo Team Brucargo als pharma/perishable hub HOOFDSTUK 3. BASISPROCESSEN Inleidende begrippen Partijen in het luchtvrachtproces Exportproces Importproces Doorvoerproces De luchtvrachtbrief Air Waybill Definitie Air Waybill Types en functies van de AWB Types Air Waybill Functies van de AWB Bestemming van de verschillende originelen van de AWB Opstellen AWB Vermeldingen op de AWB Luchtvrachtbeveiliging Wettelijk kader Known Consignor Account Consignor Regulated Agent Known of Unknown Cargo: praktisch xiii

14 Luchtvracht toegepast 4. Exportproces op Brussels Airport Het ontstaan van een exportzending Aanmelding zending Ready for Carriage Afhaling/aanlevering goederen Controle veiligheidsstatuut Reservatie bij airline of GSSA Fysieke behandeling Uitklaring goederen Aanlevering afhandelaar (handling agent) Behandeling afhandelaar Opvolging zending Facturatieproces Importproces op Brussels Airport Het ontstaan van een importzending Aankomst goederen bij de afhandelaar Invoerformaliteiten Levering Claimsprocedure Algemeen Wettelijk kader Aansprakelijkheid Termijnen Onderwerp van de claim Claims: praktisch HOOFDSTUK 4. TARIFICATIE: BEGRIPPEN Basisbegrippen Inleiding Afrondingsregels Afmetingen Gewichten Munteenheden Gross weight Volume weight Chargeable weight Densiteit xiv

15 Inhoud 2. Types zendingen Directe zendingen Consolidaties Begrip Wettelijk kader Praktische uitwerking HOOFDSTUK 5. DE KOSTPRIJS VAN LUCHTVRACHT Voortransportkosten Afhaling Behandeling Documentatie AWB Certificaat van oorsprong IATA-certificaten Uitklaring Andere voortransportkosten Airport-to-airport-kosten Freight charge of weight charge Minimum charge Weight breaks B/K rating concept ULD rates Surcharges Fuel surcharge Security surcharge Andere kosten (other charges) Check fees Trends in surcharges Kosten bij aankomst Laatvolgen Inklaring Behandeling en opslag Levering Tarieven per type cargo General cargo Dangerous goods Temperature controlled cargo Express cargo xv

16 Luchtvracht toegepast 3.5. Outsized cargo Andere Kostprijsberekening consolidaties Tarificatie Volume-optimalisatie Bepaling totaalprijs Vergelijking alternatieven De expediteur De afzender of bestemmeling Berekening HOOFDSTUK 6. AIR WAYBILL The Air Cargo Tariff (TACT) Tarificatie MAWB en Direct AWB HAWB HOOFDSTUK 7. WAAROM KIEZEN VOOR LUCHTTRANSPORT? Keuze transportwijze Waarde Commercieel Publicitair Humanitair Snelheid Commercieel Aard van de goederen Volume HOOFDSTUK 8. GOEDEREN GETRANSPORTEERD MET LUCHTVRACHT Dangerous goods Wettelijk kader ICAO International Air Transport Association (IATA) Identificatie Classificatie xvi

17 Inhoud Proper Shipping Name/UN Number Hidden dangerous goods Verpakking Types verpakking Markering Labeling Documentatie Dangerous Goods Declaration AWB/Reservatie Behandeling Training Pharmaceuticals Life Science/Healthcare Economisch belang Wetgevend kader Cold chain Types pharmaceuticals Biologicals Generics Blockbusters Medical instruments en supplies OTC Services Keep Cool (COL) Controlled Room Temperature (CRT) Keep Frozen (FRZ) General cargo Verpakkingen en markering Active packaging Passive packaging Normal packaging Markering Behandeling HCCP s in air cargo Center of Excellence for Independent Validators (CEIV) Perishables Definitie Reglementering IATA Perishable Cargo Regulations xvii

18 Luchtvracht toegepast Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) Procedures en behandeling Brussels Airport als hub voor perishable cargo Live animals Reglementering Procedures en behandeling General cargo Inleiding Definitie Procedures Behandeling Automotive Kenmerken Procedures Vehicle Off Road (VOR) Engineering & Manufacturing Kenmerken Procedures Textiles & garments Kenmerken Procedures Aircraft spares Aircraft on Ground (AOG) Aircraft engines Other Chemicals Kenmerken Procedures Andere Outsized Definitie Procedures Behandeling Valuables Definitie Procedures Behandeling Personal effects Definitie xviii

19 Inhoud Procedures Behandeling Vehicles Definitie Procedures Behandeling Human remains Definitie Procedures Behandeling Mail Printed matter HOOFDSTUK 9. JURIDISCH KADER LITERATUURLIJST xix

20