Behandelwijzer. Borstkanker. mca.nl

Transcriptie

1 Behandelwijzer Borstkanker mca.nl

2 2

3 Behandelwijzer borstkanker Eigendom van: Naam... Geboortedatum... Adres... Postcode Plaats... Telefoonnummer... Bij ongeval waarschuwen... Bij verlies wordt de vinder dringend verzocht contact op te nemen met de eigenaar van dit boekje. 3

4 4

5 Inhoudsopgave 1. Waarom dit boekje? 2. Mamma Care team 3. Pagina voor aantekeningen 4. Behandeling van borstkanker 5. Informatie over uw behandeling 6. Nazorg 7. Erfelijkheid 8. Mammaprint / genexpressietest 9. Websites 10. Extra lichamelijke en psychosociale zorg 11. Lastmeter 12. Extra informatie 13. Vergoeding vervoer Nawoord 5

6 6

7 Behandelwijzer borstkanker 1. Waarom dit boekje? U wordt behandeld voor borstkanker. Om u zo volledig mogelijk te informeren over uw behandeling is dit boekje samengesteld. Het boekje is een aanvulling op het gesprek met uw specialist of andere zorgverleners. U krijgt van hen veel informatie over uw ziekte en de behandeling: u kunt de informatie in dit boekje nog eens rustig nalezen. Uw vragen In deze behandelwijzer kunt u zelf ook aantekeningen maken en uw vragen opschrijven op pagina 13. Het gebruik Het is de bedoeling dat: u uw persoonlijke gegevens invult u de behandelwijzer meeneemt als u een afspraak heeft bij de chirurg of mammacareverpleegkundige 7

8 8

9 Behandelwijzer borstkanker 2. Mamma Care Team U wordt onderzocht en mogelijk behandeld door verschillende artsen en verpleegkundigen. Zij vormen samen het Mamma Care Team van het MCA. De medische term voor borst is mamma, vandaar deze naam. Het Mamma Care Team bestaat uit artsen en verpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in onderzoek naar en behandeling van afwijkingen in de borst. Het team bestaat uit 7 chirurgen en werken samen met het Gemini Ziekenhuis in Den Helder en het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk, 2 verpleegkundig specialisten en 5 mammacareverpleegkundigen. Zij werken nauw samen met radiologen, nucleair geneeskundigen, internistoncologen en radiotherapeuten. Dit hangt af van uw individuele situatie. De chirurg De chirurg bepaalt welk onderzoek en/ of welke behandelingen nodig zijn. Dit zal met u besproken en overlegd worden. De chirurgen die deel uitmaken van het Mamma Care Team zijn gespecialiseerd in de behandeling van afwijkingen in de borst, en borstkanker. De chirurg die het eerst beschikbaar is, voert de behandeling in principe uit. U kunt ook uw voorkeur voor een bepaalde chirurg aangeven. Het kan zijn dat u dan wat langer moet wachten op behandeling. De verpleegkundig specialist Dit is een gespecialiseerd verpleegkundige, die zowel medische als verpleegkundige handelingen mag verrichten. Hij/zij werkt in nauw overleg met de chirurg op de polikliniek tijdens eigen spreekuren en is betrokken bij de nacontroles. De mammacareverpleegkundige Deze verpleegdeskundige geeft voorlichting en begeleidt patiënten voor, tijdens en na een eventuele operatieve ingreep en verdere behandelingen. Zij doet dit onder andere tijdens spreekuren die zij regelmatig houdt. In alle fases van het onderzoek en de behandeling kunnen patiënten bij haar terecht voor advies, voorlichting, (wond)behandeling en psychosociale begeleiding. Zij werkt in nauw overleg met de chirurg. 9

10 De mammacareverpleegkundige is uw aanspreekpunt/casemanager gedurende het gehele traject. Heeft u vragen? Aarzel niet uw vragen te stellen tijdens uw bezoek aan of opname in MCA. Het Mamma Care Team is ook telefonisch bereikbaar op de borstkliniek. Chirurgen Mw K.M. Blaauwendraat Dhr. J. de Jong Mw. F.H Jorna Dhr. A.M.F. Lopes Cardozo Dhr. R. Mollema Mw. G.R.H.M. Moormann Mammacareverpleegkundigen Mevr. S. Biskanter Mevr. J. Bloem Mevr. R. v. Dijk Mevr. I.M. de Keulenaar Mevr. H. Zandbergen Borstkliniek telefonische bereikbaar op werkdagen van 8:30 tot 17:00 uur op [email protected] Bij spoed en buiten kantooruren en in het weekend mag u contact opnemen met de spoedeisende hulp op Verpleegkundig specialisten Mevr. I. van Deursen Mevr. E.C.M. Buisman Mevr. B. Spaansen 10

11 Behandelwijzer borstkanker Mamma-care team K.M. Blaauwendraat oncologisch chirurg S. Biskanter mammacareverpleegkundige J. de Jong oncologisch chirurg J. Bloem mammacareverpleegkundige F.H. Jorna oncologisch chirurg R. van Dijk mammacareverpleegkundige A.M.F. Lopes Cardozo oncologisch chirurg I.M. de Keulenaar mammacareverpleegkundige R. Mollema oncologisch chirurg H. Zandbergen mammacareverpleegkundige 11

12 E. Buisman verpleegkundig specialist chirurgie I. van Deursen verpleegkundig specialist chirurgie H.P. Hendriks internist-oncoloog R.L. Huisinga plastisch chirurg S. Vrijaldenhoven internist-oncoloog R.C.J. Kanhai plastisch chirurg dr. D. Ten Oever internist-oncoloog F. van Oosterom plastisch chirurg S. de Bie verpleegkundig specialist interne geneeskunde 12

13 Behandelwijzer borstkanker H.P. Knol radiotherapeut P.H. Spruit radiotherapeut T. Leegsma radiotherapeut J.M. Uppelschoten radiotherapeut 13

14 14

15 Behandelwijzer borstkanker 3. Pagina voor uw eigen aantekeningen datum aantekeningen/vragen 15

16 datum aantekeningen/vragen 16

17 Behandelwijzer borstkanker 4. behandeling van borstkanker U wordt behandeld voor borstkanker. De zorgverleners van het Mamma Care Team hebben u al veel uitleg gegeven over de ziekte en mogelijke behandelingen. In deze behandelwijzer staan de belangrijkste zaken nog een keer op een rij. De behandeling kan voor elke patiënt verschillend zijn omdat deze van een aantal factoren afhankelijk is. Uw behandelend chirurg, verpleegkundig specialist en mammacareverpleegkundige informeren u uitgebreid over de behandeling die voor u het meest geschikt lijkt, en overleggen dit met u. Aanvullende schriftelijke informatie over de behandeling die voor u zal gelden, krijgt u van hen. U kunt die informatie achterin deze behandelwijzer bewaren. Borstkanker In de borst kunnen vele afwijkingen voorkomen, waaronder goedaardige tumoren. Deze gezwellen drukken het omringende weefsel opzij, zonder al te veel schade aan te richten. Bij een kwaadaardige tumor (maligne tumor) dringen de cellen van het gezwel de omringende weefsels wel binnen en tasten deze ook aan. Bovendien kunnen cellen van een kwaadaardig gezwel zich door het lichaam verspreiden. Op deze manier kunnen op andere plaatsen in het lichaam ook zogenoemde uitzaaiingen of metastasen aanwezig zijn. Alleen als er een kwaadaardig gezwel is, wordt er van kanker gesproken. Soms is er sprake van een vroeg stadium van borstkanker (carcinoma in situ). De cellen dringen nog niet door in de omliggende weefsels. Er is vaak wel een behandeling noodzakelijk om doorgroei te voorkomen. Mogelijke behandelingen De behandeling die de arts(en) voorstelt(len), hangt af van de aard van de tumor, uw leeftijd, of de aanwezigheid van uitzaaiingen elders in het lichaam. Belangrijk is dat de kwaadaardige tumor wordt verwijderd. Dit kan door een chirurgische ingreep: de chirurg verwijdert de tumor in de borst operatief. Afhankelijk van de grootte van de tumor, om welke soort kanker het gaat en of er één of meerdere tumoren in de borst zitten, kan het gaan om een borstsparende operatie, of een borstamputatie. 17

18 Een borstsparende operatie bestaat uit het verwijderen van de tumor, aangevuld met bestraling. Soms spelen er bij de keuze voor een borstsparende operatie of een borstamputatie ook nog andere factoren een rol. Of ook de lymfeklieren uit de oksel moeten worden verwijderd kan per geval verschillen. Ook andersoortige behandelingen kunnen de tumor in zijn groei remmen, verkleinen of zelfs helemaal vernietigen. Deze worden vaak als aanvulling op de chirurgische ingreep toegepast. Het gaat om radiotherapie (bestraling) en behandeling met medicijnen: chemotherapie en/of hormonale therapie. Deze laatste drie behandelingen kunnen ook op zichzelf worden gegeven, wanneer tumoren of uitzaaiingen niet operatief verwijderd kunnen worden. Of met een preventief doel: de behandeling wordt gegeven, om mogelijk achtergebleven zwervende kankercellen te bestrijden. Steeds vaker wordt er ook wel eens voor gekozen deze aanvullende behandeling voor de operatie te geven. Uw arts zal u in dat geval uitleggen waarom er voor die route wordt gekozen. Meerdere disciplines betrokken Bijna altijd zijn er bij uw behandeling meerdere disciplines betrokken. Dus kunnen naast de chirurg ook een radioloog, een internist, een radiotherapeut, een patholoog en nog vele andere zorgverleners betrokken zijn. In de meeste gevallen is de chirurg de coördinerend specialist. Alle onderzoeken en uitslagen worden twee keer per week in het multidisciplinair overleg besproken. Behandeling op maat Behandeling van borstkanker duurt vaak lang en kan in de loop van het behandeltraject veranderen. Afhankelijk van de uitslagen van uw onderzoeken en eventueel de operatie bepaalt de behandelend specialist wat op dat moment de beste behandeling voor u is. Elke patiënt is daardoor uniek en doorloopt zijn eigen behandeltraject. Het kan dus zijn dat uw behandeling tijdens het behandeltraject aangepast wordt. Dit is afhankelijk van de uitslagen van de onderzoeken en eventueel de operatie. Dan kan het nodig zijn om aanvullende behandelingen te geven zoals medicijnen of chemoof hormoontherapie. Uw oncoloog informeert u hierover. 18

19 Behandelwijzer borstkanker 5. Informatie over uw behandeling Uw behandelend chirurg, verpleegkundig specialist en mammacareverpleegkundige informeren u uitgebreid over de behandeling die voor u het meest geschikt lijkt, en overleggen dit met u. Aanvullende schriftelijke informatie over de behandeling die voor u zal gelden, krijgt u van hen. U kunt die informatie achter dit blad bewaren. 19

20 20

21 Behandelwijzer borstkanker 6. Nazorg Na uw behandeling staat u onder controle. In het eerste jaar wordt u driemaandelijks gecontroleerd. In het tweede jaar is dit om de zes maanden, en vervolgens komt u jaarlijks voor controle. Na vijf jaar worden de controles overgenomen door het bevolkingsonderzoek als u niet ouder bent dan 75 jaar. Afhankelijk van uw behandeling wordt u door de chirurg, verpleegkundig specialist of radiotherapeut gecontroleerd. Deze laatste doet alleen controles als u ook bent bestraald. Als u ook een behandeling met medicijnen krijgt, blijft u ook bij de internist-oncoloog onder controle. Voor vragen of klachten tussen de controles door kunt u altijd contact opnemen met een mammacareverpleegkundige of verpleegkundig specialist. Zij zijn telefonisch bereikbaar, en u kunt na het maken van een afspraak altijd bij hen terecht. U vindt de telefoonnummers voorin deze behandelwijzer. 21

22 22

23 Behandelwijzer borstkanker 7. Erfelijkheid Bij één op de acht vrouwen wordt in Nederland borstkanker vastgesteld. Meestal is de oorzaak van borstkanker niet duidelijk. Soms komt (borst) kanker toevallig voor bij meerdere familieleden, soms is er sprake van een erfelijke aanleg voor borstkanker. Aanwijzingen voor erfelijke aanleg van borstkanker kunnen zijn: borstkanker op jonge leeftijd, borstkanker bij meerdere familieleden, meerdere tumoren in één borst of in beide borsten, de combinatie van borst en/ of eierstokkanker in één familie en borstkanker bij een man. Of er bij u mogelijk sprake kan zijn van een erfelijke aanleg voor borstkanker zal de specialist met u bespreken. Indien erfelijkheidsonderzoek raadzaam is kunt u via de specialist, verpleegkundig specialist, mammacare verpleegkundige of huisarts een verwijzing krijgen. voorkomen van kanker in de familie) bespreken. Afhankelijk hiervan kunnen er vervolgonderzoeken worden gedaan. Vaak is het zinvol medische gegevens van uzelf en van familieleden te bestuderen. Eventueel kan (bloed) DNA-onderzoek naar een erfelijke aanleg worden gedaan. Dit onderzoek kan belangrijk zijn voor de behandeling van uw borstkanker, maar ook voor uw familieleden kan het belangrijk zijn om te weten of het risico op (borst) kanker voor hen hoger is dan het bevolkingsrisico. Niet altijd leidt een consult bij de klinische genetica tot het inzetten van DNA-onderzoek. Wel krijgt u antwoord op uw vragen over (borst)kankerrisico en een advies voor periodiek onderzoek voor uzelf en/of uw familieleden. In het MCA, op de polikliniek chirurgie, houdt de klinisch geneticus (erfelijkheidsdeskundige) en/of de genetisch consulent wekelijks spreekuur. Deze zal eerst een afspraak met u maken en uw stamboom (het 23

24 24

25 Behandelwijzer borstkanker 8. Mammaprint / genexpressietest Het multidisciplinair team beoordeelt of u na de borstoperatie in aanmerking komt voor aanvullende behandeling. Bepalende factoren hierin zijn de grootte van de borsttumor, de delingssnelheid van de tumor, specifieke kenmerken van de tumor zoals bijvoorbeeld hormoongevoeligheid en de aanwezigheid van uitzaaiingen in de lymfklieren. Soms is een extra onderzoek noodzakelijk om tot een optimaal advies te komen. Hierbij wordt met een genexpressietest op het reeds aanwezige tumormateriaal gekeken naar het genetisch profiel van de kankercellen, de zogenaamde mammaprint. 25

26 26

27 Behandelwijzer borstkanker 9. Websites Soort informatie Organisatie Adres Informatie over alles wat met borstkanker te maken heeft / link naar informatie voor jonge vrouwen met borstkanker Startpaginga met links naar site s met nieuws en informatie over behandelingen, en lotgenotencontact Algemene site over kanker met specifieke informatie over borstkanker met de module: keuzen bij borstsparende behandeling of borstamputatie Informatie over richtlijnen bij de behandeling van de verschillende soorten kanker Informatie, voorlichting, lotgenotencontact en behartiging belangen voor kankerpatienten en naasten Informatie en voorlichting specifiek voor kinderen Borstkanker Vereniging Nederland (BVN) De Nederlandse Kankerbestrijding Overheid Samenwerkingsverband van 24 patientenorganisaties www. levenmetborstkanker.nl/ startpagina.html www. kwfkankerbestrijding.nl Diverse informatie nazorg Overheid www. toekomstnakanker.nl/ika Informatie over lymfoedeem Stichting Lymfologie Centrum Nederland Informatie over herstel en balans programma Informatie voor en door jonge vrouwen Als jouw wereld stil komt te staan Informatie over behan deling in het MCA Vereniging van integrale kankercentra i.s.m. revalidatiecentra en kankerpatiëntenverenigingen Medisch Centrum Alkmaar

28 28

29 Behandelwijzer borstkanker 10. Extra lichamelijke en psychosociale zorg Behandeling van kanker is doorgaans lichamelijk en emotioneel zeer aangrijpend. Ook op sociaal of spiritueel gebied kunnen er problemen zijn. Het is dan belangrijk te weten bij wie u met uw vragen en problemen terecht kunt. Over het algemeen kan de mammacareverpleegkundige en/of verpleegkundig specialist u daarbij ondersteunen. Soms is er meer hulp nodig. Hieronder vindt u meer informatie. Lastmeter Uw specialist of verpleegkundige kan u vragen om de lastmeter in te vullen. De lastmeter is een hulpmiddel om te kijken of u klachten heeft en zo ja, welke klachten. De antwoorden die u hierop aangeeft, worden meteen met u besproken. Als het noodzakelijk en/of gewenst is, kan er een vervolggesprek worden aangeboden. Ook kan de specialist of verpleegkundige u doorverwijzen naar een hulpverlener. Extra ondersteuning Het MCA heeft diverse medewerkers in dienst die zich gespecialiseerd hebben in de behandeling van de oncologische patiënten. Soms is er extra ondersteuning nodig, ook voor de thuissituatie. Hiervoor zijn er diverse instanties in deze regio. Heeft u behoefte aan extra steun? Kijk dan eens op de website van het MCA: Klik vervolgens op de nazorgwijzer oncologie. U heeft twee mogelijkheden om een afspraak te maken: Wilt u weten bij welke instantie u voor welke vraag het beste terecht kunt, dan kunt u contact opnemen met de mammacareverpleegkundige of de verpleegkundig specialiste, telefoon Ook kunnen zij een afspraak voor u maken. U kunt zelf direct een afspraak maken. Hierna vindt u de diverse instanties die u kunt raadplegen. Voor de meeste organisaties geldt dat er geen kosten aan verbonden zijn of dat het vergoed wordt door de zorgverzekeraar. 29

30 Wij kunnen u onder andere verwijzen naar: De thuiszorg Deze organisatie biedt diverse zorgactiviteiten in de thuissituatie. De oncologie-wijkverpleegkundige heeft specifieke kennis op het gebied van kanker en de behandeling. Zij kan bij u thuis komen om vragen en problemen te bespreken en u en uw naasten te ondersteunen. Medisch maatschappelijk werk (MMW) Het MMW biedt hulp aan patiënten en hun naasten bij het hanteren van de ziekte, de ziekenhuisopname en de medische behandeling. Hij/zij richt zich op het verminderen van spanningen en het verbeteren van het algeheel welbevinden van de patiënt en diens naasten. (Klinisch-) psycholoog Als er een mogelijke samenhang bestaat tussen lichamelijke en psychische klachten, kan de psycholoog worden ingeschakeld. In een aantal gesprekken worden uw problemen in kaart gebracht en wordt u hulp geboden om uw klachten te verminderen. Deze kunnen te maken hebben met onder andere verwerking, stemming, uw zelfbeeld, seksualiteit, het (veranderde) uiterlijk of bijvoorbeeld hervatten van werk en taken. Herstel en balans Dit is een revalidatieprogramma waarin lichaamsbeweging en psychosociale begeleiding gecombineerd kunnen worden. Het doel is de lichamelijke, sociale en psychische klachten te verminderen en het dagelijks functioneren te verbeteren. Geestelijk verzorger Hij/zij begeleidt mensen op het gebied van zingeving en levensvragen (schuld, hoop, toekomst, afhankelijkheid, geloofsvragen). Pijnpoli Een ziekte als kanker en de behandeling daarvan kunnen pijnklachten veroorzaken. De behandeling kan op verschillende manieren plaatsvinden. Soms is hierbij de expertise van een pijnpoli nodig. Hier werken verschillende specialisten samen met als doel de pijn te verminderen. 30

31 Behandelwijzer borstkanker Fysiotherapeut Voor problemen die te maken hebben met bewegen, vermoeidheid of een slechte conditie, kunt u bij een fysiotherapeut terecht. Er zijn fysiotherapeuten die een speciaal revalidatieprogramma aanbieden tijdens of na de behandeling. Bij specifieke problemen zoals vochtophoping, lymfeoedeem of een probleem met het litteken, kan u ook verwezen worden naar een fysiotherapeut gespecialiseerd op lymfedrainage of een huidtherapeut. Onco-Move Uit onderzoek is gebleken dat bewegen kan helpen om de kanker en chemotherapie beter te doorstaan en sneller te herstellen. Het kan goed zijn om het enkele dagen na de chemotherapie, rustiger aan te doen. Maar wilt u zich op den duur fitter voelen, dan is juist bewegen zoals wandelen en fietsen beter voor u. Daarom biedt het MCA Onco-Move aan, dit is een beweegprogramma wat tijdens de behandeling met chemotherapie gevolgd kan worden. Onco-Move houdt in dat u thuis, in de eigen omgeving 4-6 x per week 30 minuten matig intensief beweegt en zo aan uw conditie werkt. Kies een vorm van bewegen die bij u past en die u prettig vindt. Dat maakt het makkelijker om het vol te houden en zo kunt u zelf een bijdrage aan uw herstel leveren. t Praethuys t Praethuys is een inloophuis. U bent hier welkom voor een praatje, voorlichting, een activiteit, contact met lotgenoten of een moment van rust en bezinning. Voor patiënten, partners of andere betrokkenen, kinderen en jongeren of nabestaanden. De folder van t Praethuys is verkrijgbaar op alle oncologische afdelingen. Ook kunt u een kijkje nemen op de website: Aan het werk Werk kan afleiding geven en dat kan een positieve invloed hebben op uw herstel. Als het mogelijk is, blijft u dan werken. Kijk wat u wel en niet kan en hoeveel uur u kunt werken. Zorg in ieder geval dat u contact houdt met het werk. Houd uw leidinggevende op de hoogte van uw situatie en neem contact op met uw bedrijfsarts. Wanneer u vastloopt 31

32 en u ondersteuning nodig heeft, kan mogelijk het medisch maatschappelijk werk hierin ondersteunen of adviseren. Ook zijn er andere organisaties die zich bezig houden met ziekte en werk: Stap Nu is een organisatie die zich bezighoudt met re-integratie. Iedereen kan ondersteuning krijgen. Als u wilt blijven werken tijdens de behandeling, of weer wilt gaan werken maar niet weet hoe te beginnen. Ook als u al aan de slag bent en u ervaart toch nog de gevolgen van de behandelingen, kunt u begeleiding aanvragen bij deze organisatie. Meer weten? Kijk op Re-turn is een organisatie die de werknemer met kanker en zijn werkgever ondersteunt. Deze organisatie werkt met een gericht, persoonlijk advies. Meer weten? Kijk op Kanker en werk geeft informatie aan werkgever, ondernemer en HR professional over hoe om te gaan met een medewerker die kanker krijgt. Deze organisatie biedt ondersteuning, advies en informatie voor het begeleiden van medewerkers met kanker. Meer informatie vindt u op Nog meer informatie Voor een uitgebreid overzicht van bovenstaande mogelijkheden en nog meer informatie over bijvoorbeeld: uiterlijke verzorging, werkhervatting en re-integratie, kinderen en ouders op: keuze verwijzer en klik dan op nazorgwijzer oncologie 32

33 Behandelwijzer borstkanker 11. De Lastmeter Invuldatum: (dag-maand-jaar) Hoeveel last hebt u van problemen, klachten, zorgen? Vul eerst onderstaande thermometer in. Omcirkel het nummer op onderstaande thermometer dat het best samenvat hoeveel last u de afgelopen week (inclusief vandaag) hebt gehad op lichamelijk, emotioneel, sociaal en praktisch gebied. Thermometer = extreem veel last = helemaal geen last IKNO

34 Probleemlijst Wilt u voor onderstaande gebieden aangeven of u de afgelopen week (inclusief vandaag) hier moeite mee hebt gehad of problemen bij hebt ervaren. Wilt u elke vraag beantwoorden? ja nee ja nee ja nee ja nee ja nee Praktische problemen zorg voor kinderen wonen / huisvesting huishouden vervoer werk / school / studie financiën verzekering Gezins- / sociale problemen omgang met partner omgang met kinderen omgang met familie / vrienden Emotionele problemen greep hebben op emoties herinneren van dingen zelfvertrouwen angsten neerslachtigheid / somberheid spanning eenzaamheid concentratie schuldgevoel controleverlies Religieuze/spirituele problemen zin van het leven / levensbeschouwing vertrouwen in God / geloof Lichamelijke problemen uiterlijk veranderde urine uitscheiding verstopping / obstipatie ja nee Lichamelijke problemen (vervolg) diarree eten opgezwollen gevoel koorts mondslijmvlies misselijkheid droge, verstopte neus pijn seksualiteit droge, jeukerige huid slaap benauwdheid duizeligheid praten smaakvermogen veranderingen in gewicht tintelingen in handen / voeten wassen / aankleden dagelijkse bezigheden moeheid conditie spierkracht Andere problemen Zou u met een deskundige willen praten over uw problemen? ja misschien nee 34

35 Behandelwijzer borstkanker 12. Extra informatie Registratie van kanker: van groot belang Wetenschappelijk onderzoek is belangrijk om in de toekomst kanker te voorkomen en de behandeling te verbeteren. Daarvoor hebben wij gegevens nodig van mensen die nu kanker hebben. De Integrale Kankercentra verzamelen deze gegevens in de Nederlandse Kankerregistratie. Wij maken de gegevens onherkenbaar, zodat ze niet tot één persoon te herleiden zijn. Mocht u bezwaren hebben tegen deze registratie dan kunt u een brief schrijven naar: Medisch Centrum Alkmaar Medische Administratie /0031 Wilhelminalaan JD Alkmaar Meer informatie over dit onderwerp vindt u in de IKA brochure Registratie van kanker: van groot belang. Deze brochure ligt in het folderrek van de afdelingen radiotherapie, oncologie, chirurgie, dagbehandeling interne en de balie van patiëntenvoorlichting. Voorlichtingsbijeenkomsten Het MCA en Regionale Thuiszorg organiseren jaarlijks een serie van acht voorlichtingsbijeenkomsten. De themamiddagen worden in principe iedere tweede dinsdag van de maand gehouden van tot uur. Tijdens deze middagen staat er telkens een ander onderwerp centraal. Een deskundige geeft een inleiding, waarna er gelegenheid is om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen. Deze middagen worden begeleid door een oncologie-verpleegkundige van het MCA of een gespecialiseerde oncologie-wijkverpleegkundige van de Regionale Thuiszorg. Aan deze themamiddagen zijn geen kosten verbonden. Voor de themamiddagen is een minimum aantal van acht personen vereist. Het maximale aantal deelnemers is vijfentwintig. Folders met informatie over deze voorlichtingsbijeenkomsten staan in het folderrek van afdelingen radiotherapie, oncologie, chirurgie, dagbehandeling interne of de balie van patiëntenvoorlichting. 35

36 Voor meer informatie of inschrijving kunt u terecht bij de balie van patiëntenvoorlichting van het MCA, huisnummer 037, telefoon Vragen over kanker? Voorlichtingscentrum KWF- Kankerbestrijding KWF Kankerbestrijding heeft een voorlichtingscentrum, gevestigd aan Delflandlaan 17, 1062 CA te Amsterdam. Hier kunt u tijdschriften en boeken inzien, video s bekijken en uw vragen stellen aan deskundigen. Maakt u van tevoren wel een afspraak. Het voorlichtingscentrum is open van uur. Meer informatie over het MCA? Op de website vindt u informatie over het MCA. Heeft u klachten? In de brochure Een klacht, laat het ons weten! staat beschreven hoe u kunt handelen bij een klacht. Deze brochure vindt u in folderrekken op de poliklinieken en verpleegafdelingen, en bij de balie van patiëntenvoorlichting. U kunt ook uw vragen stellen via de gratis KWF Hulp-en Informatielijn, telefoonnummer: Deze is bereikbaar van uur en van uur. Meer informatie vindt u op de website: of op de website van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenverenigingen 36

37 Behandelwijzer borstkanker 13. Vergoeding vervoer Nawoord Uw zorgverzekeraar vergoedt een deel van de vervoerskosten die u moet maken voor eventuele bestraling of chemotherapie. U moet dan vooraf toestemming vragen aan uw zorgverzekeraar. U heeft daarvoor een zogenoemd aanvraagformulier ziekenvervoer nodig. Dit formulier is verkrijgbaar bij de balie van radiotherapie (048) of de balie van de dagbehandeling interne (133). Mocht dit voor u van toepassing zijn, dan wordt u hier nog uitgebreid over geïnformeerd. Goede zorg borstkanker Medisch Centrum Alkmaar ontving van de Borstkanker Vereniging Nederland (BVN) het Roze Lintje. Dit lintje geeft aan dat MCA voldoet aan goede borstkankerzorg volgens de criteria van BVN. U kunt uw eigen ervaringen delen met de Monitor Borstkankerzorg van de BVN, via een vragenlijst die u via de mail toegestuurd kunt krijgen. U kunt u hiervoor aanmelden bij uw mammacareverpleegkundige aan het begin van uw behandeling. Vanzelfsprekend wordt de kwaliteit van zorg ook door inspectie van de Gezondheidszorg en andere instanties (o.a.zichtbare Zorg, IKNL) beoordeeld. Binnen MCA verrichten de diverse afdelingen ook regelmatig een kwaliteitsonderzoek. Natuurlijk kunt u met uw op- of aanmerkingen ook bij uw specialist of verpleegkundige terecht. Wij horen graag van u hoe u de zorg heeft ervaren zodat wij deze kunnen optimaliseren. 37

38 38

39 Behandelwijzer borstkanker Colofon Redactie: Mamma Care Team MCA afdeling communicatie MCA Fotografie: beeldgroep MCA Vormgeving: vormgeving MCA Druk: Ricoh Artikelnummer: / Op alle behandelingen in MCA zijn de algemene voorwaarden van MCA van toepassing, zie of vraag bij de balie van patiëntenvoorlichting. 39

40 Medisch Centrum Alkmaar Wilhelminalaan JD Alkmaar T mca.nl