Extra plaatsen in verpleeghuizen nodig

Transcriptie

1 Nummer 29 In dit nummer: Nog steeds behoefte aan uitbreiding verpleeghuiscapaciteit Bouwkostennota: lichte stijging kostennormen zorgbouw Normatieve kapitaallastencomponent in ontwikkeling Bouwcollege stelt jaarverslag vast Bouwdag ouderenzorg komt er weer aan Kort Bestek mei 2006 Extra plaatsen in verpleeghuizen nodig Er bestaat nog steeds behoefte aan uitbreiding van het aantal verpleeghuisplaatsen in Nederland. Afhankelijk van het gekozen scenario, gaat het om meer intramurale of meer extramurale capaciteit. Behoefte aan uitbreiding van verzorgingshuiscapaciteit is er niet. Wel is de kwaliteit van de bestaande verzorgingshuizen (en verpleeghuizen) zodanig dat financiële middelen voor instandhouding en verbetering nodig zijn. Dit blijkt uit het Onderzoek bouwbehoefte verpleging en verzorging , dat het Bouwcollege heeft uitgebracht aan de Minister van VWS. Dit bouwbehoefte-onderzoek is een vervolg op het monitoringonderzoek van oktober 2005 waarin de gebouwkwaliteit van de verzorgings- en verpleeghuizen is onderzocht. In het huidige onderzoek worden de kostengevolgen van de monitoringresultaten in beeld gebracht. Scenario s Het Bouwcollege onderscheidt in het onderzoek 4 scenario s. In scenario 1 wordt ervan uitgegaan dat het zorggebruik door 75+-ers ongeveer gelijk blijft aan de huidige trend. Dit scenario levert verreweg de meeste intramurale bouwbehoefte op. Scenario 2 gaat ervan uit dat mensen met een vraag naar lichte tot matige verzorgingshuiszorg in 2014 allemaal zelfstandig wonen en thuis zorg op afroep ontvangen. In dit scenario zal veel renovatie en nieuwbouw van woningen voor ouderen nodig zijn om de doelgroep adequaat extramuraal te kunnen huisvesten. De daadwerkelijke bouw van woningen loopt de laatste jaren echter ver achter bij de behoefte en voor de (nabije) toekomst verwacht het Bouwcollege in deze situatie geen drastische veranderingen. In scenario 3 wordt daarom verondersteld dat slechts voor de helft van de verzorgingshuiscapaciteit levensloopbestendige woningen met zorg gerealiseerd kunnen worden, de andere helft blijft intramuraal gehuisvest. De intramurale bouwbehoefte is in dit scenario hoger dan in scenario 2. Scenario 4 wijkt ten aanzien van de verpleeghuiscapaciteit af van alle andere scenario s. In dit scenario wordt aangenomen dat voor 20% van alle doelgroepen in de categorie zwaar scheiden van wonen en zorg toegepast kan worden. De behoefte aan intramurale uitbreiding en instandhouding van verpleeghuiscapaciteit daalt dan ten opzichte van de overige scenario s. In de eerste 3 scenario s bedraagt de behoefte aan intramurale capaciteitsuitbreiding van verpleeghuisplaatsen ruim in de periode (3.600 per jaar), in scenario 4 bedraagt deze plaatsen (ruim per jaar). 1

2 Het is overigens zeer de vraag of scheiden van wonen en zorg, met name voor de psychogeriatrie, een realistische optie is die de cliënt meerwaarde biedt. Financiële gevolgen De benodigde jaarlijkse exploitatiemiddelen voor instandhouding en uitbreiding samen lopen uiteen van 296 mln. in het eerste scenario tot 93 mln. in scenario 4. Het Bouwcollege gaat ervan uit dat deze middelen passen binnen de door VWS gestelde financiële kaders. Vervolg op dit onderzoek Dit onderzoek op macroniveau krijgt een vervolg op microniveau, waarbij vooral naar de toekomst van de individuele verzorgingshuizen zal worden gekeken. De interne en externe omgevingsfactoren van elk huis zullen daarbij een belangrijke rol spelen. Voor dit vervolgonderzoek zal het Bouwcollege samenwerken met de organisaties van de instellingen, verzekeraars, patiënten en rijksoverheid (Arcares, ZN en zorgkantoren, NPCF, VWS). Lichte stijging bouwkostennormen In de op 15 mei door het Bouwcollege vastgestelde Bouwkostennota 2006 zijn de bouwkostennormen verhoogd als gevolg van doorberekening van de ontwikkelingen van lonen en prijzen in het afgelopen jaar. Deze verhoging op basis van de gezondheidszorgindex bedraagt 2,3% (over de periode 1 januari 2005 tot 1 januari 2006). Verder is een marginale verhoging doorberekend in verband met wijzigingen in de bouwregelgeving (Bouwbesluit) per 1 september In de Bouwkostennota worden elk jaar de kostennormen voor (nieuw)bouw in de gezondheidszorg bepaald. Na vaststelling door het Bouwcollege moeten de kostennormen nog goedgekeurd worden - in principe binnen acht weken - door de minister van VWS. Daarna wordt de Bouwkostennota gepubliceerd. Bouwmarkt trekt aan De bouw maakt thans, na enkele jaren van laagconjunctuur, weer een herstel door. Voor 2006 wordt de groei geraamd op circa 5%. Dit beeld blijkt onder meer uit de door het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) opgestelde conjunctuurmeting, diverse marktindicatoren en uit de door het Bouwcollege uitgevoerde analyse van de aanbestedingsresultaten. Het herstel van de bouwmarkt leidt tot gemiddeld hogere aanneemsommen. De Bouwkostennota 2006 beschrijft een gemiddeld 5% meevallend (voordelig) aanbestedingsresultaat over de in 2005 aanbestede projecten. Het jaar daarvoor bedroeg het voordelig resultaat nog 10,3%. De eerdere verlagingen van de bouwkostennormen als gevolg van de ontwikkeling van de bouwmarkt (in 2003 met 5% en in 2005 met respectievelijk 2,3% voor AWBZ-voorzieningen en 5,3% voor de ziekenhuizen) zijn slechts ten dele in deze cijfers verwerkt. Geen (extra) verhoging kostennorm De recente ontwikkelingen op de bouwmarkt bieden echter geen aanleiding meer voor een verlaging van de bouwkostennormen. Er is echter ook geen aanleiding voor een (extra) verhoging. Uit de in de Bouwkostennota 2006 beschreven interne kostenonderzoeken volgt namelijk dat de goedgekeurde bouwkosten per feitelijk te realiseren m 2 lager uitkomen dan de bouwkostennormen. Veel ingediende bouwplannen hebben een grotere vloeroppervlakte dan de rekenoppervlakte op basis van de prestatie-eisen. Deze grotere bouwplannen konden de afgelopen jaren als gevolg van de gunstige aanbestedingsresultaten binnen het op basis van de rekenoppervlakte en de bouwkostennormen toegestane budget worden gerealiseerd. In deze situatie ontstaat nu dus mogelijk verandering. 2

3 Normatieve kapitaallastencomponent in ontwikkeling In de zogenoemde kapitaallastenbrief aan de Tweede Kamer heeft de minister op 8 maart 2005 aangegeven dat het huidige systeem van aanbodsturing moet worden vervangen door een vorm van integrale prestatiebekostiging. De prestaties in de ziekenhuiszorg worden sinds 2005 uitgedrukt in diagnosebehandelcombinaties (dbc s). Volgens de brief gaan ook de kapitaallasten onderdeel uitmaken van de prijzen van de producten (de dbc s). Via de productie moeten de ziekenhuizen voldoende kapitaallasten proberen binnen te krijgen om aan hun verplichtingen aan de geldverschaffers (banken e.d) te kunnen voldoen. Op het moment dat de instellingen volumerisico gaan lopen op de kapitaallasten zullen de ziekenhuizen zelf geheel verantwoordelijk worden voor hun bouwbeslissingen. Dit houdt in dat alsdan het systeem van het afgeven van vergunningen voor bouw zal ophouden te bestaan. Om dit technisch uitvoerbaar te maken heeft het ministerie van VWS in juli vorig jaar het CTG/ZAio, het Bouwcollege en de Stichting dbconderhoud verzocht de introductie van normatieve kapitaallastencomponenten (nkc s) voor de dbc s uit te werken. Door de invoering van de nkc s worden zorgaanbieders per geproduceerde dbc gecompenseerd voor de kapitaallasten. Daarbij is van belang dat de nkc s zijn afgestemd op de kapitaalintensiteit van de desbetreffende (groepen van) dbc s. De nkc s hebben betrekking op marktconforme vergoedingen voor de afschrijvingskosten voor gebouwen, de afschrijvingskosten voor inventaris en automatisering (reeds opgenomen in de prijzen van de beschreven prestaties), de vermogenskosten van de vaste activa en de vermogenskosten van inventaris, automatisering en werkkapitaal. Stand van zaken De drie bovengenoemde partijen hebben - in een vijftal notities - beschreven op welke wijze de nkc s voor algemene en academische ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra kunnen worden vastgesteld. Deze notities leveren ieder deelproducten voor de berekening van de nkc s op. Per deelnotitie is een aantal beslispunten geformuleerd, waarover VWS standpunten in moet nemen. De besturen van de genoemde partijen, waaronder het Bouwcollege, hebben de ambtelijk opgestelde deelproducten, inclusief beslispunten, inmiddels vastgesteld. In een later stadium zal aandacht worden besteed aan het invoertraject. Dit zal gebeuren nadat een analyse heeft plaatsgevonden van de consequenties op macro-niveau en op het niveau van de individuele instellingen. Deze analyse zal rond de zomer worden afgerond. Over enkele specifieke onderdelen, zoals de bekostiging van de kapitaallasten voor de acute zorg en de zogenaamde academische component (de extra ruimtebehoefte van academische ziekenhuizen ten opzichte van algemene ziekenhuizen) moeten door VWS nog richtinggevende uitspraken worden gedaan. De notities gaan niet over de zogeheten categorale ziekenhuizen, bijvoorbeeld revalidatie- en dialysecentra. Voor deze voorzieningen zullen de nkc s op een later moment worden berekend. Uw vraag, ons antwoord Nogmaals: bouwprioriteiten onder de WTZi In de vorige editie van Kort Bestek stond vermeld dat ook instellingen die slecht en matig ( rood en oranje ) scoorden bij het onderzoek gebouwkwaliteit van het Bouwcollege voorrang krijgen bij de bouw. Vallen verzorgingshuizen hier ook onder? Ja, in principe wel. Maar omdat de bouw van verzorgingshuizen feitelijk geen prioriteit heeft, (zo heeft de staatssecretaris van VWS laten weten in de beleidsregels van de WTZi), zal dit er in de praktijk op neerkomen dat rode en oranje verzorgingshuizen weliswaar voorrang hebben op groene verzorgingshuizen, maar dat de daadwerkelijke bouw afhankelijk is van de beschikbaarheid van financiële middelen. Adressering aanvraag toelating zonder bouw Moet ik een toelating zonder bouw bij het College voor zorgverzekeringen aanvragen of moet ik hiervoor nu toch bij het ministerie van VWS zijn? In het oorspronkelijke wetsvoorstel voor de Wet toelating zorginstellingen zou het ministerie van VWS alleen de toelatingen met bouw afgeven en had het College voor zorgverzekeringen een taak ten aanzien van toelatingen zonder bouw. Kort geleden heeft het parlement een wetsvoorstel tot wijziging van de WTZi aangenomen. De belangrijkste wijziging is dat het College voor zorgverzekeringen van zijn toelatingstaak is ontheven en dat het afgeven van toelatingen zonder bouw nu ook door het ministerie van VWS gebeurt. Kortom, alle toelatingen van de WTZi worden nu door VWS afgegeven. 3

4 Jaarverslag biedt zicht op beeldbepalende ontwikkelingen in zorgbouw Het onlangs vastgestelde jaarverslag van het Bouwcollege over 2005 bevat, zoals gebruikelijk, een overzicht van de werkzaamheden die het Bouwcollege vorig jaar heeft verricht (inclusief de aantallen adviezen en vergunningen over individuele bouwplannen), afgezet tegen de in het werkprogramma 2005 voorziene werkzaamheden. Als zelfstandig bestuursorgaan en (een van de) uitvoeringsorganisatie(s) van het ministerie van VWS verantwoordt het Bouwcollege daarmee zijn activiteiten. Het jaarverslag biedt echter meer: om de geïnteresseerde lezer een beter totaaloverzicht van beeldbepalende ontwikkelingen in de zorg(bouw) te bieden en tevens meer inzicht in de follow-up van zijn activiteiten, is een afzonderlijk deel Ontwikkelingen in de zorgbouw opgenomen. Het jaarverslag opent zodoende met de belangrijkste wijzigingen in de toepasselijke regelgeving. Het gaat dan met name om de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) - de opvolger van de WZV - en, daaruit voortvloeiend, de beoogde integrale en transparante tarieven in de gezondheidszorg (kapitaallastenbrief). Vervolgens wordt ingegaan op de gevolgen daarvan voor het vastgoed in de zorg. Ook de toekomst van het Bouwcollege zelf komt daarbij om de hoek kijken. Vervolgens wordt in beeld gebracht wat er in 2005 aan bouw in gebruik is genomen en hoeveel capaciteit beschikbaar is gekomen voor AWBZ-zorg. Daarmee wordt ook duidelijk hoeveel verblijfscapaciteit nu in totaal beschikbaar is. Dit alles wordt beschreven per sector, doelgroep en zorgkantoorregio. Ook wordt een doorkijkje geboden naar wat er nog in de pijplijn zit, op basis van een analyse van de in 2005 ingediende bouwplannen en de voor de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg relevante (beleids)thema s. Het jaarverslag zal in de loop van juni in druk verschijnen. Wie na onderstaand voorproefje zijn nieuwsgierigheid niet kan bedwingen, kan al eerder de website bezoeken. Meeste nieuwe AWBZ-capaciteit gaat naar ouderenzorg In 2005 zijn ruim plaatsen voor verblijf in AWBZ-voorzieningen opgeleverd. Het merendeel daarvan (60%) is bestemd voor verpleging en verzorging (V&V), zie de figuur hieronder. De toename van het aantal plaatsen betreft vooral deze sector. De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) heeft in 2005 relatief gezien het minste aantal plaatsen in gebruik genomen; de toename in capaciteit (54 plaatsen) is dan ook beperkt. In gebruik genomen capaciteit pts. (37%) GHZ 969 plts (11%) GGZ V&V 5275 plts. (60%) Ingebruikname per sector en/of doelgroep In de V&V is 42% van de beschikbaar gekomen capaciteit bestemd voor psychogeriatrische verpleeghuiszorg, 40% voor verzorgingshuiszorg en 18% voor somatische verpleeghuiszorg. Het relatief grote aandeel verzorgingshuisplaatsen geeft een wat vertekend beeld van de ontwikkelingen in deze sector. In de meeste zorgkantoorregio s is namelijk sprake van een reductie, dan wel stabilisatie van het aantal verzorgingshuisplaatsen. In de regio s Zuid-Limburg, Arnhem en Zuid-Oost Brabant is deze reductie van capaciteit het meest omvangrijk met respectievelijk 141, 132 en 127 plaatsen. Verder wordt meer en meer gekozen voor hedendaagse combinaties van wonen, zorg en welzijn om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen. In de verpleeghuiszorg is per saldo wel sprake van capaciteitsuitbreiding, vooral voor psychogeriatrie (1.037 plaatsen) en in mindere mate voor somatiek (118 plaatsen). In de gehandicaptenzorg (GHZ) is 98% van de in 2005 in gebruik genomen capaciteit bestemd voor verstandelijk gehan- Mutatie in gebruik genomen capaciteit plts. (37%) GHZ 54 plts (4%) GGZ V&V 868 plts. (59%) 4

5 dicapten. In beperkte mate is capaciteit voor lichamelijk dan wel zintuiglijk gehandicapten beschikbaar gekomen. In zowel de GHZ als de GGZ gaat de ingebruikname van capaciteit niet gepaard met reductie van verblijfscapaciteit, maar is sprake van uitbreiding. Ingebruikname per zorgkantoorregio Op het niveau van de zorgkantoorregio blijkt dat in de regio s Arnhem, Zuid- Limburg en Friesland de meeste AWBZcapaciteit in gebruik is genomen, respectievelijk 903, 642 en 582 plaatsen. In de grafiek hieronder is de capaciteitsverdeling per sector weergegeven. In vrijwel iedere regio is capaciteit voor verpleging en verzorging gerealiseerd, en in de regio s Zwolle en Noord-/Midden Limburg is relatief veel capaciteit voor gehandicaptenzorg gerealiseerd. In gebruik genomen capaciteit per zorgkantoorregio (2005) Groningen Friesland Drenthe Zwolle Twente Apeldoorn, Zutphen e.o. aantal plaatsen Midden IJssel Arnhem Nijmegen Utrecht Flevoland t Gooi Noord-Holland Noord Kennemerland Zaanstreek Waterland Amsterdam Amstelland & de Meerlanden Zuid Holland Noord Haaglanden Delft Westland Oostland Midden Holland Rotterdam Nieuwe Waterweg Noord Zuid-Hollandse eilanden Waardenland Zeeland West-Brabant Midden-Brabant Noordoost Brabant Zuidoost-Brabant Noord- en Midden Limburg Zuid-Limburg zorgkantoorregio Verpleging & verzorging Gehandicaptenzorg Geestelijke gezondheidszorg Nieuw handboek vergroot transparantie besluitvormingsproces Het Bouwcollege heeft een geactualiseerde versie van het zogeheten Compendium uitgebracht. Daarin worden de taken van het Bouwcollege en de toetsingskaders en procedures die bij de voorbereiding van de besluitvorming door het Bouwcollege worden gebruikt in onderlinge samenhang beschreven. Het doel van dit handboek is bij te dragen aan de transparantie, zorgvuldigheid en consistentie van het besluitvormingsproces. Achtereenvolgens komen de totstandkoming van besluiten over bouwplannen (toelating, vergunning, bouwbegeleiding en eindafrekening), prestatie-eisen, uitvoeringstoetsen en signaleringsrapporten, en het monitoren van de gebouwkwaliteit aan de orde. In het onderdeel Bestuur en organisatie worden het bestuursreglement en de interne regelingen, zoals de klachten- en bezwaarschriftenregeling van het Bouwcollege kort beschreven. De actualisatie van het Compendium was in vergelijking met voorgaande jaren nogal ingrijpend, voornamelijk als gevolg van de gewijzigde bouwregelgeving: de WZV heeft per 1 januari 2006 plaatsgemaakt voor de WTZi. Daarnaast zijn nogal wat interne regelingen opnieuw vastgesteld vanwege de wijziging van de bestuursstructuur van het Bouwcollege. Het Compendium is te bestellen bij het Bouwcollege of te downloaden via de website De meeste van de erin genoemde regelingen en toetsingskaders zijn ook te raadplegen via deze website. 5

6 Sectornieuws Onderzoek gebouwkwaliteit ziekenhuizen komt op gang In de vorige editie van Kort Bestek bent u geïnformeerd over de start van het monitoring-onderzoek naar de gebouwkwaliteit van de algemene ziekenhuizen. De ziekenhuizen zijn per brief op de hoogte gebracht en om medewerking gevraagd. Allereerst is verzocht om enkele hoofdkenmerken van de gebouwen te checken, en ziekenhuizen zonder concrete, grootschalige (nieuw)bouwplannen is gevraagd om digitale tekeningen aan te leveren. Meer dan de helft van de ziekenhuizen heeft inmiddels de gevraagde gegevens verstrekt. Het Bouwcollege werkt tegelijkertijd aan een methodiek om de aanpasbaarheid van gebouwen in kaart te brengen en de bouwtechnische staat te bepalen alsmede in welke mate aan de prestatie-eisen voor bestaande bouw en nieuwbouw wordt voldaan. De ontvangen tekeningen worden door het Bouwcollege ingekleurd met bouwdelen en functies. Het resultaat wordt vanaf de tweede helft van mei tot eind juni ter verificatie aan de ziekenhuizen voorgelegd. Daarop zal het Bouwcollege een nadere analyse van de tekeningen maken en een bouwtechnische inspectie plannen. Als resultante van dit alles worden in het najaar zowel een (aan de minister aan te bieden) samenvattend rapport voor heel Nederland als de individuele rapportages opgesteld. Voor nadere inlichtingen kunt u bellen met (vragen naar projectgroep monitoring), mailen naar [email protected] of de website raadplegen. Europees netwerk start studie over investeringen in (ziekenhuis)zorg voor de toekomst Vraagstukken rondom toekomstgericht bouwen zijn geen exclusief Nederlandse aangelegenheid. Daarom werkt het Bouwcollege mee aan een studie in Europees verband naar vastgoedinvesteringen in de zorg voor de toekomst. De studie wordt uitgevoerd door het European Health Property Network (EuHPN), waarvan het Bouwcollege lid is, in samenwerking met het European Observatory on Health Systems and Policy, en mede op verzoek van de wereldgezondheidszorgorganisatie (WHO). In Boedapest zijn onlangs, op de negende bijeenkomst van het EuHPN (19-21 april 2006), de eerste stappen gezet voor deze studie ( A pan-european review of capital models and structural planning systems ). De studie richt zich voornamelijk op de planning van investeringen in ziekenhuizen en capaciteitsplanning. Het is de bedoeling om eerst twaalf innovatieve gezondheidszorgprojecten in Europa te beschrijven, en wel wat de succeselementen zijn en de context waarin ze tot stand zijn gekomen. Daarna volgen thematische analyses. Doordat binnen Europa grote verschillen bestaan in de manier waarop gezondheidszorgsystemen zijn opgezet, wordt het spreekwoordelijke wiel in vele landen opnieuw uitgevonden. De studie beoogt juist de verschillende vernieuwende elementen aan iedereen ter beschikking te stellen en zo van elkaar te leren. De projecten worden door de verschillende werkgroepen van het Europees netwerk (Strategic Asset Plannning, Design en Finance/Procurement) voorzien van aanvullingen en commentaar. Naast projectbeschrijvingen worden ook thematische analyses uitgevoerd over onderwerpen zoals strategisch vastgoedbeleid, zorgconcepten, architectuur en financieringsmethodieken. De Nederlandse inbreng betreft de bouw van het Martiniziekenhuis te Groningen (IFD & strategisch vastgoedbeleid) en de bouw van het Maasziekenhuis te Sittard (ontwerp op basis van zorgpaden, opzet polikliniek). Het is de bedoeling de studie begin 2007 af te ronden met een vergelijking van de twaalf verschillende projecten, de thematische analyses en de aanbevelingen. Prinses Beatrix Fonds roept hulp Bouwcollege in Het 50 jaar bestaande Prinses Beatrix Fonds voor spierziekten wil op een aantal plaatsen in Nederland aparte centra of afdelingen voor jongere verpleeghuispatiënten helpen financieren. Het Bouwcollege en Arcares adviseren het Fonds over de locaties en financiering van deze centra. Het Prinses Beatrix Fonds is bezig om voor wetenschappelijk onderzoek en voor patiënten met spierziekten zoals Duchenne, MS en Parkinson een jubileumgeschenk bijeen te brengen. Voor jonge patiënten die niet meer thuis kunnen worden verzorgd wil het Fonds aparte woonvoorzieningen mogelijk maken. De middelen worden geworven met een landelijke actie,die afgesloten wordt met een grootscheepse TV-uitzending Zeg ns JA op 31 augustus. Presentator Ivo Niehe is ambassadeur van het Prinses Beatrix Fonds. Op dit moment hebben 6 zorginstellingen een aanvraag voor financiering inge- 6

7 KORT BESTEK (EXTRA) MEI 2006MEI 2006 diend. De aanvragen hebben vooral betrekking op financiering van (extra) domotica en dagactiviteiten voor jongeren met spierziekten. Het is de bedoeling dat de financiën vanuit het Beatrixfonds aanvullend zijn op regulier verkrijgbare middelen (zoals via het bouwregime van de WTZi of de CTG/ZAio beleidsregels). Aanvragen voor woonvoorzieningen voor jongeren kunnen nog steeds worden ingediend (zie Ook andere ideeën om de actie van het Prinses Beatrix Fonds tot een succes te maken zijn van harte welkom. Conferentie over kansen en risico s van strategisch vastgoedmanagement in de GGZ Op 4 april j.l. werd in Hilversum, op instigatie van het Bouwcollege, een invitational conference over strategisch vastgoedmanagement in de GGZ gehouden. Circa 30 personen waren uitgenodigd om onder leiding van Hedy d Ancona van gedachten te wisselen over dit actuele onderwerp. Instellingen zullen immers binnen enkele jaren zelf verantwoordelijk zijn voor hun huisvesting in een omgeving van concurrentie. Dat betekent niet dat alles automatisch via de invisible hand van de marktwerking prima voor elkaar komt. Winstbejag kan leiden tot inleveren op zorgkwaliteit. Verkeerde beslissingen over omgaan met vastgoed kunnen in het ergste geval zelfs leiden tot faillissementen. Naast risico s biedt deze omslag natuurlijk ook kansen. Flexibiliteit van gebouwen en makkelijke afstootbaarheid zorgen ervoor dat een instelling als het ware kan spelen met zijn gebouwenbestand. Deze andere benaderingswijze vormt dus ook een uitdaging. De heren Barends van de Parnassiagroep en Van den Berg van Corporate Real Estate Services (CRES) - die zelf al een behoorlijk marktconforme uitstraling bleken te hebben - praatten het gezelschap bij over de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van vastgoedmanagement en het lanceren van nieuwe GGZ-merken op de markt. Aan de hand van een viertal scenario s (behoudend, gericht op kostenoptimalisatie, klantgericht en innovatief) werd vervolgens plenair gediscussieerd. De meerderheid van de aanwezigen schatte in dat een scenario gericht op kostenoptimalisatie, waarbij huisvestingskosten zo beperkt mogelijk worden gehouden bij een zo hoog mogelijke omzet, het meest kansrijk zou zijn; dit mede door de prijsdruk via het contracteerbeleid van de zorgkantoren, dat zich zal vertalen naar het vastgoed. Overigens zou het feit dat honderden miljoenen aan meldingsgelden (bedoeld voor instandhoudingsinvesteringen) de afgelopen tijd bij instellingen op de plank zijn blijven liggen, meer in de richting van een behoudend scenario kunnen wijzen. In ieder geval is duidelijk dat bij vastgoedbeslissingen voortaan toekomstgericht gedacht moet worden: vastgoed wordt immers verworven voor een periode die doorgaans langer is dan bestuurders binnen eenzelfde instelling functioneren. De bij deze conferentie naar voren gebrachte ideeën zullen mede dienen als bouwsteen voor een door het Bouwcollege uit te brengen rapport over de gevolgen voor de bouwkundige zorginfrastructuur van de beoogde marktwerking en de strategische keuzen waarvoor instellingen komen te staan. Ruime belangstelling voor architectuurprijsvraag en bouwdag gehandicaptenzorg Op 18 mei jl. organiseerde het Bouwcollege, in samenwerking met de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland, de bouwdag gehandicaptenzorg in Congrescentrum Spant te Bussum. Onder het motto Bijzonder gewoon werden lezingen en workshops gehouden, was er een informatiemarkt en vond de prijsuitreiking plaats van de architectuurprijsvraag Hetzelfde, maar dan anders. s Ochtends werd eerst gesproken over het rapport Een eigen huis.. van het Alle prijswinnaars bij elkaar 7

8 Sociaal Cultureel Planbureau: ervaringen die mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische problemen hebben met zelfstandig wonen en hun deelname aan de samenleving. Vervolgens maakte juryvoorzitter Hedy d Ancona de winnaars van de architectuurprijsvraag bekend. Na de lunchpauze werd aandacht besteed aan het recent verschenen rapport Quick scan in de care. Daarin presenteren Prismant, CTG-ZAio en het Bouwcollege de resultaten van een onderzoek naar de invloed van de huisvestingskosten op de integrale kostprijzen van zorginstellingen in de AWBZ. Daarna kwamen in vier parallelsessies de volgende subthema s aan de orde: strategisch vastgoedbeheer, de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO), huisvesting voor autisten, en wonen in de wijk, hoe doe je dat? Ongeveer 150 geïnteresseerden bezochten deze geslaagde dag. Zij waren er getuige van dat het ontwerp Snoezel- Thuis van Wiegerinck Architecten winnaar werd van de prijsvraag. Verder werden een tweede en derde prijs en twee eervolle vermeldingen uitgereikt. Alle details vindt u in de vorige week verschenen speciale editie van Kort Bestek. CURSUSSEN EN SYMPOSIA Bouwdag Ouderenzorg Op 15 juni a.s. organiseert het Bouwcollege samen met Arcares en Z-org (organisatie van zorgondernemers) de jaarlijkse Bouwdag Ouderenzorg. De locatie is Congrescentrum Orpheus te Apeldoorn. Onder het motto Met zorg ondernemen staat deze dag in het teken van marktwerking in de zorg en - meer specifiek klantvisie en ondernemerschap in de ouderenzorg. s Ochtends zijn er plenaire bijeenkomsten. Eerst komt onderzoeksjournaliste Stella Braam aan het woord over haar boek Ik heb Alzheimer, daarna worden inleidingen gehouden over de exploitatie van kleinschalige zorg en de normatieve huisvestingscomponent in de care. De middag is gereserveerd voor vier parallelle workshops over verzorgd wonen, koken à la carte, uitstraling en imago van gebouwen en technologie ter ondersteuning van zelfstandigheid (domotica). Voor belangstellenden bestaat de gelegenheid op deze dag standruimte te huren. Voor meer informatie en een inschrijfformulier zie In voorbereiding (o.m.) Themadag Ouderenpsychiatrie (september 2006) Studiemiddag voor woningcorporaties De WTZi en het bouwregime (september 2006) Studiereizen Ouderenzorg, GGZ en GHZ (najaar 2006) Werkconferentie Effecten gebouwde omgeving (oktober 2006) Casusbijeenkomst Omgekeerde integratie gehandicaptenzorg (september 2006) Casusbijeenkomst Verpleging en verzorging (november 2006) COLOFON Kort Bestek is een uitgave van: College bouw zorginstellingen Postadres: Postbus 3056, 3502 GB Utrecht Bezoekadres: Churchilllaan 11, 3527 GV Utrecht T: F: E: [email protected] W: Redactie: Han Hoes Vormgeving en druk: Twin Design, Culemborg ISSN: Kort Bestek is zuiver informatief bedoeld en bevat geen bekendmaking van besluiten, al dan niet inhoudende beleidsregels, zoals bedoeld in artikel 3:42 van de Algemene wet bestuursrecht (AWB). Voor dergelijke besluiten verwijzen wij naar onze publicaties in de Staatscourant en het dagblad Trouw. Aan de in Kort Bestek opgenomen berichten kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. 8