Samen tegen georganiseerde misdaad

Transcriptie

1 Samen tegen georganiseerde misdaad Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Rotterdam-Rijnmond

2 Samen tegen georganiseerde misdaad Samen tegen georganiseerde misdaad 3 We hebben elkaar allemaal nodig 6 Criminelen zijn niet welkom, we zitten ze op de hielen 9 Eén en één is vaak drie op informatiegebied 10 Informatie uitwisselen, daar ligt de kracht 13 Deze aanpak van georganiseerde criminaliteit kunnen we niet alleen 14 Grootschalige hennepkwekerijen; uitbuiting van mensen; witwaspraktijken. De media staan er elke dag bol van. Het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Rotterdam-Rijnmond maakt een vuist tegen georganiseerde criminaliteit. Samen met de aangesloten gemeenten en partners in de regio. Het RIEC is een netwerkorganisatie die fungeert als informatieknooppunt tussen de betrokken partners. Een platform waar een integrale samenwerking tussen deze partners tot stand komt. De samenwerking tussen de partners van het RIEC is vastgelegd in het Regionaal Convenant ten behoeve van de Geïntegreerde Aanpak van Georganiseerde Criminaliteit in de regio Rotterdam-Rijnmond. Doelen Het doel is om gezamenlijk invulling te geven aan een geïntegreerde aanpak van de georganiseerde misdaad. Naast het strafrechtelijk laten vervolgen van individuele daders en het ontmantelen van criminele samenwerkingsverbanden, worden bestuursrechtelijke interventies en fiscale handhaving ingezet. Om factoren of gelegenheidsstructuren van georganiseerde misdaad te identificeren en aan te pakken. Een tweede doel is het voorkomen dat criminelen of criminele organisaties bewust of onbewust worden gefaciliteerd door de overheid en kunnen investeren in de reguliere economie. 2 3

3 Wij bieden advies en ondersteuning Thema s Activiteiten in de regio Rotterdam-Rijnmond Onmisbare schakels Het RIEC Rotterdam-Rijnmond richt zich op de volgende thema s: Mensenhandel Misbruik van vastgoed en witwassen Softdrugshandel Overige handhavingsknelpunten met de volgende doelstellingen: Het versterken van de bestuurlijke aanpak Het faciliteren van een integrale regionale aanpak Het vormgeven van het RIEC als integraal informatieknooppunt Het RIEC doet dit door: Bewustwording te creëren Regionale samenwerking te versterken Informatiepositie deskundigheidsbevordering te verbeteren Bestuurlijke instrumenten te ontwikkelen en informatie-uitwisseling te stimuleren Gespecialiseerd team Bij het RIEC werken analisten, juristen en criminologen, een gespecialiseerd team met kennis die gemeenten vaak niet in huis hebben. Bij vermoedens van illegale praktijken in een massagesalon of schimmige handel in onroerend goed kunnen gemeenten hier terecht voor advies en ondersteuning. Het RIEC besteedt veel aandacht aan het vergroten en versterken van de awareness, kennis en alertheid bij gemeenten. Met trainingen en regiobijeenkomsten bijvoorbeeld. Gemeenten worden nadrukkelijk betrokken om aan te geven op welke RIEC-thema s zij ondersteuning en advies willen, zowel beleidsmatig als gericht op concrete signalen/veiligheidsproblematiek. Het RIEC maakt op diverse thema s en fenomenen analyses, gericht op integrale interventies. Wij denken mee met het opstellen van criminaliteitsbeeld-analyses en onderhouden een relevant netwerk. Mensenhandel Uitbuiting in de seksindustrie en andere uitbuiting (in horeca, kassen, bouw etc.); ingrijpende problemen die het RIEC bestrijdt door informatie-uitwisseling en nauwe samenwerking tussen partners te faciliteren en te stimuleren. Het RIEC geeft vorm aan digitaal toezicht op internet gericht op illegale prostitutie en mensenhandel in de hele regio. Softdrugshandel De productie van en handel in cannabis is uitgegroeid tot een omvangrijke illegale bedrijfstak. Het witwassen van illegaal verdiend geld is de brug naar de bovenwereld. Het RIEC ondersteunt enerzijds gemeenten in de bestuurlijke aanpak om georganiseerde hennepteelt en kwekerijen aan te pakken. Anderzijds zoekt het RIEC met de partners naar manieren om de georganiseerde netwerken achter die hennepteelt in kaart te brengen en aan te pakken. Vastgoedhandel Gebrek aan transparantie, een lage pakkans, maar ook de omvang maken de vastgoedsector aantrekkelijk voor criminelen. De sector is vatbaar voor witwassen en fraude. In de bestrijding ervan ligt het accent binnen de RIEC-samenwerking op de integrale aanpak en het voorkomen van vermenging tussen onder- en bovenwereld. BIBOB De wet BIBOB geeft de bevoegdheid om bepaalde vergunningen en subsidies voor horecabedrijven, seksinrichtingen of coffeeshops te weigeren. Of in te trekken bij vermoedens dat deze wordt gebruikt om strafbare feiten te plegen of om geld wit te wassen. Voor gemeenten, provincies en ministeries hèt instrument om te voorkomen dat zij ongewild criminelen faciliteert. Het RIEC Rotterdam-Rijnmond ondersteunt bestuursorganen bij de toepassing van de wet BIBOB. Uitvoeringsmappen Onze uitvoeringsmappen zijn handreikingen aan gemeenten met beleidskeuzes en -mogelijkheden om de bestuurlijke aanpak te versterken. Het RIEC ondersteunt gemeenten bij de invoering met: Uitvoeringsmap Bestuurlijke Aanpak Mensenhandel Uitvoeringsmap Bestuurlijke Aanpak Softdrugshandel Uitvoeringsmap BIBOB Rotterdam-Rijnmond Uitvoeringsmap Vastgoed (binnenkort gereed) Bij de integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit zijn de aangesloten gemeenten en partners onmisbare schakels. We stemmen interventies en handhavingsacties met elkaar af en wisselen informatie uit over verdachten, slachtoffers en betrokkenen bij mensenhandel, georganiseerde hennepteelt en misbruik van vastgoed. De aangesloten gemeenten zijn: Albrandswaard Barendrecht Bernisse Brielle Capelle aan den IJssel Dirksland Goedereede Hellevoetsluis Krimpen aan den IJssel Lansingerland Onze partners: Arbeidsinspectie Belastingdienst Rijnmond Bureau Jeugdzorg Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) Maassluis Middelharnis Oostflakkee Ridderkerk Rotterdam Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Westvoorne Koninklijke Marechaussee Openbaar Ministerie Reclassering Nederland Regiopolitie Rotterdam- Rijnmond Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) 4 5

4 Corine Duitman en Bob Peters Coördinator - plv. coördinator RIEC Rotterdam-Rijnmond We hebben elkaar allemaal nodig Georganiseerde criminaliteit vraagt een georganiseerde overheid. Het RIEC Rotterdam-Rijnmond is een van de tien RIEC s die in 2009 zijn opgericht om situaties aan te pakken waarbij de boven- en onderwereld in elkaar overvloeien. We breken criminele netwerken op en wil het criminelen zo lastig mogelijk te maken om hier activiteiten te ontplooien. Via analyses brengt het RIEC criminele netwerken in kaart. Om ze te breken of te verstoren. We ondersteunen gemeenten bij onderzoek naar de integriteit van vergunningaanvragers voor horeca of coffeeshops. En adviseren hoe zij bijvoorbeeld kunnen optreden tegen malafide pandeigenaren. Door onze specialistische kennis te delen met gemeenten, versterken we de bestuurlijke aanpak. Groot of klein, we adviseren en ondersteunen alle gemeenten. Om een regionaal beeld te krijgen en te voorkomen dat georganiseerde misdaad van de ene gemeente naar de andere overslaat. We hebben elkaar dus allemaal nodig. Het is nodig om slagvaardig op te treden tegen criminelen als één overheid, anders zijn ze ons steeds een stapje voor. De naderende fusie van de RIEC s Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland-Zuid in 2012 biedt de kans om best practices van twee organisaties te combineren en de werkprocessen tegen het licht te houden. Na een periode van pionieren betekent de fusie een stroomversnelling van de doorontwikkeling van het RIEC. Die alle ruimte biedt om de kwaliteit nog verder te professionaliseren. 6 7

5 Jan van Belzen Burgemeester van Barendrecht en stuurgroepvoorzitter RIEC Rotterdam-Rijnmond Criminelen zijn niet welkom, we zitten ze op de hielen Het RIEC is de spin in het web van de gemeenten in de regio Rotterdam-Rijnmond en partners zoals politie, het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst. Een interessante positie waarbij we met elkaar doorpakken om hennepkwekerijen op te rollen, mensenhandel of vastgoedfraude aan te pakken. Want we hebben allemaal last van georganiseerde criminaliteit. Signalen van witwaspraktijken of van softdrugshandel geven gemeenten door aan het RIEC. Worden hennepkwekerijen aangetroffen, dan onderzoekt het RIEC de eigenaar. Heeft deze meer panden en hoe kan dat? Duikt steeds dezelfde naam op? Anonieme mensen krijgen een gezicht. Met behulp van uitvoeringsmappen adviseert het RIEC gemeenten om het bestuurlijke instrumentarium te versterken. Om bij malafide praktijken stevig en efficiënt in te kunnen grijpen. Als gemeente kun je vaak meer dan je denkt om barrières op te werpen tegen criminelen. Zoals bestuurlijke alertheid. Vraagt iemand voor de derde keer een nieuw paspoort aan, dan moet een lichtje gaan branden. Het RIEC levert maatwerk en heeft kennis in huis die bij kleinere gemeenten vaak ontbreekt. Om onderzoek te doen bij een BIBOB-aanvraag bijvoorbeeld. Als burgemeester spreek ik uit ervaring. Het RIEC Rotterdam-Rijnmond staat aan de vooravond van een fusie met Zuid-Holland-Zuid. De winkel wordt verbouwd, maar gemeenten blijven bediend. We zijn er trots op dat alle gemeenten in de regio meedoen. We kunnen iets voor elkaar betekenen in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit. Criminelen zijn niet welkom, we zitten ze op de hielen! 8 9

6 Ruud van Pelt Directeur Belastingdienst Rijnmond en stuurgroeplid RIEC Rotterdam-Rijnmond Eén en één is vaak drie op informatiegebied We bedienen een kleine anderhalf miljoen particulieren en ruim ondernemingen in de regio, van dienstverlening tot toezicht. De Belastingdienst Rijnmond is aangesloten bij het RIEC Zuid-Holland- Zuid en bij het RIEC Rotterdam-Rijnmond. De naderende fusie van deze RIEC s is praktisch gezien dan ook een geschenk uit de hemel. Het RIEC is de paraplu voor informatie-uitwisseling om criminele fenomenen op te sporen. Via de overheidsbrede aanpak loop je daar al snel tegenaan. Ik merk dat de Belastingdienst als een belangrijke partner wordt gezien bij onderwerpen als vastgoedfraude, hennepteelt en BIBOB. We hebben financiële deskundigheid in huis en een interessante informatiepositie waar andere partijen hun voordeel mee kunnen doen. Denk aan winstcijfers of invorderingspositie van mkb-bedrijven. We zetten operationele middelen in. Met aanvullende informatie van politie en gemeenten is één en één vaak drie op informatiegebied. Het geeft een goed beeld van burgers, wijken of bedrijven. Voor de aansluiting bij het RIEC werkten we in de Rotterdamse Stuurgroep Maatschappelijke Integriteit al nauw samen met andere overheidspartners in de regio Rijnmond. Zeker als het gaat om vastgoedfraude zijn goede resultaten geboekt. Dat continueren we op regionale schaal met alle aangesloten gemeenten en partners via het RIEC. Het is mooi dat je als netwerk met goede analyses criminele trends signaleert of een stap zet om iemand aan te pakken. Voorwaarde is wel dat je als overheid informatie beschikbaar durft te stellen in een vroeg stadium en dat informatiedeling zo veel mogelijk via RIEC-lijnen loopt. Ik benadruk dat de Belastingdienst Rijnmond een handhavingsorganisatie is, die vooral denkt in gedragsveranderingen waarbij burgers vrijwillig hun fiscale verplichtingen nakomen. Pro-actief te werk te gaan om situaties van invordering te voorkomen

7 Janet ten Hoope Plaatsvervangend Hoofdofficier van Justitie, Openbaar Ministerie en stuurgroeplid RIEC Rotterdam-Rijnmond Informatie uitwisselen, daar ligt de kracht Het RIEC is een belangrijke schakel om zware takken van georganiseerde criminaliteit aan te pakken. Een aanjager die partijen en puzzelstukjes samenbrengt. Voor het OM is het vanzelfsprekend dat je meer instrumenten dan alleen strafrecht inzet om criminelen aan te pakken. Je kunt boetes opleggen of iemand opsluiten, maar een bedrijf sluiten gaat niet zomaar. Er moet een verdenking zijn om dwangmiddelen op te leggen. Door het RIEC zijn we beter in staat zijn om met elkaar doelstellingen op het gebied van mensenhandel, vastgoedfraude en handel in softdrugs te halen. Informatie uitwisselen, daar ligt de kracht. De stuurgroepleden spreken elkaar frequent en we weten hoe onze organisaties in elkaar steken. En waar mogelijkheden en onmogelijkheden liggen. Wie pleegt welke interventie? Loopt vanuit de gemeente of Belastingdienst al een traject? Thema s die we bespreken, zoals mensenhandel, softdrugs en vastgoed, hebben raakvlakken. In de overstijgende aanpak van deze thema s is terrein te winnen. Het is een uitdaging om deel te nemen aan het casusoverleg en dan ècht over grenzen van de eigen organisatie te kijken. Uit strafzaken kun je vaak prima maatregelen destilleren. Die kunnen worden vastgelegd in een bestuurlijke rapportage. Het RIEC koppelt deze met aanvullende informatie terug aan overheden, monitort en brengt advies uit aan de ontvanger. Wij zoeken de zwakke plekken in de manier waarop misdaad is georganiseerd. We trekken er lessen uit om nieuwe strafbare feiten te voorkomen. Criminaliteit helemaal uitbannen gaat ons niet lukken. We kunnen er wel alles aan doen om het criminelen zo lastig mogelijk te maken

8 Tjerk Bruinsma Burgemeester van Vlaardingen Deze aanpak van georganiseerde criminaliteit kunnen we niet alleen Hoe groot is de georganiseerde misdaad? Hoeveel geld gaat om in hennepteelt? Is het ontmantelen een druppel op een gloeiende plaat? Hoe steekt onze vastgoedsector in elkaar? Inzicht in de georganiseerde misdaad èn het tegenhouden, daar richt het RIEC zich op. Want ook in Vlaardingen hebben we met mensenhandel, softdrugs en illegale seksinrichtingen te maken. Met de inzet van het RIEC kun je daar actief tegen optreden. Je ontrafelt criminele netwerken in samenwerking met de politie en de Belastingdienst. Het RIEC krijgt van ons gerichte verzoeken om informatie en kan daarna handelend optreden. Als je elkaar via het RIEC informeert in een vroegtijdig stadium, dan kun je ervoor zorgen dat criminelen tijdig het strijdtoneel verlaten. Een voorbeeld? Bij controle van een woning in Vlaardingen zijn negen illegale prostituees aangetroffen. Soms heb je sterk de indruk dat met illegaal geld wordt gewerkt, dan wil je weten of dat vermoeden klopt. Vaak leidt het spoor naar één punt. De veiligheidssituatie in Vlaardingen kan ik redelijk goed overzien. Maar het blootleggen van criminele netwerken kost veel energie en daar hebben we als gemeente de menskracht en deskundigheid niet voor. Dan is het essentieel dat het RIEC als betrouwbare partner ons daarbij helpt. De informatie-uitwisseling via het RIEC is van groot belang voor alle gemeenten. Ook om het waterbedeffect te voorkomen: een lik-op-stuk-beleid in de ene gemeente, waardoor in een andere gemeente de criminaliteit opduikt. Ook daar benutten we als gemeente het RIEC voor. Deze aanpak van georganiseerde criminaliteit kunnen we niet alleen

9 RIEC Rotterdam-Rijnmond Bezoekadres: Coolsingel 6, Rotterdam Postadres: Postbus 70012, 3000 KP Rotterdam Telefoon: (010) Vormgeving: Vormunicatie, Hans Dienaar bno Fotografie: Hannah Anthonysz, Rotterdam Redactie: Communicatiediensten Rotterdam, Claudie Post Oplage: 1000 december 2011