Infomoment Schaliegas 16 juni 2014

Transcriptie

1 Infomoment Schaliegas 16 juni 2014

2 Infomoment schaliegas Agenda Inleiding Wat is schaliegas? Wat is mogelijke impact bij opsporing en winning? Standpunt ikv. Limburg gaat klimaatneutraal Het Nederlands openbaar onderzoek en onze reactie hierop vanuit beleidsdomein klimaat, milieu en natuur

3 Infobijeenkomst schaliegas Inleiding NL: Schaliegaswinning ja of nee? Indien ja, onder welke voorwaarden? Mogelijk effecten buiten NL => bevraging aangrenzende gemeenten, provincies, deelstaten, Onderzoek nodig Wat? Hoe diepgaand?

4 Infomoment schaliegas Wat is schaliegas? Aardgas, ontstaan uit afbraak biologisch materiaal (zeeplankton) Geen gasbel : gas zit opgesloten in gesteente (schalie) => onconventionele winning Schaliegas stroomt niet vanzelf naar geboorde put Gas vrijmaken door kraken van het omliggende gesteente ( fracken ) en wegpompen vervuild water (met waarschijnlijk ook radio-actieve elementen) Laag rendement per put => veel putten nodig

5

6 Geologie van Vlaanderen/Limburg Meeste potentieel voor schaliegas in het Namuriaan (>3000m) Limburgse steenkoollagen (Westfaliaan) ( m) Bron: G3D-model Albon/LNE

7 Infomoment schaliegas Schaliegas: problemen en risico s Boringen Duur (10 mio euro) Onzeker resultaat, lange proefperiode (mogelijk > 10 jaar) Installaties Zeer hoge totale energie-input voor exploitatie (boring, pompen, creëren hoge onderdruk, zuivering, verwerking, transport, ) => ENERGIEBALANS???? Veel putten = veel infrastructuur, verhardingen, hinder logistieke voorzieningen noodzakelijk (tijdelijke opslag, afvoer/aanvoer, ) Risicovolle activiteiten, voor werknemers en omgeving Water Beginfase: veel externe wateraanvoer nodig Fracking: onder hoge druk water + korrels + chemicaliën injecteren (> 750 in gebruik), daarna terug oppompen gecontamineerd water (slechts deels mogelijk) Bij oppompen komt ook water uit diepe ondergrond mee, mogelijk radioactief Bij slechte plaatsing of calamiteiten, risico contaminatie grondwater?

8 Infomoment schaliegas Schaliegas: problemen en risico s Emissies Lekken van aardgas e.a. tijdens boring en exploitatie mogelijk (tot > 10%!) => zeer strikte regelgeving, verplichte veiligheidsinstallaties en code goede praktijk => opvolging boring, plaatsing installaties en afterlife (wie verantwoordelijk?) => handhaving (wie?) => 20 jaar exploiteren in volatiele markt = risico op vroegtijdig verdwijnen bedrijf Emissies van lokale generatoren (nood)affakkeling Interferentie met diepe geothermie (grenzende lagen) Concurrentie om locaties Door fracking mogelijk contaminatie waterlagen diepe geothermie plus verhoging opgelost methaangas met verhoogde exploitatierisico s voor diepe geothermie Ondergrondse breuken en aardbevingen Gebied met veel (actieve) breuklijnen Impact van fracking niet gekend

9 Geologie van Limburg: breuken

10 Infobijeenkomst schaliegas Schaliegasboom in de VS? Grote, relatief gemakkelijk winbare reserves Meer dunbevolkte gebieden Povere milieureglementering voor winning Grondeigenaar krijgt opbrengst onderliggende natuurlijke rijkdommen => speculatie Door speculatie ontstaat boom => overproductie => keldering gasprijs, soms tot onder productiekost

11

12

13 Infomoment schaliegas Schaliegas vs. steenkoolgas in Limburg? Steenkoolgas In steenkoollagen Schaliegas In schalielagen (versteende klei) Tussen 400 en 3000 meter diepte Dieper dan 3000 meter Voorraden relatief bekend, maar beperkt Voorraden onbekend, maar allicht beperkt Winning: verticale en laterale boorputten met oppompen gecontamineerd water Investering en exploitatiekost hoog Risico s en milieuimpact relatief bekend Winning: verticale boorput met fracking en oppompen (zwaar?) gecontamineerd water Investering en exploitatiekost nog hoger (diepere boring, meer zuiveringskosten, grotere onzekerheid aanwezigheid gas) Risico s en milieuimpact nog groter en deels onbekend

14 Infomoment schaliegas Schaliegas en het klimaatbeleid Meer (langer?) fossiele brandstoffen in economie => meer broeikasgassen met neg. (ook econ.) gevolgen => verkeerd signaal => korte termijn oplossing Concurrentie met duurzame energiebronnen Investeringsmiddelen Onderzoeksmiddelen Locaties

15 Infomoment schaliegas Nederlandse Structuurvisie Schaliegas Openbaar onderzoek over de conceptnotitie voor de plan-mer over de Structuurvisie Schaliegas tot 9 juli Basisinfo: Advies over de conceptnotitie = wat moet men onderzoeken in de plan-mer?

16 Infobijeenkomst schaliegas Nederlandse Structuurvisie Schaliegas

17 Infobijeenkomst schaliegas Nederlandse draagvlak voor schaliegas? 167 Nederlandse gemeenten en 9 provincies verklaren zich schaliegas-vrij en verzetten zich tegen mogelijke exploitatie Limburg: As Houthalen-Helchteren Genk

18 Infomoment schaliegas Nederlandse Structuurvisie Schaliegas Advies beleidsdomein Klimaat, Milieu en Natuur: - Problematiek breuken en aardbevingen - Problematiek waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit - Problematiek landschap, landbouw en natuur - Problematiek schaliegas vs. Diepe geothermie - Klimaatbeleid vs. fossiele energie - Vraag: hoeveel negatieve impact is nodig om te komen tot scenario waarbij schaliegaswinning NIET kan? (=> Aanpak verkenning nut en noodzaak )

19 Regelgeving EU SEA Directive 2001/42/EC EIA Directive 2011/92/EU (85/337/EC) Mining Waste Directive 2006/21/EC Directive 2010/75/EU on Industrial Emissions Water Framework Directive 2000/60/EC Groundwater Directive 2006/118/EC Regulation 525/2013/EU & Effort Sharing Decision 406/2009/EC REACH regulation 1907/2006/EC Regulation biocidal products 528/2012/EU (98/8/EC) Waste Framework Directive 2008/98/EC Environmental Liability Directive (ELD) 2004/35/EC Seveso II (96/82/EC) Habitats (92/43/EC) Aangevuld door niet-bindende EG-aanbeveling (2014/70/EU)

20 Vragen? www.