Structuurvisie Ondergrond

Transcriptie

1 Structuurvisie Ondergrond Technische briefing 19 oktober 2016 Suzanne Buil Rob de Groot Marja Gijsen Hans Wouters Provincie Gelderland 19 oktober

2 Programma STRONG Proces vanaf 2011 Probleemstelling opgaven voor bodem en ondergrond (2014) Structuurvisie Ondergrond (2016) Visie Afwegingssystematiek Drinkwaterverkenningen RIVM en Deltares Maatschappelijke kosten en baten analyse Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond (2016) Plan-MER Schaliegas gaat op in SVO (2015) Plan-MER Energieverkenning Ecofys Herziening wet- en regelgeving mijnbouwactiviteiten (2016) Provincie Gelderland 19 oktober

3 Vervolgtraject Structuurvisie Ondergrond (SVO) November: Ontwerp SVO naar Tweede Kamer November: start formele inspraakprocedure (incl. Plan-MER en MKBA) Eind 2016/begin 2017 Kamerbehandeling? Provincie Gelderland 19 oktober

4 Rol GS GS kunnen inspraakreactie indienen Eventueel in IPO-verband Uitgangspunt voor reactie: Huidige kaders Omgevingsvisie (PS) Verwachte gevolgen SVO voor drinkwater en mijnbouw Adviesrol bij vergunningverlening in het kader van Mijnbouwwet Provincie Gelderland 19 oktober

5 Rol PS Kaders meegeven aan GS Vaststellen van wijzigingen in de Omgevingsvisie: Beleidsuitspraken en gebieden uit SVO overnemen Nieuw beleid en gebieden opnemen t.b.v. drinkwaterwinning en mijnbouw (n.a.v.verwijzing in SVO naar Omgevingsvisie) Provincie Gelderland 19 oktober

6 Structuurvisie Ondergrond (SVO) Doel: Verankeren nationaal belang drinkwatervoorziening Ruimte aan mijnbouwactiviteiten voor energievoorziening Versterken proces samenwerking Gericht op sturen op (beperkte) ruimte in de ondergrond via: Aanwijzen van gebieden voor bepaalde activiteiten Uitsluiten van gebieden voor bepaalde activiteiten Toestaan onder voorwaarden van activiteiten Vormt bouwsteen voor Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Provincie Gelderland 19 oktober

7 Plan-MER Ruimtelijke analyse en effectbeoordeling Conclusies risico s en effecten Ruimtelijk weinig knelpunten op nationaal niveau Regionaal mogelijk wel: Nieuwe drinkwaterwinningen bovengrondse inpassing Grondwaterwinning geothermie CO2-opslag gasopslag Schaliegas: effect op belevingswaarde landschap Risico s op verontreiniging grondwater gering Effect van bodemdaling bij gaswinning gering Provincie Gelderland 19 oktober

8 Drinkwatervoorziening in de Structuurvisie Ondergrond Provincie Gelderland 19 oktober

9 Uitgangspunten regionale strategische reserve => waarom reserveren Een goede continue en toekomst vaste drinkwatervoorziening is wezenlijk voor volksgezondheid en welvaart Ontwikkelingen als vraag naar drinkwater, calamiteiten, effecten van klimaatverandering zijn onzeker en daarop moet worden ingespeeld Dus nu zorgen voor voldoende beschikbare bronnen voor nu en in de toekomst Grondwater heeft als bron de voorkeur boven andere bronnen. Oevergrondwater (d.m.v. infiltratie van oppervlaktewater) is een aanvaardbaar alternatief Vroegtijdig duidelijkheid geven over grondwatervoorraden voor de toekomstige drinkwaterwinning maakt dat gebieden in hun ontwikkeling daarmee rekening kunnen houden en achteruitgang van de kwaliteit van de voorraden kan worden tegen gegaan

10 STRATEGISCHE WATERVOORRADEN = WAAR KOMT DAT VANDAAN Beleidsnota Drinkwater Schoon drinkwater voor nu en later Par Het rijk heeft een rol waar het gaat om beleidskeuzes en borging op nationale schaal. Voorbeelden zijn borging van strategische grondwatervoorraden, indien deze zich op boven provinciale schaal aandienen en nationale grondwaterreserves met het oog op extreme crisisscenario s De Structuurvisie Ondergrond => beleidskader. Provincie Gelderland 19 oktober

11 8.6 Aanwijzen en beschermen nationale grondwaterreserves voor drinkwater Nationale Grondwater Reserve (NGR) voor de lange termijn en veiligstelling voor toekomstige generaties onder alle omstandigheden bruikbaar voor drinkwatervoorziening => diep grondwater Aanvullende Strategische Voorraad (ASV) grondwater dat voor de korte- en middellange termijn beschikbaar is Strategische regionale grondwatervoorraden zijn door provincies aangewezen en beschikbaar als voorziening voor drinkwaterbedrijven Kijken naar extreme (crisis)scenario s Provincie Gelderland 19 oktober

12 De potentiële Nationale Grondwater Reserves zijn historisch robuust gebleken voorraden grondwater van hoge kwaliteit. De verwachting is dat deze voorraden ook de komende 140 jaar gevrijwaard blijven van menselijke beïnvloeding Provincie Gelderland 19 oktober

13 Provincie Gelderland 19 oktober

14 Aanvullende strategische voorraad Totaal drinkwatergebruik Nederland [miljoen m 3 /jaar] Historie Global Economy Strong Europe Transatlantic market Regional Communities IPO reactie: global economy scenario is wel erg veel Adaptatie strategie ontwikkelen Provincie Gelderland 19 oktober

15 Plan-MER STRONG - onderzoek waar is zoet grondwater winbaar - Gebieden aangeven met hoge potenties voor drinkwaterwinning Scenario s: Drinkwater voorop Fossiel met CO₂-opslag Maximaal hernieuwbaar Opslag en handel in gas Provincie Gelderland 19 oktober

16 Provincie Gelderland 19 oktober

17 Hoe ga je om met een toenemende vraag? Nieuwe gebieden Bestaande winningen vergroten Inzetten op besparing Provincie Gelderland 19 oktober

18 Provincie Gelderland 19 oktober

19 Hoe verder? Concept Structuurvisie Ondergrond: Nationale Grondwater Reserve Rijk en provincie werken de begrenzing samen uit Aanvullende Strategische Reserve Provincies werken die uit: Opnemen in de omgevingsvisie betekent uitwerking via een planmer Dat is een proces waar samen met de belangenorganisaties in de regio s, het waterbedrijf, de waterschappen en de gemeenten begrenzing en mogelijke winningsomvang bepaald worden. Provincie Gelderland 19 oktober

20 Mijnbouw in de Structuurvisie Ondergrond Provincie Gelderland 19 oktober

21 Toekomstperspectief mijnbouw Hoe kan de ondergrond een bijdrage leveren aan energietransitie? De veiligheidsrisico s worden zoveel mogelijk beperkt en de winning van energie wordt zo goed mogelijk ruimtelijk ingepast De levering van voldoende energie is zeker gesteld. De energievoorziening is betaalbaar. Nut en noodzaak: Tot 2050 blijft fossiel nodig CO2 opslag nodig voor behalen klimaatdoelen Ambitie: 2023 > 16 % hernieuwbaar 2050> 80-95% CO2 reductie 21

22 Geothermie 22

23 Geothermie 23

24 Geothermie Provincie Gelderland 19 oktober

25 Gaswinning kleine velden 25

26 Gaswinning kleine velden Provincie Gelderland 19 oktober

27 Opslag stoffen in lege gasvelden Aardgasbuffering Huidig beleid dat CO 2 -opslag alleen op zee wordt uitgevoerd wordt voortgezet Verkenning gaan uitvoeren naar opslagmogelijkheden op land Provincie Gelderland 19 oktober

28 Schaliegas Kabinetsbesluit wordt opgenomen in de Structuurvisie ondergrond: Geen besluiten over commerciële winningen tot 2023 Onderzoeksprogramma met eventueel onderzoeksboring Omgevingsvisie Gelderland Past niet in Gelderse visie duurzaam gebruik ondergrond geen winning schaliegas in intrekgebieden drinkwaterwinning 28

29 Potentie schaliegas 29

30 Potentie schaliegas Provincie Gelderland 19 oktober

31 Zoutwinning Provincie Gelderland 19 oktober

32 Risico s Blowout Afdichten Corrosie Opwarming Provincie Gelderland 19 oktober

33 Risico s Fracken Bevingen Bodemdaling Provincie Gelderland 19 oktober

34 Functiecombinaties Provincie Gelderland 19 oktober

35 Drinkwaterwinning versus mijnbouw Geothermie Zoutwinning en opslag Geothermie Gaswinning kleine velden Schaliegas 35

36 Drinkwaterwinning versus gaswinning 36

37 Bescherming drinkwater in SVO Huidige beschermingszones Geen mijnbouw Onder deze gebieden: niet op voorhand uitsluiten Provincie Gelderland 19 oktober

38 Bescherming drinkwater in SVO Aanvullende Strategische Voorraden Rekening houden met potentie mijnbouw Afspraken over beschermingsregiem Vastleggen in provinciale verordening Nationale Grondwater Reserves Globale begrenzing vastgelegd Bij besluitvorming expliciet maken hoe met NGR rekening wordt gehouden. Calamiteitenplan Provincie Gelderland 19 oktober

39 IPO-standpunten Huidige winning Begrenzing niet concreet vastleggen in SVO Provinciale verordening toetsingsgrond mijnbouw Aanvullende Strategische Voorraden Uitgaan van functiescheiding, maar.. Nationale Grondwater Reserves Geen voorstander van ruimtelijk vastleggen. Nationaal rampenplan Provincie Gelderland 19 oktober

40 Mijnbouwwet en Omgevingsrecht Opsporingsvergunning Omgevingsvergunning opsporingsboring Winningsvergunning Omgevingsvergunning installatie WIE WAAR WIE WAAR Adviesrecht provincies, betrekken gemeente en ws Adviesrecht provincies, gemeenten VVGB Adviesrecht provincies, betrekken gemeente en ws Adviesrecht provincies, gemeenten VVGB Winningsplan HOE Adviesrecht provincies (incl. waterschap) en gemeenten 40

41 41