Inventaris. van het archief. van het Rode Kruis. afdeling Tholen

Transcriptie

1 Inventaris van het archief van het Rode Kruis afdeling Tholen door J.P.B. Zuurdeeg 1998

2 Inleiding Na de bevrijding van Zuid-Nederland in 1944 zond men naar ons land hulpgoederen bestaande uit voedsel, kleding, speelgoed enz. Voor de distributie hiervan werden comités in het leven geroepen. Het Rode Kruis zet hiervoor een speciale hulpgoederenorganisatie op onder de naam Hulp Aktie Roode Kruis, afgekort H.A.R.K. Deze hulpaktie werkte twee kanten uit. In eerste instantie werd vanuit de bevrijde gebieden hulp geboden aan de niet bevrijde gebieden. Toen bleek dat ook het zuiden erg van de oorlog had geleden, kwam hulp uit het noorden en oosten richting Zeeland. Tholen en Sint-Philipsland zijn toen geadopteerd door Delft. Op Tholen en Sint-Philipsland zijn diverse plaatselijke H.A.R.K. comités werkzaam geweest, die vermoedelijk los van de Rode Kruis afdeling Tholen en Sint-Philipsland zijn ontstaan. Van de H.A.R.K.-afdeling Tholen en Sint-Philipsland en de plaatselijke comités te Sint-Maartensdijk, Oud-Vossemeer en Sint-Annaland zijn indertijd archiefjes bij de respectievelijke gemeenten gedeponeerd. In de twee laatstgenoemde plaatsen waren ook comités Zuid helpt Noord werkzaam. De afdeling Tholen van de vereniging Het Nederlandsche Roode Kruis is kort na de Tweede Wereldoorlog op 21 september 1945 te Sint-Maartensdijk opgericht. Het eerste bestuur werd gevormd door burgemeester H.H. Schuller, voorzitter, secretaris C.J. Christiaanse, penningmeester J. de Graaf, dr. J. Tazelaar, D.M. Treurniet, J.J. Versluijs (lid belast met de transportcolonne) en C.J. Udo. De statuten van de afdeling van deze semi-militaire organisatie werden midden 1951 Koninklijk goedgekeurd. Een van de eerste zaken, die aan de orde komt, is het ziekenvervoer. Begin 1946 stelde het hoofdbestuur te Den Haag een overtollige legerambulance beschikbaar, die in Sint-Maartensdijk werd gestationeerd. De exploitatie kwam ten laste van de afdeling. De eerste jaren werd er maar weinig gebruik van gemaakt. De wagen was weinig gerieflijk en het onderhoud was duur. In 1954 is deze vervangen door een Volkswagen-combi, die op zijn beurt in 1962 plaatst maakte voor een Peugeot. Dat jaar rukte de ambulance 54 maal uit. Laatstgenoemde ambulance is in 1971 of 1972 vervangen door een nieuwe. Het ambulancevervoer nam verder toe. In 1972 rukte men 294 maal uit. In 1986 was dit 343 maal. In de tweede helft van de tachtiger jaren veranderde er door de wet op het ambulancevervoer nogal wat. In 1986 werd het ambulancevervoer op Tholen en Sint-Philipsland geregeld van uit de centrale post ambulancevervoer regio Roosendaal. Met ingang van 1 juli 1988 werd de ambulance ondergebracht in de Stichting Ambulancevervoer Tholen e.o. Deze stichting stelde een coördinator aan met een volledige dagtaak. De garage voor de ambulance annex kantoorruimte aan de Noordpoort is 6 november 1987 officieel in gebruik genomen. Voordien stond de wagen bij een particulier, terwijl daarvoor de wagen werd gestald in het Groene Kruisgebouw aan de dr. Tazelaarstraat. De eerste jaren na de oorlog hield de afdeling zich ook bezig met het doorgeven van beschikbaar gestelde fietsen aan artsen, het verstrekken van voedsel en repatriëring van krijgsgevangenen. De Roode Kruiscollecte op het eiland Tholen van 1949 was een groot succes. Met de opbrengst ervan kon een groot deel van de schuld worden ingelost. In de notulen wordt regelmatig melding gemaakt van de Roode Kruis-colonne waarvan dokter Helleman tot in 1953 commandant was. In 1953 was het Rode Kruis, afdeling Tholen ook betrokken bij de hulpverlening aan de rampslachtoffers, onder andere werden textielpakketten uitgereikt. Daarnaast werkten op het eiland ook andere Rode Kruis-colonnes (Bergen op Zoom, Helmond en Arnhem). In Tholen stad werd direct na de ramp een Rode Kruispost ingericht van waaruit het hele eiland werd bevoorraad. Door het Rode Kruis te Tholen werd aanvankelijk ook de voeding van circa mensen waaronder dijkwerkers ter hand genomen.

3 - 2 - Het rampjaar was voor de afdeling ook op bestuurlijk gebied een moeilijk jaar door een conflict tussen de voorzitter en de secretaris. Bovendien wilden het hoofdbestuur en het Zeeuwse Kringbestuur geen zaken meer doen met de colonnecommandant. Op 7 oktober 1953 werd een algemene vergadering bijeengeroepen. De samenstelling van het bestuur, dat bestond uit 5 leden uit de stichtingsgemeente Sint-Maartensdijk en 6 leden uit de overige gemeenten op het eiland Tholen, is toen gewijzigd. Voortaan zou iedere gemeente op het eiland 1 bestuurslid leveren. Vermoedelijk heeft de afdeling in 1953 de beschikking gekregen over een boot die in geïnundeerde polders kon dienst doen. Deze boot, die de Stormvogel heette, is in 1954 opgeknapt. Op 21 februari 1956 wordt de eerste? bloedafnameavond georganiseerd waar van 143 personen bloed werd afgenomen om te worden verwerkt tot plasma. De deelnemers werden met een bus gehaald en gebracht. In 1958 varen de eerste Tholenaren mee met de dat jaar in dienst gestelde "invalidenboot" Henry Dunant. In de zestiger en zeventiger jaren verzorgde de afdeling bloedafname avonden, filmavonden en Welfarewerk. Het Rode Kruisgebouw aan de Rädda Barnenstraat (nr. 7) in Sint-Maartensdijk is in 1970 gekocht van de Stichting Gemeenschap Sint-Maartensdijk voor ƒ 7.000,--. De grond is eigendom van de gemeente. Voordien werd dit gebouw gebruikt als verenigingsgebouw dat door het gereedkomen van het gemeenschapscentrum Haestinge overbodig werd. Eind 1990 telde de afdeling 1432 leden. Er waren toen 71 colonneleden en 20 vrijwilligers bij het Welfarewerk betrokken. De afdeling had verder de beschikking over een zogenaamde PAM, een Personenvervoer-, Ambulance- en Materiaalvervoerwagen. Het oudste deel van het archief van het Rode Kruis rust al langere tijd in het gemeentehuis te Sint-Maartensdijk waar de opvolgende burgemeesters Van Boeijen en Baerends tevens voorzitter van de Rode Kruis-afdeling het zullen hebben achtergelaten. In 1988 is het "correspondentie"-archief van de afdeling tot en met 1993 naar de gemeentelijke archiefbewaarplaats overgebracht. Hierbij waren slechts enkele financiële stukken. Een deel van de overige financiële stukken berust bij de penningmeester te Poortvliet. Het archief is bij de inventarisatie in 1998 geschoond. Circulaires en dubbele stukken zijn verwijderd. Het archief is 5 dozen groot. Literatuur: Histodata. Het Rode Kruis en Zeeland; 125 jaar Rode Kruis, De Zeeuwse Afdelingen, Tweede Verslag van de Rode Kruis-hulp in de Watersnood 1953.

4 - 3 - INVENTARIS I. ALGEMEEN 1. Statuten en huishoudelijk reglement van de vereniging het Nederlandse Rode Kruis en de afdeling Tholen van deze vereniging, Lijsten van leden van de afdeling Tholen, met vermelding van hun contributie, Notulen van de bestuurs- en de algemene ledenverga- deringen, sept jan maart mei Notulen van de algemene ledenvergaderingen 1973, 1978 en Notulen van de vergaderingen van het algemeen en dagelijks bestuur, commissies en werkgroepen, met bijlagen, pakken Ingekomen en uitgaande stukken, ken Hierbij lijsten van ingekomen en uitgaande stukken A. 1995, Stukken ingekomen bij en minuten van stukken uitgaande van burgemeester E. Baerends als voorzitter van de afdeling Tholen, Diversen. Ambulance Zaken Commissie-opleidingen Diverse verslagen Kringvergaderingen Bouwkundige staat Rode Kruis-gebouw Sint-Maartensdijk Overige zaken 20. Verslagen van de afdeling Tholen, , 1991 en 1992.

5 - 4 - II. FINANCIËLE ZAKEN 21. Rekeningen en begrotingen van inkomsten en uitgaven, kopieën, Bijlagen van de rekeningen van inkomsten en uitgaven, pakken 24. Rapport betreffende de financiële administratie in 1983, katern III. AMBULANCEVERVOER Zie ook inv. nr Verslagen van het ambulancevervoer met bijlagen, Stukken ingekomen bij de administrateur van de ambulancedienst, Stuk bevattende het besluit tot instelling van een gemeenschappelijke regeling centrale post ambulancevervoer regio E Noord-Brabant waarbij ook Tholen en Sint-Philipsland zijn aangesloten, afschrift, stuk 28. Stukken betreffende een geschil over de juridische positie van de chauffeur van de ambulance C. Hage te Sint-Maartensdijk met voorstukken, (1968) Afschriften van de vergunningen inzake de bouw van een garage aan de Rädda Barnenstraat 7 te Sint- Maartensdijk met bijlagen, , Akte van oprichtingen van de Stichting Ambulancevervoer Tholen e.o., concept, stuk 31. Rapport inzake de exploitatiecijfers van , juni 30 opgemaakt in verband met het onderbrengen van het ambulancevervoer in een aparte stichting met ingang van 1 juli 1988, met bijlagen, katern 32. Lijst van de inventaris van de ambulance, circa stuk 33. Akte van aankoop van een stuk grond aan de Noordpoort, kadastraal bekend als Sint-Maartensdijk N 1099 ten behoeve van de bouw van een garage voor de ambulance annex kantoor, met bijlagen, 1988.

6 Akte tot vestiging van hypotheek- en pandrecht inzake de financiering van de aankoop van een ambulance, met bijlagen, IV. OVERIGE ZAKEN 35. Informatiekrant van de afdeling Tholen, 1984 maart. 36. Akte van oprichting van de stichting samenwerking Nederlandse Rode Kruis met betrekking tot de rampenbestrijding in de regio Noord- en Midden-Zeeland, kopie met bijlagen, Lijsten van verstrekking van P(ersoonlijke) S(tandaard) U(itrusting) aan leden van de colonne, Akte van bruikleen van een PAM, een Personenvervoer-, Ambulance- en Materiaalvervoerwagen van de regiostichting Zuid-Oost Noord-Brabant van het Nederlandse Rode Kruis door de afdeling Tholen, circa Stukken inzake het ontslag van magazijnbeheerder J.H. van Dijke, Verslag van de reis naar Roemenië met een Rode Kruis-bus en ander materiaal dat was bestemd voor een bejaardenhuis en een Gereformeerde Kerk aldaar, met bijlagen, stuk

7 MACHTIGING VERNIETIGING ARCHIEFBESCHEIDEN ========================================= Het bestuur van de afdeling Tholen van het Nederlandse Rode Kruis machtigt de archivaris van de gemeente Tholen de volgende stukken van het archief van de afdeling te vernietigen. Te vernietigen 1. Circulaires en kopieën van stukken aanwezig in het archief, dozen 2. Mutaties ledenadministratie, computer-uitdraaien, Maandstaten financiële administratie, computer-uitdraaien, 1989 en Sint-Maartensdijk, september Het bestuur van de afdeling Tholen, De secretaris, De voorzitter,