Handhaving Dioxine-norm in paling

Transcriptie

1 Handhaving Dioxine-norm in paling (tweede deelrapportage) J. de Vries KEURINGSDIENST VAN WAREN OOST AFDELING SIGNALERING SECTOR LABORATORIUM Postbus AE Zutphen tel fax projectnummer: Project OT 0205 datum: juni 2002 Project OT van 10

2 INHOUDSOPGAVE Samenvatting/summary 3 1. Inleiding 4 2. Materiaal en methoden 4 3. Resultaten 5 4. Discussie 7 5. Dankbetuiging 8 6. Literatuur 8 Bijlagen 10 Project OT van 10

3 Samenvatting In totaal werden 123 monsters paling geanalyseerd op PCB s, dioxines en furanen. Van de 123 monsters waren er 7 verdacht, na screening met de DR-CALUX-methode. Deze verdachte monsters werden onderzocht met behulp van de de referentiemethode voor de bepaling van dioxines en furanen. Geen van deze monsters overschreed de wettelijke limiet van 8 pg TEQ per gram product. In alle monsters werd het gehalte aan indicator PCB s bepaald. De norm voor de indicator PCB s werd bij 9 monsters overschreden. Summary A total of 123 samples of eel were analysed for dioxins/furans and indicator PCB s. After screening of the samples with the DR-CALUX-method a total of 7 samples were found suspect for dioxins/furans. The samples were further analysed using the reference method. The concentrations of dioxins/furans found were below the legal limit of 8 pg TEQ per gram product. All the samples were analysed for the content of the so-called indicator PCB s. Nine samples were higher than the legal limit. Trefwoorden: dioxinen, furanen, PCB s, paling. Project OT van 10

4 1. Inleiding Op 31 oktober 2000 werd in de Staatscourant (7.1) de norm gepubliceerd voor het maximale dioxinegehalte in paling nl. 8 picogram (pg) TEQ per gram. TEQ staat voor Toxische Equivalent. Dioxine bestaat niet uit een enkelvoudige stof, maar is een verzamelnaam van verschillende componenten met een eigen toxische waarde, in dit geval opgebouwd uit dioxinen en furanen. De hoeveelheid TEQ wordt berekend door de concentratie van een bepaalde dioxine te vermenigvuldigen met zijn toxische waarde. Al deze componenten gesommeerd leveren het gehalte aan TEQ op. In de norm voor paling is alleen rekening gehouden met het gehalte aan dioxinen en furanen. In een brief aan de Kamer der Staten Generaal (26 991,nr. 35) van minister Brinkhorst van LNV werd meegedeeld, dat de Keuringsdienst van Waren vanaf het moment van inwerkingtreding van bovengenoemde norm deze controles op dioxinen in paling zal gaan uitvoeren. Daar de winterperiode op het punt stond te beginnen werd besloten om in 2000 ongeveer 150 monsters paling te nemen en in de periode mei/juni 2001 nogmaals monsters te nemen en te onderzoeken. Voor de Keuringsdienst van Waren is het op dit moment niet mogelijk om zelf dioxinen en furanen te bepalen. Dit vanwege de specialistische apparatuur die daarvoor nodig is. Om toch zo snel mogelijk inzicht te krijgen in de dioxinegehaltes van paling, werden contacten gelegd met het RIKILT en het RIVM. De afspraak werd gemaakt dat de Keuringsdienst de bemonstering, de opwerking van de monsters en het PCB-gehalte van de monsters paling zou bepalen, dat het RIKILT de opgewerkte palingmonsters zou screenen met behulp van de DR-CALUX- methode op de aanwezigheid van dioxinen en dat het RIVM de monsters, die als verdacht uit de screening zouden komen, zou onderzoeken op dioxinen en furanen met behulp van de referentiemethode. Op 29 oktober 2001 is een nieuwe regeling van de Raad gepubliceerd, No 2375/2001. In deze regeling worden nieuwe lagere niveaus vastgesteld voor het gehalte aan dioxinen en furanen in levensmiddelen. Deze regeling zal van kracht worden op 1 juli In deze regeling is een maximum vastgesteld voor vis en visproducten van 4 pg TEQ/ gram product. Voor paling is geen uitzondering gemaakt. Vanaf 1 juli zal deze nieuwe norm ook voor de paling van kracht zijn. 2. Materiaal en methoden In totaal werden 123 monsters paling genomen door de vijf regionale Keuringsdiensten van Waren. De prioriteit van de plaats van de monstername was als volgt: palingvissers, palingrokerijen (import paling), detailhandel en tenslotte kwekerijen. De monsters werden opgewerkt door de Keuringsdienst van Waren Oost en verdeeld in drie deelmonsters. Eén deelmonster werd verzonden naar het RIKILT, waar een screening op dioxinen en aan dioxine-verwante verbindingen werd uitgevoerd door middel van de DR-CALUX methode. Deze methode maakt gebruik van een chemische voorzuivering en een specifieke celkweek. Het gehalte aan totaal TEQ wordt gemeten door middel van een luminometer. Wanneer de screeningsresultaten daartoe aanleiding gaven, werd een tweede deelmonster naar het RIVM gestuurd. Project OT van 10

5 Het RIVM heeft de hoeveelheid dioxinen en furanen bepaald door middel van een gaschromatograaf met als detector een hoge resolutie massaspectrometer, deze concentraties werden door middel van de toxische factoren (TEF waarden) omgerekend naar totaal TEQ per gram paling. Het derde deelmonster werd gebruikt voor de bepaling van PCB s, hetgeen plaatsvond op de Keuringsdienst van Waren Oost. Bij deze bepaling werd gebruik gemaakt van een groot volume injectie gaschromatograaf met vloeistofchromatografische voorbewerking en detectie door middel van massaspectrometrie. 3. Resultaten 3.1. Dioxinen Voor een overzicht van alle resultaten zie bijlage 1 en 2. Van deze 123 monsters waren 7 (5.7%) als verdacht uit de screening voor dioxine gekomen. Nader onderzoek met behulp van de referentiemethode leverde echter geen overschrijding op van de norm van 8 pg TEQ per gram paling. In tabel l is een overzicht gegeven, waar de palingen bemonsterd zijn en hoeveel van deze palingen als verdacht respectievelijk niet verdacht uit de screening zijn gekomen. tabel I Resultaten screening dioxinen m.b.v. DR-CALUX + Bemonsterplaats aantal negatief negatief* verdacht Binnenwater IJsselmeer Import Kwekerijen Overig Rivieren/zeearmen Eindtotaal DR-CALUX resultaat negatief <20 negatief * >20 en <30 verdacht >30 De resultaten in tabel l zijn van vóór de nieuwe regeling van het dioxinegehalte van 4 pg TEQ/ gramproduct. Deze regeling zal van kracht worden in juli 2002 (zie inleiding). Er is al wel aangegeven, dat als de limiet verlaagd zou worden, wat ongeveer het effect zou zijn. Dit is in de tabel te zien in de kolom negatief*. In totaal zouden er dan 17 van de 123 monsters verdacht zijn (13.8%). Project OT van 10

6 In tabel li staan de resultaten vermeld van de monsters die als verdacht uit de screeningstest kwamen en verder door het RIVM met behulp van de referentiemethode onderzocht zijn op dioxinen, furanen en dioxineachtige PCB s, de zogenaamde non-ortho-pcb s. Tabel ll Resultaten bepaling dioxinen/furanen in verdachte monsters m.b.v. HR-GCMS ISI-nummer Bemonster plaats conclusie DR-CALUX pg TEQ/gram productteq/ dioxine/furanen RIVM pg TEQ/g product non-ortho s TEQ/g product Dioxine/furanen en non-ortho s TEQ/g product Overig verdacht 35 2,6 8,9 11, Binnenwater verdacht 44 3,8 13,9 17, Binnenwater verdacht 40 1,2 27,7 28, Binnenwater verdacht 46 5,5 32,6 38, Binnenwater verdacht 49 2,9 28,6 31, Binnenwater verdacht 33 3,2 33,5 36, Overig verdacht 35 4,8 22,6 27, Kwekerijen negatief* Overig negatief* Import negatief* IJsselmeer negatief* Binnenwater negatief* Binnenwater negatief* Binnenwater negatief* Overig negatief* Overig negatief* Rivieren/zeearmen negatief* 27 + DR-CALUX resultaat negatief <20 negatief * >20 en <30 verdacht >30 In tabel ll staan alleen die monsters vermeld waarvan de screeningsresultaten groter waren dan 20 of 30 pg TEQ, de screeningsgrens die door het RIKILT vastgesteld was. Er bleken 7 monsters boven de screeningsgrens te vallen en deze werden daardoor als verdacht beschouwd. Uit deze tabel blijkt ook, dat met de DR-CALUXmethode een hoger TEQ-gehalte wordt gemeten dan met de referentiemethode van het RIVM. Dit is onder andere te verklaren uit de bijdrage aan de hoeveelheid TEQ van de non-ortho-pcb s bij de screeningsmethode. De bijdrage van de non-ortho-pcb s aan het totaal gehalte aan TEQ is aanzienlijk te noemen, deze bedraagt 8,9 tot 33,5 pg TEQ/ g product. Verdachte monsters waren vooral afkomstig uit de groep binnenwater en overige en zijn dan ook moeilijk te duiden. Project OT van 10

7 3.2. Indicator PCB s In alle 123 monsters zijn de indicator PCB s bepaald. In 9 monsters is de wettelijke limiet één of meerdere keren overschreden. In tabel lll staan de overschrijdingen vermeld (cursieve en onderstreepte waarden). In bijlage 2 staan alle PCB resultaten vermeld. Vijf monsters, waarvan het PCB gehalte te hoog was, kwamen ook voor in tabel ll, waarin o.a. de verdachte monsters vermeld staan. Tabel lll Resultaten indicator PCB (ng per gram product ) ISI nummer PCB 28 PCB 52 max 200 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 max Discussie In totaal werden op grond van de resultaten van de CALUX-methode 7 monsters als verdacht aangemerkt. Deze monsters werden op het RIVM met de referentiemethode onderzocht op dioxinen/furanen. Bij de verdachte monsters werd uiteindelijk een dioxinegehalte aangetroffen lager dan de huidige norm van 8 pg TEQ per gram product. Gezien in het licht van de nieuwe Europese regelgeving, die van kracht wordt op 1 juli 2002, zijn er wel degelijk overschrijdingen van de norm van 4pg TEQ/gram product en wel 4 stuks. Daarnaast is de kans aanwezig, dat het aantal overschrijdingen vergroot wordt als de monsters die negatief* waren met HR-GCMS geanalyseerd zouden zijn. Verder wordt de hoeveelheid TEQ afkomstig van de non-ortho PCB s wel mee gescreend met de DR-CALUX- methode, echter in de wetgeving worden de non-ortho s nog niet meegenomen in de normstelling. In 9 monsters paling werd een of meerdere keren de norm van de indicator PCB s overschreden. Vijf van deze monsters staan ook vermeld in tabel ll. Er is slechts een gedeeltelijke overeenkomst tussen de Dr- CALUX en de indicator PCB s resultaten. Er kunnen dus niet door middel van de indicator PCB s gescreened worden voor dioxines. Project OT van 10

8 5. Dankbetuiging De collega s van het RIKILT en het RIVM worden bedankt voor de prettige en enthousiaste manier van samenwerking in dit project. Ook is een woord van dank op zijn plaats voor de mensen van het Chemieteam van de Keuringsdienst van Waren Oost, die de monsters levende palingen hebben opgewerkt en de bepaling van de indicator PCB s hebben uitgevoerd. 6. Literatuur (1) Staatscourant 31 oktober 2000, nr. 211/ pag.14 (2) P.E.G. Leonards e.a. Actuele situatie van gechloreerde dioxines, furanen en polychloorbifenylen in visserijproducten: Quick- en Full-Scan. RIVO Rapport CO34/00 (3) Handhaving Dioxine-norm in paling, maart 2001 (4) Council Regulation (EC) No 2375/2001. Project OT van 10

9 Project OT van 10

10 Bijlagen Bijlage 1 Overzicht van alle dioxine screeningsresultaten en bevestigingsonderzoekresultaten. Bijlage 2 Overzicht van resultaten van de indicator PCB s. Project OT van 10

11 ISI-nummer Aanduiding Bemonsterplaats conclusie dioxine/furanen RIVM pg TEQ/g product paling (gevangen in Lauwersmeer) Binnenwater negatief paling (gevangen in Lauwersmeer) Binnenwater negatief paling (gevangen in binnenwater gemeente Dongeradeel, Dokkumer D Binnenwater negatief levende kweekaal Kwekerijen negatief levende paling (rode aal) gevangen reitdiep Binnenwater negatief levende paling (schieraal) gevangen reitdiep Binnenwater negatief gerookte kweekaal Kwekerijen negatief verse paling uit het Zuidlaardermeer Binnenwater negatief kweek paling Kwekerijen negatief verse paling Veluwemeer Binnenwater negatief verse wilde paling uit de randmeren Binnenwater negatief verse wilde paling uit het IJsselmeer Ijsselmeer negatief verse kweekpaling Kwekerijen negatief verse paling uit Ierland Import negatief paling Overig negatief paling Overig negatief paling Overig negatief gerookte paling Overig negatief paling Overig negatief binnenpaling (vollenhoofsemeer) Binnenwater negatief Ijsselmeerpaling Ijsselmeer negatief bakpaling Overig negatief stoofpaling Overig verdacht 2, Lijnaal IJsselmeer Ijsselmeer negatief Kweekaal Kwekerijen negatief Wilde paling uit Ierland (Ieren) Import negatief levende paling Overig negatief Pagina 1 van 4

12 verse paling, gedood, afkomstig van de Overijsselse Vecht boven Dalfs Binnenwater negatief verse paling, gedood, afkomstig van de Soest wetering Ittersum bij Zwo Binnenwater negatief kweekpaling Kwekerijen negatief kweekpaling Kwekerijen negatief paling Overig negatief kweekaal, gereed voorverhandeling. Kwekerijen negatief kweekaal, afkomstig van "De Bun", fam. Wakker te Urk, reeds 3-4 we Kwekerijen negatief* verse paling Overig negatief verse paling Overig negatief verse paling Overig negatief kweekaal, gereed voorverhandeling. Kwekerijen negatief PALING Overig negatief PALING Overig negatief wilde paling Binnenwater negatief wilde paling Binnenwater negatief Verse paling, levend Overig negatief Levende paling Overig negatief Levende paling Overig negatief Levende paling Overig negatief kweekpaling Kwekerijen negatief gerookte paling Overig negatief Italiaanse kweekpaling Import negatief Nederlandse kweekpaling, maat:200/300 Kwekerijen negatief Nederlandse kweekpaling, maat:100/200 Kwekerijen negatief Nederlandse kweekpaling, maat:600/800 Kwekerijen negatief paling gerookt Overig negatief* IJsselmeerpaling gerookt Ijsselmeer negatief Ierse paling gerookt Import negatief IJsselmeer gerookte paling Ijsselmeer negatief Ierse gerookte paling Import negatief* paling Overig negatief Kweek gerookte paling Kwekerijen negatief Gerookte paling Overig negatief gerookte Ijsselmeer paling Ijsselmeer negatief* gerookte paling kweek Kwekerijen negatief gerookte IJsselmeerpaling Ijsselmeer negatief Pagina 2 van 4

13 Gerookte Wildvang paling Ijsselmeer negatief Gerookte IJsselmeerpaling Kwekerijen negatief Gerookte Kweek paling Kwekerijen negatief Gerookte IJsselmeerpaling Ijsselmeer negatief Gerookte IJsselmeerpaling Ijsselmeer negatief Wilde paling, levend Overig negatief Gerookte paling Overig negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paaling Binnenwater negatief Gerookte Kweekpaling Kwekerijen negatief Kweekpaling Kwekerijen negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Gerookte wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Gerookte kweek paling Kwekerijen negatief Gerookte kweek paling Kwekerijen negatief Wilde Paling Binnenwater negatief Gerookte Wilde Paling Binnenwater negatief Kweekpaling Kwekerijen negatief Wilde Paling Binnenwater negatief Gerookte gefileerde Paling Overig negatief Kweekpaling Kwekerijen negatief Gerookte Kweekpaling Kwekerijen negatief wilde paling Binnenwater negatief Gerookte wilde paling Binnenwater verdacht 3, Levende kweek paling Kwekerijen negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief Wilde paling Binnenwater negatief* Wilde paling Binnenwater negatief Pagina 3 van 4

14 verse schier aal Binnenwater verdacht 1, verse rode paling (klein) Binnenwater verdacht 5, wilde paling Binnenwater negatief* WILDE PALING Binnenwater negatief* wilde paling Binnenwater negatief gerookte paling Overig negatief verse wilde ingevroren paling Binnenwater verdacht 2, verse wilde ingevroren paling Binnenwater verdacht 3, gerookte paling Overig negatief* gerookte paling Overig negatief vers gestripte paling Overig negatief vers gestripte paling Overig negatief vers gestripte paling Overig negatief gerookte wilde Ierse paling Import negatief Palingfilet Overig negatief verse paling schoongemaakt Overig negatief levende paling Overig negatief* levende paling Overig verdacht 4, "levende"paling uit de Oude Maas Binnenwater negatief "levende"paling uit de Alblasserwaard enof Krimpernerwaard Rivieren/zeearmen negatief* Gerookte dikke wilde paling, van 4 visser uit Nl Binnenwater negatief "levende"paling uit de Oosterschelde Rivieren/zeearmen negatief "levende"paling kweek, Ny vis uit Nijmegen Kwekerijen negatief gerookte paling kweek herkomst NL Kwekerijen negatief Pagina 4 van 4

15 INDICATOR PCB's ng/g product ISI nummer pcb 28 pcb 52 max 200 pcb 101 pcb 118 pcb 138 pcb 153 pcb 180 max ,3 4,8 7,2 12,0 24,4 23,8 7, ,0 0,6 0,8 3,5 3,5 3,5 3, ,1 0,3 0,6 1,9 4,2 3,9 1, ,4 0,7 1,9 1,9 4,6 4,7 1, ,1 0,8 1,3 2,8 8,7 10,2 3, ,5 0,3 1,5 2,3 4,9 5,0 2, ,5 3,0 4,4 3,2 5,2 5,6 2, ,7 1,5 2,1 3,5 9,1 10,3 3, ,8 0,7 3,5 3,4 7,0 7,2 1, ,1 1,1 2,6 4,3 8,1 7,7 2, ,3 0,5 1,7 3,0 7,9 7,8 3, ,8 1,0 3,7 3,9 7,9 8,2 3, ,1 1,9 3,7 4,7 8,9 8,6 2, ,0 1,9 3,6 4,5 8,7 8,9 2, ,0 1,6 4,1 4,3 9,3 9,7 3, ,8 0,8 4,1 4,6 9,9 9,8 2, ,6 1,3 3,8 4,8 10,9 10,4 3, ,1 1,8 4,7 4,6 10,2 10,6 3, ,2 2,0 4,9 4,7 11,4 11,0 3, ,2 1,1 1,5 4,0 12,5 14,6 5, ,2 0,4 0,9 3,2 8,6 11,6 3, ,2 2,3 5,0 5,6 12,8 13,3 4, ,4 2,1 4,8 5,2 11,8 12,5 3, ,0 2,2 4,5 6,4 14,5 12,7 5, ,9 4,1 4,6 7,8 12,7 13,3 3, ,4 1,6 6,0 5,5 13,2 13,4 4, ,4 1,5 3,3 4,4 13,0 18,6 3, ,5 1,9 6,8 6,3 14,7 15,3 4, ,5 2,5 6,4 6,5 15,9 15,5 4, ,1 2,1 6,4 6,9 16,4 16,3 4, ,2 1,9 6,8 7,3 16,2 16,6 4, ,5 2,0 5,6 7,3 16,2 16,8 4, ,0 2,0 6,5 7,3 17,1 17,0 4, ,4 2,3 6,9 7,2 17,4 17,4 4, ,3 2,2 6,7 7,1 17,2 18,0 3, ,7 2,5 7,0 8,4 19,0 19,2 4, ,0 3,3 10,6 9,8 20,1 19,6 7, ,9 9,5 4,2 7,8 18,1 19,7 6, ,8 3,3 8,4 19,8 19,8 5, ,7 2,6 7,8 8,0 20,3 19,8 4, ,6 2,5 6,9 7,6 18,7 18,3 4, ,3 3,2 10,6 9,8 21,6 20,4 8, ,8 2,6 7,6 8,1 20,0 20,4 5, ,7 2,3 8,8 8,5 21,5 21,3 4, ,4 23,5 12,3 11,5 21,9 21,8 6, ,8 2,4 8,8 9,2 22,5 22,9 5, ,2 3,0 8,0 8,8 22,7 22,9 6, ,1 2,9 9,6 9,3 21,4 23,4 6, ,4 1,5 3,7 6,5 19,6 23,8 9, ,8 5,8 12,1 12,0 24,5 23,9 8, ,0 3,7 12,9 16,2 28,7 24,3 8, ,8 1,4 2,0 6,5 20,8 25,0 7, ,6 3,7 6,7 10,9 28,4 26,1 10, ,3 2,8 6,8 8,3 24,7 26,4 9, ,6 2,2 4,6 6,2 17,3 26,7 4, ,6 1,1 5,3 12,3 29,3 27,4 11, ,5 3,2 6,4 7,5 26,6 28,9 12, ,3 6,1 9,5 12,8 26,6 30,3 8, ,1 5,5 11,1 10,1 28,8 31,7 11,9 Pagina 1 van 3

16 INDICATOR PCB's ng/g product ISI nummer pcb 28 pcb 52 max 200 pcb 101 pcb 118 pcb 138 pcb 153 pcb 180 max ,6 3,3 10,1 13,0 29,6 32,2 8, ,7 2,2 5,5 8,6 24,9 32,5 4, ,6 7,5 9,9 13,3 31,5 34,0 11, ,5 4,0 7,3 9,0 31,2 34,2 15, ,1 5,3 13,5 13,6 34,2 34,3 9, ,3 6,3 12,3 11,7 31,2 35,0 13, ,9 5,4 7,5 11,5 33,2 35,5 15, ,8 5,1 10,0 11,2 35,0 42,0 13, ,8 6,3 12,0 11,2 31,5 37,2 12, ,1 3,3 7,9 8,2 23,9 38,0 4, ,9 3,0 6,4 8,7 24,4 38,8 7, ,2 3,7 4,1 12,0 33,1 40,2 14, ,2 8,1 15,9 36,5 42,3 9, ,8 3,5 6,4 13,6 36,2 42,7 13, ,4 6,3 17,7 16,9 41,0 43,0 9, ,5 4,2 10,5 13,2 38,6 45,8 16, ,1 4,1 9,3 10,6 31,0 47,7 7, ,6 5,9 19,0 18,7 48,4 49,0 12, ,3 6,6 18,2 18,7 47,9 49,4 11, ,5 6,6 19,7 21,3 50,8 50,5 13, ,8 4,8 19,2 19,7 49,5 51,5 11, ,5 5,9 20,9 20,2 51,8 51,8 13, ,1 4,1 18,8 21,9 52,3 52,6 11, ,6 9,5 13,7 15,1 44,2 56,5 12, ,3 6,8 23,5 24,9 61,5 62,5 16, ,4 12,9 25,0 20,7 61,9 70,2 23, ,6 8,9 22,3 23,3 70,4 80,9 30, ,2 6,0 9,7 27,1 71,7 81,2 27, ,4 11,3 16,4 30,5 69,9 81,7 26, ,3 7,9 12,5 27,7 73,3 84,2 28, ,3 9,6 16,6 32,6 72,9 84,6 26, ,8 15,6 18,6 36,6 84,1 88,5 27, ,1 7,3 13,8 29,2 86,4 92,2 34, ,0 2,9 4,9 24,8 82,8 99,1 27, ,1 22,9 40,1 34,1 92,3 106,1 32, ,1 12,2 28,8 31,5 95,9 112,9 37, ,2 13,3 24,4 36,0 99,5 117,1 41, ,7 15,5 27,4 30,4 94,7 123,5 46, ,5 17,9 32,4 34,3 103,6 127,7 48, ,3 27,2 30,6 50,0 124,6 150,0 48, ,4 21,3 47,7 45,6 128,5 153,4 51, ,1 18,8 32,9 34,5 130,0 162,9 66, ,7 37,8 55,4 46,9 139,8 187,7 53, ,3 50,2 85,7 59,5 159,7 201,9 57, ,9 30,5 51,1 49,2 220,4 230,6 81, ,4 41,7 70,1 64,1 217,6 238,1 83, ,1 38,1 66,3 75,6 202,6 250,4 75, ,1 53,8 43,9 68,8 238,8 266,3 96, ,4 46,7 99,7 81,7 300,4 291,9 108, ,3 44,0 104,5 89,3 263,6 341,2 94, ,2 53,8 64,4 82,3 413,3 392,4 153, ,0 51,8 112,6 80,2 362,9 403,5 169, ,1 38,1 75,5 125,6 373,9 431,5 145, ,8 70,9 132,9 126,7 361,7 447,9 115, ,2 79,6 151,3 111,7 356,8 458,5 146, ,9 68,3 140,4 125,6 357,0 475,3 117, ,2 88,1 175,7 112,0 399,7 525,9 134, ,3 87,9 181,9 111,2 412,8 533,0 177, ,7 520,6 991,0 643,3 2198,3 2848,7 769,0 Pagina 2 van 3

17 INDICATOR PCB's ng/g product ISI nummer pcb 28 pcb 52 max 200 pcb 101 pcb 118 pcb 138 pcb 153 pcb 180 max ,4 125,5 235,2 208,6 580,8 674,8 217, ,5 138,4 253,8 219,2 655,2 770,1 239, ,4 134,0 247,4 182,0 609,4 827,7 234, ,7 82,8 258,1 150,0 748,1 868,0 356, ,8 101,5 284,0 174,9 880,0 959,9 452, ,9 236,0 397,0 336,1 1067,7 1266,9 369,7 INDICATOR PCB's ng/g product ISI nummer pcb 28 pcb 52 max 200 pcb 101 pcb 118 pcb 138 pcb 153 pcb 180 max Pagina 3 van 3