FORMALDEHYDE IN TEXTIEL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FORMALDEHYDE IN TEXTIEL"

Transcriptie

1 FORMALDEHYDE IN TEXTIEL Handhaving Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel Rapport ND TEX 003/01 drs. H.R. Reus en J.P. Westerhoff Keuringsdienst van Waren Noord Postbus AK Groningen Telefoon : Fax : [email protected] Internetsite : juli 2001

2 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 1. INLEIDING 1 2. DOEL VAN HET ONDERZOEK 2 3. OPZET EN WERKWIJZE 2 4. RESULTATEN EN DISCUSSIE 3 5. CONCLUSIES 4 6. REFERENTIES 5

3 SAMENVATTING In dit rapport worden de resultaten beschreven van een onderzoek naar de naleving van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. Kunstharsen op basis van formaldehyde worden door de textielindustrie gebruikt om o.a. katoen en viscose kreukherstellend en wol krimpvrij te maken. Deze kunstharsen staan gedurende langere tijd kleine hoeveelheden formaldehyde af. In de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel wordt aan het gehalte formaldehyde een grenswaarde gesteld van maximaal 120 mg/kg. Wordt deze waarde overschreden, dan dient het product te zijn voorzien van de aanduiding Voor eerste gebruik wassen. Na één wasbeurt mag het product eveneens niet meer bevatten dan 120 mg/kg. In totaal zijn 153 monsters kleding en textielproducten onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde. Uit het onderzoek is gebleken, dat in 4 monsters niet-kleding textiel (3%), te weten een laken, een hoeslaken en 2 kussenslopen, de gestelde norm van 120 mg formaldehyde/kg overschreden wordt. In géén van deze 4 monsters staat de waarschuwing Voor eerste gebruik wassen vermeld. De leveranciers van deze producten zijn door middel van een schriftelijke waarschuwing op de hoogte gebracht van de geconstateerde tekortkoming. Na één keer uitspoelen in water blijkt het gehalte formaldehyde in deze monsters te zijn gedaald tot waarden < 120 mg/kg. Uit het ontbreken van de vereiste waarschuwing wordt geconcludeerd, dat de textielbranche nog niet voldoende vertrouwd is met de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel.

4 1. INLEIDING Met het inwerking treden van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel in 2000 is het verboden kleding en textielproducten, waarvan redelijkerwijs mag worden verwacht dat deze in direct contact kan komen met de menselijke huid, te verhandelen indien het formaldehyde bevat in een concentratie >120 mg/kg. Kunstharsen op basis van formaldehyde worden door de textielindustrie gebruikt om o.a. katoen en viscose kreukherstellend en wol krimpvrij te maken. Deze kunstharsen staan continu formaldehyde af. Als gevolg hiervan kan de menselijke huid gedurende langere tijden blootgesteld worden aan deze stof. Als de afgifte van formaldehyde hoog is, kan dit leiden tot effecten op de gezondheid van de mens. Uit internationaal onderzoek is gebleken dat blootstelling van de huid aan textielproducten met hoge gehalten formaldehyde kan leiden tot allergieverschijnselen en tot het onstaan van overgevoeligheid voor deze stof (1, 2). In de jaren 60 en 70 waren gehalten formaldehyde van 5000 mg/kg niet ongebruikelijk (2, 3, 4, 5). Recentere onderzoeken uit Duitsland en Finland hebben een afnemende tendens laten zien met betrekking tot het gehalte formaldehyde in textielartikelen (6, 7). Uit de Finse studie van 1993 is zelfs gebleken dat 95% van de onderzochte monsters een gehalte < 100 mg/kg formaldehyde bevatte. Uit onderzoek van de Keuringsdienst van Waren in 1996 is gebleken, dat in 98% van de onderzochte textielmonsters het gehalte formaldehyde < 100 mg/kg bedroeg (8). Een aanvullende studie van de Keuringdienst van Waren Alkmaar in 1996, naar het voorkomen van formaldehyde in beddengoed en textielproducten voor baby s, laat zien, dat met name in deze producten meer artikelen met een gehalte formaldehyde > 100 mg/kg worden aangetroffen dan bij kledingtextiel. In 12% van de toen onderzochte monsters beddengoed en textielproducten voor baby s bedroeg het gehalte formaldehyde > 100 mg/kg (9). Teneinde gezondheidsproblemen bij consumenten met een gevoeligheid voor formaldehyde tot een minimum te beperken, heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel tot stand gebracht. In deze regeling wordt een grenswaarde van 120 mg/kg aangehouden voor formaldehyde in kleding en textielproducten die in direct contact met de huid kan komen. Uit onderzoek van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is gebleken dat bij een blootstelling aan 120 mg/kg formaldehyde, effecten als allergie en overgevoeligheid uitblijven (10). Met het huidige onderzoek wil de Keuringsdienst van Waren nagaan in hoeverre de textielbranche zich aan de gestelde norm houdt. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 1

5 2. DOEL VAN HET ONDERZOEK Het doel van het beschreven onderzoek is geweest de naleving van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel te toetsen. 3. OPZET EN WERKWIJZE Voor het onderzoek zijn uit de reguliere handelskanalen 153 monsters kleding en textielproducten op basis van katoen en viscose genomen en volgens de methode van onderzoek zoals beschreven in de Warenwet (11) onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde. Een overzicht van de aard van de onderzochte textielproducten is weergegeven in tabel 1. Tabel 1 Overzicht onderzochte textielproducten Aantal Soort textiel Totaal Katoen 100% Overige samenstelling Nachtkleding Ondergoed Shirt/overhemd Broek Sokken Beddengoed Overige textiel In tabel 2 wordt een nadere specificatie gegeven van de samenstelling van de diverse onderzochte textielproducten, zoals deze ter informatie van de consument in het product staat weergegeven. Tabel 2 Overzicht samenstelling van de onderzochte textielproducten Samenstelling Aantal katoen 100% 120 katoen 95%/polyurethaan of elastaan 5% 6 katoen 80%/polyamide 20% 3 katoen 45 85%/polyester 15-55% en soms elastaan 5% 19 katoen 80%/linnen 20% 1 katoen 50%/acryl 50% 3 viscose 75%/nylon 20%/elastaan 5% 1 Alle monsters zijn zonder enige voorbewerking onderzocht op de aanwezigheid van formaldehyde en op de aanwezigheid van een label met de vermelding Voor eerste gebruik wassen. Deze aanduiding is op grond van artikel 3 eerste lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel verplicht gesteld voor artikelen die vóór een eerste keer wassen meer dan 120 mg/kg formaldehyde bevatten. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 2

6 Monsters die niet aan de eis van 120 mg/kg voldoen, zijn op basis van artikel 3 tweede lid, nogmaals onderzocht nadat zij een wasbeurt hebben ondergaan. Alhoewel volgens dit artikel het wassen dient te geschieden volgens de wasinstructies zoals weergegeven op het label, zijn ter vereenvoudiging van het onderzoek alle monsters 1x gewassen in water. Hiervan wordt verwacht dat dit reeds voldoende effect oplevert 4. RESULTATEN EN DISCUSSIE De resultaten van het onderzoek zijn weergegeven in tabel 3. Tabel 3 Overzicht gemeten gehalten formaldehyde in textielproducten zonder wasbehandeling Gehalte formaldehyde Aantal mg/kg > Totaal 153 Uit het onderzoek is gebleken dat in 4 van de 153 onderzochte monsters (3%) formaldehyde voorkomt in een gehalte > 120 mg/kg. De gemeten waarden lopen in deze monsters uiteen van mg/kg. De overschrijdingen worden uitsluitend geconstateerd in artikelen uit de categorie beddengoed en bestaan uit 100% katoen. Het betreft 1 laken, 1 hoeslaken en 2 kussenslopen. Op grond van de hoge gehalten formaldehyde dienen deze producten te zijn voorzien van de aanduiding Voor eerste gebruik wassen. De vereiste aanduiding blijkt echter bij deze 4 monsters niet aanwezig te zijn. Hierdoor wordt niet voldaan aan het gestelde in artikel 3 eerste lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. De leveranciers van deze artikelen zijn door middel van een schriftelijke waarschuwing op de hoogte gebracht van de geconstateerde afwijking. De 4 monsters met een gehalte formaldehyde > 120 mg/kg zijn vervolgens uitgespoeld met water en opnieuw onderzocht. Het blijkt dat ná het uitspoelen de gehalten formaldehyde in alle 4 monsters gedaald zijn tot waarden < 120 mg/kg. Hiermee voldoen deze monsters aan het gestelde in artikel 3 tweede lid van de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel. KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 3

7 5. CONCLUSIES Uit het onderzoek worden de volgende conclusies getrokken: - in 4 monsters niet-kleding textiel (3%) wordt een gehalte formaldehyde gevonden dat de norm van 120 mg/kg overschrijdt. In deze artikelen ontbreekt de vermelding Voor eerste gebruik wassen. - de overschrijdingen worden uitsluitend in artikelen van 100% katoen waargenomen. - de textielbranche lijkt nog onvoldoende vertrouwd te zijn met de Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 4

8 6. REFERENTIES 1. Fisher,A.A., Contact Dermatitis, 2nd edition, Philadelphia:1973, Lea & Febiger, 1973: Berrens, L., Young, E. en Jansen, L.H., Br. J. Dermatol. 76, , Hovding, G., Acta Derm. Venereol. 39, , Reid, J.D., Arceneaux, R.L., Rheinhardt, R.M. en Harris, J.A., Am. Dyest. Rep. 49, , Schorr, W.F., Keran, E. en Plotka, E., Arch. Dermatol. 110, 73-76, Schneider, G., Lebensmittelchemie 49, 7-22, Annual Report, Finnish Customs Laboratory, Van Haperen, P., Joosten, J. en Hiemstra, M, Onderzoek formaldehyde in textiel, Inspectie Gezondheidsbescherming/Keuringsdienst van Waren Alkmaar, rapport TX 17, juni Van Haperen, P., Aanvullend onderzoek formaldehyde in textielproducten, Inspectie Gezondheidsbescherming/Keuringsdienst van Waren Alkmaar, 27 november Janssen, P.J.C.M., Van Veen, M.P. en Speijers, G.J.A., RIVM adviesrapport Formaldehyde in textiel, 12 maart Warenwetregeling Formaldehyde in Textiel, Methoden van onderzoek, 24 januari 2000 KvW Noord, Rapport ND TEX 003/01 5

MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID ZOMERKLEDING

MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID ZOMERKLEDING MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID ZOMERKLEDING Rapportnummer ND TEX 001/03 drs. H.R. Reus en A. de Groot Keuringsdienst van Waren, Noord Postbus 465 9700 AL Groningen Telefoon : 050-5886000 Telefax : 050-5886100

Nadere informatie

MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID KLEDING

MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID KLEDING MONITORINGSACTIE BRANDVEILIGHEID KLEDING Rapportnummer NDBRV 006 Drs. H.R. Reus J.P. Westerhoff G.A. Busser Keuringsdienst van Waren, Noord Postbus 465 9700 AL Groningen Telefoon : 050 588 6000 Telefax

Nadere informatie

Brandgedrag zomerkleding

Brandgedrag zomerkleding Brandgedrag zomerkleding Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit (Deel)projectnummer: ND082314 Jaar: oktober 2009 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: [email protected] Internet: www.vwa.nl ND082314: Brandgedrag

Nadere informatie

Onderzoek naar de chemische veiligheid en etiketbeoordeling

Onderzoek naar de chemische veiligheid en etiketbeoordeling Spijkerbroeken 2018 Onderzoek naar de chemische veiligheid en beoordeling Spijkerbroeken moeten voldoen aan de chemische eisen voor textiel om gezondheidsrisico s te voorkomen. De Nederlandse Voedsel-

Nadere informatie

ETIKETTERING EN SAMENSTELLING VAN TEXTIEL

ETIKETTERING EN SAMENSTELLING VAN TEXTIEL ETIKETTERING EN SAMENSTELLING VAN TEXTIEL Stof van de rol nader onderzocht Rapportnummer ND03R015 drs. H.R. Reus G.A. Busser K. Stavenga VWA/Keuringsdienst van Waren Regionale Dienst Noord Postbus 465

Nadere informatie

ORIËNTEREND ONDERZOEK NAAR HET GEBRUIK VAN DESINFECTIEMIDDELEN IN DIERENARTSPRAKTIJKEN

ORIËNTEREND ONDERZOEK NAAR HET GEBRUIK VAN DESINFECTIEMIDDELEN IN DIERENARTSPRAKTIJKEN ORIËNTEREND ONDERZOEK NAAR HET GEBRUIK VAN DESINFECTIEMIDDELEN IN DIERENARTSPRAKTIJKEN Rapportnummer NDBIO 010/02 drs. H.R. Reus Keuringsdienst van Waren, Noord Postbus 465 9700 AL Groningen Telefoon :

Nadere informatie

Adviezen voor aanschaf en behandeling van kleding voor instellingen

Adviezen voor aanschaf en behandeling van kleding voor instellingen Adviezen voor aanschaf en behandeling van kleding voor instellingen Algemene adviezen - Koop nooit kleding zonder onderhoudsetiket. - Kwaliteit en wasbaarheid zijn belangrijk. - Nieuwe kleding altijd eerst

Nadere informatie

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Augustus 2008 Projectnummer: ZD07 1227 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: [email protected] Internet: www.vwa.nl

Nadere informatie

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Begin 2016 heeft de NVWA verschillende meldingen ontvangen waarin de NVWA gewezen werd op het feit dat er voedingssupplementen met vitamine D op de Nederlandse

Nadere informatie

Zorg voor uw kleding bij Zorgcombinatie Marga Klompé

Zorg voor uw kleding bij Zorgcombinatie Marga Klompé Zorg voor uw kleding bij Zorgcombinatie Marga Klompé Zorg voor uw kleding Wanneer u bij Zorgcombinatie Marga Klompé woont, heeft u ook zorg voor uw kleding en linnengoed. Dat moet gewassen en gestreken

Nadere informatie

Formaldehyde in containers

Formaldehyde in containers Formaldehyde in containers De laatste tijd komen we regelmatig containers tegen die positieve uitslag geven op formaldehyde. Meetwaarden tussen de 2 en 15 ppm komen regelmatig voor. De wettelijke grenswaarde

Nadere informatie

Zorg voor uw kleding. Ieder mens telt

Zorg voor uw kleding. Ieder mens telt Zorg voor uw kleding Ieder mens telt Zorg voor uw kleding Wanneer u bij Stichting Zorgcombinatie Marga Klompé (SZMK) woont, heeft u ook zorg voor uw kleding en linnengoed. Dat moet gewassen en gestreken

Nadere informatie

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen. Februari 2015

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen. Februari 2015 Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen Februari 2015 Colofon Projectnaam Tatoeëerders en Piercers Onderzoek PAK s in tatoeagekleurstoffen Divisie Consument & Veiligheid

Nadere informatie

Brandgedrag kindernachtkleding

Brandgedrag kindernachtkleding Brandgedrag kindernachtkleding Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit (Deel)projectnummer: ND082313 Jaar: oktober 2009 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: [email protected] Internet: www.vwa.nl ND082313:

Nadere informatie

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Inspecties en monsteronderzoek 2008 Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid Deelprojectnr.:

Nadere informatie

Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica

Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica Factsheet Deelprojectnummer: ND071804-1 Thema: Cosmetische producten en Lichaamsverzorging Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Noord

Nadere informatie

Organochloorbestrijdingsmiddelen en lood en cadmium in wild

Organochloorbestrijdingsmiddelen en lood en cadmium in wild Organochloorbestrijdingsmiddelen en lood en cadmium in wild K.M. Jonker S.J.M. Ottink H.P.G.M. Bos I. ten Broeke KEURINGSDIENST VAN WAREN OOST AFDELING SIGNALERING SECTOR: LABORATORIUM Postbus 202 7200

Nadere informatie

Hydrochinon, corticosteroïden en kwikverbindingen in cosmetica

Hydrochinon, corticosteroïden en kwikverbindingen in cosmetica Hydrochinon, corticosteroïden en kwikverbindingen in cosmetica Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Projectnummer: ND071804-2 Thema: Cosmetische producten en Lichaamsverzorging Warenklachtenlijn VWA:

Nadere informatie

VERWERKING EN AFVOEREN GEBREKSKAAS ACTIE MUIZENVAL II

VERWERKING EN AFVOEREN GEBREKSKAAS ACTIE MUIZENVAL II . VERWERKING EN AFVOEREN GEBREKSKAAS ACTIE MUIZENVAL II Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering VP Project nr: OT04H010-1E September 2005 OT04H010-1E 15-12-2005 pagina 1 van 8 INHOUD SAMENVATTING...

Nadere informatie

Binnenluchtmeting. School te Badhoevedorp

Binnenluchtmeting. School te Badhoevedorp R Briefrapport Binnenluchtmeting School te Badhoevedorp Opdrachtgever Auteur Dhr. R van Strien, GGD Amsterdam Martje Mooij Contact Martje Mooij Centrum Inspectieonderzoek, Milieucalamiteiten en Drinkwater

Nadere informatie

Wasverzorging. Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied

Wasverzorging. Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied Wasverzorging Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied Wasverzorging van kleding en linnengoed Als u in het Mennistenerf woont, dan heeft u over het algemeen geen eigen wasmachine meer en kunt u dus

Nadere informatie

Wasverzorging. Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied

Wasverzorging. Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied Wasverzorging Gastvrij - Aandacht - Vertrouwen - Eerbied Wasverzorging van kleding en linnengoed Als u in het Mennistenerf woont, dan heeft u over het algemeen geen eigen wasmachine meer en kunt u dus

Nadere informatie

PAKs in rubber tegels en andere ondergronden voor speelplaatsen. Datum april 2014

PAKs in rubber tegels en andere ondergronden voor speelplaatsen. Datum april 2014 PAKs in rubber tegels en andere ondergronden voor speelplaatsen Datum april 2014 PAKs in rubber tegels speelplaatsen april 2014 Colofon Projectnaam Projectnummer PAKs in rubber tegels en andere ondergronden

Nadere informatie

Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines. marktbeeld februari 2014

Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines. marktbeeld februari 2014 Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines marktbeeld 2013 22 februari 2014 Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines 22 februari 2014 Colofon Projectnaam Marktonderzoek migratie lood

Nadere informatie

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten 27 februari 2013 Inhoud Samenvatting...

Nadere informatie

Cursushuishoudelijkehulp.nl. Handleiding. Wassen, drogen en strijken. Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1

Cursushuishoudelijkehulp.nl. Handleiding. Wassen, drogen en strijken. Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1 Cursushuishoudelijkehulp.nl Handleiding Wassen, drogen en strijken Handleiding - Wassen, drogen en strijken 1 Handleiding wassen, drogen en strijken Voordat je begint met drogen, strijken of wassen bekijk

Nadere informatie

Veiligheid van kinderlijmen

Veiligheid van kinderlijmen Veiligheid van kinderlijmen Voedsel en Waren Autoriteit Regio Noord Postbus 465 9700 AL Groningen Nederland tel +31 (0)50 588 60 00 fax +31 (0)50 588 61 00 e-mail [email protected] internet www.vwa.nl 1 december

Nadere informatie

Veiligheid van textiel speelgoed Brandgedrag, formaldehyde en azo-kleurstoffen

Veiligheid van textiel speelgoed Brandgedrag, formaldehyde en azo-kleurstoffen Veiligheid van textiel speelgoed Brandgedrag, formaldehyde en azo-kleurstoffen Marktonderzoek 2008 Effect vijf jaren toezicht en handhaving brandgedrag Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit (Deel)projectnummer:

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit R. Nieuwenhuijs Divisie Consument & Veiligheid inspecteur-generaal & plv. inspecteur-generaal Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit 2 1 Wat valt daar allemaal onder? 3 Zwijndrecht Laboratorium mechanische

Nadere informatie

Textielbrochure. Norschoten Klaverweide AW Barneveld. T E I

Textielbrochure. Norschoten Klaverweide AW Barneveld. T E I Textielbrochure Norschoten Klaverweide 1 3773 AW Barneveld T 0342-40 40 00 E [email protected] I www.norschoten.nl Kleren maken de man/vrouw We weten allemaal wat er wordt bedoeld met Kleren maken de

Nadere informatie

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein - Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Colofon Projectnaam

Nadere informatie

Vezels. Copyright 2007 Carel Lurvink B.V.

Vezels. Copyright 2007 Carel Lurvink B.V. Vezels Katoen...2 Polyester...4 Polyester/katoen...4 Nylon/Polyamide...4 Fleece...5 Polyurethaan/Elastomeer...5 Nomex...5 Kevlar...5 Acryl...6 Viscose...6 Verschillende eigenschappen katoen, katoen/polyester

Nadere informatie

Dames DAMES. Verkoopadviesprijs KOKOON 27,95-47,95 SIMPLY COTON FIN 37,95 LAINE 47,95 CLINIC 17,95-27,95. Actieve kousen.

Dames DAMES. Verkoopadviesprijs KOKOON 27,95-47,95 SIMPLY COTON FIN 37,95 LAINE 47,95 CLINIC 17,95-27,95. Actieve kousen. Dames DAMES Verkoopadviesprijs Actieve kousen KOKOON 27,95-47,95 Dagelijkse kousen SIMPLY COTON FIN 37,95 Kousen voor intensief gebruik LAINE CLINIC Verbandkous - Kniekousen & dijbeenkousen 47,95 17,95-27,95

Nadere informatie

Wasbrochure. Informatie over het (laten) wassen van uw linnengoed en kleding

Wasbrochure. Informatie over het (laten) wassen van uw linnengoed en kleding Informatie over het (laten) wassen van uw linnengoed en kleding In deze brochure willen wij uiteenzetten hoe de wasverzorging voor cliënten van Marente is geregeld en hoe u er, als (toekomstig) cliënt

Nadere informatie

Di- en triisocyanaten. Nr. 2018/20, Den Haag, 28 november Samenvatting

Di- en triisocyanaten. Nr. 2018/20, Den Haag, 28 november Samenvatting Di- en triisocyanaten Nr. 2018/20, Den Haag, 28 november 2018 Di- en triisocyanaten pagina 2 van 5 Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft de Gezondheidsraad een gezondheidskundige

Nadere informatie

Inspectierapport KiKeBOO (KDV) Bethlehemweg 67 3513CW UTRECHT Registratienummer 982375876

Inspectierapport KiKeBOO (KDV) Bethlehemweg 67 3513CW UTRECHT Registratienummer 982375876 Inspectierapport KiKeBOO (KDV) Bethlehemweg 67 3513CW UTRECHT Registratienummer 982375876 Toezichthouder: Gemeente Utrecht, Volksgezondheid In opdracht van gemeente: Utrecht Datum inspectie: 14-01-2015

Nadere informatie

Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde monsters Sector: Laboratorium

Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde monsters Sector: Laboratorium Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde monsters Sector: Laboratorium MICROBIOLOGISCH ONDERZOEK VAN GEBAK IN NEDERLAND in 2001 H.A.P.M. Jansen A.M.H..v. Lith P. H. in t Veld Keuringdienst

Nadere informatie

Voordat we een kraag gaan tekenen zijn de volgende punten van belang:

Voordat we een kraag gaan tekenen zijn de volgende punten van belang: INHOUDSOPGAVE: 1.0 VOORWOORD. 2.0 BENODIGDHEDEN. 3.0 LICHAAMSMATEN. 4.0 MAATSCHEMA. 5.0 LICHAAMSMATEN HEREN. 6.0 MAATSCHEMA HEREN. 7.0 TEKENSYSTEEM. 8.0 EXAMEN EISEN. 9.0 KRAGEN. 10.0 Opdracht: 11.0 FIGUUR

Nadere informatie

Allergie voor huisstofmijt

Allergie voor huisstofmijt Allergie voor huisstofmijt Afdelingen allergologie, keel-, neus- en oorheelkunde, kindergeneeskunde en longziekten Allergie voor huisstofmijt Huisstofmijtallergie kan zich uiten in klachten van de luchtwegen.

Nadere informatie

ALLES OVER KLEDING & WASSEN

ALLES OVER KLEDING & WASSEN ALLES OVER KLEDING & WASSEN WAS-LABEL INSTRUCTIES De getallen geven de maximum wastemperatuur aan, was nooit heter dan deze temperatuur! E-, spaar- en halve-wasprogramma s behoren ook tot de gewone wasprogramma

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2003 473 Besluit van 6 november 2003, houdende wijziging van het Warenwetbesluit Verpakte waters en van het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten Wij

Nadere informatie

Haarkleurstoffen in haarkleurproducten

Haarkleurstoffen in haarkleurproducten Haarkleurstoffen in haarkleurproducten Controle op de aanwezigheid van verboden stoffen Datum juni 2015 Haarkleurstoffen in haarkleurproducten juni 2015 Colofon Projectnaam Projectnummer Versienummer

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval?

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval? Overal textiel! We zijn inmiddels een week verder. Hoe gaat het met het inzamelen van textiel? Zitten de bak en container van jullie school al helemaal vol? Kun je thuis bijna niet meer door de voordeur,

Nadere informatie

Vervolg onderzoek locatie Bredeweg 69 te Randwijk; aanvulling verkennend bodemonderzoek.

Vervolg onderzoek locatie Bredeweg 69 te Randwijk; aanvulling verkennend bodemonderzoek. Adviesbureau voo r Grond verb etering en Wate rhuishoud ing Weverstraat 116 6 862 DS Ooste rbee k Vervolg onderzoek locatie Bredeweg 69 te Randwijk; aanvulling verkennend bodemonderzoek. Oosterbeek 19

Nadere informatie

Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde producten Sector: Laboratorium

Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde producten Sector: Laboratorium Keuringsdienst van Waren Zuid Afdeling signalering samengestelde producten Sector: Laboratorium MICROBIOLOGISCH ONDERZOEK VAN KANT EN KLAAR MAALTIJDEN IN NEDERLAND 2001 H.A.P.M. Jansen P. H. in t Veld

Nadere informatie

MAAK HET U GEMAKKELIJK BIJ HET DRAAIEN IN BED

MAAK HET U GEMAKKELIJK BIJ HET DRAAIEN IN BED MAAK HET U GEMAKKELIJK BIJ HET DRAAIEN IN BED Met WendyLett glijlakens Een glijlaken is zo glad dat u makkelijker kunt draaien in bed. De onderlakens hebben een veilige anti-sliprand. Makkelijker draaien

Nadere informatie

Formaldehyde in textiel

Formaldehyde in textiel RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Centrum voor Stoffen en Risicobeoordeling Advies: Formaldehyde in textiel (TOXIS-nummer 5302) Definitieve versie (d.d. 12 maart 1998) Opgesteld door: P.J.C.M.

Nadere informatie

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit.

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling/RIZA Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit

Nadere informatie

Inspectierapport The Cinemakids (KDV) Cinemadreef 213 1325EH ALMERE Registratienummer 321407015

Inspectierapport The Cinemakids (KDV) Cinemadreef 213 1325EH ALMERE Registratienummer 321407015 Inspectierapport The Cinemakids (KDV) Cinemadreef 213 1325EH ALMERE Registratienummer 321407015 Toezichthouder: GGD Flevoland In opdracht van gemeente: Almere Datum inspectie: 15-10-2015 Type onderzoek:

Nadere informatie

Risicobeoordeling van lange-termijn inname van fipronil via de consumptie van ei en ei-producten

Risicobeoordeling van lange-termijn inname van fipronil via de consumptie van ei en ei-producten Risicobeoordeling van lange-termijn inname van fipronil via de consumptie van ei en ei-producten Datum: 26-09-2018 Versie: definitief Onderwerp De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft fipronil

Nadere informatie

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn.

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Voedsel en Waren Autoriteit Oktober 2008 1 1. Inleiding Wijn is in Nederland een product dat door veel mensen wordt genuttigd. Volgens verordening 1493/1999

Nadere informatie

Te veel giftige stoffen in goedkope kleren

Te veel giftige stoffen in goedkope kleren Te veel giftige stoffen in goedkope kleren Kaja Verbeke - 2 maart 2018 APACHE Een Europees onderzoek in 27 landen detecteerde honderden producten met verboden hoeveelheden chemische stoffen. Van de ruim

Nadere informatie

BIJLAGE XV-RAPPORT. Samenvatting. Stofnamen: stoffen in gerecycleerde rubberkorrels die als instrooimateriaal in kunstgras worden gebruikt

BIJLAGE XV-RAPPORT. Samenvatting. Stofnamen: stoffen in gerecycleerde rubberkorrels die als instrooimateriaal in kunstgras worden gebruikt BIJLAGE XV-RAPPORT EEN EVALUATIE VAN DE MOGELIJKE GEZONDHEIDSRISICO'S VAN GERECYCLEERDE RUBBERKORRELS DIE ALS INSTROOIMATERIAAL OP KUNSTGRASVELDEN WORDEN GEBRUIKT Samenvatting Stofnamen: stoffen in gerecycleerde

Nadere informatie

Warenwetregeling Dieetvoeding voor medisch gebruik

Warenwetregeling Dieetvoeding voor medisch gebruik Warenwetregeling Dieetvoeding voor medisch gebruik VWS 12 juli 1999/GZB/VVB/992975 Welzijn en Sport; Gelet op richtlijn 1999/21/EG van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 25 maart 1999 betreffende

Nadere informatie

Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011

Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011 Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011 Colofon Projectnaam Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010 Projectnummer OT1012 AB Versienummer 1.0 (extern) Productmanager

Nadere informatie

Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008

Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008 Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008 Factsheet Domein Ziekenhuizen Voedsel en Waren Autoriteit Juni 2008 (Deel)projectnummer: Thema: ZD07C270 Veilig

Nadere informatie

Importcontrole op melamine en polyamide keukengerei uit China en HongKong op basis van de Verordening (EU) nr. 284/2011

Importcontrole op melamine en polyamide keukengerei uit China en HongKong op basis van de Verordening (EU) nr. 284/2011 Importcontrole op melamine en polyamide keukengerei uit China en HongKong op basis van de Verordening (EU) nr. 284/2011 Mei 2014 Colofon Projectnaam IMP Productveiligheid EU derden Projectnummer IN NT

Nadere informatie

EEN KLEDINGINDUSTRIE ZONDER KATOEN MAAR MET. Monocel. Een handboek voor kledingbedrijven om geleidelijk over te stappen van katoen naar.

EEN KLEDINGINDUSTRIE ZONDER KATOEN MAAR MET. Monocel. Een handboek voor kledingbedrijven om geleidelijk over te stappen van katoen naar. EEN KLEDINGINDUSTRIE ZONDER KATOEN MAAR MET Monocel Een handboek voor kledingbedrijven om geleidelijk over te stappen van katoen naar Monocel - 2 - Katoen past niet binnen de toekomstige duurzame kledingindustrie

Nadere informatie

Vlamvertragende kleding

Vlamvertragende kleding Vlamvertragende kleding Lasvonken, vlammen en vlambogen zijn schadelijk voor alle kleding maar nog schadelijker als ze door de kleding heen gaan. Dit is de Fristads collectie die tegen praktisch alles

Nadere informatie

Informatiebrochure cliënten. 1. Procedure... 1.1 Wassen/drogen/afwerken 1.2 Chemisch reinigen 1.3 Interne distributie 1.4 Kosten

Informatiebrochure cliënten. 1. Procedure... 1.1 Wassen/drogen/afwerken 1.2 Chemisch reinigen 1.3 Interne distributie 1.4 Kosten Informatiebrochure cliënten INHOUD 1. Procedure... 1.1 Wassen/drogen/afwerken 1.2 Chemisch reinigen 1.3 Interne distributie 1.4 Kosten 2. Persoonsgebonden artikelen... 2.1 Aanschafadviezen kleding 2.2

Nadere informatie

Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar?

Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar? Lesbrief: Grote wasjes, kleine wasjes Thema: Hoe kom ik daar? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Zou het profiel Zorg & Welzijn bij jou passen? Een onderdeel

Nadere informatie

Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard.

Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard. Aan: Hr. B. van Valburg Gemeente Valkenswaard De Hofnar 15 5554 DA Valkenswaard Datum: 16 November 2016 Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard.

Nadere informatie

BIJLAGE 7 RISICOANALYSE EXTERNE VEILIGHEID KEMA

BIJLAGE 7 RISICOANALYSE EXTERNE VEILIGHEID KEMA BIJLAGE 7 RISICOANALYSE EXTERNE VEILIGHEID KEMA 24 april 2012 Kwantitatieve Risicoanalyse Gastransportleiding Z-520-38 Groningen, 24 april 2012 74101109-GCS 12.R.52846 Kwantitatieve Risicoanalyse Gastransportleiding

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Zorgen voor je leefomgeving

Ik en de maatschappij. Zorgen voor je leefomgeving Ik en de maatschappij Zorgen voor je leefomgeving Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 [email protected] www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Titel: Ik en

Nadere informatie

MAAK HET U GEMAKKELIJK ...BIJ HET DRAAIEN IN BED. Met WendyLett glijlakens

MAAK HET U GEMAKKELIJK ...BIJ HET DRAAIEN IN BED. Met WendyLett glijlakens MAAK HET U GEMAKKELIJK...BIJ HET DRAAIEN IN BED Met WendyLett glijlakens Een glijlaken is zo glad dat u makkelijker kunt draaien in bed. De onderlakens hebben een veilige anti-sliprand. Makkelijker draaien

Nadere informatie

Kwantitatieve Risicoanalyse Gastransportleiding 403190 & 403200

Kwantitatieve Risicoanalyse Gastransportleiding 403190 & 403200 Kwantitatieve Risicoanalyse Gastransportleiding 403190 & 403200 Groningen, 17 juli 2012 KEMA Nederland B.V., Arnhem, Nederland. Alle rechten voorbehouden. Het is verboden om dit document op enige manier

Nadere informatie

Beoordeling gezondheidsrisico's door sporten op kunstgrasvelden met rubbergranulaat

Beoordeling gezondheidsrisico's door sporten op kunstgrasvelden met rubbergranulaat Beoordeling gezondheidsrisico's door sporten op kunstgrasvelden met rubbergranulaat 19 december 2016 Inhoud 1. Aanleiding 2. Wat heeft het RIVM onderzocht? 3. Verband rubbergranulaat en leukemie 4. Voldoet

Nadere informatie

Werkend leren in de jeugdhulpverlening

Werkend leren in de jeugdhulpverlening Werkend leren in de jeugdhulpverlening en welzijnssector Nulmeting Samenvatting Een onderzoek in opdracht van Sectorfonds Welzijn Bernadette Holmes-Wijnker Jaap Bouwmeester B2796 Leiden, 1 oktober 2003

Nadere informatie

Wassen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/46540

Wassen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/46540 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Hendriksen 10 oktober 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/46540 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Lijst van vragen - totaal

Lijst van vragen - totaal Lijst van vragen - totaal Kamerstuknummer : 33149-30 Vragen aan Commissie : Regering : Volksgezondheid, Welzijn en Sport 33 149 Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld------------------

Nadere informatie

De loop van de procedure Op 1 juni 2007 hebben IGZ en CBP een bezoek gebracht aan het OZG Lucas in het kader van het hiervoor genoemde onderzoek.

De loop van de procedure Op 1 juni 2007 hebben IGZ en CBP een bezoek gebracht aan het OZG Lucas in het kader van het hiervoor genoemde onderzoek. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10= TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL [email protected] INTERNET www.cbpweb.nl AAN AANGETEKEND Ommelander Ziekenhuis

Nadere informatie

Op grond van artikel 28 uit het Besluit luchtkwaliteit (Stb. 2001, 269) bieden wij U hierbij aan de provinciale rapportage Luchtkwaliteit 2003.

Op grond van artikel 28 uit het Besluit luchtkwaliteit (Stb. 2001, 269) bieden wij U hierbij aan de provinciale rapportage Luchtkwaliteit 2003. Bezoekadres Houtplein 33 Het Ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer T.a.v. de Staatssecretaris P.L.B.A. van Geel Postbus 20951 2500 EX DEN HAAG Haarlem Postadres Postbus 3007

Nadere informatie

ISG De heer P. Carton Oostpolder XT EEMSHAVEN. Gedoogbeschikking. Geachte heer Carton,

ISG De heer P. Carton Oostpolder XT EEMSHAVEN. Gedoogbeschikking. Geachte heer Carton, ISG De heer P. Carton Oostpolder 4 9979 XT EEMSHAVEN Uw brief van: 2 maart 2016 Groningen, 29 maart 2016 Uw kenmerk: PC 001 Ons kenmerk: Z/16/000375/1 Behandeld door: I.F. (Iris) Nijhof Bijlage(n): - Onderwerp:

Nadere informatie

Waterbodemonderzoek (1)

Waterbodemonderzoek (1) Waterbodemonderzoek (1) Schutssluis Sluissloot Inspectie civieltechnisch gedeelte sluis. In opdracht van de gemeente Zaanstad heeft Witteveen+Bos, Raadgevend ingenieurs b.v. te Deventer een indicatief

Nadere informatie

per fax en post Aan de Raad van State Afdeling bestuursrechtspraak o.v.v. Tracébesluit A50 Ewijk-Valburg Postbus 20019 2500 EA Den Haag

per fax en post Aan de Raad van State Afdeling bestuursrechtspraak o.v.v. Tracébesluit A50 Ewijk-Valburg Postbus 20019 2500 EA Den Haag per fax en post Aan de Raad van State Afdeling bestuursrechtspraak o.v.v. Tracébesluit A50 Ewijk-Valburg Postbus 20019 2500 EA Den Haag Betreft: Aanvulling op ons beroepschrift TB A50 Ewijk-Valburg en

Nadere informatie

VERSLAG INSPECTIEPROJECT ASBEST OP STORTPLAATSEN

VERSLAG INSPECTIEPROJECT ASBEST OP STORTPLAATSEN VERSLAG INSPECTIEPROJECT ASBEST OP STORTPLAATSEN COLOFON Plaats: Den Haag, september 2007 Projectnummers: Inspectieonderwerpen: Directie: A748 Blootstelling aan asbestvezels op stortplaatsen Bouw Landelijke

Nadere informatie