Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting versie 1.2

Transcriptie

1 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting versie 1.2 Waarvoor dient deze handleiding? Deze handleiding helpt u bij het downloaden en het gebruik van het rekenprogramma BASsistent Perceelsbemesting versie 1.2. U kan dat programma gebruiken om de bemesting op een perceel of een perceelsgroep in 2009 te plannen en uit te rekenen alsook als bemestingsregister van dit perceel of perceelsgroep. Wanneer u op uw bedrijf dierlijke productie heeft, is het invullen en bijhouden van dit programma als bemestingsplan en -register in het kader van derogatie en/of de begeleidende maatregelen na een overschrijding van de nitraatresiduwaarde binnen risicogebied, niet voldoende. U kan het programma gebruiken in een reële bedrijfssituatie, maar u kan ook een simulatie uitvoeren om het effect van een veranderde bedrijfsvoering in te schatten. Bij wie kan u terecht voor dringende vragen en meer informatie over de BASsistent Perceelsbemesting en deze handleiding? U kunt contact opnemen met contactpersonen van de Mestbank uit uw provincie. De gegevens vindt u hieronder: Provinciale afdeling Antwerpen Contactpersoon: Davy Schruers Tel.: [email protected] Provinciale afdeling Limburg Contactpersoon: Vital Vandewaerde Tel.: [email protected] Provinciale afdeling Oost-Vlaanderen Contactpersoon: Luc Gallopyn Tel.: [email protected] Hoe kan u het programma van onze portaalsite downloaden? Provinciale afdeling Vlaams-Brabant Contactpersoon: Kristof Bauwens Tel.: [email protected] Provinciale afdeling West-Vlaanderen Contactpersoon: Nathalie Van Wonterghem Tel.: [email protected] U kan het programma BASsistent Mestproductie downloaden door te surfen naar Klik vervolgens op land- en tuinbouwers >Mestbank>Rekenprogramma s. Het programma heeft u nu gedownload als een sjabloon voor Excel. Als u dit programma opent, krijgt u telkens een nieuw, leeg berekeningsblad. Wanneer u gegevens ingeeft in het programma kan u dit opslaan op een locatie en met een naam die u kiest. Wilt u daarna de berekening maken voor een nieuwe situatie of een ander productiejaar, kan u een nieuw berekeningsblad openen door het sjabloon te openen en nadien opnieuw op te slaan. De opgeslagen gegevens terug oproepen kan door het zelf opgeslagen bestand terug te openen. Versiebeheer Bij het gebruik van de is het van belang dat u steeds nagaat of u met de laatste versie werkt! Het versienummer kan u terugvinden onder aan het programma. Door dat versienummer te vergelijken met de versie op de portaalsite kan u steeds verifiëren of u met de laatste versie werkt. Wanneer u bij het downloaden van de toepassing een actief adres achterlaat, zal de VLM u steeds op de hoogte houden van nieuwe versies van het rekenprogramma Perceelsbemesting. Welke documenten houdt u best binnen handbereik? Voor alle bedrijven: - uw laatst ingediende verzamelaanvraag - uw laatst ingevulde Mestbankaangifte - uw laatste briefwisseling over toegekende NER s Voor rundveebedrijven: - een overzicht van de meest actuele dierbezetting op uw bedrijf (eventueel kunt u een kijkje nemen op onze internetapplicatie MIL ( Beschikt u nog niet over een MIL-paswoord, dan kunt u dit aanvragen bij uw provinciale afdeling.) - uw meest recente overzicht van de geleverde liters melk Voor veebedrijven met andere dieren dan runderen: - uw dierregister - veevoederattesten indien u gebruikmaakt van regressierechten of veevoederconvenant voor de berekening van de uitscheiding van uw dieren

2 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 2 van 26 Hoe gaat u te werk om de bemesting op uw perceel of perceelsgroep te plannen en te registreren? Bent u van plan om het programma zowel te gebruiken om de bemesting op uw perceel of perceelsgroep te plannen als om een bemestingsregister bij te houden? Dan slaat u het best twee kopies van het programma op: een kopie waarin u de bemesting plant en een kopie die u gebruikt als bemestingsregister. U kan het verschil tussen het plan en register duidelijk maken door in de naamgeving van het bestand te verwijzen naar het bemestingsplan, respectievelijk bemestingsregister. Bijvoorbeeld perceelsgroep_derogatiemaïs_plan.xls, respectievelijk perceelsgroep_derogatiemaïs_register.xls. In het programma kan u enkel de groen gekleurde vakjes invullen, de juiste mogelijkheid kiezen in de keuzemenu s of de selectievakjes aanvinken waar nodig. 1. Open het programma van op de locatie waar u het programma op uw pc heeft opgeslagen. Afhankelijk van de instellingen van uw pc kan de onderstaande boodschap getoond worden. Wanneer dit het geval is, gaat u verder naar stap 2. Krijgt u deze boodschap niet, kan u verder gaan met stap 3.

3 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 3 van Verander de beveiligingsinstellingen voor Macro s om alle functionaliteiten van het programma te kunnen gebruiken. Klik op OK. Klik in de menubalk op Extra > Macro > Beveiliging Klik nu de optie Gemiddeld aan en vervolgens OK

4 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 4 van Wanneer u het programma opstart zal gevraagd worden of u Macro s wenst in te schakelen. U klikt op de knop Macro s inschakelen om alle functionaliteiten van het programma te kunnen gebruiken.

5 4. Klik onderaan uw scherm het tabblad berekening bemesting aan. Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 5 van 26 Voor ieder perceel of iedere perceelsgroep moet u een andere kopie van het rekenprogramma invullen en opslaan. Om de herkenbaarheid van de verschillende kopies te bewaren slaat u het rekenprogramma dan ook best op naargelang de naam van de percelen of perceelsgroep. Daarnaast maakt u zoals eerder gezegd best een onderscheid tussen een bemestingsplan en een bemestingsregister als u beide documenten bijhoudt op uw bedrijf. Bijvoorbeeld voor een perceelsgroep maïs in derogatie en een perceelsgroep maïs zonder derogatie maakt u vier kopies van het rekenprogramma die u op de volgende manier kan opslaan: perceelsgroep_derogatiemaïs_plan.xls, perceelsgroep_derogatiemaïs_register.xls, perceelsgroep_maïs zonder derogatie_plan.xls, perceelsgroep_maïs zonder derogatie_register.xls. 5. Vul rubriek 1 - identificatiegegevens en perceelsinformatie in. De identificatiegegevens (uw naam, landbouwernummer en adres) zijn niet verplicht maar kunnen ingevuld worden als u een afdruk maakt van het rekenprogramma als bemestingsplan en -register. Naast de identificatiegegevens kan u ook informatie over het perceel of de perceelsgroep invullen. Hier kan u de perceelsnummers van de percelen in de verzamelaanvraag invullen alsook het jaar van registratie, de naam van het perceel of de perceelsgroep. De oppervlakte van het perceel of de perceelsgroep kan u opgegeven door op de knop gronden invullen te klikken.

6 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 6 van 26 Wanneer u op de knop gronden invullen heeft geklikt, opent een nieuw tabblad waar u de oppervlakte van het perceel of de perceelsgroep kan ingeven. Hiervoor vult u bij het juiste bemestingsregime en de juiste teelt de oppervlakte in de groene cel in. U moet met andere woorden rekening houden met eventuele beheersovereenkomsten, natuurgebieden, derogatie, fosfaatverzadigde gebieden, Het programma berekent dan automatisch de overeenkomstige bemestingsnormen. Wanneer u een oppervlakte invult voor een teelt waar bijkomende informatie nodig is om de bemestingsnormen te bepalen, verschijnt een boodschap in het rood. U voert uit wat in deze boodschap gevraagd wordt (bijvoorbeeld klik op

7 de knop). Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 7 van 26 Bijvoorbeeld in het geval van de teelt van maïs of graangewassen op zandgronden wordt gevraagd om op de knop te klikken. Dan wordt u automatisch doorverwezen naar de laatste rijen van deze tabel. Hier vult u het areaal in voor de percelen die afgebakend zijn als zandgrond. Die kunt u raadplegen door het overzicht van de bemestingsnormen erbij te nemen of door uw verzamelaanvraag te raadplegen. Op deze formulieren staat vermeld of het perceel al dan niet gelegen en gekend is als zandgrond. Hier maakt u ook nog een onderscheid tussen de gewone bemestingsregimes, of het gaat om een derogatieperceel, of het eventueel gaat om een perceel waarop een beheersovereenkomst is afgesloten.

8 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 8 van 26 Wanneer u de oppervlakte van het perceel of de perceelsgroep hebt ingevuld, klikt u op de knop terug naar bemesting om terug te keren naar het overzichtsscherm. Wanneer u meerdere teelten hebt ingegeven, of dezelfde teelten maar in verschillende bemestingsregimes, dan verschijnt naast de knop ingave grond de volgende boodschap: u hebt verschillende teelten of gewasgroepen ingegeven wat in een plan of register niet kan!. Deze boodschap maakt u er attent op dat u slechts één gewas volgens één bepaald bemestingsregime kan aanduiden op uw bemestingsplan of -register. U moet dus slechts één teelt volgens één bepaald bemestingsregime kiezen, vooraleer u verder kan gaan. Wanneer een oppervlakte is ingevuld, dan worden die oppervlakte en de berekende normen automatisch overgezet naar het overzichtsblad in de rubriek 2 - overzicht van de bemesting op het perceel of de perceelsgroep. Nu kan u de overige perceelsinformatie invullen. Hiervoor antwoordt u op de gestelde vragen. Als het perceel of de perceelsgroep gescheurd grasland is, dan vinkt u het selectievakje aan door erin te klikken. Ook als het om een perceel of perceelsgroep gaat waar u derogatie op toepast in 2009 of van plan bent om derogatie op toe te passen, dan vinkt u het overeenkomstige selectievakje aan. Ten slotte wordt gevraagd om de nummers van BO-overeenkomsten in te vullen als het gaat om een perceel of perceelsgroep waarop een beheersovereenkomst werd afgesloten.

9 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 9 van 26

10 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 10 van Vul rubriek 3 - bemesting met dierlijke mest in. In de eerste kolom klikt u op het pijltje. Er verschijnt een lijst met verschillende mestsoorten. Kies in de lijst de gewenste dierlijke mest. In de tweede kolom vult u de datum van de bemesting in. Wanneer de mest afkomstig is van derden en getransporteerd wordt met documenten (hetzij via mestafzetdocumenten, hetzij via burenregelingen), vult u JA in in de derde kolom en vult u de nodige informatie over het transport en de

11 aanbieder in in de cellen die groen worden. Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 11 van 26 In de zevende kolom duidt u aan of u de samenstelling van de mest kent via mestanalyses (duidt JA aan) of dat u gebruik wilt maken van de forfaitaire samenstelling (duidt NEEN aan).

12 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 12 van 26 In de achtste kolom vult u in over hoeveel mest het precies gaat (in ton). De twee volgende kolommen geven de samenstelling volgens de richtwaarden van de Mestbank weer van de gekozen mestsoort. Deze worden automatisch ingevuld wanneer u in kolom 1 een mestsoort kiest. Als u in kolom 7 gekozen hebt voor mestanalyses, dan kunt u die invullen in de kolom samenstelling volgens analyse. Het programma zal dan de opgebrachte nutriënten berekenen aan de hand van deze waarden.

13 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 13 van 26 Wanneer dit alles is ingevuld, berekent het programma hoeveel nutriënten op het perceel of de perceelsgroep zijn gebracht en dit zowel voor de totale oppervlakte (toediening op perceel(sgroep)) als per hectare (toediening per ha). Als u de mest niet spreidt over het perceel maar opslaat op de kopakker, dan vinkt u dit aan in de laatste kolom. Dat zorgt ervoor dat de nutriënten niet meegerekend worden in de berekening van de normen.

14 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 14 van Vul rubriek 4 - bemesting met andere meststoffen in. Rubriek 4 vult u op dezelfde manier in als rubriek 3. Hier gaat het enkel over andere meststoffen. In de eerste kolom vult u de soort andere meststof in. In de tweede kolom vult u de datum van de bemesting in. Wanneer de mest afkomstig is van derden (hetzij via mestafzetdocumenten of hetzij via burenregelingen), vult u het documentnummer in de derde kolom in. In de vierde kolom wordt de naam van de aanbieder ingevuld wanneer het gaat om ontvangen mest. Als het gaat om bedrijfseigen mest, wordt er EP ingevuld. Ook het Mestbanknummer van de aanbieder wordt ingevuld in de vijfde kolom. De hoeveelheid (in ton) wordt aangegeven in de zesde kolom. De zevende en achtste kolom zijn bestemd om de samenstelling van de andere meststoffen in te vullen. Wanneer het gaat over opslag op de kopakker, dan vinkt u dit aan in de laatste kolom.

15 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 15 van Vul rubriek 5 - bemesting met kunstmeststoffen in. Rubriek 5 is bestemd voor de bemesting uit kunstmest. In de eerste kolom vult u de naam of de aard van de kunstmest in. De tweede kolom vraagt ook hier naar de datum waarop de bemesting heeft plaatsgevonden. De derde kolom verwijst naar de hoeveelheid kunstmest in kg. In de drie volgende kolommen kan u de samenstelling van de kunstmeststof in N, P en K in percentages in te vullen. 9. Bereken de bemesting door begrazing wanneer u dieren laat grazen op het perceel of de perceelsgroep. Rubriek 6 geeft een overzicht van de bemesting door begrazing. Deze tabel wordt hoofdzakelijk automatisch ingevuld met gegevens uit het begrazingsregister. Om het begrazingsregister te openen klikt u op de knop begrazingsregister.

16 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 16 van 26 In het begrazingsregister kan u de begrazing van de dieren invullen (plannen en/of registreren) die op het perceel of de perceelsgroep grazen. Per diercategorie die op het perceel of de perceelsgroep graast, vult u één van de kolommen in. Eerst klikt u in de rij diercategorie op het pijltje en kiest u de juiste diercategorie. Vervolgens kiest u op dezelfde manier het juiste staltype waarin de dieren verblijven. Als de dieren continu op de weide lopen, laat u dit vak leeg. Wanneer u een diercategorie hebt die gehuisvest is in verschillende staltypes, dan vult u evenveel kolommen in als u staltypes heeft. Bijvoorbeeld een landbouwer heeft 50 stuks jongvee 1-2 jaar. Hiervan zitten 30 stuks op rooster en 20 stuks op stalmest. Deze dieren grazen op dezelfde weide. In dit geval vult de

17 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 17 van 26 landbouwer een kolom in het begrazingsregister in met het aantal dieren van het ene staltype en een tweede kolom met het aantal dieren van het tweede staltype. U kan nu in de groene cellen de gemiddelde dierbezetting per maand invullen. Wanneer deze bezetting te complex is om te berekenen, kan dit via een berekeningsmodule die u opent met de knop bezetting berekenen. Wanneer u deze module opent, ziet u opnieuw een kolom per diercategorie. De diercategorie is al ingevuld met de opgegeven diercategorieën in het begrazingsregister. U vult dan voor elke diercategorie die u opgegeven heeft de tabel verder in. Onder maand vult u de maanden in waarvoor u de bezetting wil berekenen, onder uren komt het aantal uren dat de dieren grazen/gegraasd hebben per dag. Daarnaast vult u ook de dag in van de maand waarop de dieren op de weide komen alsook de dag van de maand waarop ze de weide verlaten hebben. Bijvoorbeeld voor een beweiding van 1 mei tot 31 mei duidt u in de kolom maand mei aan, in de kolom dag aankomst, vult u 1 in en in de kolom dag vertrek vult u 31 in. Op basis hiervan berekent het programma het aantal dagen beweiding. Ten slotte vult u het aantal dieren in dat op de weide heeft gelopen of zal lopen. Het programma berekent dan het gemiddelde aantal dieren voor de gegeven maand. Wanneer de volledige bezetting is ingevuld kan u klikken op de knop berekening overzetten om de berekende dierbezetting in te vullen in het begrazingsregister. U kan dan terugkeren naar het begrazingsregister door te klikken op de knop terug naar begrazingsregister.

18 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 18 van 26 Aan de hand van de ingave of de berekening van de gemiddelde veebezetting per maand berekent het programma ook de hoeveelheid N en P 2 O 5 die door begrazing op de weide wordt gebracht per maand en per diercategorie. Per diercategorie wordt dan de totale bemesting door begrazing berekend en ten slotte geeft het programma het totaal van de begrazing voor alle diercategorieën.

19 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 19 van 26 Om de bemesting door begrazing correct te berekenen heeft het programma in een aantal gevallen nog extra informatie nodig. Voor rundveebedrijven met melkkoeien vult u de tabel berekening van de rantsoenvoorwaarden bij melkkoeien in om de correctie van de uitscheidingscijfers correct te berekenen. Wanneer deze tabel niet ingevuld wordt, rekent het programma automatisch met de maximale extra kg N (= 20 kg N/dier, jaar) en kg P 2 O 5 (=8 kg P 2 O 5 /dier, jaar). U vult in deze tabel enkel de groene vakjes in. Opgelet, het aantal aangekochte perspulp wordt in aantal ton gevraagd. Aan de hand van deze gegevens wordt de extra uitscheiding berekend per melkkoe. Dit wordt automatisch opgeteld bij de totale productie en dus ook bij de bemesting door begrazing.

20 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 20 van 26 Wanneer u varkens of pluimvee laat buiten lopen moet u in de tabellen nutriëntenbalansstelsel varkens of nutriëntenbalansstelsel pluimvee invullen of het gaat over regressie (R), convenant fosfor (F), convenant stikstof, eiwit (E) of het om convenant beiden (B) gaat. Als u koos voor regressierechte (R), dan moet u de twee volgende kolommen invullen met de berekende uitscheidingscijfers via uw voederattesten. Wanneer u met de forfaitaire uitscheidingscijfers werkt, vult u hier niks in.

21 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 21 van 26 U kan terugkeren naar het overzicht van de bemesting via de knop terug naar bemesting. Het programma neemt de nodige gegevens uit het begrazingsregister over en vult deze automatisch in bij rubriek 6. In de tabel moet u zelf enkel nog in geval van inscharing de naam van de inschaarder, het Mestbank- of exploitatienummer van deze landbouwer en het inscharingsdocumentnummer invullen.

22 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 22 van 26

23 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 23 van Wanneer elke rubriek correct is ingevuld, wordt in rubriek 2 - overzicht van de bemesting op het perceel of de perceelsgroep, een overzicht van de bemesting gegeven. Ook de vergelijking met de geldende bemestingsnormen op het perceel of de perceelsgroep wordt gemaakt. 11. Om alle ingevulde waarden te verwijderen klikt u op de knop Alle waarden terug leegmaken in het tabblad berekening bemesting

24 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 24 van 26 Hoe kan u verhoogde bemesting in de tuinbouw ingeven in het programma? 12. Klik in het tabblad berekening bemesting op de knop gronden invullen. 13. Vul de oppervlakte van het perceel of de perceelsgroep in onder het juiste bemestingsregime (water, fosfaatverzadigd gebied, ) bij de gewasgroep andere gewassen: opeenvolging van bepaalde tuinbouwteelten.

25 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 25 van 26 De boodschap Teelten ingeven bij Tabblad VB tuinb verschijnt. Door op de knop VB te klikken brengt het programma u automatisch naar deze locatie. 14. Vul het tabblad VB tuinb in. In de kolom eerste teelt vult u bij de teelt die u als eerste verbouwt in 2009 het cijfer 1 in. In de kolom tweede teelt vult u een 2 in bij de teelt die u volgend op uw eerste teelt verbouwt, in de kolom derde teelt vult u een 3 in bij de teelt die u als derde teelt verbouwt, enz. Het programma berekent op basis van deze informatie de verhoogde N-bemestingsnorm.

26 Handleiding bij BASsistent Perceelsbemesting - pagina 26 van U kan nu de geplande of uitgevoerde bemesting ingeven zoals staat uitgelegd vanaf punt 6 van deze handleiding.