Complementaire zorg. Martin Schipperus

Transcriptie

1 Complementaire zorg Martin Schipperus

2

3 Hippocrates van Kos Er zijn in wezen twee dingen, wetenschap en (voor) oordeel. De eerste brengt kennis, de laatste onwetendheid

4 Vereniging tegen de kwakzalverij Directeur Consumentenbond krijgt prijs voor stimuleren kwakzalverij Kwakarts Wim Huppes uit BIG-register geschrapt BeenKliniek verkoopt gebakken vacuümlucht Basisarts Henk Fransen gaat kwakzalven in eigen diamantkliniek

5 Vragen van patiënten in de spreekkamer Moet ik een speciaal dieet volgen? Welke voedingsmiddelen zijn goed en welke zijn slecht? Moet ik extra vitamines gebruiken? Welke voedingssupplementen zijn goed? Mag ik sporten of welke vorm van bewegen raadt u aan?

6 zuurzak

7 Abrikozen pitten

8 Curcuma/geelwortel

9

10

11 Ashwell-Morell receptor

12

13 Complementaire zorg

14 1 e landelijke inventarisatie Kwantitatieve inventarisatie: aanbod cz. Websites van alle NL ziekenhuizen Survey Toepassing cz (N=380) Snowball sampling: Ziekenhuizen (40%), Verpleeghuizen (10%), GGZ (40%), Hospices (21%) Kwalitatief onderzoek: Behoeften cz Focusgroepgesprekken met verpleegkundigen, medische staf, opleiding en bestuur van 2 ziekenhuizen en 1 verpleeghuis

15 92% van de ziekenhuizen biedt complementaire zorg aan

16 Geïnventariseerde vormen van patiënt gedreven complementaire zorg in ziekenhuizen Mind body interventies (64%) o Ontspanningsoefeningen o Geleide visualisatie o Mindfulness o Hypnotherapie en yoga Massagevormen (17%) o Ontspanningsmassage o Babymassage o Haptonomie o ontspanningsoefeningen Muziek- en creatieve therapie (15%) Energetische interventies (6%) o Acupunctuur o Theraeutic touch 92% van de ziekenhuizen biedt complementaire zorg aan De interventies worden doorgaans uitgevoerd door verpleegkundigen en verzorgenden, psychologen en vak therapeuten De belangrijkste indicaties zijn: o Angst o Onrust o Pijn o slaapproblemen Deze zorg wordt op kleine schaal, ongestructureerd en zonder duidelijk beleid aangeboden Bron: ZonMw 2015, complementaire zorg in ziekenhuizen, verpleeghuizen en GGZ instellingen complementaire zorg 16

17

18 ZonMw 2 Signalementen complementaire zorg (2011, 2014): complementaire zorg is een maatschappelijk gegeven Stuurgroep Implementatie Evidence based complementaire zorg Gespreksrondes Invitational conference Advies

19 Enquête Leven Met Kanker: 48% maakt gebruik van CZ Zelfzorg/voeding Zelfhulptechnieken CAMtherapie 50% (voedingssupplementen, homeopathische en kruidengeneesmiddelen) 58% (mindfulness, yoga, meditatie, ontspanningsoefeningen, ontspanningsmassage) 30% (manuele therapie, massage, TCM en acupunctuur)

20 Redenen voor gebruik CZ (Kanker.nl) 1. Om welbevinden en kwaliteit van leven te behouden of te verbeteren 2. Om vermoeidheid te bestrijden 3. Om mentaal en emotioneel beter met de ziekte om te kunnen gaan 4. Om het immuunsysteem te versterken 5. Om pijn te behandelen

21

22 Complementaire Zorg gebruik hematologie patiënten HagaZiekenhuis polikliniek hematologie en oncologie Interim analyse oktober 2015 Gegevens van 141 patiënten

23 Patiënten kenmerken: leeftijd verdeling Wat is uw leeftijd? Totaal ( n=141) jaar jaar jaar jaar jaar jaar jaar 4

24 Patiënten kenmerken: Levensbeschouwelijke achtergrond Totaal ( n= 141) Christendom 26,24% Islam 3,55% Boeddhisme 2,13% Jodendom 0,71% Hindoeïsme 5,67% Humanisme 7,09% Anders 4,26% Geen 52,48%

25 Patiënten kenmerken: welke aandoening? Diagnose Oncologisch 25,53% Hemato-oncologisch 60,28% Niet (hemato-) oncologisch Totaal ( N= 144) 27,66% Anders 23,40%

26 Volgt u reguliere nazorg programma s?: oncologische revalidatie, medische fitness of psychologische hulpprogramma s Reguliere Nazorg? Ja 12,06% Totaal ( N=141) Nee 87,94%

27 Gebruik complementaire zorg Heeft u CZ gebruikt? Totaal ( N=141) Ja 75,89% Nee 24,11%

28 Zelfzorg of voedingsmiddelen Zelfzorg of voedingsmiddelen Totaal (N=141) Voedingssupplementen 54,61% Homeopathische of kruidengeneesmiddelen 33,33% Superfoods 24,11% Specifiek dieet (bv Houtsmuller) 7,09% Etherische oliën 6,38% Anders 7,80%

29 Zelfhulp technieken Zelfhulp techniek % van totaal ( N=141) N Mindfulness 5,76% 8 Meditatie 12,06% 17 Yoga 12,77% 18 Tai Chi 2,84% 4 Ontspanningsoefening en 22,70% 32 Visualisatie 7,09% 10 Creatieve therapie 6,38% 9 Haptonomie 1,42% 2 Ontspanningsmassage 12,06% 17 Anders 21,28% 30

30 CZ vormen gegeven door therapeut CZ vorm Totaal ( N=141) Manuele therapie 14,18% 20 Homeopathie 9,22% 13 Chinese geneeskunde 9,93% 14 Antroposofie 2,84% 4 Ayurvedisch 2,84% 4 Natuurgeneeskunde en Kruidentherapie N 9,93% 14 Bio-elektrische therapie 4,26% 6 Hypnotherapie 0,00% 0 Craniosacrale therapie 5,67% 8 Anders 4,96% 7

31 Bespreekt u CZ gebruik met uw arts? Bespreken met arts? Totaal ( N=141) Ja, op eigen initiatief 12,77% Ja, op initiatief van arts 4,96% Medegedeeld, niet besproken Nee, niet besproken of medegedeeld 21,28% 60,99%

32 Wie moet de patiënt informeren? Door wie wilt u geïnformeerd worden? Totaal ( N=141) Behandelend arts 63,04% (gespecialiseerd) verpleegkundige 37,68% Huisarts 33,33% Voorlichtingsfolder ziekenhuis 30,43% Website of keuzehulp ziekenhuis 21,74% Internet algemeen 19,57% Anders 5,8% Geen mening 14,49%

33 Voorlopige conclusies enquête 76% gebruikt CZ Betreft voornamelijk: voedingssupplementen, homeopathie, kruidengeneesmiddelen en superfoods 61% bespreekt het niet met behandelend arts 63% wil informatie over CZ van arts 38% wil informatie over CZ van verpleegkundige

34 Integrative Oncology (VS) Memorial Sloan Kettering Cancer Center (New York)

35

36 lenalidomide

37 Ayurvedische dag medicatie

38 Powder at 9.00h am Fenugreek Pinosphora cordifolia Ginger Boerhaavis diffusa Alysicarpus vaginalis Aerua lunata schardi Tribulus terestris Solanum xanthocarpum Solanum melogena Ricinus communis

39 Goed advies! Koel het hoofd, de voeten warm en prop niet al te vol die darm. en dat maakt elke dokter, (farmaceut en apotheker) arm Boerhaave, een van Nederlands beroemdste artsen, en rector van de universiteit van Leiden in de 18e eeuw