Gaskwaliteit en meetmiddelen

Transcriptie

1 Gaskwaliteit en meetmiddelen EDGaR als ruimtestation naar de toekomst Erik Polman Kiwa Technology Themamiddag EDGaR

2 Tussenhaltes 1. Issues en trends in gaskwaliteit 2. EDGAR project: Development of existing and new measurement technologies for determination of the gas composition 3. Een kijk in de toekomst: controle op de gaskwaliteit

3 Issues in gaskwaliteit (1) 1. Toename van de gasimport en overgang naar H-gas 2. Productie van Groen Gas en SNG (methanisering van CO en H 2 ) 3. Regie van de transitie via het Ministerie van ELI

4 Issues gaskwaliteit: Overgang naar H-gas 1. Details in de rapporten: gaskwaliteit voor de toekomst 1 en 2 2. Conclusies: VoorH-gas vinden vanafhedenal aanpassingenplaats Voor L-gas (huishoudens) verandert er niets tot Trends: Ruimere band Snellefluctuatiein Wobbeen methaangetal Hoger propaan equivalent (o.a. door LNG)

5 Issues gaskwaliteit: Groen Gas 1. Toename Groen Gas Nu 12 injectiepunten: 37 miljoen kuub gas/jaar De komende jaren elk jaar een verdubbeling In 2014: 300 miljoen kuub In 2030: 3 miljard kuub (Platform Groen gas Nederland)

6 Consequenties Groen Gas: sporencomponenten

7 Groen Gas: Siloxanen 1. Lineaire en cyclische vormen 2. Vormen silica: slijtage 3. Instabiele verbindingen 4. Zeer lage concentraties kunnen al funest zijn: Detectiegrens is kritisch Ook andere componenten hebben invloed op b.v. geur

8 Samenvatting trends en issues 1. Tendens naar H-gas 2. Diversiteit in gaskwaliteiten, nieuwe sporencomponenten 3. Onverwachte effecten mogelijk: Geurmaskering Effecten op toestellen en materialen 4. Zeer veel invoedingspunten, invoeding door ondernemers 5. Gasnet wordt flexibeler (bidirectioneel, dynamisch loadmanagement, gasopslagen, andere netten zoals biogasnetten) 6. Behoefte aan meer stuurinformatie: gaskwaliteit, stroming, tracing

9 EDGaR: Development of existing and new measurement technologies for determination of the gas composition (1) 1. Deelnemers: Kema, Enexis, Stedin, Alliander, Kiwa 2. Focus op de ontwikkeling van referentiegassen, vergelijken en optimaliseren en standaardiseren van meetmethoden voor siliciumverbindingen 3. Deelname in een ontwikkelingstraject voor een micro Wobbe meter in samenwerking met de Universiteit Twente

10 EDGaR B8: Development of existing and new measurement technologies for determination of the gas composition (2) 1. Belangrijkste resultaten onderzoek siloxanen Standaardengemaakt en gevalideerd Proof of principle micro Wobbe meter aangetoond 2. Things to do: Testen stabiliteit en detectiegrenzen Vergelijk methoden (GCMS and DMD) Kennisuitwisseling met DVGW (D) en SE (Zweden)

11 Gaskwaliteit in 2030 en verder: een visie (1) 1. Sterke fluctuatie in de gaskwaliteit met name Wobbe index en het gehalte aan C2+ 2. Gasnet is volledig bidirectioneel (up and down) 3. Meerdere netten: biogas en syngas-netten, multifuel netten (Winter en Zomergas), aardgas/lng netten Meer dan 1000 invoedingspunten Het net wordt gestuurd door informatie via sensoren: vocht, THT, Wobbe, geur, flow, druk, componenten Volautomatische afstemming van vraag, aanbod en opslag via centrale dataverwerking

12 Gaskwaliteit in de toekomst: een visie (2) : Invoedingspunten en GOS-sen uitgerust met low cost micro Wobbe meters : later uitrol naar huishoudens 2020: Specifieke chemische microsensoren (adsorptie): 2025: Geurbewaking met een elektronische neus Geurpatronen en geurmaskering detecteerbaar Centrale dataverwerking: ontoelaatbare afwijkingen worden direct herleid: leidingbreuk, invoedingsproblemen bij invoeder X, fraude opspoorbaar, etc.

13 VRAGEN?

14 Nederlands Het onderzoeksprogramma EDGaR is erkentelijk voor de bijdrage van de financieringsinstellingen: Samenwerkingsverband Noord Nederland. Dit project wordt medegefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Cofinanciering vindt eveneens plaats door de Provincie Groningen. English The research program EDGaR acknowledges the contribution of the funding agencies: The Northern Netherlands Provinces (SNN). This project is co-financed by the European Union, European Fund for Regional Development and the Ministry of Economic Affairs, Agriculture and Innovation. Also the Province of Groningen is co-financing the project.