Orthopedisch schoentechnicus Beroepscompetentieprofiel

Transcriptie

1 Orthopedisch schoentechnicus Beroepscompetentieprofiel SVGB kenniscentrum, Utrecht, juni 2011

2 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Colofon... 3 Brondocumenten... 3 Algemene informatie over het beroep... 4 Mogelijke functiebenamingen... 4 Beschrijving van het beroep... 4 Loopbaanperspectief... 8 Trends en innovaties... 9 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep Beschrijving van de kerntaken Kerntaak 1 Voorbereiden en aansturen van het vervaardigingsproces Kerntaak 2 Vervaardigt leesten Kerntaak 3 Vervaardigt orthopedische voet-/schoenvoorzieningen Kerntaak 4 Past de orthopedische voet-/schoenvoorziening en levert deze af Kerntaak 5 Professionele ontwikkeling en onderzoek Bijlage 1. Betrokkenen bij de ontwikkeling van dit bcp Er bestaat in het Nederlands een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden die als mannelijk en vrouwelijk geïnterpreteerd kunnen worden. We zouden consequent kunnen werken met 'hij/zij' en 'zijn/haar', maar dat geeft een gedwongenheid die wij stilistisch niet verantwoord vinden. De personen die in dit stuk de handelingen verrichten of beschreven worden, kunnen in onze optiek net zo goed mannen zijn als vrouwen. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

3 Inleiding Dit beroepscompetentieprofiel (bcp) beschrijft de werkzaamheden en competenties die nodig zijn om het beroep van Orthopedisch Schoentechnicus uit te oefenen. Het betreft een beschrijving van een vakvolwassen beroepsbeoefenaar, die al drie tot vijf jaar in het beroep werkzaam is. Drie begrippen staan centraal in het beroepscompetentieprofiel: kerntaken, opgesplitst in een aantal werkprocessen en de competenties die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van de werkzaamheden. Het beroepscompetentieprofiel Orthopedisch Schoentechnicus is opgesteld door SVGB kenniscentrum in opdracht van NVOS/Orthobanda. Bij de uitwerking van het beroepscompetentieprofiel is gebruik gemaakt van bestaand bronnenmateriaal en zijn gesprekken gevoerd met deskundigen uit de beroepspraktijk en uit aanpalende beroepsgroepen. Voor een overzicht van betrokkenen verwijzen we naar bijlage 1. Het beroepscompetentieprofiel Orthopedisch Schoentechnicus is ontwikkeld in het kader van een project gericht op het vorm en inhoud geven aan de beroepskolom in de orthopedisch schoentechnische bedrijven. Aanleiding voor dit project was de behoefte aan duidelijkheid over de beroepsuitoefening op mbo-niveau en op hbo-niveau. Door het afzonderlijk naast elkaar ontstaan en bestaan van opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger beroepsonderwijs was in de beroepspraktijk onduidelijk geworden wie welke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden heeft. Uitgangspunt voor de ontwikkeling van dit beroepscompetentieprofiel is het document Beroeps(opleiding)kolom Orthopedische Schoentechniek (definitieve versie, november 2010), dat op 20 oktober 2010 in de begeleidingscommissie van het project Beroeps(opleiding)kolom Orthopedische Schoentechniek is vastgesteld. Bij de ontwikkeling van dit document is rekening gehouden met de International Standards Orthopedic Shoe Technology, waar in dezelfde periode in opdracht van IVO en ISPO aan gewerkt is door een werkgroep met vertegenwoordigers uit Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, België en Nederland. Het beroepscompetentieprofiel Orthopedisch Schoentechnicus is opgesteld om richting te geven aan de nieuwe mbo-4 kwalificatie Orthopedisch Schoentechnicus, waarvoor wordt opgeleid door de Dutch HealthTec Academy. Tegelijk met het beroepscompetentieprofiel Orthopedisch Schoentechnicus (nieuwe stijl) is het beroepscompetentieprofiel Orthopedische Schoentechnoloog ontwikkeld om richting te geven aan de variant Orthopedische Schoentechnologie van de bachelor opleiding Orthopedische Technologie zoals die wordt verzorgd door Fontys Paramedische Hogeschool. Uit de positionering van deze twee beroepscompetentieprofielen t.o.v. elkaar, komt het onderscheid tussen de beroepsuitoefening op hbo-niveau en de beroepsuitoefening op mbo-niveau duidelijk naar voren komen. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

4 Colofon Ontwikkeld door SVGB kenniscentrum In opdracht van NVOS/Orthobanda Verantwoording Vastgesteld door: bestuur NVOS/Orthobanda Op: 1 juni 2011 Te: Utrecht Brondocumenten - Beroepscompetentieprofiel Orthopedisch Schoentechnicus (SVGB, 2004) - Beroepscompetentieprofiel Schoentechnisch Voorzieningenmaker (SVGB, 2004) - Beroepscompetentieprofiel Leestenmaker (SVGB, 2004) - Beroepscompetentieprofiel Schachtenmaker (SVGB, 2004) - Beroepscompetentieprofiel Onderwerkmaker (SVGB, 2004) - Kwalificatiedossier Adviseur Gezondheidstechnische Voorzieningen (SVGB, 2010) - Kwalificatiedossier Orthopedisch Schoentechnisch Medewerker (SVGB, 2010) - Kwalificatiedossier Schachtenmaker (SVGB, 2010) - Kwalificatiedossier Onderwerkmaker (SVGB, 2010) - Opleidingsdocument Orthopedische Technologie (Fontys Hogeschool, 2006) - Competenties Orthopedische Technologie (Fontys Hogeschool, 2010) - Beroeps(opleiding)kolom Orthopedische Schoentechniek (definitieve versie november 2010) - Profiles Orthopedic Shoe Technology (December 2010) BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

5 Algemene informatie over het beroep In dit hoofdstuk wordt het beroep nader omschreven. Mogelijke functiebenamingen Orthopedisch Schoentechnicus Paskamermedewerker Beschrijving van het beroep Werkomgeving De orthopedisch schoentechnicus is hoofdzakelijk werkzaam in orthopedisch schoentechnische bedrijven. Naast gespecialiseerde orthopedisch schoentechnische bedrijven betreft dit ook bedrijven waarin naast orthopedische schoenen ook orthopedische instrumenten (orthesen en prothesen) worden ontworpen, aangepast en vervaardigd. In toenemende mate maken orthopedisch schoentechnische bedrijven deel uit van organisaties en samenwerkingsverbanden die gericht zijn op voetzorg in het algemeen. In dat geval werkt er in dergelijke organisaties en samenwerkingsverbanden een grote diversiteit aan beroepsbeoefenaren op het terrein van de voetzorg: schoenconsulenten, podologen, podotherapeuten, (medisch) pedicures, etc. De orthopedisch schoentechnicus heeft te maken met verschillende beroepsbeoefenaren binnen het orthopedisch schoentechnisch bedrijf: orthopedisch schoentechnoloog, leestenmaker, schoentechnisch voorzieningenmaker, schachtenmaker en onderwerkmaker. De werkzaamheden van de orthopedisch schoentechnicus worden uitgevoerd in de paskamer/behandelkamer van een orthopedisch schoentechnisch bedrijf en in de werkplaats van een orthopedisch schoentechnisch bedrijf. Het nemen van de maten kan in het ziekenhuis of in het revalidatiecentrum plaatsvinden. Werkzaamheden Onder verantwoordelijkheid en op aanwijzing van de orthopedisch schoentechnoloog neemt de orthopedisch schoentechnicus de maten van de cliënt op. Het programma van eisen en informatie over de gekozen oplossingsrichting ontvangt hij van de orthopedisch schoentechnoloog. Voordat hij begint met de maatname, leest en controleert hij de verkregen gegevens en de haalbaarheid van de orthopedische voet-/schoenvoorziening. Indien nodig overlegt hij met de orthopedisch schoentechnoloog. Op basis van de maatname maakt hij een werktekening en formuleert hij opdrachten voor de werkplaats. De maatname is gericht op confectieartikelen,semi-confectieartikelen en maatwerk. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

6 In het geval van herhalingsproducten/-voorzieningen beoordeelt de orthopedisch schoentechnicus de orthopedische voet-/schoenvoorziening. Wanneer de voorziening voldoet, bereidt de orthopedisch schoentechnicus het vervaardigingsproces voor. Wanneer de voorziening niet voldoet, bij contra-indicaties of wanneer de situatie van de cliënt gewijzigd is ten opzicht van de vorige voorziening, raadpleegt de orthopedisch schoentechnicus de orthopedisch schoentechnoloog of verwijst hij terug naar de orthopedisch schoentechnoloog. De orthopedisch schoentechnicus vervaardigt en modelleert leesten, orthopedische voet-/schoenvoorzieningen, en orthopedische voorzieningen aan confectieschoenen (ovac), semi-orthopedische schoenen en personal pair. In de werkplaats van een orthopedisch schoentechnisch bedrijf geeft een orthopedisch schoentechnicus aanwijzingen voor de vervaardiging van orthopedische voet- /schoenvoorzieningen. Waar nodig overlegt hij met de orthopedisch schoentechnoloog over de te maken voorzieningen en ondersteunt hij werkplaatsmedewerkers bij het vervaardigen van de voorzieningen. Dit is afhankelijk van de omvang en de organisatie van het orthopedisch schoentechnisch bedrijf. Hij controleert het vervaardigingsproces en na afloop van de vervaardiging de technische en functionele kwaliteit van de voorziening. De orthopedisch schoentechnicus past de voorziening bij en met de cliënt. In het pasproces controleert hij of de voorziening voldoet aan de gestelde eisen. Op basis van de passing optimaliseert hij de voorziening. Hij vraagt feedback over de pasvorm en werking van de voorziening. Hij controleert de pasvorm en observeert en test de beoogde werking van de voorziening. Waar nodig observeert, test en controleert hij de houding en de beweging van de cliënt tijdens het gebruik van de voorziening. Ook kijkt hij naar mogelijke relevante veranderingen in de gezondheidssituatie en/ of functioneren van de cliënt. Als de orthopedische voet-/schoenvoorziening voldoet, kan deze worden afgeleverd. Indien het niet voldoet, stuurt hij de voorziening terug naar de werkplaats of de cliënt terug naar de maatname of de orthopedisch schoentechnoloog. Hierbij is het van belang dat de orthopedisch schoentechnicus rekening houdt met zijn eigen grenzen en bevoegdheden. De orthopedisch schoentechnicus beperkt zich namelijk tot beslissingen binnen het behandelconcept. Bij beslissingen over het behandelconcept raadpleegt hij de orthopedisch schoentechnoloog. Op basis van de observaties en testen tijdens de passing bepaalt hij de aanpassingen. Als er nog kleine aanpassingen moeten worden gedaan, doet hij dat direct zelf. Indien de voorziening in de werkplaats aangepast moet worden, maakt hij een vervolgafspraak voor een tweede passing of een aflevering. Hij behandelt de klantgegevens als vertrouwelijke informatie. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

7 De orthopedisch schoentechnicus levert de definitieve voorziening bij de cliënt af. Hij controleert of de klant tevreden is en de hulpvraag is beantwoord. Hij informeert de cliënt en begeleiders over de voorziening, het onderhoud hiervan en de garantie- en klachtenprocedure. In het geval van complicerende factoren die met de cliënt of de voorziening te maken hebben, voert de orthopedisch schoentechnoloog de werkzaamheden omtrent het passen en afleveren van de voorziening uit. Indien de orthopedisch schoentechnicus de werkzaamheden uitvoert, doet hij dit altijd onder verantwoordelijkheid en supervisie van de orthopedisch schoentechnoloog. Gedurende het gehele proces noteert de orthopedisch schoentechnicus zijn werkzaamheden en bevindingen ten behoeve van kwaliteitsborging. De orthopedisch schoentechnicus volgt relevante ontwikkelingen en innovaties en ontwikkelt zijn competenties om goed in het beroep te blijven functioneren. Daarnaast gebruikt hij opgedane kennis en ervaringen om bestaande producten en diensten door te ontwikkelen en te verbeteren. Typerende beroepshouding Rol en verantwoordelijkheden De orthopedisch schoentechnicus is een vakman op het gebied van maatname, vervaardigen van leesten en orthopedisch schoentechnische voet-/schoenvoorzieningen, het voorbereiden en aansturen van de vervaardiging en het passen en afleveren van de voorziening. Vanuit zijn vakmanschap communiceert hij duidelijk en collegiaal met collega s. Ook met cliënten gaat hij professioneel om. Hij heeft inlevingsvermogen, luistert goed en is duidelijk in zijn communicatie. Hij is in staat met een grote verscheidenheid aan cliënten en hun begeleiders te communiceren. Hij verricht zijn maatname integer en met respect voor de persoonlijke levenssfeer van de cliënt. Bij het vervaardigen van leesten en orthopedisch voet- /schoenvoorzieningen werkt hij zorgvuldig. Ook heeft hij gevoel voor esthetiek. De orthopedisch schoentechnicus kent zijn eigen grenzen en weet wanneer hij de orthopedisch schoentechnoloog moet raadplegen of moet door- of terugverwijzen. De orthopedisch schoentechnicus is als vakman op het gebied van maatname, vervaardigen van leesten en orthopedisch voet-/schoenvoorzieningen, het voorbereiden en aansturen van de vervaardiging en het passen en afleveren van de voorziening verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen werk. Vanuit die verantwoordelijkheid gaat hij collegiaal en kritisch om met collega s en anderen waarmee hij samenwerkt. De orthopedisch schoentechnicus voert zijn werkzaamheden zelfstandig uit, maar bij maatname en passen en afleveren onder supervisie en verantwoordelijkheid van de orthopedisch schoentechnoloog uit. Hij stuurt medewerkers in het orthopedisch schoentechnisch bedrijf inhoudelijk aan; waarbij de orthopedisch schoentechnicus verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het product en de orthopedisch schoentechnoloog verantwoordelijk is voor de functionaliteit. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

8 Complexiteit Communicatie en het kennen van zijn eigen grenzen blijft door het gehele proces heen cruciaal. Indien nodig wordt er teruggekoppeld naar de orthopedisch schoentechnoloog. De complexiteit van de beroepsuitoefening uit zich in een gedegen kennisbasis die de orthopedisch schoentechnicus nodig heeft voor het uitoefenen van zijn werkzaamheden. De kennisbasis betreft kennis van medische achtergronden en oorzaken van beperkingen in mobiliteit en kennis van het brede scala producten en diensten gericht op het (gedeeltelijk) compenseren van die beperkingen. Verder uit zich de complexiteit in de eisen die gesteld worden aan de communicatieve vaardigheden om adequaat om te gaan met orthopedisch schoentechnologen, cliënten bij de maatname en met diverse collega s bij de vervaardiging van de orthopedische voet-/schoenvoorzieningen. Ook uit zich de complexiteit van de beroepsuitoefening in de vaardigheden van de orthopedisch schoentechnicus om orthopedische voet-/schoenvoorzieningen te vervaardigen op basis van het ontwerp van de orthopedisch schoentechnoloog. Hij moet daarbij optimaal aandacht besteden aan de esthetiek van de voet-/schoenvoorzieningen, zonder concessies te doen aan de functionaliteit en technische kwaliteit. Daarnaast uit zich de complexiteit van de beroepsuitoefening in het kennen van de eigen grenzen en bevoegdheden en het hiernaar handelen. Het is belangrijk dat in iedere stap van het proces de orthopedisch schoentechnicus een juiste beoordeling kan geven en weet wanneer hij door kan gaan met de processtappen of moet door- of terugverwijzen naar een andere discipline of de orthopedisch technoloog. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

9 Loopbaanperspectief De orthopedisch schoentechnicus kan binnen het bedrijf in de breedte doorgroeien naar een coördinerende of leidinggevende functie. Hij kan zich in zijn werk en door het volgen van cursussen specialiseren. Ook kan hij na het behalen van het diploma de hbo-opleiding Orthopedische Technologie gaan volgen. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

10 Trends en innovaties Hieronder worden relevante ontwikkelingen voor het beroep beschreven. Trends en innovaties geven aan in hoeverre het beroep nog kan veranderen onder invloed van vernieuwingen. Het gaat hierbij om ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, ontwikkelingen in wetgeving en overheidsregulering en ontwikkelingen in de beroepsuitoefening zelf (b.v. technologische veranderingen of marktontwikkelingen in de sector). Arbeidsmarkt De orthopedisch schoentechnische branche, waar de orthopedisch schoentechnicus hoofdzakelijk werkzaam is, bestaat uit ongeveer 250 ondernemingen; waarvan 155 gespecialiseerde orthopedisch schoentechnische bedrijven, 20 ondernemingen met orthopedisch-schoentechnische activiteiten en 75 gecombineerde bedrijven (zowel orthopedische schoentechniek als orthopedische techniek). De branche telde per 1 januari 2010 een kleine 3000 werkzame personen, waarvan er ruim 2100 direct betrokken waren bij de omzet uit orthopedisch technische of orthopedisch schoentechnische activiteiten. Het aantal werkzame personen is de afgelopen jaren stabiel gebleven met een lichte stijging van 2009 naar Ongeveer de helft van de in de branche werkzame personen heeft een leeftijd tussen de 25 en 45 jaar. Binnen de orthopedische schoentechniek is een vergrijzing zichtbaar die vergelijkbaar is met het landelijk gemiddelde. Wetgeving en regelgeving Als gevolg van de zorgverzekeringswet die per 1 januari 2006 is ingegaan, is de rol van zorgverzekeraars bij de verstrekking van orthopedische voet-/schoenvoorzieningen groter geworden. Dit heeft consequenties voor de orthopedisch schoentechnische bedrijven. De aard en inhoud van deze consequenties worden langzamerhand duidelijk. Een en ander is nadrukkelijk in ontwikkeling en zorgt voor onzekerheid voor de orthopedisch schoentechnische bedrijven. Daarbij spelen onder andere de volgende zaken: De inhoud van het basispakket en de inhoud en de diversiteit van aanvullende pakketten De zorg dient optimaal te zijn tegen de laagst mogelijke prijs. De zorgverzekeraars maken afspraken met zorgverleners over de prijs van de te verlenen zorg, zoals bijvoorbeeld in Diagnose Behandel Combinaties. Prijsbewust werken is daarmee voor de orthopedisch schoentechnicus erg belangrijk geworden. De zorgverzekeraars vragen van de orthopedisch (schoen)technische bedrijven protocollen op te stellen om de transparantie van het doorverwijsproces en verantwoording te vergroten. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

11 Orthopedisch (schoen)technische bedrijven hebben te maken met een erkenningsregeling (SEMH). Er zijn ontwikkelingen in de richting van verdergaande erkenning en certificering van vakmanschap. Hoe en in welke mate zich dit verder zal ontwikkelen is onduidelijk. Ook hierin kunnen de eisen die zorgverzekeraars stellen een rol gaan spelen. Ontwikkelingen in de beroepsuitoefening Marktontwikkelingen Binnen de orthopedisch schoentechnische branches is een ontwikkeling waarneembaar van een dienstverlening gebaseerd op technisch ambachtelijke kennis en vaardigheden naar een dienstverlening gebaseerd op technologische en paramedische kennis en vaardigheden. De samenwerking tussen orthopedisch schoentechnische bedrijven en aanverwante disciplines groeit. Ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking en de toenemende vergrijzing leiden tot een veranderende vraag naar orthopedische voet- /schoenvoorzieningen. Het aantal welvaartsziekten neemt nog steeds toe en als gevolg daarvan zijn meer orthopedische schoenen of orthopedische aanpassingen nodig. Daarnaast hebben mensen steeds meer aandacht voor hun eigen wel-zijn en dat van hun kinderen. Zo vinden ouders het steeds belangrijker dat hun kind goede en moderne schoenen draagt. Ze zijn bereid hier meer geld aan uit te geven wanneer het voor hun kind beter is om specifieke schoenen te dragen. Ook wanneer hier een eventuele voorziening voor nodig is. Mensen bewegen ook steeds meer en langer. Goede (sport)schoenen met eventuele aanpassingen zijn daarbij belangrijk. De orthopedisch schoentechnicus speelt ook in deze markt steeds vaker een rol, met name bij het aanpassen van sportschoenen. Van vakmensen wordt in toenemende mate verwacht dat ze ondernemend en pro-actief zijn. Scherpere concurrentie, samenwerking met andere zorg- en dienstverleners en hogere eisen van zorgverzekeraars dwingen tot slim in spelen op kansen in de markt. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

12 Technologische ontwikkelingen Er is sprake van een toenemend gebruik van nieuwe maatname-, ontwerp- en vervaardigingstechnieken, zoals scanner, CAD-CAM apparatuur en digitale fotografie. De apparatuur doet zowel in de behandelkamer als in de werkplaats haar intrede. Er sprake van een toenemend gebruik van geavanceerde halffabricaten en een voortdurende verbetering van deze halffabricaten (beter verstelbaar en aanpasbaar). Dit verruimt de keuzemogelijkheden van de orthopedisch schoentechnicus. Bedrijfsorganisatorische ontwikkelingen De zorgverzekeraars vragen landelijke dekking van orthopedisch schoentechnische bedrijven. Dit leidt tot schaalvergroting en samenwerking. Orthopedisch schoentechnische bedrijven verbreden hun assortiment met (nieuwe) producten en diensten. Hiermee wordt hun markt vergroot of worden nieuwe markten gecreëerd. Samenwerking tussen orthopedisch schoentechnische bedrijven en orthopedische instrumentmakerijen is hiervan een goed voorbeeld. Ook samenwerking tussen verschillende voet- en schoenspecialisten komt steeds meer voor. Naast diversificatie leidt schaalvergroting ook tot het concentreren van specialistische activiteiten op specialistische afdelingen en maken grotere bedrijven steeds meer gebruik van lokale fittingcentra en centrale productiecentra. Orthopedisch schoentechnische bedrijven maken onder invloed van de eerder genoemde marktontwikkelingen een efficiencyslag door. Vervaardigingsprocessen worden geformaliseerd en geoptimaliseerd. Bedrijfsprotocollen spelen een steeds belangrijkere rol. Het belang van logistieke processen neemt toe. Voorraadbeheer en leveringssnelheid worden steeds belangrijker in de bedrijfsvoering. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

13 Internationale ontwikkelingen Internationale contacten en internationale samenwerking worden steeds belangrijker. Via congressen en beurzen komen nieuwe ontwikkelingen onder de aandacht. Ook wordt in internationaal verband (ISPO) kritisch gekeken naar de positionering van de verschillende beroepen. Voor de orthopedische schoentechniek wordt gewerkt aan internationale standaarden voor de beroepsuitoefening op verschillende niveaus. Halffabricaten en (delen van) voorzieningen worden in toenemende mate in het buitenland vervaardigd. Internationale CE-markering speelt in toenemende mate een rol in de orthopedisch schoentechnische branches. In verband met productaansprakelijkheid wordt (schriftelijke) verantwoording van stappen in het vervaardigingsproces waarbij CE-gemarkeerde onderdelen worden gebruikt steeds belangrijker. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

14 Overzicht van kerntaken en werkprocessen in het beroep In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de kerntaken en werkprocessen kenmerkend voor het beroep. Een kerntaak is een kenmerkende taak binnen de beroepsuitoefening. Het betreft een substantieel deel van de beroepsuitoefening naar omvang, tijdsbeslag, frequentie en/of belang. Een werkproces is een afgebakend onderdeel van een kerntaak. Het werkproces kent een begin en een eind, heeft een resultaat en wordt kenmerkend herkend in de beroepspraktijk. De werkprocessen worden in handelingen beschreven opdat duidelijk is wat de beroepsbeoefening inhoudt. Orthopedisch Schoentechnicus Kerntaak Werkproces Kerntaak 1 Bereidt de vervaardiging van de orthopedische voet-/schoenvoorziening voor en stuurt de vervaardiging aan 1.1 Aangeleverde gegevens controleren 1.2 Maten nemen 1.3 Opdrachten formuleren voor de werkplaats 1.4 Vervaardiging van de orthopedische voet-/schoenvoorziening aansturen Kerntaak 2 Vervaardigt leesten 2.1 Voorbereidende werkzaamheden m.b.t. de vervaardiging van leesten verrichten 2.2 Leest vervaardigen en modelleren Kerntaak 3 Vervaardigt orthopedische voet-/schoenvoorzieningen 3.1 Voorbereidende werkzaamheden m.b.t. de vervaardiging van orthopedische voet-/schoenvoorzieningen verrichten 3.2 Inlay en supplement vervaardigen 3.3 Revalidatie-, verband- en orthopedische passchoen vervaardigen 3.4 Voering- en binnenschoen vervaardigen 3.5 Orthopedisch schoentechnische voorzieningen aan confectieschoenen, semi-orthopedische schoenen en personal pair vervaardigen Kerntaak 4 Past de orthopedische voet-/schoenvoorziening en levert deze af 4.1 Passen van de orthopedische voet-/schoenvoorziening 4.2 Afleveren van de orthopedische voet-/schoenvoorziening 4.3 Uitvoeren van aanpassingen aan de orthopedische voet- /schoenvoorziening Kerntaak 5 Professionele ontwikkeling en onderzoek 5.1 Volgen van innovatieve ontwikkelingen 5.2 Doorontwikkelen en verbeteren van bestaande producten en diensten 5.3 Ontwikkelen van eigen competenties BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

15 Beschrijving van de kerntaken In dit hoofdstuk zijn de verschillende kerntaken in dit beroepscompetentieprofiel beschreven. Daarnaast worden in de rechterkolom de werkprocessen benoemd en resultaten die een werkproces moet opleveren Kerntaak 1 Voorbereiden en aansturen van het vervaardigingsproces Kerntaak 1 Voorbereiden en aansturen van het vervaardigingsproces De orthopedisch schoentechnicus ontvangt het programma van eisen en informatie over de gekozen oplossingsrichting van de orthopedisch schoentechnoloog. Voordat hij begint met de maatname, leest en controleert hij de verkregen gegevens en de haalbaarheid van de orthopedische voet- /schoenvoorziening. Indien nodig overlegt hij met de orthopedisch schoentechnoloog. Werkprocessen bij kerntaak Aangeleverde gegevens controleren Resultaat De orthopedisch schoentechnicus is op de hoogte van de orthopedische voet- /schoenvoorziening die gemaakt moet worden en de maten kunnen worden genomen. Onder supervisie en verantwoordelijkheid van de orthopedisch schoentechnoloog neemt hij de benodigde maten voor het gekozen type orthopedische voet-/schoenvoorziening. Hierbij houdt hij rekening met correcties en biomechanische aspecten. Hij kiest een adequate maatnametechniek, binnen de instructie van de orthopedisch schoentechnoloog, en geeft voorlichting aan de cliënt over de uit te voeren handelingen en hoe hij moet staan of zitten. Hij noteert de maten op een maatnameformulier. 1.2 Maten nemen De cliënt is zo goed mogelijk geïnformeerd en op zijn gemak gesteld. De benodigde maten, inclusief correcties, zijn doelmatig en doeltreffend genomen en vastgelegd. De vastgelegde maten geven duidelijke en volledige informatie voor de vervaardiging van de orthopedische voet-/schoenvoorziening. De orthopedisch schoentechnicus formuleert de opdrachten voor de werkplaats op basis van de informatie uit de maatname of de passing. Hij stelt vast op welke wijze en met welke materialen en onderdelen de orthopedische voet- /schoenvoorziening vervaardigd of gewijzigd dient te worden. Hij herkent beperkingen in de uitvoeringsvorm en bepaalt alternatieve mogelijkheden. Waar nodig raadpleegt hij de productinformatie van externe leveranciers en bij meer complexe problematiek overlegt hij met de orthopedisch schoentechnoloog of met een ervaren collega. Op basis van alle verkregen gegevens maakt hij voor de werkplaats een werktekening met duidelijke specificaties voor de te vervaardigen voorziening. Hij formuleert opdrachten op de werkorderkaart en geeft hij aan wanneer de voorzieing of het tussenproduct gereed moet zijn. 1.3 Opdrachten formuleren voor de werkplaats BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

16 Duidelijke opdrachten voor de werkplaats, waarin eisen op het gebied van esthetiek, functionaliteit, technische kwaliteit en kostprijs duidelijk zijn aangegeven. De orthopedisch schoentechnicus geeft aanwijzingen voor de vervaardiging van orthopedische voet- /schoenvoorzieningen. Hij fungeert als aanspreekpunt bij problemen en vragen en demonstreert waar nodig hoe een bewerking moet worden uitgevoerd. Hij controleert het vervaardigingsproces en de esthetische, technische en functionele kwaliteit van de orthopedische voet- /schoenvoorziening en geeft feedback. Waar nodig overlegt hij met de orthopedisch schoentechnoloog over de te maken voorziening. 1.4 Vervaardiging van de orthopedische voet- /schoenvoorziening aansturen Het vervaardigingsproces verloopt doelmatig en doeltreffend en leidt tot een orthopedische voet-/schoenvoorziening die pasklaar c.q. afleverklaar is. Vakkennis: o (basis) anatomie en fysiologie: houdings- en bewegingsapparaat o (basis) producten en diensten gericht op revalidatie en/of verbetering van mobiliteit en hun toepassingsmogelijkheden o (basis)medische achtergronden en oorzaken van beperkingen in mobiliteit (ziektebeelden, aandoeningen) o verschillende maatnametechnieken en -instrumenten o machines en gereedschappen o biomechanica o (eigenschappen van) materialen en onderdelen o wijze van vervaardigen van orthopedische voet-/schoenvoorzieningen, leesten, schachten, onderwerken/ assemblage o arbo en hygiëne/ veilig en ergonomisch werken o erkenningsregelingen, ethische codes en protocollen o van wet- en regelgeving, vergoedingsmogelijkheden en zorgverzekeringen o (basis) onderzoeksmethoden en middelen o communicatieve vaardigheden (mondeling en schriftelijk) o kostprijsberekening Competenties: o Samenwerken en overleggen o Ethisch en integer handelen o Formuleren en rapporteren o Vakdeskundigheid toepassen o Materialen en middelen inzetten o Kwaliteit leveren o Instructies en procedures opvolgen o Bedrijfsmatig handelen Toelichting Kerntaak 1: In het geval van herhalingsproducten/-voorzieningen beoordeelt de orthopedisch schoentechnicus de orthopedische voet-/schoenvoorziening. Wanneer de voorziening voldoet, bereidt de orthopedisch schoentechnicus het vervaardigingsproces voor. Wanneer de voorziening niet voldoet; bij contra-indicaties; of wanneer de situatie van de cliënt gewijzigd is ten opzicht van de vorige voorziening, raadpleegt de orthopedisch schoentechnicus de orthopedisch schoentechnoloog of verwijst hij terug naar de orthopedisch schoentechnoloog. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

17 Kerntaak 2 Vervaardigt leesten Kerntaak 2 Vervaardigt leesten Werkprocessen bij kerntaak Voorbereidende De orthopedisch schoentechnicus begint met het werkzaamheden interpreteren van de werktekening, werkorderkaart en de afdruk(ken) (2D/3D). Hij controleert of de benodigde m.b.t.vervaardiging van leesten verrichten materialen zijn verzameld. Eventuele onduidelijkheden bespreekt hij met collega s. De benodigde materialen voor het vervaardigen van de leesten zijn verzameld en eventuele onduidelijkheden met betrekking tot de werktekening, werkorderkaart of afdruk(ken) zijn verhelderd. De orthopedisch schoentechnicus vervaardigt en modelleert de leest aan de hand van de werktekening, de afdruk(ken) en de gegevens op de werkorderkaart. Hij neemt de standlijnen over en verwerkt de maten in de leest. Hij vervaardigt de leest volgens traditionele maakwijze maar ook met behulp van nieuwe digitale technieken. Vervolgens controleert hij de leest aan de hand van de eisen op de werkorderkaart. 2.2 Leest vervaardigen en modelleren Een vervaardigde en gemodelleerde leest overeenkomstig de aangeleverde gegevens. Vakkennis: o hulpmiddelen en materialen o machines en gereedschappen o arbo en risicoclassificatie o interpreteren van werkorderkaarten en afdrukmethoden o (basis) anatomie en fysiologie, m.n. van het houdings- en bewegingsapparaat o prefab leest o ontwerpen o ICT o digitalisering m.b.t. leesten (innovaties) o communicatieve vaardigheden (mondeling en schriftelijk) Competenties: o Samenwerken en overleggen o Formuleren en rapporteren o Vakdeskundigheid toepassen o Materialen en middelen inzetten o Kwaliteit leveren o Instructies en procedures opvolgen BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

18 Kerntaak 3 Vervaardigt orthopedische voet-/schoenvoorzieningen Kerntaak 3 Vervaardigt orthopedische voet- /schoenvoorzieningen De orthopedisch schoentechnicus begint met het interpreteren van de werktekening, de werkorderkaart en de afdruk(ken) (2D/3D). Hij controleert of de benodigde materialen zijn verzameld. Eventuele onduidelijkheden bespreekt hij met collega s. Werkprocessen bij kerntaak Voorbereidende werkzaamheden m.b.t. de vervaardiging van orthopedische voet- /schoenvoorzieningen verrichten De materialen voor het opbouwen van de orthopedische voet-/schoenvoorziening zijn verzameld en eventuele onduidelijkheden met betrekking tot de werktekening, werkorderkaart of afdruk(ken) zijn verhelderd. De orthopedisch schoentechnicus vervaardigt een inlay en supplement aan de hand van de werktekening, de afdruk(ken) en de gegevens op de werkorderkaart. Hij maakt een positief (digitaal of analoog) of gebruikt een prefab-inlay. Aan de hand van de aangeleverde gegevens past hij het positief aan (corrigeren), bouwt de inlay en supplement in onderdelen op en modelleert deze. 3.2 Inlay en supplement vervaardigen Een inlay en supplement die vervaardigd zijn overeenkomstig de aangeleverde gegevens. Bij het vervaardigen van een revalidatie-, verbandschoen en orthopedische passchoen maakt de orthopedisch schoentechnicus een patroon m.b.v. de leest en het supplement. Vervolgens vervaardigt hij de schacht en het onderwerk. 3.3 Revalidatie-, verband-, en orthopedische passchoen vervaardigen Een revalidatie-, verband-, en passchoen die vervaardigd zijn overeenkomstig de aangeleverde gegevens. Bij het vervaardigen van een voering- en binnenschoen pent de orthopedisch schoentechnicus de voering op en bevestigt deze aan de binnenzool. Hij plaatst de benodigde orthopedische voet-/schoenvoorzieningen, in eventueel verschillende onderdelen, met behulp van verschillende materialen. Indien nodig modelleert hij de voorziening. 3.4 Voering- en binnenschoen vervaardigen Resultaat Een voering- en binnenschoen die vervaardigd zijn overeenkomstig de aangeleverde gegevens. Bij het maken van orthopedisch schoentechnische voorzieningen aan confectieschoenen, semi-orthopedische schoenen en personal pair maakt de orthopedisch schoentechnicus de aanpassingen aan het onderwerk en/of de schacht. Vervolgens checkt hij of de voorziening voldoet aan de op de werktekening en werkorderkaart gestelde eisen. 3.5 Orthopedisch schoentechnische voorzieningen aan confectieschoenen, semiorthopedische schoenen en personal pair vervaardigen. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

19 Een gecontroleerde orthopedisch schoentechnische voorziening aan een confectieschoen, semi-orthopedische schoen en personal pair die afleveringsgereed is en is vervaardigd overeenkomst de aangeleverde gegevens. Vakkennis: o hulpmiddelen en materialen o machines en gereedschappen o arbo en risicoclassificatie o interpreteren van werkorderkaarten en afdrukmethoden o (basis) anatomie en fysiologie, m.n. van het houdings- en bewegingsapparaat o prefab leest o ontwerpen o ICT o digitalisering m.b.t. leesten (innovaties) o patronen maken/ tekenen o snijtechnieken o assemblage o semi-orthopedische schoenen o personal pair o schachten o onderwerken o communicatieve vaardigheden (mondeling en schriftelijk) Competenties: o Samenwerken en overleggen o Formuleren en rapporteren o Vakdeskundigheid toepassen o Materialen en middelen inzetten o Kwaliteit leveren o Instructies en procedures opvolgen BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

20 Kerntaak 4 Past de orthopedische voet-/schoenvoorziening en levert deze af Kerntaak 4 Past de orthopedische voet- /schoenvoorziening en levert deze af De orthopedisch schoentechnicus creëert een geschikte passituatie en past de orthopedische voet- /schoenvoorziening bij en met de cliënt om de voorziening te optimaliseren en te controleren of de voorziening aan de gestelde functionaliteits- en producteisen voldoet. Hij vraagt feedback over de werking en de pasvorm en controleert deze. Hij observeert en controleert de houding en de beweging van de cliënt tijdens het gebruik. Tijdens het passen bepaalt hij op basis van de observaties en testen de aanpassingen en legt deze vast. Indien nodig raadpleegt hij een orthopedisch schoentechnoloog waarbij hij zijn eigen grenzen en bevoegdheden goed kent. Al zijn bevindingen noteert hij in het klantdossier. Hij voert de werkzaamheden uit onder supervisie en verantwoordelijkheid van de orthopedisch schoentechnoloog. Werkprocessen bij kerntaak Passen van de orthopedische voet-/schoenvoorziening Er is een geschikte passituatie gecreëerd, waarin de cliënt zich op zijn gemak voelt.. De passing geeft duidelijke informatie over de aanpassingen die aan de voet- /schoenvoorzieningen moeten worden uitgevoerd. De noodzakelijke aanpassingen zijn duidelijk vastgelegd. De orthopedisch schoentechnicus levert de definitieve orthopedische voet-/schoenvoorziening bij de cliënt af. Hij controleert of de klant tevreden is en de hulpvraag is beantwoord. In het geval van complicaties raadpleegt hij een orthopedisch schoentechnoloog. Hij instrueert de cliënt hoe de voorziening/schoen te gebruiken en probeert met de cliënt de voorziening/schoen uit. Hij informeert de cliënt en eventuele begeleiders over het onderhoud van de voorziening en over de garantie- en klachtenprocedure. Hij maakt een afspraak voor de nacontrole en legt alle gegevens vast. 4.2 Afleveren van de orthopedische voet-/schoenvoorziening De cliënt maakt op de juiste wijze gebruik van de voet-/schoenvoorziening en is geïnformeerd over onderhoud en over garantie- en klachtenprocedure. Er is een vervolgafspraak gemaakt voor nacontrole. Alle relevante gegevens zijn vastgelegd.. De orthopedisch schoentechnicus voert op basis van de passing kleine aanpassingen aan de orthopedische voet- /schoenvoorziening uit. Hij stelt de orthopedische voet- /schoenvoorziening af en lijnt deze uit. Indien grotere aanpassingen nodig zijn legt hij dit vast in een opdracht aan de werkplaats. 4.3 Uitvoeren van aanpassingen aan de orthopedische voet- /schoenvoorziening Kleine aanpassingen aan de orthopedische voet-/schoenvoorziening zijn uitgevoerd. Noodzakelijke grotere aanpassingen zijn duidelijk beschreven in een opdracht aan de werkplaats. Klantgegevens worden vertrouwelijk behandeld. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

21 Vakkennis: o (basis) anatomie en fysiologie, m.n. van het houdings- en bewegingsapparaat o (basis) medische achtergronden en oorzaken van beperkingen in mobiliteit (ziektebeelden, aandoeningen, pathologie) o (basis) producten en diensten gericht op revalidatie en/ of verbetering van mobiliteit en hun toepassingsmogelijkheden o pasproces en de aandachtspunten waar bij het passen op gelet moet worden o machines en gereedschappen en de wijze waarop die gebruikt moeten worden bij het verrichten van aanpassingen o (basis) biomechanica o communicatieve vaardigheden (mondeling en schriftelijk) o garantie- en klachtenprocedures Competenties: o Aandacht en begrip tonen o Presenteren o Vakdeskundigheid toepassen o Op de behoeften en verwachtingen van de klant richten o Kwaliteit leveren Toelichting: Bij het passen, afleveren en controleren wordt ook altijd gekeken naar mogelijke relevante veranderingen in de gezondheidssituatie en/ of functioneren van de cliënt. Hierbij is het van belang dat de orthopedisch schoentechnicus rekening houdt met de eigen grenzen en bevoegdheden. Hij stuurt de orthopedische voet-/schoenvoorziening indien nodig terug naar de werkplaats of de cliënt terug naar de maatname. Het is belangrijk dat in iedere stap van het proces de orthopedisch schoentechnicus een juiste beoordeling kan geven en weet wanneer hij door kan gaan met de processtappen of moet door- of terugverwijzen naar een andere discipline of de orthopedisch technoloog. BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

22 Kerntaak 5 Professionele ontwikkeling en onderzoek Kerntaak 5 Professionele ontwikkeling en onderzoek Werkprocessen bij kerntaak Volgen van innovatieve De orthopedisch schoentechnicus gaat op zoek naar en ontwikkelingen informeert zich over nieuwe innovatieve ontwikkelingen in de branche. Hij neemt deel aan bijeenkomsten waarin de innovaties en ontwikkelingen binnen het beroep centraal staan. De orthopedisch schoentechnicus is op de hoogte van nieuwe innovatieve ontwikkelingen in de branche. De orthopedisch technicus weegt opgedane kennis en verkregen informatie op relevantie voor de eigen organisatie en heroriënteert zich op basis hiervan op de vervaardiging van producten en verbetering van diensten en huidige werkwijzen. Hij bespreekt zijn bevindingen met de orthopedisch technoloog en het management en werkt mee aan het implementeren van deze verbeteringen en ontwikkeltrajecten. 5.2 Doorontwikkelen en verbeteren van bestaande producten en diensten Informatie en kennis over innovaties en ontwikkelingen is verkregen. Relevantie van informatie en kennis voor de eigen organisatie is bepaald. Bestaande producten en diensten zijn waar nodig en doorontwikkeld. De orthopedisch schoentechnicus ontwikkelt zijn eigen competenties om goed in het beroep te blijven functioneren. Hij reflecteert zelf op zijn beroepsmatig handelen, vraagt anderen om feedback, bepaalt welke competenties hij verder moet ontwikkelen en welke activiteiten hij daaroe moet ondernemen. Hij leest regelmatig vakliteratuur en bezoekt vakbeurzen, trainingen, cursussen en seminars. 5.3 Ontwikkelen van eigen competenties Constante ontwikkeling van de eigen competenties. Vakkennis: o relevante onwikkelingen op (medisch) en technologische gebied o evaluatietechnieken Competenties: o Vakdeskundigheid toepassen o Creëren en innoveren o Leren o Onderzoeken BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni

23 Bijlage 1. Betrokkenen bij de ontwikkeling van dit bcp Naam Che Hsin Falkenström Ruben Mulders Ludwig Smits Jan Haagen Ron Schiedon Rob Jansen Frans Elferink Bart van Pageé Theo Bougie Klaas Postema Harmen van der Linde Emiel Kistemaker Fred Holtkamp Ron Ides Functie Directeur OIM Orthopedisch Schoentechnicus (Hansen Footcare) Orthopedisch Schoentechnicus (Burchnhornen) Orthopedisch Schoentechnicus; Directeur Kemerink voet en beweging Opleidingscommissie NVOS Opleidingscommissie NVOS Opleidingscommissie NVOS Manager Zorginkoop (Achmea Zorg) Eigenaar Bougie Revalidatie Techniek Advies Revalidatiearts (UMC Groningen) Revalidatiearts (UMC St. Radboud te Nijmegen) Orthopedisch Schoentechnicus (docent DHTA) Opleidingsmanager Orthopedische Technologie Fontys Opleidingsmanager DHTA BCP Orthopedisch Schoentechnicus, juni