GENERIEKEN: altijd uitwisselbaar?

Transcriptie

1 GENERIEKEN: altijd uitwisselbaar? Prof. Dr. Alain Dupont Klinische Farmacologie en Farmacotherapie UZ Brussel 08/06/16 1

2 DE HUISARTS

3

4 Structuur van de prijs van een geneesmiddel Publieksprijs Taksen en Distributie Ex Factory BTW Marge apotheek Marge groothandel Marketing en informatie Productie galeniek en verpakking Productie of aankoop grondstof Onderzoek en ontwikkeling

5 REMGELD ZONDER PLAFOND (Klasse B voor Gewoon verzekerde) Goedkoop Duur % %

6 REMGELD MET PLAFOND (Klasse B voor Gewoon verzekerde) Goedkoop Duur 25% %

7 Referentieterugbetaling = vanaf 1 juni 2001 Doel: voorschrijven van goedkopere geneesmiddelen stimuleren eenzelfde kwalitatieve, effectieve en veilige farmaceutische zorg bieden aan een substantieel lagere prijs, zowel voor patiënt als voor gemeenschap vermindering terugbetalingsbasis van een originele specialiteit waarvoor een goedkopere specialiteit* beschikbaar is, met 16 %** hoger remgeld als duurder middel wordt voorgeschreven * kopie of generisch geneesmiddel ** later gewijzigd naar (momenteel) 31 %

8 Voorbeeld: Vóór 1 juni 2001 Origineel Prijs 100 E Tussenkomst RIZIV 75 E Patiënt 25 E Vanaf 1 juni 2001 Origineel Generiek (-16 %) Prijs 100 E 84 E Tussenkomst RIZIV 63 E 63 E Patiënt 37 E 21 E generiek 16 E goedkoper voor de patiënt

9 Principe van het referentieprijssysteem Publieksprijs Origineel 30% 25% Niveau Referentieprijs Niveau Terugbetaling Extra Remgeld Remgeld Kost aan de gemeenschap

10 Figure 3: Route of a new substance from discovery to patient access Source: EFPIA: Medicines for Mankind

11 GENERISCH GENEESMIDDEL Ø hetzelfde werkzaam bestanddeel (of bestanddelen) als het originele geneesmiddel (waarvan het octrooi vervallen is) Ø dezelfde sterkte per eenheid (b.v. 10 mg) dezelfde farmaceutische vorm dezelfde toedieningswijze als het origineel geneesmiddel Ø geeft aanleiding tot dezelfde concentraties in het organisme als het origineel geneesmiddel: dezelfde biologische beschikbaarheid Ø min. 31 % goedkoper dan origineel op ogenblik van terugbetaling Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 11

12 COPIE Geneesmiddel dat min. 10 jaar systematisch gebruikt en gedocumenteerd is in de Europese Unie: registratie op basis van bibliografisch dossier (waaruit blijkt dat het geneesmiddel reeds lang in de medische praktijk gebruikt wordt, en dat alle aspecten van veiligheid en werkzaamheid bevat) Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 12

13 CRITERIA voor REGISTRATIE Werkzaamheid en veiligheid: bewijs - Origineel Geneesmiddel: farmacologie, toxicologie, klinische studies,.. - Generiek : «essentieel gelijkaardig aan origineel geneesmiddel» (EU directive 65/66/EEC) = kwaliteit kwantiteit farmaceutische vorm bioequivalent (=«therapeutische equivalentie!») - Copie :wetenschappelijke literatuur (EU directive 87/21/EEC)

14 Farmaceutische equivalent ü zelfde hoeveelheid van dezelfde actieve substantie in dezelfde doseringsvorm ü verschillen in excipiëntia of productiemethode mogelijk Farmaceutische alternatieven ü hetzelfde actief product, maar onder een andere chemische vorm (zout, ester,...) bv. amlodipine besilaat en -maleaat

15 Therapeutische equivalentie Ø hetzelfde actieve bestanddeel en Ø klinisch bewijs van dezelfde werkzaamheid en veiligheid bewijs vergt gerandomiseerde equivalentietrials (meestal niet haalbaar) Therapeutische equivalentie wordt meestal verondersteld als bio-equivalentie wordt aangetoond tussen twee farmaceutisch equivalente farmaca of tussen farmaceutische alternatieven (geen invloed van excipiëntia)

16 Biologische beschikbaarheid: fractie van de toegediende dosis die in ongewijzigde vorm in de systemische circulatie komt Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 16

17 1. Mondholte: ORALE TOEDIENING VAN GENEESMIDDELEN: PASSAGE DOOR COMPARTIMENTEN Geen resorptie > contact met mondmucosa te kort 2. Maag 3. Dunne darm 4. Dikke darm Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 17

18 Resorptie Desintegratie Afhankelijk van de toedieningsvorm en de hulpstoffen Oplossen Afhankelijk van de vorm, deeltjesgrootte en oplosbaarheid van de bestanddelen Resorptie In opgeloste toestand vanuit het maag-darmstelsel

19 Bioequivalentie van twee geneesmiddelen Ø farmaceutisch equivalent of farmaceutische alternatieven en Ø de biologische beschikbaarheid (snelheid en hoeveelheid) is na toedienen van eenzelfde molaire dosis dermate vergelijkbaar dat ze leiden tot dezelfde effecten (efficaciteit en veiligheid) AUC-ratio: 90 % betrouwbaarheidsinterval (minder breed voor sommige geneesmiddelen) C max -ratio: 90 % betrouwbaarheidsinterval (soms minder breed ; soms ) [T max : enkel relevant als snelle toename plasmaconcentratie klinisch relevant] Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 19

20 Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 20

21 Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 21

22 Farmacologie en Farmacokinetiekhoofdstuk 3 08/06/16 22

23

24

25

26 Generische substitutie vervangen van een oorspronkelijk geneesmiddel door een generiek Therapeutische substitutie onderling vervangen van geneesmiddelen met een andere werkzame stof, al dan niet tot eenzelfde therapeutische groep behorend

27 Generische substitutie : overschakelen oorspronkelijke specialiteit naar generiek? In veel gevallen zijn originele specialiteiten, generieken en copieën met eenzelfde sterkte en eenzelfde farmaceutische vorm zonder problemen onderling uitwisselbaar maar niet altijd.

28

29

30 Cicloral (gen)/neoral (ref) nuchter AUC 83 % C max 78 % Cicloral maaltijd/nuchter AUC 121 % C max 132 %

31 Situaties waarbij substitutie beter niet gebeurt, of voorzichtig moet gebeuren: ü Geneesmiddelen met smalle therapeutisch-toxische marge b.v. amiodaron, carbamazepine, ciclosporine, clozapine, flecaïnide, lithium, levothyroxine, sotalol, theofylline, valproïnezuur,.. ü Geneesmiddelen met een niet-lineaire kinetiek (b.v. fenytoïne): zelfs een kleine verandering in aanbod kan aanleiding geven tot belangrijke wijzigingen van doeltreffendheid en ongewenste effecten. Bij het opstarten van een behandeling stelt zich dit probleem niet.

32

33 GENERIC ANTIARRHYTMICS -130 expert electrophysiologists(naspe): experience with generic antiarrhytmics? -64 responses: 54 associated arrhythmia recurrence (VF,VT,AF,AT) with 3 deaths! -Drugs: 21 quinidine,procainamide,disopyramide 1 metoprolol 32 amiodarone Reiffel et al Am J Cardiol 2000,85,1151

34

35 Mogelijke problemen bij generische substitutie Verschillende hulpstof (b.v. overgevoeligheidsreacties op een bepaald bewaarmiddel of kleurstof). Wanneer de verpakking of de bijgeleverde hulpmiddelen in belangrijke mate bepalend zijn voor het gebruiksgemak of de therapietrouw, b.v. insulines, doseeraërosolen, anticonceptiva Sommige specialiteiten met dezelfde toedieningsweg en sterkte, verschillen in wijze van vrijstelling van het geneesmiddel, b.v. slow release preparaten

36 Ø belang goede informatie aan patiënt Ook als er geen problemen te verwachten zijn, kan de patiënt weigerachtig staan tegenover overschakelen, b.v. -omdat de verpakking er anders uitziet, -de benaming anders is, -de tabletten anders ruiken of smaken, andere kleur hebben -of de bijsluiter anders is (b.v. vermelding van meer ongewenste effecten). Zeker voor patiënten die hun medicatie reeds gedurende lange tijd nemen, kan overschakelen een bron van verwarring zijn.

37 Generiek is niet identiek

38 cave: generieken en oorspronkelijke geneesmiddelen hebben niet steeds identieke indicaties geen formeel bewijs van bio-equivalentie tussen generieken onderling prescribability versus interchangeability