RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Picasso Lyceum

Transcriptie

1 RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Picasso Lyceum Plaats : Zoetermeer BRIN nummer : 25GA Onderzoeksnummer : Datum onderzoek : 25 september 2014 Datum vaststelling : 15 januari 2015

2 Pagina 2 van 13

3 1. INLEIDING De Inspectie van het Onderwijs heeft op 25 september 2014 een onderzoek uitgevoerd op de afdelingen vmbo theoretische leerweg, havo en vwo van Het Picasso Lyceum, om een oordeel te kunnen uitspreken over de kwaliteit van het onderwijs op deze afdelingen en over de naleving van wet- en regelgeving. Het Picasso Lyceum is een openbare school voor voortgezet onderwijs. De school verzorgt onderwijs voor ongeveer 1000 leerlingen op vmbo-t, havo en vwo niveau. Aanleiding De aanleiding voor dit onderzoek is het volgende: Op de school is in de afgelopen periode geen onderzoek is uitgevoerd in het kader van risicogericht toezicht of themaonderzoek. De inspectie voert op deze school een zogenoemd vierjaarlijks bezoek uit. Onderzoeksopzet De inspectie vormt haar kwaliteitsoordelen door de onderwijspraktijk van de school te toetsen aan een selectie van kwaliteitsindicatoren uit het toezichtkader voortgezet onderwijs Bij dit onderzoek hebben we de indicatoren uit het zogenaamde kernkader onderzocht. Dit is het gedeelte uit het toezichtkader dat bij al onze kwaliteitsonderzoeken minimaal wordt beoordeeld. Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: - Wij hebben relevante documenten van en over de school geanalyseerd. - Schoolbezoek, waarbij wij in een aantal lessen de onderwijspraktijk hebben geobserveerd. - Wij hebben gesprekken gevoerd met de directie, leraren, zorgfunctionarissen, mentoren en leerlingen. - Aan het eind van het schoolbezoek heeft de inspectie de bevindingen van het onderzoek besproken met de directie en bestuur. Opbouw rapport In hoofdstuk 2 staat de conclusie van het onderzoek waaronder het vervolgtoezicht. In hoofdstuk 3 beschrijven we de bevindingen uit het onderzoek in de vorm van een kwaliteitsprofiel. Dit wordt gevolgd door een paragraaf Pagina 3 van 13

4 waarin het oordeel van de inspectie wordt toegelicht en waar mogelijk de schoolontwikkeling in samenhang wordt beschreven. Pagina 4 van 13

5 2. CONCLUSIES EN TOEZICHTARRANGEMENT Een kwaliteitsonderzoek zoals wij hebben uitgevoerd, leidt tot een zogenaamd toezichtarrangement voor kwaliteit en/of voor naleving. Een arrangement kan basistoezicht inhouden of juist aangepast toezicht inhouden. In het eerste geval (bij basistoezicht) vinden wij de kwaliteit van voldoende niveau en is het daarom niet nodig om de school onder intensief toezicht te plaatsen. Als er echter teveel tekortkomingen zijn geconstateerd, wordt conform beslisregels geoordeeld dat de kwaliteit onvoldoende is en stellen we een aangepast arrangement vast voor zwakke of voor zeer zwakke kwaliteit en/of voor naleving. Onze conclusie voor de afdelingen vmbo theoretische leerweg, havo en vwo van het Picasso Lyceum is als volgt: Op basis van het onderzoek kennen wij aan de afdelingen vmbo theoretische leerweg, havo en vwo het basisarrangement toe, omdat de opbrengsten en de kwaliteit van het onderwijsproces op de onderzochte onderdelen van voldoende niveau zijn. Dit betekent dat wij op dit moment geen reden hebben om het toezicht te intensiveren. Wij hebben geen tekortkomingen in de naleving van de wettelijke voorschriften vastgesteld. Pagina 5 van 13

6 3. BEVINDINGEN In dit hoofdstuk leest u de bevindingen uit ons onderzoek op basis waarvan we tot onze conclusie over de kwaliteit zijn gekomen. Eerst geven we een samenvattend algemeen beeld over de kwaliteit van het onderwijs op het Picasso Lyceum, vmbo theoretisch leerweg, havo en vwo. Daarna volgt het kwaliteitsprofiel waarin de oordelen op de indicatoren staan. Voor dit kwaliteitsprofiel geldt dat de opbrengsten (indicatoren 1.1, 1.2, 1.3 en 1.4) voor de afdelingen apart worden vermeld. De overige indicatoren zijn voor de totale school van toepassing (indicator 4.3 tot en met N4). Vervolgens lichten we de oordelen in onderlinge samenhang toe. 3.1 Algemeen beeld Het Picasso Lyceum, vmbo-theoretische leerweg, havo en vwo biedt haar leerlingen onderwijs op maat door individuele leerroutes. Leerlingen kunnen versneld door de leerjaren heen, vakken op een hoger niveau volgen en afsluiten. Binnen de klassikale lessen en de lessen die in domeinen worden gegeven is de kwaliteit van de uitleg en de feedback die leerlingen krijgen voldoende. Echter de leerlingen zijn ondanks de inzet van docenten onvoldoende actief betrokken bij de lessen. Er is sprake van een warm pedagogisch klimaat, waar de faciliteiten en het schoolgebouw aan bijdragen. De school werkt in haar kwaliteitszorg voldoende planmatig en systematisch. 3.2 Kwaliteits- en nalevingsprofiel In onderstaande tabel staan de indicatoren die in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader voortgezet onderwijs. De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. Legenda: 1. slecht 2. onvoldoende 3. voldoende 4. goed 5. niet te beoordelen Pagina 6 van 13

7 Wij hebben daarnaast onderzocht of de school voldoet aan de naleving van enkele wettelijke voorschriften. Dit wordt tot uitdrukking gebracht met de score ja of nee. 25GA 00 HAVO - HAVO De opbrengsten liggen op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie verwacht mag worden De leerlingen behalen in de onderbouw het opleidingsniveau dat mag worden verwacht De leerlingen lopen weinig vertraging op in de bovenbouw van de opleiding havo De leerlingen van de opleiding havo behalen voor het centraal examen de cijfers die mogen worden verwacht Bij de opleiding havo zijn de verschillen tussen het cijfer voor het schoolexamen en het cijfer voor het centraal examen van een aanvaardbaar niveau. 25GA 00 VMBOGT - VMBOGT De opbrengsten liggen op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie verwacht mag worden De leerlingen behalen in de onderbouw het opleidingsniveau dat mag worden verwacht De leerlingen lopen weinig vertraging op in de bovenbouw van de opleiding vmbo-gt De leerlingen van de opleiding vmbo-gt behalen voor het centraal examen de cijfers die mogen worden verwacht Bij de opleiding vmbo-gt zijn de verschillen tussen het cijfer voor het schoolexamen en het cijfer voor het centraal examen van een aanvaardbaar niveau. 25GA 00 VWO - VWO De opbrengsten liggen op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie verwacht mag worden De leerlingen behalen in de onderbouw het opleidingsniveau dat mag worden verwacht De leerlingen lopen weinig vertraging op in de bovenbouw van de opleiding vwo De leerlingen van de opleiding vwo behalen voor het centraal examen de cijfers die mogen worden verwacht Bij de opleiding vwo zijn de verschillen tussen het cijfer voor het schoolexamen en het cijfer voor het centraal examen van een aanvaardbaar niveau. Pagina 7 van 13

8 De leerlingen krijgen voldoende tijd om zich het leerstofaanbod eigen te maken De leerlingen maken efficiënt gebruik van de onderwijstijd. Het (vak)didactisch handelen van leraren stelt leerlingen in staat tot leren en ontwikkeling De onderwijsactiviteit heeft een doelgerichte opbouw. 7.2 De leraar geeft een begrijpelijke uitleg. 7.3 De leerlingen zijn actief betrokken. 7.4 De leerlingen krijgen effectieve feedback op hun leerproces. De school biedt effectief aanvullend onderwijs en ondersteuning aan leerlingen die dat nodig hebben. (basisondersteuning) (De school bestrijdt effectief achterstanden.) De school volgt systematisch de vorderingen van de leerlingen aan de hand van genormeerde toetsen. 9.2 De school bepaalt wat de onderwijs- en ondersteuningsbehoefte is van individuele of groepen leerlingen. 9.4 De school voert de ondersteuning planmatig uit. De school bewaakt de kwaliteit van haar opbrengsten De school evalueert systematisch de opbrengsten De school werkt doelgericht aan de kwaliteit van de opbrengsten. De school bewaakt de kwaliteit van het onderwijsproces De school evalueert systematisch het onderwijsproces De school werkt doelgericht aan de verbetering van het onderwijsproces De school borgt de kwaliteit van het onderwijsproces. Nalevingsindicatoren 2013 ja nee N1 N2 Door of namens het bestuur is de vastgestelde schoolgids naar de inspectie gestuurd en deze schoolgids bevat de onderzochte onderdelen (WVO, art. 24c en 24a). Door of namens het bestuur is het vastgestelde schoolplan naar de inspectie gestuurd en dit schoolplan bevat de onderzochte onderdelen (art. 24c en 24 WVO). Pagina 8 van 13

9 Nalevingsindicatoren 2013 ja nee N4 Door of namens het bestuur zijn het Examenreglement en het PTA naar de inspectie gestuurd en deze documenten bevatten de onderzochte onderdelen (Eindexamenbesluit art. 31). Pagina 9 van 13

10 3.3 Toelichting bij kwaliteitsprofiel Het bovenstaande algemene beeld en kwaliteitsprofiel lichten we hieronder toe. Daarbij komen achtereenvolgens de volgende aspecten aan bod: opbrengsten, onderwijsproces, kwaliteitszorg. Opbrengsten De opbrengsten zijn voor alle drie de afdelingen van het Picasso Lyceum voldoende, maar vertonen op enkele onderdelen een dalende tendens. Het rendement van de onderbouw van de school daalt. Maar ook het gemiddelde cijfer voor het centraal examen in schooljaar voor havo en vwo ligt lager dan het gemiddelde van de vergelijkingsgroep. In de berekening van de nieuwe opbrengsten in 2015 zal dit nog geen negatieve beoordeling opleveren, maar het is wel van belang dat de school de resultaten analyseert en inzicht krijgt in de oorzaken van deze dalende trend. Rendement onderbouw, vmbo theoretische leerweg, havo en vwo (indicator 1.1) Het rendement van de onderbouw wordt gemeten voor de totale onderbouw van de school. Dit rendement is voldoende, maar vertoont in het schooljaar een daling ten opzichte van de schooljaren ervoor. Relatief veel leerlingen zitten in het derde leerjaar op een lagere onderwijssoort dan het advies van de basisschool bij de toelating aangaf. Overige opbrengsten vmbo-theoretische leerweg (indicatoren 1.2, 1.3 en 1.4) Het rendement bovenbouw van het vmbo theoretische leerweg is voldoende. De leerlingen doorlopen de bovenbouw van deze afdeling veelal zonder vertraging en behalen het diploma. Het gemiddelde cijfer voor het centraal examen is voor deze afdeling gemeten over drie jaar voldoende. In de schooljaren en behaalden de leerlingen cijfers conform het gemiddelde van de vergelijkingsgroep. Echter in schooljaar lag dit cijfer onder het gemiddelde. Het is de verwachting dat het gemiddelde centraal examencijfer 6.3 punt dat de leerlingen in het schooljaar behaalden lager is dan dat van de vergelijkingsgroep. Het verschil tussen het gemiddelde cijfer voor het schoolexamen en het centraal examen is gemeten over drie jaar 0.28 punt. Dit ligt binnen de norm die de inspectie voor deze indicator hanteert en is daarmee voldoende. Overige opbrengsten havo (indicatoren 1.2, 1.3 en 1.4) Het rendement van de bovenbouw havo is gemeten over drie jaar hoog. De leerlingen blijven relatief minder vaak zitten dan leerlingen uit de Pagina 10 van 13

11 vergelijkingsgroep. Het gemiddelde cijfer voor het centraal examen is gemeten over drie jaar voldoende. Echter het gemiddelde cijfer voor het centraal examen in het schooljaar is met 6.1 punt naar verwachting lager dan het behaalde cijfer van leerlingen uit de vergelijkingsgroep. Het verschil tussen het gemiddelde cijfer voor het centraal examen en het schoolexamen is gemeten over drie jaar 0.08 punt en ligt daarmee ruim binnen de norm die de inspectie voor deze indicator hanteert. Overige opbrengsten vwo (indicatoren 1.2, 1.3 en 1.4) Het rendement van de bovenbouw van het vwo is hoog. In schooljaar behoorde de school voor deze indicator tot de vijf procent best presterende scholen uit haar vergelijkingsgroep. Leerlingen blijven relatief minder vaak zitten. Het gemiddelde cijfer voor het centraal examen is gemeten over drie jaar voldoende en vertoont een stabiel patroon. Het gemiddelde centraal schriftelijk examencijfer van het schooljaar is 6.2 punt, en is daarmee naar verwachting lager dan het behaalde cijfer in de vergelijkingsgroep. Onderwijsproces De inspectie beoordeelt het onderwijsproces van het Picasso Lyceum als voldoende. De onderwijstijd wordt in het merendeel van de bezochte lessen efficiënt gebruikt. De inspectie merkt wel op dat er in enkele lessen sprake is van onderwijstijd die verloren gaat (bij zowel de start als de afsluiting van de les). De school werkt aan de hand van een 45-minuten rooster en daarmee is het belang van efficiënt gebruik van de onderwijstijd cruciaal. De lessen kennen een doelgerichte opbouw. Docenten leggen duidelijk uit en differentiëren hierbij. Het geven van concrete voorbeelden die aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen helpt hen de leerstof te begrijpen en versterkt de uitleg van docenten. In een beperkt aantal lessen zijn hier goede voorbeelden van gezien. Leerlingen ontvangen effectieve en positief geformuleerde feedback met name op de geleverde prestatie. In een beperkt aantal lessen zijn ook goede voorbeelden van zogenaamde feedforeward gezien. Docenten geven leerlingen aan wat zij moeten doen om hun prestaties te verbeteren en welke stap ze moeten zetten om verder te komen in het leerproces. De inspectie is van mening dat gezien de wijze waarop het onderwijs op het Picasso Lyceum is vormgegeven, onderwijs op maat, feedforeward een essentieel onderdeel van elke les moet zijn. Leerlingen volgen in veel gevallen een eigen onderwijsprogramma, waardoor de lessen niet altijd en door de bank genomen minder vaak dan op andere scholen, klassikaal georganiseerd zijn. Sommige leerlingen volgen bijvoorbeeld vakken op een ander/hoger niveau of volgen een versnelde leergang (onderwijs in meerdere leerjaren). Een enkeling plant, Pagina 11 van 13

12 organiseert en beheert in samenspraak met docenten het eigen leerproces. Procesgerichte feedback geeft leerlingen meer inzicht in hun eigen leerproces en helpt bij de planning ervan. Tijdens de lesobservaties viel op dat de leerlingen onvoldoende actieve betrokkenheid tonen tijdens de lessen. De school herkent dit en geeft in onder andere het scholingsaanbod aandacht aan activerende didactiek. De school bepaalt in voldoende mate de ondersteuningsbehoefte van de leerlingen. Dit doet de school zowel op het gebied van achterstandenbestrijding als op het terrein van extra uitdaging en talentontwikkeling. De inspectie is van mening dat dit binnen het onderwijsconcept planmatiger en doelgerichter kan. Naarmate meer leerlingen op een eigen leerroute het onderwijs volgen, wordt de noodzaak sterker. De ontwikkeling van leerlingen wordt naast de reguliere toetsing tevens gevolgd met behulp van methode-onafhankelijke genormeerde toetsen. Dit schooljaar is de school overgestapt naar Route VO. Ten aanzien van de schoolspecifieke toetsen zijn er afspraken, maar de inrichting ligt bij de onderscheiden secties/ domeinen. De inspectie geeft aan dat het werken volgens een taxonomie de kwaliteit van toetsen kan verhogen. De analyses van dergelijke afgestemde toetsen kunnen bijdragen aan een zorgvuldige determinatie van de leerlingen tijdens de schoolloopbaan, maar ook bij de keuze van het niveau waarop de leerling een bepaald vak kan volgen. Kwaliteitszorg Het Picasso Lyceum werkt voldoende systematisch en planmatig in haar kwaliteitszorg. De school heeft in het schoolplan haar eigen doelen, ambities en visie opgesteld. Deze zijn afgeleid van het strategisch beleidsplan dat op bestuursniveau vigeert. De school evalueert haar opbrengsten en het onderwijsproces in voldoende mate. De school analyseert jaarlijks haar examenresultaten, bespreekt deze met de secties en individuele docenten. Het onderwijsproces wordt gevolgd door het afleggen van lesbezoeken, waarvan de uitkomsten ook onderwerp van gesprek op sectie-, team en docentniveau zijn. Tevens bevraagt de school de leerlingen, ouders/verzorgers en medewerkers op de tevredenheid met behulp van het instrumentarium van Kwaliteitsscholen. De uitkomsten van deze analyses leiden tot borging van het beleid of tot bijstelling hiervan. Ook werkt de school doelmatig aan de verbetering van zowel het onderwijs als de resultaten. De inspectie geeft ter stimulering aan dat het verdiepen van de analyses de kwaliteitszorg nog effectiever kan maken: bijvoorbeeld door de verzameling van Pagina 12 van 13

13 individuele lesobservaties te koppelen aan de onderwijsdoelen zoals gesteld in het schoolplan of activiteitenplan. Maar ook het samenvoegen van de afzonderlijke opbrengstanalyses (rendement en examenresultaten) kunnen tot andere inzichten leiden. Denk hierbij aan bijvoorbeeld terugkijken aan de hand van individuele examenresultaten tot aan de toelating tot de school (cijfers gedurende de schoolloopbaan en de doorstroom). De school verantwoordt zich middels managementrapportages en -gesprekken aan het bestuur. Daarnaast toont de school haar resultaten in de schoolgids, op de website en middels Schoolvensters.nl. Pagina 13 van 13