GENERIEK LOBBYPLAN. Voorbeeld voor MOgroepleden

Transcriptie

1 GENERIEK LOBBYPLAN Voorbeeld voor MOgroepleden Een lobbyplan voor een welzijnsorganisaties e.d. bevat een aantal vaste aspecten, zoals een stakeholdersanalyse, een aantal lobbyboodschappen en een stappenplan. In het kader van de 'Gemeenteraadsverkiezingen 2014' heeft Overheidsexperts voor de leden van de MOgroep een 'Voorbeeld- Lobbyplan' opgesteld. W. Carabain Overheidsexperts in opdracht van MOgroep 10/11/2013

2 Generiek lobbyplan Voorbeeld voor MOgroepleden Een lobbyplan voor een welzijnsorganisaties e.d. bevat een aantal vaste aspecten, zoals een stakeholdersanalyse, een aantal lobbyboodschappen en een stappenplan. In het kader van de 'Gemeenteraadsverkiezingen 2014' heeft Overheidsexperts voor de leden van de MOgroep een 'Voorbeeld-Lobbyplan' opgesteld. Organisaties kunnen dit lobbyplan zelf of met hulp van Overheidsexperts verder op maat maken voor de eigen organisatie. HUIDIGE BELEID GEMEENTEN Prioriteiten in de belangrijkste gemeentelijke beleidsdocumenten: a. Collegeprogramma b. Programmabegroting c. Wmo beleidskader. d. Beleidskader Lokaal Gezondheidsbeleid. e. Overige beleidsplannen STAKEHOLDERSANALYSE Wie hebben invloed op de uitvoering van het bestaande en nieuwe beleid? a. Doorlopende in volgorde van relevantie de zittende wethouder, beleidsambtenaren, de raad (i.h.b. de fractievoorzitters en fractiewoordvoerders). b. De klanten/afnemers van diensten. c. Organisaties die actief zijn op het sociale domein in de betreffende gemeenten. d. In het kader van de verkiezingen: tot de politieke partijen (d.w.z. de commissie die het programma schrijft); tot 19 maart 2014 de lijsttrekkers (ook nieuwe partijen) ; Vanaf 19 maart de onderhandelaars. e. Vertegenwoordigers van media (h-a-h bladen, dichtbij.nl, regionale radio en tv, etc). Wie hebben invloed op de uitvoering van het bestaande en nieuwe beleid? 1

3 LOBBYBOODSCHAPPEN a. Een lobbyboodschap kan gaan over wat bepaalde stakeholders over uw organisatie moeten weten. Dit kan algemeen, maar ook specifiek van aard zijn. Ook kan een lobbyboodschap gericht zijn op het realiseren van een verandering (verbetering). Dit kan gaan om tegenhouden, vertragen of het aanbieden van een alternatief. b. Een lobbyboodschap is een boodschap die de organisatie wil uitdragen om het beoogde effect te bereiken. Dit betekent dat een lobbyboodschap verbindend, aantrekkelijk en overtuigend moet zijn. c. Een lobbyboodschap krijgt in de regel meer gewicht als hij door diverse organisaties wordt uitgesproken, maar ook als hij door klanten/gebruikers wordt geuit. d. Een lobbyboodschap die cijfers en resultaten bevat, wordt als objectief en dus als betekenisvol ervaren. Een lobbyboodschap krijgt meer gewicht als hij door diverse organisaties wordt uitgesproken. e. Lobbyen draait om beïnvloeding. Verandering van standpunt of koers is een langzaam proces. Realiseer je dat in Nederland iemand nooit helemaal zijn zin krijgt, maar ook dat er velen bij besluitvorming zijn betrokken waardoor er veel kansen zijn om beleid te beïnvloeden. f. Beïnvloeding kan op verschillende manieren plaatsvinden: activiteiten, informeren, overtuigen, participeren en verleiden. Instrumenten die kunnen worden ingezet: argumenten, resultaten, voorbeelden, beelden, etc. g. Beïnvloeding heeft meeste kans op succes als je tracht aan te sluiten bij de bestaande denkbeelden en situatie: Daarom is het belangrijk dat je boodschap realistisch (uitvoerbaar) is. h. De onderstaande lobbyboodschappen zijn gericht op het verwerven van draagvlak voor continuïteit (bevestigen van de ingeslagen weg) en innovatie (toekomstbestendigheid). Kern van het overheidsdenken zijn te vangen in begrippen als: civil society, participatie, zelfredzaamheid, re-integratie en kostenbeheersing, VOORBEELDEN VAN LOBBYBOODSCHAPPEN a. Voorbeeld van een algemene boodschap om te investeren in draagvlak: Goed en vernieuwend welzijn is voor een welzijnsorganisatie voorliggend aan een zorgaanbod en kan daarmee zorg uitstellen, verminder of een alternatief zijn. Bij ons staan niet ziekte en zorg voorop, maar het bevorderen van gezondheid en gedrag. Bevorderen dat mensen met hun kwetsbaarheid, beperking of chronische ziekte zo prettig mogelijk in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen en kunnen blijven deelnemen aan de lokale samenleving. Dat doen wij met welzijnsactiviteiten en een veelzijdig voorwaardenscheppende aanbod, zoals hulp bij financiën, tegen gaan van 2

4 eenzaamheid, etc. Wij willen dit belangrijke werk ook in de komende bestuursperiode met enthousiasme en gedrevenheid realiseren om zo bij te dragen de hoge kwaliteit van leven in de gemeente. b. Voorbeeld van een specifieke boodschap: Welzijn op recept: De helft van de klachten die huisartsen in hun spreekkamer krijgen gaan niet over ziekte of zorg, gaan over het welbevinden. Toch wordt een oplossing aangeboden langs deze weg. Veel huisartsen kennen het welzijnsaanbod voor dergelijke klachten onvoldoende. 'Welzijn op recept' beoogt doorverwijzing naar een welzijnsconsulent te bevorderen. Deze geeft voorlichting over de eigen invloed op persoonlijk welzijn, reikt mogelijkheden aan voor ondersteuning, activiteiten en sociale contacten. De gemeente kan partijen bij elkaar brengen en bevorderen dat er afspraken worden gemaakt tussen huisartsen en welzijnsorganisaties. c. Voorbeeld van een specifieke boodschap: Maatschappelijke baten: In het algemeen geldt dat de kosten voor de baat gaan. Helaas geldt niet voor veel inspanningen in het sociale domein. De welzijnsorganisatie investeert veel in de inwoners van onze stad, wij dragen hiermee bij het Kosten gaan voor de baat, maar niet in het sociaal domein. realiseren van gemeentelijk doelen, maar de baten komen niet bij de overheid of de welzijnsorganisatie terecht. De baten van onze preventieve inzet komen terecht bij een zorgverzekeraar of een woningbouwcorportatie. Wij roepen daarom de gemeente op alle partijen die belang hebben bij het welzijn van onze inwoners bijeen te brengen en te stimuleren dat ook zij bijdragen aan de kosten. d. Voorbeeld van een specifieke boodschap: Voorkomen versnippering en dubbeling: Er is een breed aanbod van organisaties die bijdragen aan de uitvoering van gemeentelijk beleid in het sociale domein. Er bestaat een risico dat hierdoor op diverse plaatsen organisaties worden opgetuigd en bureaucratie ontstaat. Om versnippering en dubbellingen te voorkomen zou de welzijnsorganisatie moeten worden aangewezen als scharnierpunt voor de uitvoering van het welzijnswerk. Andere organisaties kunnen gewoon hun activiteiten uitvoeren (ontvangen hiervoor een organisatie gebonden budget), maar dit mag niet leiden tot extra overhead en kosten. De gemeente dient het initiatief te nemen om de welzijnsorganisatie te benoemen tot het scharnierpunt waar de overhead terecht komt. e. Optioneel: Afhankelijk van resultaten, specifieke cijfers over gebruikers en diensten, etc kunnen specifieke lobbyboodschappen worden geformuleerd om hierop de aandacht te vestigen of extra middelen voor te vragen. VRIJE RUIMTE a. Monitor de bewegingen op het stadhuis. Door tijdig te weten over komende beleidswijzigingen heb je meer tijd om dit te beïnvloeden. 3

5 b. Steek niet alle energie in dossiers waarin geen verschuiving mogelijk is. c. Het lobbyen voor extra geld leidt zelden tot succes. Er is meer draagvlak te verwerven voor het aanpassen of verbeteren van beleid. d. Kom niet met een statement waarin alleen kritiek wordt gegeven. Als het anders moet, kom dan met een alternatief en maak aannemelijk dat dit een verbetering is. e. Het college van b&w dat na maart 2014 wordt geformeerd heeft een aantal doelstellingen: structureel sluitende begroting, beleid uitvoeren dat in de vorige periode is vastgesteld (hiervoor zijn verplichtingen aangegaan) en diverse vormen van nieuw beleid implementeren. f. Voorstellen voor innovatie komen uit andere gemeenten waar bijvoorbeeld een pilot is uitgevoerd, maar voorstellen kunnen ook komen van lokale organisaties STAPPENPLAN: WAT NU, WAT STRAKS, WAT LATER?: a. Politieke partijen informeren: dit kan langs drie lijnen: a. welke bijdrage geleverd aan de uitvoering van het vastgestelde beleid; b. overzicht van de resultaten in cijfers; c. eigen prioriteiten. b. Lobby gaat over beïnvloeden, maar ook over relaties: Periodiek overleg met zittende wethouder: praat wethouder bij, zodat zij kan optreden als ambassadeur van WW. c. Periodiek overleg met beleidsambtenaar: hoe is de stemming op het stadhuis? Welke voornemens zijn er? d. Analyse van de bestaande beleid: welke terreinen lopen meeste risico te sneuvelen? En welk terrein zou je zelf willen beëindigen. Maak een volgorde van belangrijkheid. e. Laat je gezicht zien bij formele en informele momenten: raadsvergadering, receptie, themabijeenkomsten, etc. f. Benut corporate media om stakeholders te informeren over waar je mee bezig bent en welke resultaten er worden Wat nu, wat straks, wat later? geboekt. Website niet alleen maar voor de klant, het is ook een pr instrument. Overweeg een weblog, doe verslag van activiteiten. g. Benut onafhankelijke media. Lobbyen gaat ook over zichtbaarheid. Kies voor tweeledige aanpak (reactief en actief) : nieuwsmomenten creëren waarvan verslag wordt gedaan en eigen successen en resultaten uitdragen d.m.v. persberichten. h. Investeer in stakeholders (werk aan zichtbaarheid): dit kan d.m.v. relatiemanagement (wie moet ik op welk moment spreken en welke boodschap moet ik achterlaten), maar ook met een digitale nieuwsbrief. Dit kan een eenvoudig A4-tje zijn. i. Benut de campagne die de partijen organiseren: kies een van de thema's, bijvoorbeeld 'Welzijn op recept' waarover je tijdens een debat met een aantal partijen in gesprek wilt. Raadpleeg voorafgaand aan de themakeuze wel eerst de programma's van de belangrijkste partijen, zodat je daar op kunt aansluiten. 4

6 j. Een voet tussen de deur krijgen tijdens de onderhandelingen. De onderhandelaars zijn in deze fase niet beschikbaar voor gesprekken. Beïnvloeding dient indirect plaats te vinden, via een nieuwsbrief, website, aandacht in de media. k. Algemeen aandachtspunt: Zend informatie uit over je organisatie, successen en resultaten via eigen media (website, blog, twitter, facebook, e-nieuwsbrief), bijeenkomsten, geadresseerde brieven, speeches, etc. ONDERSTEUNING BIJ HET DE VOORBEREIDINGEN VOOR EEN LOBBYTRAJECT De MOgroep heeft voor haar leden een samenwerkingsverband met Overheidsexperts. Zij bieden in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen 2014 diverse vormen van ondersteuning aan: a. Analyseren van het bestaande gemeentelijke beleid in relatie tot de financiële taakstelling van het gemeentebestuur. b. Verkennen vrije financiële ruimte in de gemeentelijke meerjarenbegroting, bijvoorbeeld ruimte voor nieuw beleid en incidentele budgetten. c. Analyse van de programma's van de partijen die deelnemende aan de verkiezingen op 19 maart Verkennen vrije financiële ruimte in gemeentelijke meerjarenbegroting? d. Monitoring beleidsontwikkeling: ministerie VWS, SZW, BZK en Vereniging van Nederlandse Gemeenten. e. Opstellen lobbydraaiboek. ONDERSTEUNING BIJ HET ORGANISEREN VAN ACTIVITEITEN Overheidsexperts ondersteunt de MOgroep leden met het organiseren van diverse public affairs activiteiten, zoals: a. Met specifieke boodschappen bepaalde lijsttrekkers benaderen. b. Uitvoeren mediastrategie om er voor te zorgen dat welzijnsorganisaties komend half jaar regelmatig in de media zichtbaar is. c. Verzorgen publicaties op de eigen media: resultaten, weblog, nieuwsfeiten, activiteiten, etc; 5

7 d. Bewaken dat de geselecteerde lobbyboodschappen in voldoende mate bij de beoogde stakeholders terecht komen; e. Bewaken dat er in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen periodiek contact is met de meest relevante relaties. ONDERSTEUNING BIJ IN BEELD KOMEN TIJDENS DE CAMPAGNE VAN DE PARTIJEN Politieke partijen doen er tijdens een verkiezingscampagne alles aan om in de belangstelling van de kiezers en de media te komen. Van die drang kunnen organisaties proberen te profiteren. a. Overheidsexperts organiseert een debat over een relevant thema, zorgt voor de uitnodigingen, levert de voorzitter, maakt een verslag voor publicatie. b. Lijsttrekkers verleiden toezeggingen te laten doen ten gunste van uw organisatie. c. Monitoring campagne van de partijen en uitspraken van lijsttrekkers. ZICHTBAAR ZIJN IN FASE VAN COLLEGE- ONDERHANDELINGEN Na de verkiezingen trekken de partijen zich terug om een coalitie te formeren. Vaak wordt al na een paar gesprekken duidelijk welke partijen met elkaar gaan onderhandelen. In deze fase is het lastig om de betrokkenen te beïnvloeden, maar als het lukt dringt uw punt direct door tot het coalitieakkoord. a. Overheidsexperts zorgt voor het samenstellen van een digitale nieuwsbrief, relevante informatie op de website en aandacht in de media. 6