De Nederlandse Strafvordering

Transcriptie

1 De Nederlandse Strafvordering MrA. Minkenhof Zesde druk, herzien door Prof. mrj.m. Reijntjes met medewerking van mrm.p. Bart en mrja. W. Lensing Gouda Quint bv (S. Gouda Quint - D. Brouwer en Zoon) Arnhem 1993

2 Inhoud Lijst van afkortingen xv I INLEIDING I 1 Inleidende opmerkingen i 2 De geschiedenis van het strafproces en het strafprocesrecht in Nederland 5 1 Overzicht tot Het Wetboek van Geschiedenis van het tegenwoordige Wetboek 9 3 De evolutie van het strafprocesrecht sinds De 'de auditu - omwenteling' 13 2 De handhaving van de regeis van het strafprocesrecht 15 3 De macht van de rechter: onregehnatig verkregen bewijs 19 4 De invloed van de beginselen van strafprocesrecht 20 5 Strafzaken en het civiele recht 24 4 Indeling van het Wetboek 25 II DE PERSONEN DIE BIJ HET STRAFPROCES ZIJN BETROKKEN 26 1 De rechter 26 1 Absolute competentie 27 2 Benoeming en ontslag 30 3 Lekenrechtspraak of ambtelijke rechters? 31 4 Een rechter of een College? 32 5 Onbevangenheid 33 6 Actieve oflijdelijke rechter? 35 7 Voor- en eindonderzoek 36 8 Specialisering 36 2 Het openbaar ministerie 37 1 Geschiedenis 37 2 Het tegenwoordige OM 37 3 Vervolgingsmonopolie en opportuniteitsbeginsel. Beleid van het OM 40 4 Positie van het OM 42 3 De griffier 43 4 De verdachte (1) 43 1 Medewerking aan de bewijsvoering 45 2 Ne bis in idem; afdoening zonder onredelijke vertraging 46 VII

3 5 De raadsman (i) 49 6 De reclasseringswerker 53 7 De benadeelde 55 8 De opsporingsambtenaar 59 1 Politie en marechaussee 60 2 Bijzondere opsporingsdiensten en -ambtenaren 61 3 Poliüetoezicht 61 III ALGEMEEN DEEL VAN HET WETBOEK 63 1 Inleidende bepaling 63 2 Betrekkelijke bevoegdheid van de gerechten en vervolgingsbevoegdheid van het OM 64 3 Beklag over het niet vervolgen van strafbare feiten 65 4 Schorsing van de vervolging 69 5 Behandeling door de raadkamer 72 6 De verdachte (2) 76 1 Verhoor van de verdachte 76 2 Kennisneming van processtukken 80 3 Verklaring dat de zaak is geeindigd 82 7 De raadsman (2) 82 1 Keuze van de raadsman 82 2 Toevoeging 83 3 Vervanging van de toegevoegde raadsman 86 4 Bevoegdheden van de raadsman 86 5 Vrij verkeer met de gedetineerde verdachte 87 8 De benadeelde (2) 89 9 Dwangmiddelen 92 1 Staande houden en aanhouden 97 2 Betreden van plaatsen ter aanhouding 99 3 Onderzoek aan lichaam en kleding Ophouden voor verhoor en ophouden ter identificatie Inverzekeringstelling Voorlopige hechtenis Algemeen Gevallen en gronden (artt. 67 en 67a) Bewaring Gevangenhouding en gevangenneming Duur van de gevangenhouding Inhoud van de bevelen tot voorlopige hechtenis. Plaats van tenuitvoerlegging Hören van de verdachte Einde van de voorlopige hechtenis Hogerberoep Schorsing van de voorlopige hechtenis Schadevergoeding voor ondergane voorlopige hechtenis en inverzekeringstelling Inbeslagneming 129 VIII

4 1 Definitie Uitnodiging tot vrijwillige afgifte Bevoegdheden van opsporingsambtenaren en particulieren ter inbeslagneming Bevel tot uitlevering Huiszoeking door de rechter-commissaris Papieronderzoek Inbeslagneming en huiszoeking bij "geheimhouders" Inbeslagneming bij de post en andere instellingen van vervoer Teruggave Beklag Bewaring van inbeslaggenomen voorwerpen Binnentreden van woningen en het betreden van enkele bijzondere plaatsen Handhaving der orde ter gelegenheid van ambtsverrichtingen (art. 124) en maatregelen ter gelegenheid van een schouw of huiszoeking (art. 125) Onderzoek van telecommunicatie Onderzoek van gegevens in geautomatiseerde werken Strafrechtelijk financieel onderzoek Voorlopige maatregelen krachtens de WED Bijzondere opsporingstechnieken 163 iv STRAFVORDERING IN EERSTE AANLEG Het opsporingsonderzoek Opsporingsambtenaren Personen met beperkte opsporingsbevoegdheid Bevoegdheden van de officier van justitie. Schouw. Deskundigen Het proces-verbaal Processen-verbaal van personen met beperkte opsporingsbevoegdheid Bijzondere bevoegdheden van de opsporingsambtenaren in verband met bepaalde strafbare feiten Meldingen, aangiften, klachten Het instellen van een vervolging Het gerechtelijk vooronderzoek De rechter-commissaris Proces-verbaal Nasporingen Toezicht van de rechtbank De vordering tot het instellen van een gerechtelijk vooronderzoek Gerechtelijk vooronderzoek zonder vordering van de officier van justitie Herstel van verzuimen 183 IX

5 8 Verrichtingen van de rechter-commissaris. Schouw Onderzoek aan de persoon Onderzoek naar de geestvermogens Verhören Bijwoning van de verhören door de raadsman Bijwoning van de verhören door de officier van justitie Het verhoor van de verdachte Het verhoor van getuigen Anonieme getuigen Aanmaning Het verschoningsrecht Gijzeling Deskundigen Einde van het gerechtelijk vooronderzoek 202 Beslissingen omtrent verdere vervolging Voorwaardelijke niet-vervolging Kennisgeving van niet-verdere-vervolging Kennisgeving van verdere vervolging Bezwaarschrift Rechtsgevolgen van buitenvervolgingstelling, kennisgeving-van-nietverdere-vervolging, verklaring dat de zaak geeindigd is en verzuim van termijnen Berechting van krankzinnigen Herstel van vormverzuimen 213 Aanhangig maken der zaak ter terechtzitting Inhoud van de dagvaarding Voeging De telastelegging Summiere telastelegging Termijn van dagvaarding Intrekking van de dagvaarding Het dossier 223 Het onderzoek op de terechtzitting Aanwezigen: rechters en OM Aanwezigen: publiek Aanwezigen: de verdachte Verstek Aanwezigen: getuigen en deskundigen Niet versehenen getuigen en deskundigen Rechtstaal; tolk Aanvang van het onderzoek Verhoor van de getuigen Gijzeling Verdenking van meineed Deskundigen Ondervraging van de verdachte Schriftelijke stukken en stukken van overtuiging 247

6 15 Reclassering Requisitoir Pleidooi en laatste woord Wijziging van de telastelegging Nader onderzoek Onderzoek naar de geestvermogens Verplaatsing van de terechtzitting Onderbreking en schorsing Schorsing in geval van voorlopige hechtenis Het proces-verbaal van de terechtzitting Algemene voorschriften De civiele vordering Bewijs Bewijstheorieen Systeem van de wet Algemene bepaling Eigen wetenschap van de rechter De bewijsmiddelen: algemeen Eigen waarneming van de rechter De verklaring van de verdachte De getuigeverklaring De verklaringen van deskundigen Schriftelijke bescheiden Verklaringen van hören zeggen Unus-regels Beraadslaging en uitspraak Onvolledigheid van het onderzoek Beraadslaging Beslissingen omtrent de in beslag genomen voorwerpen Hoofdinhoud van het vonnis Motivering van de bewezenverklaring Motivering van de strafbaarheid Motivering van straf ofmaatregel "Bijzondere redenen"; voeging ad informandum Aanhaling van artikelen Uitspraak Ondertekening; verkort vonnis; inzage Rechtsgeding voor de politierechter Procedure Dagvaarding ter eerstkomende terechtzitting Verwijzing naar de meervoudige kamer Vonnis Afstand van rechtsmiddelen Rechtsgeding voor de kantonrechter Oproeping Voorgeleiding Procedure ter terechtzitting 316 XI

7 v RECHTSMIDDELEN Verzet Hoger beroep Het recht op het instellen van hoger beroep Partieel hoger beroep De behandeling van het hoger beroep Beslissingen in hoger beroep Hoger beroep bij de rechtbank Hoger beroep bij een unus iudex Hoger beroep van mondelinge vonnissen Cassatieberoep tegen uitspraken Partieel beroep in cassatie Geen cassatie tegen vrijspraken Gronden tot cassatie De papieren muur Cassatie tegen kantongerechtsvonnissen Cassatieschrifturen De gang van het geding in cassatie Uitspraak Behandeling na verwijzingof terugwijzing Beroep tegen beschikkingen Het instellen van beroep en de indiening van bezwaarschriften en schrifturen. Intrekking en afstand van rechtsmiddelen Het instellen van beroep; het indienen van bezwaarschriften en schrifturen Termijnen Intrekking en afstand van rechtsmiddelen Cassatie "in het belang der wet" Herziening van vonnissen en arresten Geen herziening ten nadele van de verdachte Geen herziening wegens rechtsdwaling Vereisten tot herziening Procedure tot herziening De behandeling na verwijzing Beslissing Aanvrage na overlijden van de veroordeelde Rechtsgeding in geval de Hoge Raad in eerste aanleg had rechtgedaan Schadevergoeding Kort geding 376 VI ENIGE RECHTSPLEGINGEN VAN BIJZONDERE AARD StrafVordering ter zake van strafbare feiten, waarvan de Hoge Raad in eerste aanleg kennis neemt Berechting van jeugdigen Bevoegdheid van de rechter De kinderrechter 382 XII

8 3 Het driehoeksoverleg in kinderstrafzaken Schorsing van de vervolging Medewerking van ouders en voogden Verdachten beneden zestien jaar Behandeling niet in het openbaar Vereenvoudigingen Overige onderwerpen Berechting van verdachten, bij wie een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens wordt vermoed Voorafgaande beslissing van de rechter Toevoeging raadsman Procedure Kantongerechtszaken Rechtspiegingen in verband met de terbeschikkingstelling en de plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis Inleidende bepalingen Aanvulling, wijziging of opheffing Verlenging Rechtsmiddelen Vervolging en berechting van rechterlijke ambtenaren Strafvordering ter zake van strafbare feiten waarvan de burgerüjke rechter kennis neemt Strafvordering ter zake van de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel Verschoning en wraking van rechters Geschülen over rechtsmacht Vervolging en berechting van rechtspersonen Exterritoriale strafvordering Bevoegdheden en verplichtingen Dwangmiddelen Rechterlijke bevelen tot handhaving van de openbare orde Voorwaarden Procedure Beslissingen Rechtsmiddelen Invrijheidstelling Niet-nakomen van de bevelen Overige onderwerpen Internationale rechtshulp in strafzaken Kleine rechtshulp Overdracht en overname van strafvervolging Overdracht en overname van executie van strafvonnissen Uidevering 429 vii TENUITVOERLEGGING EN KOSTEN Tenuitvoerlegging Algemene bepalingen 432 XIII

9 2 Uitvoerbaarheid van beslissingen Gratie Krankzinnigheid De tenuitvoerlegging van vrijheidsbeneming De tenuitvoerlegging van boete en verbeurdverklaring Het rechtsgeding tot herkenning van veroordeelden en andere gevonniste personen Gerechtelijke mededelingen Kosten 445 Artikelenregister 449 Jurisprudentieregister 463 Zaakregister 489 XIV