Toegankelijke documenten op Internet. 20 juni 2013

Transcriptie

1

2 Toegankelijke documenten op Internet 20 juni 2013

3 Eisen voor een toegankelijk document Begrijpelijke tekst Snel navigeren door document is mogelijk, bijvoorbeeld door het gebruik van bladwijzers Het contrast is voldoende Screenreader leest de tekst in de juiste volgorde voor Afbeeldingen zijn alleen voorzien van een omschrijving als dat zinvol is Goed vindbaar Bruikbaar op Tablet en Smartphone

4 Kenmerken van een digitaal document Meestal opgemaakt om af te drukken (in huisstijl) Heeft meestal meerdere pagina s Meestal direct via een internetbrowser op te roepen Formaat is bij voorkeur PDF. Dat is ook bruikbaar Tablets en Smartphones. (liever geen Word, Powerpoint, Flash e.d).

5 Waarom worden documenten op Internet gezet? Ik had al een Word document en PDF is toch altijd toegankelijk? We zijn transparant, dus alles moet op internet Het is leuk om de wijkkrant ook erop te zetten Ik vind het CMS lastig, een PDF maak je zo

6 Maar: Is een PDF wel de beste oplossing? Tekst op een webpagina is in vele gevallen beter. Bevat het document metadata: titel, sleutelwoorden, taalaanduiding en koppen? Zodat het ook makkelijk te vinden is. Wordt het document in juiste volgorde voorgelezen? Is het contrast in orde? Zodat ook ouderen en slechtzienden het nog makkelijk kunnen lezen.

7 Bezint eer ge begint. Het toegankelijk maken van een website regel je in 1x voor alle webpagina s. De auteur hoeft zich alleen op tekst te concentreren. Voor elk digitaal document zijn extra handelingen nodig om het toegankelijk te maken. Extra aandacht voor: Tabellen (veel nabewerking nodig) Grafieken (lastig om informatie begrijpelijk over te brengen) Formulieren (elk invulveld moet worden benoemd en voorzien van invulinstructie)

8 Voorbeelden van zinvolle documenten Jaarverslagen Producthandleiding Onderzoeksrapport Themabrochure (bijvoorbeeld AOW en samenwonen ) Printbare versie van webpagina (bijvoorbeeld een interview in een tijdschrift) Formulieren waarvoor 2 handtekeningen nodig zijn (bijvoorbeeld een zorgovereenkomst)

9 Niet alleen techniek en Internetredactie... Als je alles hebt gedaan om een goed document te maken heb je het toch voor elkaar? Webcontent is niet alleen een taak voor de Internetredactie. Het maken, controleren en evalueren is iets wat je moet organiseren. Je hebt in een organisatie te maken met verschillende afdelingen die documenten snel op het Internet willen plaatsen. Vaak worden ook externe partijen ingeschakeld die het ontwerp doen of PDF s leveren.

10 Organisatorische uitdagingen Document moet voldoen aan huisstijl Content wordt op meerdere plekken in organisatie gemaakt door verschillende medewerkers Documenten worden aangeleverd door externe ontwerpbureaus die vaak: gewend zijn aan drukwerk geen ervaring hebben met toegankelijkheid

11 Praktijkcase: SVB brochures op Internet Opdracht: Alle gedrukte brochures worden alleen nog maar via internet getoond. De klant kan deze downloaden en eventueel afdrukken.

12 Praktijkcase: SVB brochures op Internet - start Betrokken afdelingen: Corporate Communicatie: bewaakt de huisstijl. Klantcommunicatie: schrijft de tekst. Internetredactie: plaats de aangeleverde PDF s. Facilitair bedrijf: regelt het contact tussen interne partijen en externe bureaus. Ontwerpbureau: ontwerpt de huisstijl voor de nieuwe brochures. Extern bureau: maakt de brochures in PDF formaat.

13 Praktijkcase: SVB brochures op Internet - problemen Huisstijl is niet toegankelijk; contrast is matig tot slecht. Eerste opgeleverde brochures zijn niet toegankelijk. Ook al roept men dat dit wel zo zou zijn. Kennis over toegankelijkheid ontbreekt bij externe partijen. Zowel in het maak- als het toetsingsproces. Kennis over hoe een document toegankelijk gemaakt moet worden is intern (nog) niet aanwezig.

14 Praktijkcase: SVB brochures op Internet - aanpak Extern bureau krijgt een opleiding hoe je een document toegankelijk maakt en hoe het resultaat kan worden gecontroleerd. Alle externe partijen leveren aan het Facilitair bedrijf aan. De medewerkers toetsen de geleverde documenten kan op toegankelijkheid. Hier is ook versiemanagement geregeld. De internetredactie toetst steekproefsgewijs voordat het document op Internet wordt geplaatst. Tevens zorgt de internetredactie dat alleen de geldige versie(s) op Internet staan.

15 Praktijkcase: SVB brochures op Internet - vervolg Een apart project is gestart voor de huisstijl aanpassing. Ook andere externe bureaus krijgen instructies hoe je een document toegankelijk maakt en hoe het resultaat kan worden gecontroleerd. Werkwijze andere afdelingen worden aangepast aan het nieuwe proces. Dit betekent dat alles via 1 doorgeefluik loopt. Niet alle documenten worden meer op Internet geplaatst. Betaling aan externe partij vindt pas plaats na levering toegankelijk document.

16 Praktijkcase: SVB brochures op Internet toetsen (I) Toetsen door een computerprogramma (bijvoorbeeld Acrobat PRO of PAC (PDF accessibility checker)). Het resultaat mag alleen waarschuwingen bevatten. Handmatige controle van metadata, leesvolgorde, gebruik van koppen en bladwijzers. Controle op een juist gebruik van afbeeldingen: decoratieve afbeeldingen worden bijvoorbeeld onzichtbaar gemaakt voor de Screenreader. andere afbeeldingen bevatten een zinvolle beschrijving.

17 Praktijkcase: SVB brochures op Internet toetsen (II) In tabellen zijn tabelkoppen gekoppeld aan de bijbehorende gegevens. Grafieken: bij voorkeur de informatie ook in de tekst gebruiken, zodat je de cijfers in context begrijpt. Inhoudsopgave: waar mogelijk werken met links naar de bijbehorende onderdelen. Eindcontrole: wordt soms uitgevoerd met een screenreader (mogelijke oplossingen zijn Jaws in 40 minuten modus of NVDA).

18 PDF: verschillende soorten / formaten Documenten die gearchiveerd worden Deze documenten mogen na aanmaak niet meer worden gewijzigd (bijvoorbeeld) een jaarverslag Hiervoor is het PDF/A formaat ontworpen. Dit formaat kent toegankelijke versies maar óók ontoegankelijke versies! Formulieren Voor toegankelijke formulieren is het nodig dat het document kan worden ingevuld en de velden voorzien van een invulinstructie. Hiervoor gebruik je PDF 1.7. Het nieuwe PDF/UA formaat verdient hier de voorkeur. Omdat een dergelijk formulier niet kan worden opgeslagen of met DigiD kan worden ondertekend is altijd een afdruk nodig.

19 PDF: het nieuwe PDF/UA formaat Sinds augustus 2012 is PDF/UA een nieuwe standaard die in lijn is met de WCAG 2 richtlijnen en vereist PDF 1.7. Een PDF/UA document dwingt toegankelijkheidseisen af en maakt daarmee toetsing makkelijker. Handmatige beoordeling blijft nodig (bijvoorbeeld leesvolgorde, het gebruik van afbeeldingen). Software om PDF/UA te maken of te toetsen is nog in ontwikkeling! Meer info: eisen PDF/UA, PDF/UA competence center

20