Hoe schadelijk zijn ze?
|
|
|
- Ine Bosman
- 6 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Perfluorverbindingen Hoe schadelijk zijn ze?
2 Waar worden ze in gebruikt?
3 How do the compounds look like Lost op in vet F F F F F F F F O F C C C C C C C C S OH F F F F F F F F O PFOS Lost op in water
4 How do the compounds look like F F F F F F F F O F C C C C C C C C S OH F F F F F F F F O PFOS F F F F F F H F FH O F C C C C C C C C S OH F F F F F F H F HF O F F F F F F F O F C C C C C C C C OH F F F F F F F 6:2 PFOS FTSA PFOA ( = C8)
5 Geïdentificeerd in AFFF Place and Field, ES&T, 2012
6 Wat zijn de eigenschappen van PFASs Lossen op in vet en water korte ketens meer in water lange ketens meer in vet Worden gebruikt voor olie en water afstotende eigenschappen Sommige zijn vluchtig (bv. alcoholen en acrylaten) Zuren en sulfonaten zijn persistent Bioaccumulatief Toxisch
7 Wat zijn de eigenschappen van PFASs Fluortelomeren breken af naar o.a. kortere zuren door aerobic biotransformation b.v 6:2 FTSA PFPeA F F F F F F H H O F C C C C C C C C S OH F F F F F F H H O 6:2 FTSA F F F F O F C C C C C OH F F F F PFPeA Niet alleen de componenten zelf die in de blusschuimen zitten kunnen schadelijk zijn, maar ze kunnen transformeren naar verbindingen die mogelijk schadelijker zijn voor mens en milieu
8 Blootstelling aan PFASs Inademen Eten huidcontact
9 Gevonden gehaltes in bloed Component In serum (ng/ml) Aantal Reference PFOA 0, mannen vrouwen Stubleski et al PFOS 0, mannen vrouwen Stubleski et al :2 FTSA 0,39 7,89 N.D. 18,39 N.D. 29,94 10 mannen + 10 vrouwen 20 mannen 20 vrouwen Loi et al., 2013 Lee and Mabury, 2011 Lee and Mabury, 2011
10 Werken met Ski-wax 2007/ ski-waxers in Scandinavië Maandelijks bemonsteren: - Voor het ski-seizoen (september 2007) - Tijdens wereldkampioenschappen (december 2007/ januari 2008) - Na het ski-seizoen (april tot augustus 2008) => 57 bloedmonsters totaal 11 verschillende PFASs gemeten, inclusief PFOS en PFOA Nilsson et al., ES&T, 2010
11 Werken met Ski-wax PFASs concentraties in bloed Median PFOA concentratie in bloed: - Controle groep: 2,7 ng/ml - Ski-waxers: 112 ng/ml Begin levels of PFOA laag (<10 ng/ml) toename % Begin levels of PFOA hoog (>100 ng/ml) toename 6-29% Nilsson et al., ES&T, 2010
12 Halfwaarde tijd in serum 3M fabriek, Decatur, Alabama Met pensioen tussen 1995 en n=24 n=2 Bloedmonsters verzameld gedurende 5 jaar. Waarom deze selecte groep: a) Om eventuele extra blootstelling te minimaliseren, b) Serum concentraties hoger dan de gemiddelde populatie, zodat de invloed van niet beroepsmatige bronnen minder invloed heeft, c) Zodat concentraties in serum hoog genoeg zijn om te analyseren ook na afname. Olsen et al., EHP, 2007
13 Halfwaarde tijd in serum 3M fabriek, Decatur, Alabama Met pensioen tussen 1995 en n=24 n=2 Bloedmonsters verzameld gedurende 5 jaar. Gemiddelde begin concentraties in serum: PFOS: 799 ng/ml ( ng/ml) PFHxS: 290 ng/ml ( ng/ml) PFOA: 691 ng/ml ( ng/ml) Halfwaarde tijd in serum: PFOS: jaar PFHxS: jaar PFOA: jaar Olsen et al., EHP, 2007
14 Hoe gedragen PFASs zich in het menselijk lichaam - PFOS en PFOA Gaan het liefst zitten in de lever, in plasma en nieren - PFASs verdwijnen zeer langzaam uit het lichaam via urine en ontlasting - PFASs met een lange koolstofketen worden moeilijker uitgescheden dan die met korte ketens. - Halfwaarde tijd in menselijk lichaam: PFOS: 8-9 jaar PFOA: jaar Hekster et al., Rev Environ Contam Toxicol, 2003
15 Effecten van PFASs Effectstudies met mensen bijna onmogelijk! Parkersburg, OHIO. C8 Health project
16 Effecten van PFASs (C8 Health project) PFOA PFOS n=3076 n=2931 Toename PFOS pubertijd 190 dagen verlaat Toename PFOA pubertijd 138 dagen verlaat Toename PFOS pubertijd 130 dagen verlaat Concentraties in serum in America PFOA: 4.2 ng/ml PFOS: 17.5 ng/ml Concentraties in serum in C8 Health project PFOA: 28.2 ng/ml PFOS: 20.2 ng/ml Lopez-Espinosa et al., ES&T, 2011
17 Effecten van PFOA (C8 Health project) Zeer waarschijnlijke link tussen PFOA en: Nier-kanker Teelbal-kanker Schildklieraandoening Verhoogd cholesterol gehalte Zwangerschapsvergiftiging Colitis ulcerosa
18 Effecten van PFOA (conclusies RIVM) Het wetenschappelijke bewijs verschilt tussen de gevonden effecten Duidelijke aanwijzingen voor verband tussen blootstelling aan PFOA en: - Cholesterol gehalte in bloed - Hogere concentratie leverenzym ALT in bloed - Lager geboortegewicht
19 Effecten van PFOA (conclusies RIVM) Verder aanwijzingen voor verband tussen blootstelling aan PFOA en: - Hogere concentraties LDL-cholesterol gehalte in bloed - Hogere concentraties andere leverenzymen in bloed - Hogere concentraties urinezuur In bloed - Grotere kans op chronische darmontsteking (colitis ulcerosa) - Zaadbal- en nierkanker - Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap en zwangerschapsvergiftiging - Verminderde toename van antilichamen in het bloed na vaccinaties - Hogere of lagere concentraties in het bloed van schildklierhormonen en schildklierziekten
20 Effecten van 6:2 FTS Nog maar weinig studies over effecten van 6:2 FTSA op mensen bekend Blootstelling van muizen aan 6:2 FTSA resulteert in: - Toegenomen gewicht van de lever - Afname van het aantal levercellen - Leverschade Field & Seow., 2017
21 Fluorhoudend vervangen voor fluorvrij? Alternatieven zelf mogen niet schadelijker zijn dan de PFASs: Alternatieven kiezen op basis van gedegen onderzoek naar: - Schadelijkheid/ toxiciteit - Functionering: vb. Wanneer het langer duurt voor een brand geblust is, zouden tijdens een brand meer toxiche stoffen vrij kunnen komen. Het middel moet beter zijn dan de kwaal
RIVM onderzoek naar PFOA omwonenden Chemours. Prof. Erik Lebret, RIVM/UU
RIVM onderzoek naar PFOA omwonenden Chemours Prof. Erik Lebret, RIVM/UU 29-5-2017 RIVM onderzoeken naar PFOA Maart 2016: De risicoschatting effecten uitstoot PFOA op gezondheid omwonenden. Mei 2017: Bloedonderzoek.
Meting van PFOA in serum van omwonenden Chemours. Duiding van de uitkomsten. Joke Herremans RIVM
Meting van PFOA in serum van omwonenden Chemours Duiding van de uitkomsten Joke Herremans RIVM 14-9-2017 Teflon in de pan PFOA in de ban REACH restrictie Geen productie, gebruik en in de handel brengen
Toelichting op het RIVM-rapport Mixture exposure to PFAS: A Relative Potency Factor approach. Opstellen van een handelingskader voor PFAS
NOTITIE Onderwerp Toelichting op het RIVM-rapport Mixture exposure to PFAS: A Relative Potency Factor approach Project Opstellen van een handelingskader voor PFAS Projectcode DDT219-1 Referentie DDT219-1/18-008.924
PFAS, stoffen en gedrag
PFDoA PFDA PFUnA PFAS, stoffen en gedrag PFAS symposium, 13 December 2018 C12 C11 C10 C9 C2 C PFEA PFPrA Hans Slenders PFNA C8 C7 C6 C5 PFBA PFOA PFHpA PFHxA PFPeA PFAS Introductie PFAS omvatten duizenden
Bemonsteren van PFAS in Nederland
Bemonsteren van PFAS in Nederland Waar gaan we het over hebben? Het Expertisecentrum PFAS, wie zijn we en wat doen we? Wat zijn PFAS, PFOA en PFOS en waarvoor zijn ze gebruikt? Waarom is het probleem Gedrag
Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden
Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden Inhoud 1. Aanleiding 2. Risicoschatting 3. Resultaten 4. Conclusie Gezondheidsrisico 5. Aanbevelingen PFOA emissies Dordrecht 5 april 2016 1. Aanleiding voor
Nieuwe aantastingen van bodem en watersysteem
Nieuwe aantastingen van bodem en watersysteem Nieuwe bedreigingen PFAS: een nieuwe bedreiging Expertisecentrum PFAS Wat zijn PFAS Waarom een probleem Onderzoek Expertisecentrum PFAS Meetprogramma Ontwikkeling
6 juni 2019 Elisabeth van Bentum
PFAS in de praktijk Onderzoek, analyses en sanering 6 juni 2019 Elisabeth van Bentum PFAS in de praktijk Hoe bemonsteren? Waarop analyseren? Hoe saneren? 2 Waar op letten? PFAS gedragen zich anders dan
Waarom worden uw risico s in kaart gebracht?
Deze folder is ontwikkeld door het Expect onderzoeksteam van de Universiteit Maastricht. Meer informatie over het Expect onderzoek vindt u op www.zwangerinlimburg.nl Waarom worden uw risico s in kaart
13 december 2018 Tessa Pancras
PFAS in de praktijk Onderzoek en sanering 13 december 2018 Tessa Pancras PFAS in de praktijk Hoe bemonsteren? Waarop analyseren? Hoe saneren? 2 Waar op letten? PFAS gedragen zich anders dan reguliere verontreinigingen
Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling
Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen
Omgaan met PFAS vervuilde baggerspecie Toepassingsmogelijkheden in beeld. Shakti Lieten 4 September, 2018
Omgaan met PFAS vervuilde baggerspecie Toepassingsmogelijkheden in beeld Shakti Lieten 4 September, 2018 Outline van de presentatie vandaag - Wat is PFAS - Probleemanalyse Technisch (erg lastige stof)
6-Mercaptopurine (Purinethol) bij Inflammatoire Darmziekten (Ziekte van Crohn / colitis ulcerosa )
6-Mercaptopurine (Purinethol) bij Inflammatoire Darmziekten (Ziekte van Crohn / colitis ulcerosa ) Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het
Nederlandse Samenvatting
Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten
Betekenis resultaten bloedonderzoek PFOA omwonenden DuPont/Chemours. RIVM Briefrapport A.G. Oomen J.M.M. Herremans
Betekenis resultaten bloedonderzoek PFOA omwonenden DuPont/Chemours RIVM Briefrapport 2017-0101 A.G. Oomen J.M.M. Herremans Betekenis resultaten bloedonderzoek PFOA omwonenden DuPont/Chemours RIVM Briefrapport
INFORMATIE OVER PREDNISON CORTICOSTEROÏDEN FRANCISCUS VLIETLAND
INFORMATIE OVER PREDNISON CORTICOSTEROÏDEN FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Uw reumatoloog heeft u een ziekteremmend medicijn voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn
Toelichting gedrag in het milieu, risicogrenswaarden en voorkomen in NL
PFAS Toelichting gedrag in het milieu, risicogrenswaarden en voorkomen in NL Oudkarspel 7 juli 2017 Tessa Pancras ARCADIS Arnhem PFAS waarom zijn ze een probleem? PFAS pluimen zijn meestal langer dan normale
PerFluor-Alkyl Stoffen (PFAS) vanuit een toxicologisch perspectief
Symposium Expertisecentrum PFOS/PFAS 16 Februari 2016 PerFluor-Alkyl Stoffen (PFAS) vanuit een toxicologisch perspectief Dr. Majorie B.M. van Duursen, toxicoloog Universiteit Utrecht - Institute for Risk
Gezonde Leefstijl: Alcohol
Gezonde Leefstijl: Alcohol 1 Onderwerpen Cijfers en feiten Alcohol in je lichaam Ziektes door Alcohol Alcohol in de praktijk Alcohol en overgewicht Tips Alcoholgebruik Vragen 2 Cijfers en feiten 1) Ruim
Onderzoek en saneringstechnieken
Onderzoek en saneringstechnieken PFAS symposium, 25 juni 2018 Elisabeth van Bentum en Coen de Jong Opzet van deze sessie 1. De 10 meest gestelde vragen over PFAS onderzoek=> Elisabeth van Bentum 2. Oplossingen
Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa informatiefolder NNIC folder AZA uitgave maart 2011 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen binnen het
Weekmakers. Gynaecologie. alle aandacht. Het effect van chemicaliën. en kunststof in de dagelijkse. omgeving
Weekmakers Het effect van chemicaliën en kunststof in de dagelijkse omgeving Gynaecologie alle aandacht Voor de meeste zwangere vrouwen is allang bekend dat roken en het gebruik van alcohol tijdens de
Blusschuim ontwikkeling vanaf Zaltbommel
Blusschuim ontwikkeling vanaf2000 23-4-2014 Zaltbommel 1 Organisatie Noorwegen USA Australië Perfluorverbindingen(PFC) De ontwikkelingen m.b.t. de schuimblusmiddelen hebben alles te maken met de voortschrijdende
Duurzaam water-/oliestotend & antimicrobieel textiel. David De Smet, Myriam Vanneste
Duurzaam water-/oliestotend & antimicrobieel textiel David De Smet, Myriam Vanneste Overzicht presentatie Veelgebruikte water-/olieafstotende & antimicrobiële producten Wetgeving dwingt alternatieven te
Antwoorden op veel gestelde vragen over de folder Chroom-6 en ziekten: wat is er bekend uit de wetenschap?
Antwoorden op veel gestelde vragen over de folder Chroom-6 en ziekten: wat is er bekend uit de wetenschap? De vragen en antwoorden zijn onderverdeeld in vijf groepen: 1 Algemene vragen over de folder...1
6-Mercaptopurine (Purinethol) bij inflammatoire darmziekten (Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa)
6-Mercaptopurine (Purinethol) bij inflammatoire darmziekten (Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u ge sproken over het gebruik van 6-mercaptopurine (Puri-Nethol). In deze
Prednison voor de behandeling van de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa
Patiënteninformatie Prednison voor de behandeling van de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa rkz.nl Uw MDL-arts (maag-,darm-,leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte
Galzouten, darmontsteking, leverkanker, ernstig overgewicht, nieuwe therapie
1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De functie van galzouten in ziekte en gezondheid 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) 5 jaar Galzouten, darmontsteking, leverkanker, ernstig
hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 hoofdstuk 5
Samenvatting Samenvatting De lever heeft een aantal belangrijke functies, waaronder het produceren van gal en het verwerken en afbreken van schadelijke verbindingen. Zij bestaat uit verschillende soorten
Effecten van pesticiden
Effecten van pesticiden op vruchtbaarheid en zwangerschap Nel Roeleveld reproductie epidemioloog Afdeling Epidemiologie, Biostatistiek en HTA Universitair Medisch Centrum St Radboud Nijmegen Onderzoek
Blauwalg in Nederland
Blauwalg in Nederland Gezondheidseffecten in een veranderend klimaat Ingmar Janse RIVM, Centrum Infectieziektenbestrijding [email protected] Groei van blauwalgen Gunstige weersomstandigheden: Windstil
Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren
Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal
RISICOSCHATTING PFOA IN DRINKWATER IN HET VOORZIENINGSGEBIED VAN TWEE LOCATIES
RISICOSCHATTING PFOA IN DRINKWATER IN HET VOORZIENINGSGEBIED VAN TWEE LOCATIES Auteurs: B.G.H. Bokkers, J.F.M. Versteegh, P.J.C.M. Janssen en M.J. Zeilmaker (allen RIVM) Samenvatting Uit de risicoschatting
Inzet van fluorhoudend versus fluorvrij blusschuim Gepubliceerd 8 september 2017 ( laatst bijgewerkt 7 september 2017 )
Inzet van fluorhoudend versus fluorvrij blusschuim Gepubliceerd 8 september 2017 ( laatst bijgewerkt 7 september 2017 ) De laatste jaren neemt de discussie over de toepassing van fluorhoudend blusschuim
Samenvatting. Vraagstelling
Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (Commissie GBBS) van de Gezondheidsraad
Alternatieven voor C8 fluorcarbon finishes : C6,C4, fluor gebaseerde en fluorvrije producten
Kenmerken van C6,C4, fluor gebaseerde en fluorvrije : alternatief voor fluorcarbon finishes ( C8 gebaseerd), die onderhevig zijn aan Europese wetgeving omwille van de schadelijkheid van neven waaronder
Voeding en gezondheid
Voeding en gezondheid Diëtistenpraktijk Meierijstad Stephan van Rooij 31 jaar Diëtist bij - Dietistenpraktijk Meijerijstad - Schijndel (Avantilaan 7) - Sint Oedenrode (Ollandseweg 86) Aandachtsvelden:
Prednison (corticosteroïden)
Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven
Azathioprine (Imuran )
Patiënteninformatie Azathioprine (Imuran ) Informatie over de behandeling met het medicijn azathioprine bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa 1234567890-terTER_ Azathioprine (Imuran ) Informatie
Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
Azathioprine (Imuran) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa formatiefolder Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten 2 Uw behandelend arts en/of IBD verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik
Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland
Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in
Blaasstenen bij de Engelse Bulldog
Blaasstenen bij de Engelse Bulldog Er zijn een aantal verschillende blaasstenen die bij alle honden kunnen voorkomen, daarnaast zijn er blaasstenen die rasspecifiek zijn. Deze laatste groep blaasstenen
6-Mercaptopurine (Purinethol ) Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
6-Mercaptopurine (Purinethol ) Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding Uw behandelend arts en/of verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van 6-Mercaptopurine (Purinethol ).
benzo(a)pyreen of Naam, formule, eigenschappen
006 1 Benzo(a)pyreen Benzo(a)pyreen (BaP) is in het nieuws geweest door de werkelijke of vermeende besmetting van voedingsmiddelen zoals groenten en koffie. Het is een van de ongeveer honderd bekende polycyclische
Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden)
Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Maag-, Darm- en Leverziekten IJsselland Ziekenhuis Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven
TGG 8 uur mg/m 3 (ppm) 14 (20) 3,25 (1) 1 (0,9) 0,7 (0,1) 7 (1,5) 0,15 (0,1) 0,14 (0,1)
Tipkaart 7 Grenswaarden Onderstaande tabel geeft een overzicht van grenswaarden van veel voorkomende gevaarlijke gassen in zeecontainers. Een deel van deze gassen kent een wettelijke grenswaarde. Voor
Samenvatting. Vraagstelling
Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad gezondheidskundige
Prednison of Prednisolon
Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Uw maag, darm- en leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met Prednison. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte van
Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding
Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Onderbouwing Conclusies Vaak is het door keuze van het juiste geneesmiddel mogelijk om borstvoeding veilig te handhaven 11. Niveau 4 Toelichting Indien
6-Mercaptopurine (Purinethol )
6-Mercaptopurine (Purinethol ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder NNIC folder 6MP uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen
Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist
Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist - Sportdietist: - Eigen praktijk: SMC Fysiomed Amsterdam - Nationale roeiselectie: KNRB - Schrijven van blogs en columns: JOGG,
Risico communicatie kankerverwekkende stoffen. drs.ing. Jolanda Willems MBA
Risico communicatie kankerverwekkende stoffen drs.ing. Jolanda Willems MBA Kankerwekkende stoffen Verschil Experts versus Medewerkers Voorbeeld 1 kankerclusters Situatieschets Ongerustheid over aantal
Nederlandse samenvatting
Nederlandse samenvatting 138 Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Een belangrijke functie van de nier is het uitscheiden van afvalstoffen via de urine. Grote hoeveelheden water en kleine stoffen
6-Mercaptopurine (Purinethol ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
6-Mercaptopurine (Purinethol ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Ziekenhuis Gelderse Vallei Uw behandelend arts en/of verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van 6-Mercaptopurine
Individueel zorgplan vitale vaten
Individueel zorgplan vitale vaten Wat kunt u zelf doen? Een gezonde leefstijl is het belangrijkste bij de aanpak van risicofactoren. Misschien is uw leefstijl wel goed. Zorgverleners kunnen u adviseren
Azathioprine/ Mercaptopurine
Maag-, Darm- en Leverziekten Azathioprine/ Mercaptopurine www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Algemeen... 3 Werking... 3 Voorzorgsmaatregelen... 3 Gebruik... 4 Bijwerkingen... 4 Interacties met andere geneesmiddelen...
PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)
Bijlagen 1. RESULTATEN ENQUÊTE DEDICATED RESEARCH OMTRENT ROOKVRIJE CAFÉS 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 2. INFORMATIEFICHE PASSIEF ROKEN Passief roken = passief ziek worden Eindelijk is het zover: vanaf 1
HOOFDSTUK 6. Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven
HOOFDSTUK 6 Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven 89 SAMENVATTING INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide
Ciclosporine (Neoral) (bij huidaandoeningen)
Ciclosporine (Neoral) (bij huidaandoeningen) 1122 Inleiding In overleg met uw behandeld dermatoloog heeft u besloten te starten met ciclosporine voor de behandeling van ernstige constitutioneel eczeem
Algemene samenvatting
Algemene samenvatting De mens kan niet zonder zuurstof. De zuurstof die wij inademen wordt vanaf de longen door het bloed naar alle cellen van ons lichaam gebracht. De cellen kunnen deze zuurstof gebruiken
Vragen en antwoorden nachtdiensten en borstkanker
Vragen en antwoorden nachtdiensten en borstkanker Dat nachtdienst draaien risico s geeft voor de gezondheid, daarvoor waren toch al aanwijzingen? Daar bestaan inderdaad al langer aanwijzingen voor. Maar
Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.
Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het
hoofdstuk één hoofdstuk twee
Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar hemolytische foetale bloedarmoede en foetale hydrops. Hemolytische foetale bloedarmoede ontstaat door afbraak van rode bloedcellen. Foetale hydrops betreft het
De feiten over cholesterol:
De feiten over cholesterol: Cholesterol is een vetachtige stof die het menselijk lichaam nodig heeft als bouwsteen voor lichaamscellen en hormonen. Het meeste cholesterol wordt aangemaakt in de lever.
Domino-effect. Gevolgen van diabetes
Domino-effect Het gevaar van complicaties is dat ze pas na jaren optreden. Bovendien heeft diabetes een domino-effect. Vanaf dat je één aandoening hebt, zijn deze een trigger voor meerdere aandoeningen.
1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden
Paragraaf 5.1 1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden 2. a) Huid, longen, nieren en lever b) Water c) Huid: zouten, Longen: CO 2, Nieren: Ureum,
Samenvatting. Vraagstelling
Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad het extra
Tabel met informatie over de gemeten vervuilende stoffen
1 Tabel met informatie over de gemeten vervuilende stoffen Tabel 1: Blootstellingsmerkers Cadmium ; maat voor blootstelling de laatste 3-4 maanden Nikkel Thallium ; termijn niet gekend - sigarettenrook
Tri- en tetrachlooretheen
067 1 Tri- en tetrachlooretheen Inleiding Trichlooretheen (trichloorethyleen of tri) en tetrachlooretheen (tetrachloorethyleen of perchloorethyleen of per) zijn kleurloze, vluchtige, niet brandbare vloeistoffen
Wetenschappelijke onderbouwing Nederlandse voedingsrichtlijnen
Wetenschappelijke onderbouwing Nederlandse voedingsrichtlijnen Prof Daan Kromhout Gezondheidsraad Gezondheidsraad 1 De commissie Wat zijn Richtlijnen goede voeding? Geïntegreerde boodschappen gebaseerd
Symposium Chemische Contaminanten Dioxines
Eurofins Food Testing Netherlands Symposium Chemische Contaminanten Dioxines Bunnik, 15 september 2015 16/09/2015 www.eurofins.com 16/09/2015 Eurofins Food - Passie voor Kwaliteit 2 Agenda Dioxines achtergrond,
Maag-, Darm- en Leverziekten. Patiënteninformatie. Azathioprine / 6-mercaptopurine. Bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa. Slingeland Ziekenhuis
Maag-, Darm- en Leverziekten Azathioprine / 6-mercaptopurine i Patiënteninformatie Bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Slingeland Ziekenhuis Algemeen Azathioprine (merknaam Imuran ) en 6-mercaptopurine
Uitgewerkte oefeningen
Uitgewerkte oefeningen Rekenen met procenten en evenredigheden Oefening Een patiënt had vorig jaar een cholesterol van 60 mg/dl. Een jaar later is zijn cholesterol met 5% toegenomen. Wat is zijn cholesterol
Normstelling, toxicologie, risicogrenswaarden
Normstelling, toxicologie, risicogrenswaarden PFAS Handelingskader, 13 december 2018 Johannes Lijzen (RIVM) Tessa Pancras (Arcadis) Inhoud Belangrijkste verbindingen Risicogrenswaarden Relatieve toxiciteit-
Deel 1: tijd om na te denken
Je rookgedrag veranderen Deel 1: tijd om na te denken Dit boekje wil je doen stilstaan bij je rookgedrag. De bedoeling is niet meteen dat je je rookgedrag gaat veranderen. Doel is na te denken over hoe
Kruidvat Paracetamol 120, 240, 500 en 1000 mg, zetpillen bevatten als werkzaam bestanddeel per zetpil 120, 240, 500 resp. 1000 mg paracetamol.
1.3.1.1 SmPC Page 1 of 5 1.3.1.1 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS Samenvatting van de productkenmerken 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Kruidvat Paracetamol 120 mg, zetpillen. Kruidvat Paracetamol 240 mg,
PURE ARCTIC OIL. Omega-3 oil from the Arctic 100 % natural
PURE ARCTIC OIL Omega-3 oil from the Arctic 100 % natural 01 DE FOCUS OP BEWEGEN, GOEDE VOEDING EN ANTIVEROUDERING NEEM TOE Hoe kan het dan dat er ook een toename is in hart- en vaatziekten, diabetes 2
Samenvatting. Nederlands onderzoek aanleiding voor vragen aan Gezondheidsraad
Samenvatting Nederlands onderzoek aanleiding voor vragen aan Gezondheidsraad In Nederland wordt naar schatting een half miljoen werknemers met enige regelmaat blootgesteld aan organische oplosmiddelen.
6-Mercaptopurine (Purinethol )
Patiënteninformatie 6-Mercaptopurine (Purinethol ) Informatie over de behandeling met het medicijn 6-mercaptopurine (Purinethol ) bij de ziekte van Crohn en colitus ulcerosa 6-Mercaptopurine (Purinethol