Woonomgeving en openbare ruimte

Transcriptie

1 Woonomgeving en openbare ruimte An-Sofie Smetcoren 26 September 2013 Tinie Kardol, Liesbeth De Donder, Nico De Witte, Sarah Dury, Emily Verté, Tine Buffel, Dominique Verté

2 Inhoud 1 Belang van de woonomgeving 2 Age Friendly Cities - WHO 3 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? Resultaten uit behoefteonderzoek van het Land van Cuijk 4 Conclusie 5 In de praktijk

3 BELANG VAN DE WOONOMGEVING? Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

4 De buurt geografisch blok mijn blok mijn straat mijn parochie mijn 4

5 Wonen Gehechtheid De buurt psychologisch Plaatsidentiteit The home is where the heart is

6 De buurt fysiek Toegankelijkheid Voorzieningen Ruimtelijke praktijken

7 De buurt sociaal Informele sociale netwerken Buren Familie Vrienden, Vluchtige ontmoetingen 7

8 Belang van de woonomgeving? Ouderen spenderen meer tijd in de buurt Ouderen wonen doorgaans een lange tijd in hun buurt Ouderen zijn meer gehecht aan de buurt Meeste ouderen willen zo lang mogelijk in hun vetrouwde omgeving blijven Sociale buurtnetwerken

9 Belang van de woonomgeving? Kwaliteit van de buurt Sociaal kapitaal in de buurt Welzijn van ouderen Sociale cohesie Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

10 Belang van de woonomgeving? Wanneer men ouder wordt, neemt het belang van de buurt toe Paradox van buurtparticipatie Ouderen spenderen veel tijd in de buurt Ouderen zijn één van de eerste groepen die genegeerd worden wanneer het gaat over beslissingen, inspraak en participatie in de constructie van de buurt Stem van de ouderen is nodig!

11 De buurt aan zet! Een leeftijdsvriendelijke buurt is één manier om actief ouder worden te bevorderen

12 Inhoud 1 Belang van de woonomgeving 2 Age Friendly Cities - WHO 3 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? Resultaten uit behoefteonderzoek van het Land van Cuijk 4 Conclusie 5 In de praktijk

13 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009 AGE FRIENDLY CITIES - WHO

14 Leeftijdsvriendelijke buurt = afgestemd op zijn bewoners Een leeftijdsvriendelijke omgeving Inspraak van bewoners realiseren Niet enkel ouderen: LEEFTIJDSvriendelijke buurt i.p.v. OUDERENvriendelijke buurt

15 Een leeftijdsvriendelijke omgeving Global Age-friendly Cities project Aandacht naar de rol van de leefomgeving bij het ouder worden Enkel cities? Nee! Leeftijdsvriendelijke omgeving! Vertrekt vanuit het idee van Active Ageing Een buurt heeft vaak drempels die participatie kunnen belemmeren Letterlijk (vb: slechte voetpaden) Figuurlijk (vb: geen ontmoetingsplaatsen, doodse buurt)

16 Een leeftijdsvriendelijke omgeving Dit project kwam tot stand na een grootschalig onderzoek Resultaat Grootschalig draaiboek ontwikkeld Zowel voor steden als voor gemeenten Mate van leeftijdsvriendelijkheid nagaan EN verbeteren Via checklist Acties aan koppelen

17 Leeftijdsvriendelijke omgeving Thuis Vervoers- Mogelijkheden Groene ruimte Voetpaden Verkeer Voorzieningen Sociale Contacten Sociale participatie Informatie Inspraak Winkels Proper Ontmoetingsplaatsen Toegankelijkheid

18 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

19 Leeftijdsvriendelijke steden anno 2013 in Europa België Brussel Finland Tampere Frankrijk 16 steden (Lyon, Metz, ) Ierland 3 steden Portugal 22 steden Spanje 17 steden (Barcelona, ) Engeland Brighton & Manchester Over de hele wereld: 145 steden in 22 landen Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

20 Inhoud 1 Belang van de buurt 2 Age Friendly Cities - WHO 3 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? Resultaten uit behoefteonderzoek van het Land van Cuijk 4 Conclusie 5 In de praktijk

21 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? RESULTATEN UIT BEHOEFTEONDERZOEK VAN HET LAND VAN CUIJK Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

22 Komt u s avonds op straat? Nooit Één enkele keren per maand Één keer per week Enkele keren per week jaar 5,1 18,2 11,9 64, jaar 15,4 27,5 14,5 42, ,0 27,7 8,0 26,3 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

23 Top 5 van problemen in de buurt? Top 5 Te weinig voorzieningen 25,9 Obstakels in de woonomgeving 20,9 Te druk verkeer 20,0 Weinig kennissen/familie/vrienden 17,4 Lawaai 16,7

24 Top 5 van problemen in de buurt? Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

25 Toegankelijkheid van de buurt? Onvoldoende aanwezig Openbaar vervoer 34,4 Openbare toiletten 33,3 Bushaltes 30,8 Rustbanken 28,9 Verlichting 27,8

26 Toegankelijkheid van de buurt? Lokaal verhaal = leren van elkaar & met elkaar! Tekort openbare toiletten Cuijk = 50% Grave = 26% Tekort rustbanken Cuijk = 24% St-Anthonis = 41% Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

27 Toegankelijkheid van de buurt? Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

28 Aanwezigheid praktische voorzieningen? Onvoldoende aanwezig Bank 33,4 Postkantoor 33,1 Slager 30,6 Kruidenierszaak 29,6 Apotheek 29,0

29 Aanwezigheid vrijetijdsvoorzieningen? Onvoldoende aanwezig Bibliotheek 24,2 Groen/park 24,2 Zwembad 23,4 Buurt- of wijkcentrum 22,5 Cinema 21,2

30 Voldoende activiteiten voor ouderen? (Ruim) onvoldoende 0% 9% (Ruim) voldoende 63% Gaat wel 28% Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

31 Sociale contacten in de wijk? Hoe vaak contact met mensen uit uw wijk? Nooit 5,1 Minder dan één keer per maand 13,0 Maandelijks 15,9 1 à 2 keer per week 38,5 Bijna dagelijks 20,8

32 Op wie een beroep doen? , , ,5 37,4 35,9 64,6 63,3 0

33 Inhoud 1 Belang van de buurt 2 Age Friendly Cities - WHO 3 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? Resultaten uit behoefteonderzoek van het Land van Cuijk 4 Conclusie 5 In de praktijk

34 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009 CONCLUSIE

35 Conclusie Buurt is belangrijk voor ouderen Maar woonomgeving is vaak niet aangepast Ouderen hebben vaak weinig inspraak Er wordt weinig rekening gehouden met ouderen De samenleving heeft ervoor gekozen grootschalig te werken (= decentralisering) en vooral ouderen zijn hier het slachtoffer van

36 Conclusie Fysieke onaangepastheid Bereikbaarheid en toegankelijkheid Aanwezigheid van voorzieningen (praktische en vrijetijdsvoorzieningen) Voldoende aandacht voor het voetgangersgeoriënteerde buurtontwerp of de wandelbare buurt Sterker gemeenschapsgevoel en sociaal engagement (Leyden, 2003) Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

37 Conclusie Buurt is niet enkel fysieke inrichting aanpassen Uiterlijk: prettige buurt Aandacht voor sociale netwerken Leeftijdsvriendelijke buurt = afgestemd op zijn bewoners Inspraak van bewoners realiseren Niet enkel ouderen: LEEFTIJDSvriendelijke buurt i.p.v. OUDERENvriendelijke buurt

38 Inhoud 1 Belang van de buurt 2 Age Friendly Cities - WHO 3 Een leeftijdsvriendelijke omgeving, hoe zit dat nu juist? Resultaten uit behoefteonderzoek van het Land van Cuijk 4 Conclusie 5 In de praktijk

39 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009 IN DE PRAKTIJK

40 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009 BOEBS

41 BOEBS = aandacht voor valpreventie in beleid 5 stappen: Engagement van de gemeente Het BOEBS-netwerk Lokaal BOEBS-plan opstellen Voorbereiden en uitvoeren van lokaal BOEBS-plan Valpreventie in het beleid opnemen - Vb. Knelpuntenwandeling Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

42 Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

43 Old Moat - Manchester In welke mate is de buurt leeftijdsvriendelijk Participatief onderzoek Oudere vrijwilligers betrekken als Onderzoekers Data werd verzameld via verschillende methoden Opstellen van een actieplan Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

44 Ook kleine acties zijn belangrijk! Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

45 Bedankt voor uw aandacht An-Sofie Smetcoren Belgian Ageing Studies 28 th August 2009

46 Meer info BOEBS Vlaanderen Age Friendly New York Rapport Old Moat uthway-in-your-community/age-friendly- Neighbourhoods/Old-Moat-Age-friendly- Neighbourhood-Report.pdf.aspx Belgian Ageing Studies 28 th August 2009