LESPAKKET KINDErrEchTEN 1
|
|
|
- Pieter-Jan Brouwer
- 10 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 LESPAKKET KINDerrechten 1
2 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen zij inzicht in de leefomstandigheden van kinderen in oorlogsgebieden en op wat voor manier hun rechten geschonden worden. Daarnaast maken zij kennis met War Child en hoe War Child zich inzet voor de rechten van deze kinderen. schrijf op tekenen, knippen, plakken lees door extra OPBOUW LES KINDERRECHTEN Thuisopdracht Een dag van tevoren introduceren + uitdelen. Nodig: Werkblad 1 Introductie van de les Tekeningen thuisopdracht bespreken + uitleg geven. Voortgang/kern Informatie over kinderrechten uitdelen, kinderen laten lezen en vragen laten beantwoorden. Nodig: werkblad 2. laten beantwoorden. Nodig: werkblad 4. Extra Filmpje War Child laten zien.e vinden op (games, fun & video/videopagina/geef ons vrede) Extra War Child oefening uit het veld in de klas doen. Afsluiting Twee vragen op het bord. Opdracht piramide uitdelen aan groepjes van vier en laten uitvoeren. Nodig: werkblad 3. Informatie War Child/Mustafa Afhanistan uitdelen, kinderen laten lezen en vraag Extra Acht vragen op het bord. Totale lesduur Exclusief Extra s Inclusief Extra s ± 45 min. ± 70 min. 2 3
3 INTRODUCTIE VAN DE LES Thuisopdracht uitdelen Nodig: Werkblad 1 Vertel dat de leerlingen morgen een les krijgen over kinderrechten. Deze les is gemaakt door War Child. Een belangrijk recht van kinderen is het recht om te spelen. Dat lijkt heel normaal. Maar helaas gaat dit niet voor alle kinderen van de wereld op. Deel werkblad 1 aan de kinderen uit met de volgende opdracht: Maak een tekening waarmee je laat zien hoe jij het liefst speelt. Met andere woorden: wat vind jij het leukst om te doen? 4 Tekeningen die de kinderen thuis hebben gemaakt (eventueel aan de muur hangen en) bespreken. Wat zijn de gevolgen voor de kinderen als zij niet meer kunnen doen wat zij getekend hebben? Daarna vertellen dat spelen voor veel kinderen niet vanzelfsprekend is, terwijl dit wel één van hun belangrijke rechten is. Er zijn situaties waarin het niet veilig is of er geen plekken zijn om te spelen. Het kan ook zijn dat kinderen in een oorlogssituatie niet gewend zijn om vriendjes te maken. Ze kunnen dan zelfs als vijanden tegenover elkaar komen te staan. Tijdens een oorlog kunnen kinderen ook moeite hebben om plezier te maken en met andere kinderen te spelen. Terwijl spelen zo belangrijk is. Door te spelen leren kinderen veel. Je leert van elkaars ideeën en je leert met anderen omgaan. Een belangrijk onderdeel van het werk van War Child is om kinderen weer te leren spelen. 5
4 VOORTGANG/KERN 1. Informatie over kinderrechten uitdelen Nodig: Werkblad 2 Geef de leerlingen de tijd om de tekst over kinderrechten door te lezen. 2. Opdracht uitdelen Nodig: Werkblad 3 Van de zes genoemde kinderrechten moeten de leerlingen in groepjes een piramide invullen. Per groepje bespreken ze dan welk recht zij het allerbelangrijkst vinden. Dit wordt het topje van de piramide. Vervolgens doen zij dit voor de twee daaronder en dan de drie daaronder. 3. Informatie over War Child en Mustafa uit Afghanistan Nodig: Werkblad 4 Geef de leerlingen de tijd om deze tekst door te lezen en de bijbehorende vraag te beantwoorden (de uitwerking van de opdracht staat op het witte deel van deze pagina). Extra: Filmpje War Child Het filmpje is te vinden op (games, fun & video/videopagina/geef ons vrede). Werkblad 4: Welke rechten worden hier besproken? Recht op vrije tijd, ontwikkeling, onderwijs, spelen. Extra: War Child oefening in de klas War Child vindt het belangrijk dat ieder kind het recht heeft om te spelen, daarom doen zij verschillende oefeningen met kinderen in oorlogsgebieden. Op deze manier vergeten ze even hun nare ervaringen en kunnen ze zich weer vrolijk voelen. Muziek, tekenen, sport en drama spelen bij deze oefeningen een belangrijke rol. De oefening die jullie nu gaan doen, is een oefening speciaal bedoeld voor oorlogskinderen en is bedacht om kinderen weer te leren spelen en vertrouwen in vriendschap te krijgen. Sommige kinderen kunnen door de oorlog nog maar moeilijk contact maken of met vriendjes om gaan. Dit is een makkelijke oefening om kinderen te laten lachen met elkaar. Hij heet de Gekke Kip Oefening (zie volgende pagina). 6 7
5 VOORTGANG/KERN Gekke Kip oefening Doelen: Ontspanning/plezier maken. Leeftijdsgroep: Alle leeftijden. Groepsgrootte: Alle groepsgroottes (zolang iedereen maar genoeg ruimte heeft) Instructies: 1 Leg uit dat de hele groep tot 8 gaat tellen terwijl iedereen de rechterhand boven z n hoofd in de lucht schudt. Herhaal het tot 8 tellen terwijl er met de linker hand wordt geschud, dan met de rechter voet, de linkervoet en als laatste met de heupen. 2 Herhaal met de hele groep deze 5 acties (Rechterhand, Linkerhand, Rechtervoet, Linkervoet, Heupen) maar deze keer tel je steeds maar tot 4 met z n allen. 3 Herhaal dit maar tel tot 2. 4 Als laatste tel je maar 1 keer. De acties moeten dan heel snel achter elkaar worden uitgevoerd. Wie houdt het bij? Extra suggesties: Hoe sneller je telt, hoe hoger de energie en hoe grappiger het einde! 8 9
6 afsluiting vragen voor op het bord 1 Waarom is er bij kinderen een apart verdrag voor hun rechten nodig? 2 Wat doet War Child om kinderen te helpen hun oorlogsherinneringen te verwerken? Antwoorden: 1. Een kind heeft extra bescherming nodig omdat het afhankelijk is van volwassenen en kwetsbaar is. 2. De hulp van War Child bestaat uit programma s waarin kinderen muziek maken, toneelspelen, sporten, dansen en tekenen. Hierdoor maken ze weer plezier met anderen en kunnen ze gewoon kind zijn. Het helpt kinderen om hun oorlogsherinneringen te verwerken zodat ze weer gezond kunnen opgroeien en zich ontwikkelen
7 afsluiting overige vragen voor op het bord 1 Door wie is de Universele Verklaringvan de Rechten van de mens opgesteld? 2 Wanneer zijn de Verenigde Natiesopgericht? 3 Hoeveel landen zijn er lid van de Verenigde Naties? 4 In welk jaar zijn de kinderrechten gemaakt? 5 Hoeveel regels staan er in het verdrag? 6 Welke landen hebben het verdrag van de kinderrechten niet getekend en waarom niet? 7 Wanneer is de Internationale Dag van de rechten van het kind? 8 Waarom helpt War Child kinderen in oorlogsgebieden? Antwoorden: 1. De Verenigde Naties Meer dan 190 landen november regels. 6. De VS (willen liever zelf bepalen wat rechten voor kinderen zijn) en Somalië (heeft heel lang geen echte regering gehad die het verdrag kon ondertekenen). 7. Ieder jaar op 20 november. 8. Oorlogskinderen hebben vaak zoveel meegemaakt dat ze bang en verward zijn. Sommige kinderen durven zelfs niet meer met andere kinderen te spelen. Ze moeten dat weer leren en ze moeten leren vertrouwen te hebben in andere mensen. War Child helpt de kinderen daarbij
8 WERKBLAD 1 Maak een tekening waarmee je laat zien hoe jij het liefst speelt. Met andere woorden: wat vind jij het leukst om te doen? 14 15
9 WERKBLAD 2 Om wat meer te weten te komen over kinderrechten lees je de volgende tekst goed door en vul je de bijbehorende vragen in. Wat zijn de rechten van de mens? Naast regels zijn er ook wetten. Ieder land heeft zijn eigen wetten. Deze staan wel op papier. Wat in het ene land verboden is, mag in een ander land soms wel. Toch zijn er een aantal zaken waarvan wij allemaal vinden dat die voor alle mensen wereldwijd goed geregeld moeten zijn. Die zaken staan in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Er staat bijvoorbeeld in dat iedereen gelijk is en recht heeft op eten, drinken en een huis. Er staat ook in dat iedereen recht heeft op onderwijs, werk en vrije tijd. Vraag: Noem twee belangrijke dingen waar jij recht op hebt. Let op: wensen zijn geen rechten. Een wens is bijvoorbeeld: ik mag de hele dag door snoepen. Een voorbeeld van een recht is dat je je mening mag geven. Antwoord: De Verenigde Naties De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is opgesteld door de Verenigde Naties (VN) in New York. De VN zijn in 1945 opgericht door de landen die in de Tweede Wereldoorlog ( ) tegen Duitsland, Italië en Japan hebben gevochten. Die VN-landen wilden samen gaan zorgen voor vrede, veiligheid en vriendschap in de hele wereld. Zij wilden ook dat alle landen samen oplossingen zouden zoeken voor problemen op het gebied van gezondheid, armoede en handel. Tegenwoordig zijn meer dan 190 landen (of naties) lid van de VN. Aparte Kinderrechten Er zijn ruim twee miljard kinderen op de wereld. Kinderrechten gelden voor al die kinderen. Of je nu woont in Amerika, China of Nederland. Kinderrechten zijn er ook voor jou. De kinderrechten zijn op 20 november 1989 opgeschreven door de VN. In het verdrag staan allemaal afspraken over hoe landen met hun kinderen moeten omgaan. Kinderen hebben bijvoorbeeld recht op voeding, gezondheidszorg, onderwijs en bescherming. Als landen het verdrag ondertekenen, beloven ze daarmee dat ze zich zullen houden aan wat er in het verdrag staat. Ze zijn dus verplicht om zich aan deze rechten te houden
10 WERKBLAD 2 Welke landen? Bijna alle landen ter wereld hebben hun handtekening onder dit verdrag gezet. Twee landen, de Verenigde Staten (VS) en Somalië, hebben het verdrag niet ondertekend. De VS willen liever zelf bepalen wat rechten voor kinderen zijn. En Somalië heeft heel lang geen echte regering gehad die het verdrag kon ondertekenen. De landen die wel hun handtekening zetten, beloofden allemaal dat ze er alles aan zouden doen om kinderen te geven waar ze recht op hebben. Helaas zijn er veel landen die zich er toch niet aan houden. Unicef - de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties - controleert of landen dit wel doen. Waarom een verdrag voor kinderen? Je vraagt je misschien af waarom er voor kinderen een apart verdrag over hun rechten nodig is? Dat is omdat er verschillen zijn tussen kinderen en volwassenen. Een heleboel rechten zijn voor iedereen hetzelfde, zoals het recht op leven. Maar een kind heeft extra bescherming nodig omdat het afhankelijk is van volwassenen en kwetsbaar. Een kind heeft bijvoorbeeld het recht om te spelen en recht op onderwijs. Kinderarbeid is verboden en onder de 15 jaar mag een kind niet in het leger. Dingen die voor jou heel gewoon zijn, maar helaas is dit niet voor ieder kind vanzelfsprekend. De Dag van de Rechten van het Kind De Verenigde Naties hebben zelfs een Internationale Dag van de Rechten van het Kind uitgeroepen. Die dag is elk jaar op 20 november (op 20 november 1989 zijn de kinderrechten gemaakt). Op deze dag vragen veel organisaties extra aandacht voor de rechten van het kind. War Child organiseert ook activiteiten, zowel nationaal als internationaal, om de kinderrechten meer onder de aandacht te brengen. War Child helpt oorlogskinderen bij het begrijpen van en opkomen voor hun rechten. Ook jij kunt iets doen op de Internationale Dag van de Rechten van het Kind om aandacht te vragen voor kinderrechten. Bijvoorbeeld door een levensgroot peaceteken te makenop 20 november of een actie te organiseren om geld in te zamelen voor War Child. Kijk voor meer ideeën op Wat staat er in het Verdrag van de Rechten van het Kind? Het verdrag gaat over alles waar je als kind mee te maken hebt. Het gaat over school, spelen, wonen, je ouders en je vrienden. Maar er staat ook van alles in over kindermishandeling, kinderarbeid en echtscheiding (ouders die uit elkaar gaan) bijvoorbeeld. In het verdrag staan 54 regels. Deze regels worden in het verdrag artikelen genoemd
11 WERKBLAD 2 Dit zijn 16 belangrijke regels uit het verdrag van de Rechten van het Kind: 1. Ieder kind heeft recht op genoeg en gezond eten. 2. Ieder kind heeft recht op onderwijs. 3. Ieder kind heeft recht op gezondheidszorg. 4. Ieder kind heeft recht op vrije tijd en om te spelen. 5. Geen enkel kind mag gedwongen worden om te werken. 6. Geen enkel kind mag mishandeld worden. 7. Geen enkel kind mag gediscrimineerd worden. 8. Ieder kind heeft recht op een eigen mening. 9. Ieder kind heeft recht op een eigen geloof. 10. Ieder kind mag zelf zijn/haar eigen vrienden en vriendinnen kiezen. 11. Ieder kind heeft recht op informatie die voor hem/haar belangrijk is. Sommige kinderen hebben het door wat voor reden dan ook moeilijker dan anderen. Daarom is afgesproken dat er extra zorg gegeven wordt aan: 12. Kinderen met een handicap. 13. Kinderen die geen ouders hebben. 14. Kinderen die gevlucht zijn. 15. Kinderen die gearresteerd zijn. 16. Kinderen die slachtoffer zijn van oorlog en geweld
12 WERKBLAD 3 Hiernaast staan zes kinderrechten vermeld. Per groepje bespreken jullie welk recht jullie het allerbelangrijkst vinden. Dit wordt het topje van de piramide. Vervolgens doen jullie dit voor de twee daaronder en dan de drie daaronder. 1. Ieder kind heeft recht op genoeg en gezond eten. 2. Ieder kind heeft recht op onderwijs. 3. Ieder kind heeft recht op gezondheidszorg. 4. Ieder kind heeft recht op vrije tijd en om te spelen. 5. Geen enkel kind mag mishandeld worden. 6. Ieder kind heeft recht op een eigen mening
13 WERKBLAD 4 Om wat meer te weten te komen over War Child lees je de volgende tekst goed door. Wat doet War Child precies? War Child is een organisatie die kinderen helpt die met oorlog te maken hebben gehad. War Child doet dat in: Afghanistan, Burundi, Colombia, Democratische Republiek Congo, Israël/bezette Palestijnse gebieden, Libanon, Nederland, Oeganda, Sierra Leone, Sri Lanka, Soedan, en Zuid- Soedan. Als ergens oorlog is, hebben kinderen het vaak heel zwaar. Je ziet vast wel eens beelden op televisie over bijvoorbeeld Afghanistan. Het land is verwoest door oorlog en kinderen zijn hier ook het slachtoffer van. Oorlogsgeweld doet veel met kinderen. Soms zijn ze op de vlucht en leven ze zonder ouders. Oorlogskinderen maken vaak zoveel mee dat ze bang en verward zijn. Sommige kinderen durven zelfs niet meer met andere kinderen te spelen. War Child zet zich in voor de Rechten van het Kind en helpt deze kinderen. Die hulp bestaat uit activiteiten waarin kinderen muziek maken, toneel spelen, sporten, dansen en tekenen. Hierdoor kunnen ze weer lachen en plezier maken met anderen en kunnen ze gewoon kind zijn. Het helpt kinderen om hun oorlogsherinneringen te verwerken zodat ze weer een normaal leven kunnen opbouwen. Ook zorgt War Child ervoor dat kinderen een beroep leren. Zo krijgen ze de kans op een betere toekomst. Zij zijn de toekomst en kunnen bijdragen aan vrede als zij groot zijn
14 WERKBLAD 4 Om wat meer te weten te komen over Afghanistan en het werk van War Child in Afghanistan lees je de volgende tekst goed door en vul je de bijbehorende vraag in. Achtergrondinformatie Afghanistan Door de jarenlange oorlog in Afghanistan is voor de meeste Afghaanse kinderen naar school gaan geen vanzelfsprekendheid. En als ze dan toch naar school kunnen, is er vaak geen tijd en ruimte voor sport en spel. Daarom zet War Child zich in voor deze belangrijke kinderrechten. Samen met het ministerie van onderwijs in Afghanistan zorgt War Child ervoor dat een speciaal lesprogramma voor sport en spel wordt ontwikkeld voor scholen. Leraren, ouders en schooldirecteuren worden door het zien van een filmpje aangemoedigd om lichamelijke beweging aan kinderen te geven. Meisjes hebben het vaak nog moeilijker. Zij mogen vaak van hun ouders niet buiten spelen en meedoen met sporten. Dat vinden hun ouders niet netjes. Het filmpje laat zien dat het ook mogelijk is dat meisjes meedoen met sport, zonder hun godsdienst (de islam) hiermee in de weg te staan
15 WERKBLAD 4 Hoi, ik ben Mustafa Ik ben elf jaar oud en kom uit Afghanistan. Ik werk zes dagen per week in een naaiatelier Mustafa is geen uitzondering. Er zijn veel kinderen zoals Mustafa die zo hard werken en niet naar school gaan. Speciaal voor deze kinderen organiseert een groep mensen in Afghanistan activiteiten. War Child Nederland werkt samen met deze groep mensen. Mustafa speelt in een toneelstuk dat ook door deze groep wordt opgevoerd. Hij wil later een superster worden, dus kan hij nu goed oefenen. Daarom maakt Mustafa tijdens zijn drukke bestaan tijd vrij om toneel te spelen. De jongens en meisjes die in dit toneelstuk spelen brengen de rechten van het kind onder de aandacht van het publiek. Er zijn veel conflicten in Afghanistan die het land heel onveilig maken. De invloed die al deze conflicten heeft op de ontwikkeling van de kinderen laten zij via hun toneelspel zien. Wij willen naar school, wij willen leven, vertellen de kinderen. Voor veel Afghaanse kinderen is het niet vanzelfsprekend dat zij naar school gaan. Terwijl dit voor hen meestal de grootste wens is. Wat deze groep toneelspelende kinderen anders maakt, is dat jongens en meisjes met elkaar op het podium staan. In Afghanistan is dit niet gewoon, omdat mannen en vrouwen vaak dingen gescheiden doen. Het is ook bijzonder dat meisjes op het podium staan. Dat is niet gebruikelijk en vaak zelfs verboden. Het wordt vaak niet geaccepteerd in Afghanistan als meisjes zichzelf op die manier laten zien. Vraag: Welke rechten komen hier naar voren? Antwoord: 28 29
16 LESPAKKET KINDERRECHTEN Uitgave: War Child Dit lespakket is 100% gesponsord tot stand gekomen dankzij grafisch ontwerp [ 30
LESPAKKET KINDErrEchTEN 1
LESPAKKET KINDerrechten 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen zij inzicht
LESPAKKET KINDERRECHTEN
LESPAKKET KINDERRECHTEN 1 schrijf op Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen
LESPAKKET KINDSOLDATEN
LESPAKKET KINDSOLDATEN 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met het begrip kindsoldaten. Zij leren wat kindsoldaten zijn. Ook krijgen zij inzicht in de leefomstandigheden van kindsoldaten
Oeganda LESPAKKET KINDSOLDATEN
Oeganda LESPAKKET KINDSOLDATEN 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met het begrip kindsoldaten. Zij leren wat kindsoldaten zijn. Ook krijgen zij inzicht in de leefomstandigheden van
Verdrag over de rechten van het kind
Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen
Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld
Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij
UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER
UNICEF Kinderrechten INFORMATIE EEN EIGEN MENING SPORT EN VRIJE TIJD FAMILIE GELIJKE BEHANDELING Patricia Willocq VOEDING GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk
Kinderrechtenverdrag. Voor kinderen en jongeren
Kinderrechtenverdrag Voor kinderen en jongeren 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij het recht hebt om je eigen rechten te kennen, hebben wij dit boekje speciaal
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN
Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij het recht hebt om je eigen rechten te kennen, hebben wij dit boekje speciaal
Groep 7/8 Rechten van het kind
Groep 7/8 Rechten van het kind Rechten van het kind GROEP 7/8 Instructie lesmateriaal Het gedicht vormt een goede introductie voor het thema Kinderrechten. Gebruik de achtergrondinformatie om meer te vertellen
Het Kinderrechten lespakket
Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl/scholen vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten
De rechten van het kind
De kinderrechten in een notendop Internet(wiki): Verdrag inzake de rechten van het kind 1 Het kinderrechtenverdrag Naast de rechten van de mens werd er in de Verenigde Naties gewerkt aan een verdrag voor
UNICEF en kinderrechten
UNICEF en kinderrechten Informatie voor een gastles Leerdoelen (groep 7 & 8) Leerlingen weten waar UNICEF voor staat en wat UNICEF doet Leerlingen weten dat zij rechten hebben en kunnen een aantal rechten
Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2
Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten en discussiëren. De vragen worden kort ingeleid. Onderwerpen zijn onder meer de
Met het Kinderrechtenverdrag
Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Voor kinderen die meer willen weten over kinderrechten Wat is het Kinderrechtenverdrag? Welke rechten heb ik? Zijn Kinderrechten er voor alle kinderen?
A. Jouw rechten! Kinderrechten
Dit werkblaadje is van... A. Jouw rechten! Kinderrechten Je hebt ongetwijfeld al gehoord van de Rechten van het Kind. De koningen, presidenten en andere leiders van over de hele wereld hebben gezegd dat
Werkboek bij de voorstelling Blauwe Plekken. Naam:.
Werkboek bij de voorstelling Blauwe Plekken Naam:. Naar het boek van Anke de Vries (1992) Bekroond met de prijs van de Nederlandse Kinderjury 1993 Uitgevoerd door Theater in Feite In opdracht van Gemeente
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN De leerlingen leren het verschil tussen basisbehoeften en luxebehoeften: tussen iets écht nodig hebben en iets willen omdat het gewoon leuk is. Vervolgens leren ze dat
Dichter bij Vrijheid. Docentenhandleiding Boek 3. www.dichterbijvrijheid.nl
Dichter bij Vrijheid Docentenhandleiding Boek 3 Dichter bij Vrijheid Een onderwijsproject van Amnesty International Dit is boek 3 uit de docentenhandleiding Dichter bij Vrijheid. Op de boekenplank staan
Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12
Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten
Groepsdiscussie met stellingen
Groepsdiscussie met stellingen Wilt u met uw klas discussiëren over het belang van kinderrechten? Dan komen de prikkelende stellingen op www.kidsrights.nl ongetwijfeld van pas. Ze vormen een uitstekende
DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen
DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting
Elk kind heeft het recht om...
Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten
Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info
Unicef Hoofdstuk 1: Geschiedenis van Unicef Unicef is de Kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties (VN). De Verenigde Naties zijn een verbond van (bijna) alle landen van de wereld. Deze landen hebben
WERKBUNDEL OORLOG VANDAAG.
WERKBUNDEL OORLOG VANDAAG www.kindereninbezetgebied.be INTRO: OVERAL OORLOG? Bekijk even volgend filmpje van karrewiet. Probeer daarna de vraagjes te beantwoorden https://www.ketnet.be/karrewiet/11-november-2015-oorlog-in-de-wereld
docentenhandleiding Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Land: Verenigde Staten Naam: Neha Gupta
Alle rechten op een rij:
Alle rechten op een rij: voor iedereen 18 JAAR onder de 8 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Artikel 01 Wie is een kind? Een persoon die jonger dan achttien jaar is, is een kind. Alles wat
Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Gedicht groep 7-8. Gedicht
UNICEF Handleiding lessuggestie Gedicht groep 7-8 Handleiding Gedicht In het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties zijn de rechten voor het kind opgenomen. U maakt deze rechten concreet en zichtbaar,
Perspectief 3e editie 3 hv Project Oorlog & vrede. 0 Start
Perspectief 3e editie 3 hv Project Oorlog & vrede 0 Start Een project over oorlog en vrede, waarbij je gaat kijken naar verschillende aspecten. Is oorlog te voorkomen? Kun je vrede leren, of stimuleren?
Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol
Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek
NEDERLANDS INSTRUCTIE. Doelen. Instructie van de les
11 2018 NEDERLANDS INSTRUCTIE Doelen Nederlands De leerlingen bepalen tekstdoel, tekstsoort en tekstvorm van een artikel over Syrische vluchtelingen. Ze geven hun mening over een stelling en onderzoeken
Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14
Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?
Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012
Unicef Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Inleiding Ik hou mijn spreekbeurt over Unicef omdat ik het een mooi onderwerp vind en het kinderen helpt die in nood zijn en niet naar school
Rechten van alle kinderen
Rechten van alle kinderen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Lezen voor Iedereen www.eenvoudigcommuniceren.nl www.lezenvooriedereen.be LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Rechten van alle
WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb
De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld
MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas
MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas Aan de slag met het verhaal Nu jullie in Ieper letterlijk in Jeannes voetsporen wandelden, maakte het verhaal wellicht wat los bij de leerlingen. Het herinneringsboekje
Begrijpend en studerend lezen. leerlingmateriaal proefles instructieles
Begrijpend en studerend lezen leerlingmateriaal proefles instructieles 8 BLOK 2 1 LES 1 WAR CHILD Kindsoldaat K Die nacht schrok Moses zich een ongeluk. Ineens hoorde hij overal angstig gegil en geschreeuw.
Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2
INTRODUCTIELES OP MIJN RECHTEN = JOUW RECHTEN De snelle mensenrechtenquiz Vul de vragen snel in zonder al te lang na te denken. Je krijgt er maar drie minuten voor! 1) Geef je eigen definitie van een mensenrecht.
Instructie: Landenspel light
Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)
Werkvormen: Lesdoelen: Filmpjes: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 8: Verliefd. Lesoverzicht
Les 8: Verliefd Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten dat gevoelens van verliefdheid leuk maar ook lastig kunnen zijn; Kinderen zijn zich ervan bewust dat je op verschillende types mensen verliefd kunt
UNICEF en kinderarbeid
UNICEF en kinderarbeid Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Spreekbeurtinformatie kinderarbeid 1. Trésor uit Ivoorkust 2. Van de plantages terug de klas in 3. Feiten en cijfers over kinderarbeid
Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection
Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief
Sta in je recht. Lessen over (kinder)rechten voor PO
Sta in je recht Lessen over (kinder)rechten voor Speed-date Wij hebben een rechtsysteem waar iedereen zich aan moet houden. Maar welke rechten zijn dat dan? Welke ken je en welke rechten lijken jou vanzelfsprekend?
Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Schoolplein groep 3-4. Schoolplein
UNICEF Handleiding lessuggestie Schoolplein groep 3-4 Handleiding Schoolplein Alle kinderen in de wereld hebben rechten. In het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties zijn deze opgenomen. Artikel
Handleiding voor leerkrachten. Digitale les Bovenbouw basisonderwijs
Handleiding voor leerkrachten Digitale les Bovenbouw basisonderwijs Verantwoording Syrië, Irak, Zuid-Soedan, de Centraal-Afrikaanse Republiek en het door ebola getroffen West-Afrika. Nooit eerder werden
Project Alcohol 2014
Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN
SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna
Leerdoelen. Voorafgaand aan de film. Jaar: 2005. Filmkeuring: Alle leeftijden Website: www.livingrights.com
Living Rights Toti Opdrachtenblad Regie: Duco Tellegen Jaar: 2005 Duur: 26 minuten Filmkeuring: Alle leeftijden Website: www.livingrights.com Leerdoelen Je kunt Kenia aanwijzen op een kaart. Je kunt beschrijven
Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld
Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal
Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen
Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou
Drie massagraven voor de Nederlandse kust
Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen
Werkstuk Maatschappijleer Kinderrechten
Werkstuk Maatschappijleer Kinderrechten Werkstuk door een scholier 1811 woorden 2 februari 2010 5,5 48 keer beoordeeld Vak Maatschappijleer Wat is een recht? Een recht is een geheel van regels die bepalen
UNICEF algemene informatie
UNICEF algemene informatie Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF helpt kinderen in de hele wereld UNICEF is de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. De opdracht van UNICEF is:
Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!
Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw
DAG VAN DE RECHTEN VAN HET KIND 20 NOVEMBER 2011 EEN LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 6-8
DAG VAN DE RECHTEN VAN HET KIND 20 NOVEMBER 2011 EEN LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 6-8 Inleiding Op 20 november 1989 werd in de Verenigde Naties het Verdrag van de Rechten van het Kind aanvaard. Sindsdien is
Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,
3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol
Lesbrief nr 1. voor Groep 5 + 6
Lesbrief nr 1 voor Groep 5 + 6 1 / 2016 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Wat is Samsam Junior? Samsam Junior is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid.
Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen
week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de
Handleiding voor leerkrachten Digitale les Kinderarbeid Bovenbouw basisonderwijs
Handleiding voor leerkrachten Digitale les Kinderarbeid Bovenbouw basisonderwijs Verantwoording Elk kind heeft rechten! Zo heeft iedereen tot achttien jaar recht op schoon water, onderwijs en goede voeding.
Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren
Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren Het gaat goed met kinderen in Nederland. Uit onderzoeken blijkt dat Nederlandse kinderen in vergelijking met kinderen uit andere rijke landen
Lesbrief nr 1. Opdracht 1. voor Groep 7 + 8 +
Lesbrief nr 1 voor Groep 7 + 8 + ad Downlo ief ook r b deze les.net am op sams Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid. Het doel van
Titel Nederlandse troepen in Srebrenica
Nederlandse troepen in Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden? Korte lesomschrijving Leerlingen verwerven in deze les informatie over de burgeroorlog in Joegoslavië. Ook onderzoeken ze de
Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA
Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA Dit document helpt je om een actie voor ZOA op te zetten. Je kan met een maatschappelijke stage voor ZOA 15 tot 30 uur maken. Wat vind je in
Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt
Instructie 1 De relatie met je cliënt Heb jij je voelsprieten uitstaan? Met behulp van dit werkblad onderzoek je of je je voelsprieten hebt uitstaan naar de cliënt. Kies een cliënt en vul met die cliënt
Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?
Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de
20 jaar kinderrechten!
Over kinderrechten gesproken... Op 20 november is het feest! 20 jaar geleden, in 1989, ondertekenden de Verenigde Naties (VN) het Verdrag van de rechten van het kind. In dit internationale verdrag staat
Werkboek Het is mijn leven
Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er
Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!
Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je
Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?
Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers
4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4.
4 Gedrag DO-IT Datum 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? PARAGRAFEN Datum 4.1 Opdrachten 1-24 4.2 Opdrachten 1-20 4.3 Opdrachten 1-16 4.4 Opdrachten 1-16 Samenvatten Test
200 JAAR STATEN-GENERAAL
200 JAAR STATEN-GENERAAL NOVEMBER 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #7 WAT HEB JE NODIG Knipblad met jaartallen (gekleurd papier) Knipblad met foto s/uitleg (wit papier) Magneetjes + magneetbord Uitgeknipte
Verdeel de leerlingen in groepjes. Laat elk groepje 3 stellingen bekijken.
Activiteit Vreemd of gewoon 1 In deze activiteit gaan we op zoek naar dingen die we vreemd of gewoon vinden. We ontdekken dat niet iedereen hetzelfde vreemd of hetzelfde gewoon vindt. We vertrekken bij
Rechten van het kind. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Verenigde Naties (VN) Dit is een uitgave van Edukans :
Rechten van het kind Edukans vzw is een onderwijs- en solidariteits-initiatief met expertise en ervaring in het ontwikkelingswerk. Edukans werkt van school tot school, van gemeenschap tot gemeenschap.
JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +
> vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,
Informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Waarom is er oorlog? Stel je voor hoe je leven zou zijn als je niet meer zou kunnen spelen...
Informatie voor werkstukken en spreekbeurten In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Waarom is er oorlog? Oorlogen kunnen
Werkvormen: Basis 6.1 Kwaliteiten van een vriend Reflectie Subgroepen 30 min 6.2 Hyves-profiel Reflectie Subgroepen (digi) 20 min.
Les 6: Gezocht: een vriend Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten wat ze belangrijk vinden in een vriendschap; Kinderen kunnen een aantal kenmerken en voorwaarden benoemen waar een vriendschap aan moet
Nieuwsbrief Ben Bizzie
De scholen zijn alweer een tijdje begonnen. Natuurlijk kon je in de eerste schoolweken ook weer meedoen met leuke activiteiten van Ben Bizzie!! Op alle zes de scholen hebben wij skatelessen aangeboden.
Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'
De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe
Banger voor spinnen dan voor terreur.
Opdracht 1 (tweetal): Voorspellen wat je gaat lezen 1. Lees de uitleg in het blokje hieronder. Uitleg Tijdens het lezen van een tekst zijn je hersenen hard aan het werk! Ze proberen de informatie uit de
Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.
Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van
Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie
Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.
Je eigen nieuwjaarsbrief
Je eigen nieuwjaarsbrief Doelgroep Eerste, tweede, derde graad Aard van de activiteit De leerlingen schrijven zelf een nieuwjaarsbrief voor hun ouders. Vooraf Verzamel allerhande nieuwjaarsbrieven: tekstjes
Bodyclap. Make the Music with your body
Bodyclap Make the Music with your body 1 Colofon Inhoud en samenstelling Patrick Couwenberg van 4XM www.workshopstartpagina.nl [email protected] 2 Bodyclap Inleiding In deze leuke en stoere workshop
Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?
Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je
Ziek zijn in Kenia. Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar.
Ziek zijn in Kenia Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar werkblad 04 ziek zijn in kenia In Kenia is het vaak ver lopen naar een ziekenhuis
UNICEF algemene informatie
UNICEF algemene informatie Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF helpt kinderen in de hele wereld UNICEF is de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. De opdracht van UNICEF is:
Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005
Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen uitgave 2005 Steeds meer kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkels over echtscheiding. Scheiden kan niet zomaar, je moet heel veel regels
Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders
Sociaal netwerk Handleiding voor begeleiders Algemene tips voor begeleider Het beste uit jezelf! Philadelphia vindt het belangrijk dat cliënten zich net als ieder ander mens kunnen ontwikkelen. Hierbij
LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 +
LESBRIEF NR 2 VOOR GROEP 7 + 8 + GROEP 7 + 8 DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET SAMSAM MIDDEN IN DE WERELD De wheelie van Robert uit Zambia ANDERS? NOU EN! Een slangenbeet veranderde Christabels
Een poster voor een goed doel maken
Een poster voor een goed doel maken Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Een reclameposter voor maken voor een zelfbedacht goed doel. instructieles oefenles Lesdoel: Leerlingen kunnen
Les 2: De vier vrijheden van president Roosevelt
Les 2: De vier vrijheden van president Roosevelt Bedoeling: - Kinderen realiseren dat zij in vrijheid leven en dat deze vrijheden er niet waren in de Tweede Wereldoorlog. - Kinderen maken kennis met verhalen
Het houden van een spreekbeurt
Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat
Korte cursus sinterklaasgedichten schrijven
Taal actief 3 Handleiding groep 6 en 7 Korte cursus sinterklaasgedichten schrijven Dit is een extra activiteit die past binnen het thema sinterklaas. Tijdsduur 45 minuten Tip: De kinderen die moeite hebben
