NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

Transcriptie

1 DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2010 houdende de uitvoering van het decreet van 30 maart 1999 houdende de organisatie van de zorgverzekering, wat betreft de invoering van het basisondersteuningsbudget voor personen met een handicap 1. AANLEIDING - Principiële goedkeuring Het voorliggend ontwerp van besluit geeft mede uitvoering aan het decreet van 25 april 2014 houdende de persoonsvolgende financiering voor personen met een handicap en tot hervorming van de wijze van financiering van de zorg en de ondersteuning voor personen met een handicap. Met dit decreet wordt het kader geschapen voor een nieuw financieringssysteem dat bijdraagt aan vraaggestuurde zorg en ondersteuning en aan zorggarantie voor personen met een handicap met de grootste ondersteuningsnood. Het decreet voorziet in een recht op een basisondersteuningsbudget en in een budget voor niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning voor de personen met een handicap voor wie een basisondersteuningsbudget niet volstaat om tegemoet te komen aan hun ondersteuningsnood. Voorliggend BVR regelt de invoering van de eerste trap van het persoonsvolgende financieringssysteem voor personen met een handicap: het basisondersteuningsbudget of BOB. 2. INHOUD Het basisondersteuningsbudget (BOB) is een forfaitair bedrag van 300 euro per maand, of met andere woorden euro op jaarbasis, dat dient om niet-medische hulp- en dienstverlening te vergoeden. De besteding van dit basisondersteuningsbudget hoeft niet verantwoord te worden. Het basisondersteuningsbudget zal uitbetaald worden door de zorgkassen. De zorgkas is het unieke loket voor het BOB: de zorgkas behandelt de aanvraag, beslist over het toekennen van een BOB, zorgt voor de maandelijkse uitbetaling van het BOB en is het aanspreekpunt voor de gebruiker. Pagina 1 van 5

2 Elke persoon met een handicap en een vastgestelde ondersteuningsnood heeft in principe recht op een basisondersteuningsbudget. Er wordt maximaal gekozen voor een automatische opening van het recht op het BOB. Waar dit niet kan, wordt voorzien in een laagdrempelige, eenvoudige procedure. De kennis en expertise mbt het erkennen van handicap en het vaststellen van een ondersteuningsnood, zitten respectievelijk bij het Agentschap Jongerenwelzijn/afdeling Intersectorale Toegangspoort voor wat betreft minderjarigen en bij het VAPH voor wat betreft meerderjarigen. De verantwoordelijkheid voor het erkennen van handicap en het vaststellen van ondersteuningsnood van minderjarigen (-18 jaar) ligt bij het Agentschap Jongerenwelzijn/afdeling ITP. De verantwoordelijkheid voor het erkennen van handicap en het vaststellen van ondersteuningsnood van meerderjarigen (vanaf 18 jaar ) ligt bij het VAPH. Om de behoefte aan zorg en ondersteuning vast te stellen wordt ofwel gebruik gemaakt van bestaande attesten, ofwel van een multidisciplinair verslag na een onderzoek. Rekening houdend met de gefaseerde invoer van het basisondersteuningsbudget, zullen in de periode enkel basisondersteuningsbudgetten toegekend worden op basis van bestaande attesten. Een alternatieve, multidisciplinaire procedure zal pas in een latere fase (ten vroegste vanaf 2019) worden voorzien. Attesten die in aanmerking komen voor automatische toekenning van het BOB: Volgende bestaande attesten zullen in aanmerking genomen worden voor de automatische toekenning van het BOB: - Een eerder afgeleverde positieve beslissing van het VAPH of de Intersectorale Toegangspoort die een volwassene respectievelijk minderjarige met een handicap toegang geeft tot niet rechtstreeks toegankelijke VAPH-hulp. - Een attest verhoogde kinderbijslag op basis van a) minstens 12 punten op de medisch-sociale schaal, samengesteld uit pijler P1, P2 en P3 en b) minstens 4 punten op pijler P1 op de medisch- sociale schaal, samengesteld uit pijler P1, P2 en P3 als men minder dan 12 punten scoort op de 3 pijlers samen. - Een attest Integratietegemoetkoming van categorie 3 of hoger. Gefaseerde invoer van het BOB: Het BOB wordt gefaseerd ingevoerd vanaf Artikel 4, 3e lid, van het decreet persoonsvolgende financiering stelt dat de Vlaamse Regering in de periode tot en met het begrotingsjaar 2020 aanvullende voorwaarden kan bepalen voor de toekenning van het basisondersteuningsbudget, om zo de geleidelijke toekenning van het BOB aan alle rechthebbenden, mogelijk te maken. In een eerste fase (september 2016 en januari 2017) voeren we een inhaalbeweging door. Personen met een handicap met een grote ondersteuningsnood hebben vandaag geen enkele garantie op hulp. Daarom willen we bij voorrang een basisondersteuningsbudget geven aan zij die al langer te kennen gaven dat hun ondersteuningsnood groter is dan wat zij kunnen dragen met inzet van cirkel 1 tem 4. In 2016 doen we een inhaalbeweging voor volwassen personen met de grootste ondersteuningsnoden. Het betreft personen die eind 2014 op de Centrale Registratielijst Zorgvragen geregistreerd staan met een actieve vraag én die juni 2016 nog geen gebruik maken van zorg, ondersteuning of assistentie gefinancierd door het VAPH. Begin 2017 doen we een inhaalbeweging voor minderjarige personen met de grootste ondersteuningsnoden. Het betreft personen die gekend zijn in INSISTO én nog geen gebruik maken van zorg, ondersteuning of assistentie gefinancierd door het VAPH. Met de invoering van een basisondersteuningsbudget, willen we volop inzetten op preventieve ondersteuning. Na de 2 inhaaloperaties willen we met de fase(s) van Pagina 2 van 5

3 automatische toekenning van het BOB focussen op het zo lang en zo goed mogelijk voorkomen dat de draaglast van gezinnen hun draagkracht overstijgt. We starten hierbij we met de minderjarige personen met een handicap en ondersteuningsnood. Kinderen en jongeren groeien bij voorkeur op in hun eigen gezin. Als de draagkracht van dit gezin onder druk komt door de ondersteuningsnood van hun kind, kan het BOB een belangrijke verlichting betekenen en een residentiële opname uitstellen of vermijden. Door het BOB van jongs af aan toe te kennen, geven we kansen aan ouders om te ontdekken hoe met BOB, met de inzet van cirkel 1 t.e.m. 4, en eventueel aanvullende rechtstreeks toegankelijke door het VAPH gefinancierde hulpverlening, de benodigde ondersteuning kan georganiseerd worden. Voor jongvolwassenen is er vandaag nog geen sprake van naadloze zorg. Ze verlaten het MFC vaak zonder voldoende perspectief. Ouders zijn vaak nog energiek en gezond en daarom bereid én in de mogelijkheid om zelf een deel van de zorg op te nemen, met hulp van reguliere diensten. Voor hen kan (het poolen van) een BOB het verschil maken om de zorg rond te krijgen. Het BOB maakt voor hen continuïteit in de zorg mogelijk. Jongeren tot 25 jaar worden meegenomen in de fasering. De druk op de tweede trap, de niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning, is vandaag nog steeds erg groot. Door te voorzien in een laagdrempelige eerste trap willen we deze druk wat verminderen. Daarom faciliteren we vanaf 2017 ook de vrijwillige uitstap uit trap 2 door personen die deze stap zetten automatisch een BOB toe te kennen. 3. ARTIKELSGEWIJZE BESPREKING Artikel 1 voegt een hoofdstuk 11, genaamd Basisondersteuningsbudget toe aan het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2010 houdende de uitvoering van het decreet van 30 maart 1999 houdende de organisatie van de zorgverzekering. Dit hoofdstuk bestaat uit volgende artikels: Artikel 86/1 bepaalt dat het basisondersteuningsbudget beschouwd wordt als een tenlasteneming in de zorgverzekering. Het tweede lid bepaalt welke artikels van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 februari 2010 houdende de uitvoering van het decreet van 30 maart 1999 houdende de organisatie van de zorgverzekering niet van toepassing zijn op het basisondersteuningsbudget. Het betreft regels die meer specifiek zijn aan de zorgverzekering zoals de aanvraag, geldigheidsduur en stopzetting, verandering van zorgvorm, controle op de indicatiestellingen. Andere onderdelen worden hier verder geregeld zoals de cumulbeperking, de beslissing, het bezwaar Artikel 86/2 betreft de vaststelling van de handicap en de nood aan zorg en ondersteuning. Dit artikel wijst de personen aan die in aanmerking kunnen komen voor een basisondersteuningsbudget. Artikel 86/3 gaat over de voorwaarden waaraan een beslissing moet voldoen. Specifiek is dat er vooralsnog enkel een beslissing kan komen op basis van bestandsmatige gegevens en niet op basis van een aanvraag. Artikel 86/4 bepaalt dat de beslissingen in principe voor onbepaald duur worden genomen. Enkel wanneer de beslissing gebeurt op basis van een attest voor bepaalde duur, wordt de beslissing aangepast aan de geldigheidsduur van het attest. Voor jongeren, die een attest hebben tot de leeftijd van 18 jaar, wordt de beslissing verlengd tot de leeftijd van 21 jaar. Artikel 86/5 poogt de situaties op te vangen waarin er retroactief een attest beschikbaar wordt met een aaneensluitende datum. Typevoorbeeld zijn de procedures die voor de Arbeidsrechtbank worden ingespannen, waarbij het attest soms jaren later wordt verstrekt. Pagina 3 van 5

4 Artikel 86/6 bepaalt het bedrag van het basisondersteuningsbudget. DOC/RC/2015/30.06/35 Artikel 86/7 regelt wanneer het basisondersteuningsbedrag wordt stopgezet. De stopzetting gaat in de eerste dag van de maand waarop de gebruiker niet meer aan de voorwaarden voldoet. Het derde lid bepaald welke informatie de zorgkas moet vermelden op de beslissing tot stopzetting. Tenslotte wordt in een delegatiebevoegdheid voorzien om deze stopzetting nader te regelen. Uit dit artikel blijkt dat het cumuleren van het basisondersteuningsbudget met trap 2 (niet rechtstreeks toegankelijke hulp voor personen met een handicap) uitgesloten is. Het cumuleren met andere tegemoetkomingen (bv. de tenlastenemingen zorgverzekering kan wel). Artikels 86/8 en 86/9 regelen de bezwaarprocedure. Deze is specifiek omdat er geen bezwaar kan ingediend worden tegen de al dan niet erkenning van een handicap en de vaststelling van de behoefte aan zorg en ondersteuning. Deze erkenning en vaststelling gebeurt immers niet door de zorgkas zelf. Wat deze attesten betreft is een andere beroepsprocedure voorhanden tegen de instantie die de attesten verstrekt. Het bezwaar wordt, net zoals bij de zorgverzekering, ingediend bij en behandeld door het Zorgfonds. Artikels 86/10 tot en met 86/15 regelen de gefaseerde toekinning van het basisondersteuningsbudget. Artikel. 2 regelt de inwerkingtreding van het besluit Artikel 3 stelt dat de Vlaamse minister, bevoegd voor de bijstand aan personen, belast is met de uitvoering van dit besluit. 2. WEERSLAG VAN HET VOORSTEL OP DE BEGROTING VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 3. WEERSLAG VAN HET VOORSTEL OP DE LOKALE BESTUREN 4. WEERSLAG VAN HET VOORSTEL OP HET PERSONEELSBESTAND EN DE PERSONEELSBUDGETTEN 5. KWALITEIT VAN DE REGELGEVING 6. VOORSTEL VAN BESLISSING Brussel, De Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Pagina 4 van 5

5 Jo VANDEURZEN Pagina 5 van 5