Passend Onderwijs in het MBO

Transcriptie

1 Passend Onderwijs in het MBO 19 november 2015 Ton Eimers KBA Nijmegen

2 Voorstellen Onderzoeker KBA Nijmegen Consortium Evaluatie Passend Onderwijs Vijfjarig onderzoeksprogramma PO, VO en MBO MBO-monitor Jaar geleden nulmeting 2016 vervolgmeting

3 De lezing Inleiding Vier thema s Doelgroep Passend Onderwijs: Van breed tot smal Toelatingsbeleid: tussen recht en redelijkheid Passend Onderwijs in de klas: speciaal of gewoon Passend Onderwijs en BPV: de transitie naar werk

4 Ideologie Passend Onderwijs Zijstap: voortgezet onderwijs Ingrijpende veranderingen Organisatorisch, onderwijskundig, bestuurlijk, financieel, samenwerking De ideologie van Passend Onderwijs Drie sleutelbegrippen: Ondersteuningsbehoefte Zorgplicht Samenwerking

5 Ondersteuningsbehoefte Niet wat iemand heeft, maar wat hij nodig heeft Loslaten van voorschriften: landelijke criteria en indicering Licenties, vaste duur, vaste procedures Loslaten van doelgroepen Maatwerk ondersteuning

6 Zorgplicht School van aanmelding is verantwoordelijk Zorgplicht: plaatsing op passende plek Ook als het nog niet de eigen leerling is Doel: geen thuiszitters of niet plaatsbare leerlingen Dwingt tot samenwerking

7 Samenwerking Geen vrijblijvende keuze: verplichte samenwerkingsverbanden Vergaande bevoegdheden en budgetten Radicale keuze: bevoegdheid, verantwoordelijkheid, financiële middelen

8 Doelen Passend Onderwijs Minder thuiszitters Efficiënte inzet middelen Beheersing kosten Betere samenwerking Onderwijs en ondersteuning op maat Betere onderwijsresultaten Betere kansen voor jongeren

9 HBO en Passend Onderwijs? Zijstap: HBO Geen Passend Onderwijs in het HBO Niet in formele zin Niet in ideologische zin Relatie school-student is wezenlijk anders Juridische context Rechten en plichten Minder vanuit zorg/verantwoordelijkheid

10 Voor Passend Onderwijs Ondersteuning van studenten Twee tradities Aanpak VSV Studie & Handicap Veel geld en aandacht in VSV-aanpak: voorkomen van verzuim en uitval Aan de zijlijn Studie & Handicap: ondersteuning student met beperking

11 Verandering! Groei aantal studenten met beperking Groei instroom vanuit Praktijkonderwijs Groei aantal LGF-ers Groei instroom Wajong Groei deels schijn Onderzoek: helft zichtbaar, helft onzichtbaar LGF en Wajong hebben zichtbaar gemaakt Vooravond van Passend Onderwijs

12 Passend Onderwijs van start Beleidsplan, werkgroep Betrokkenheid CvB, management Formele eisen: ondersteuningsprofiel, OOK Geen grote beleidsveranderingen Wel weerklank, aandacht, discussie

13 Vraag Hoe zit het eigenlijk met Passend Onderwijs in het MBO? Geldt de ideologie ook voor het MBO? Past de ideologie in het MBO? Gaan we allemaal dezelfde kant op? Zijn er goede en verkeerde keuzes?

14 Van BREED tot SMAL Afbakening van de doelgroep Traditionele doelgroep LGF-ers, beperking met indicatie/diagnose Kring daar omheen Wel beperking of vergelijkbare problematiek, geen indicatie/diagnose Overige problematieken Thuissituatie, schulden enz.

15 Twee benaderingen SMAL Traditionele doelgroep Kring daar omheen, ruimer dan vroeger Voortzetting lijn LGF BREED Geen specifieke doelgroep of problematiek Ook niet-beperkten Brede invulling Passend Onderwijs

16 SMAL in perspectief SMAL doet óók wat voor andere doelgroepen Vaak grote mbo-instellingen Groot volume zorgstudenten Meestal specialisatie in zorgstructuur Passend Onderwijs afgebakend Pragmatische keuze Tijdelijke keuze

17 SMAL of BREED BREED Twee derde van alle instellingen Meest kleinere mbo-instellingen Vakinstellingen, AOC s, kleinere ROC s SMAL Een derde van alle instellingen Grote mbo-instellingen Omvang is bepalend Maar ook eigen visie/keuzes!

18 Twee benaderingen Benadering heeft gevolgen Inhoud van Passend Onderwijs Organisatie Passend Onderwijs Financiële aspecten Samenwerking Maar niet alles is anders Impact Passend Onderwijs Vergelijkbare aanpak onder andere vlag Eerste invoeringsjaar

19 Discussie! Reacties op SMAL/BREED Lijkt waardeoordeel: BREED is beter SMAL is tijdelijke fase in overgang naar BREED Begrip SMAL doet instellingen tekort De ideologie duikt op! Wat vinden we van SMAL en BREED?

20 Tussen recht en redelijkheid Toelatingsrecht in aantocht Recht op toelating Diploma-vereisten Tijdige inschrijving Bijzondere eisen opleiding Niet succesvolle onderwijsdeelname Beperking vanwege capaciteit of arbeidsmarktperspectief

21 Toelating MBO Wettelijke basis onder toelating VO: zorgplicht HBO: toelatingsrecht MBO: wet gelijke behandeling Chronisch zieken en gehandicapten Geen goede basis Ook reactie op incidenten

22 Discussie! Veel kritiek op wetsvoorstel Uitvoerbaarheid Zwaarte van het middel Geen juridisering! MBO-instellingen zelf laten oplossen Zorgplicht of toelatingsrecht? Wat past beter? Wat is in de geest van Passend Onderwijs? Wat vindt u?

23 Speciaal of gewoon Passend Onderwijs in de klas Basisondersteuning en extra ondersteuning SMAL veel extra ondersteuning BREED meer basisondersteuning In beide visies moet het in de klas gebeuren Docenten merken nog weinig Maar wel plannen en doelen

24 Twee benaderingen SMAL Docenten en begeleiders scholen/trainen Herkennen speciale kenmerken Leren omgaan met bepaalde handicaps BREED Omgaan met diversiteit in de groep Differentiëren in de klas Nieuw handelingsrepertoire

25 Raakvlakken Passend Onderwijs meets Focus op Vakmanschap Veel spanningen Inclusief onderwijs vs. Rendement Doelmatigheid vs. Toegankelijkheid Maar ook groot, belangrijk raakvlak: Kwaliteit van het onderwijs Basiskwaliteit onderwijs en ondersteuning Goed voor iedereen

26 Discussie! Waar gaat Passend Onderwijs nu echt over? Over ondersteuning voor speciale doelgroep Over brede kwaliteit van onderwijs en begeleiding Moet er wel een budget Passend Onderwijs zijn? Wat vindt u?

27 Transitie naar werk Begrip uit VSO Voorbereiding op werk Centrale rol voor stage (plaatsingsstage) Overgang van opleiding naar werk Toeleiding naar werk Nazorg, werkbehoud Niet alleen onderwijs, ook gemeente, bedrijf Gezamenlijke opdracht

28 Ook in het MBO? Jongeren met extra ondersteuningsbehoefte Merendeel in MBO 2-4 Merendeel cluster 4 (gedrag/psychisch) Veel voortijdig schoolverlaters Veel geen werk Veranderingen Participatiewet en Wajong Banenafspraak en Doelgroepenregister

29 Struikelblok Op school gaat het wel goed Maar de BPV is struikelblok Net als de overgang naar werk Twee problemen Werkplek minder ingesteld op student Ondersteuning werkt averechts Stage om voor te bereiden op werk Passend Onderwijs in de BPV

30 Nog een struikelblok Overgang naar werk en werkbehoud MBO: tot waar zijn wij verantwoordelijk? Rol van gemeente, UWV, bedrijven Schijnvraag want transitie gezamenlijk Samenwerking vereist Van Passend Onderwijs naar Passend Werk Jobcoach, transitiecoach, nazorg

31 De blik vooruit Hoe zit het nou eigenlijk? MBO is van zelf willen en mogen kiezen Passend Onderwijs kan nog vele kanten op Smalle of brede invulling Het speciale of het gewone Rechten of plichten Tot aan de deur of verder

32 Grotere vragen Ideologische discussie Waar staat het MBO voor? Passend Onderwijs Focus op Vakmanschap Doelmatige Leerwegen Macrodoelmatigheid Toegankelijkheid Tijd voor discussie!