Maastricht schakelt om

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maastricht schakelt om"

Transcriptie

1 Maastricht schakelt om Bidbook Duurzame Energiecentrale Limburg (DECL) Belvédère Maastricht exemplaar bestemd voor de pers

2

3 1 Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3 Kandidaat gemeente Maastricht 3.1 Visie gemeente Maastricht op duurzame energievoorziening 3.2 Aanjaagfunctie gemeente Maastricht 3.3 Platform Energietransitie Maastricht: COOL Maastricht 3.4 Stakeholders 3.5 Financiële prikkels 3.6 Kennisoverdracht en uitstraling 4 Het bod: waarom Maastricht? 4.1 In de aanbieding 4.2 Eisen en randvoorwaarden 4.3 Wensenlijst 4.4 Kies voor Maastricht 5 Bod van de locatie-eigenaar Belvédère WOM 5.1 Visie op duurzame energie 5.2 In de aanbieding 5.3 Eisen en randvoorwaarden 5.4 Wensenlijst 5.5 Kies voor locatie Belvédère 6 Bod van de locatie-eigenaar Nazorg Limburg 6.1 Visie op duurzame energie 6.2 In de aanbieding 6.3 Eisen en randvoorwaarden 6.4 Wensenlijst 6.5 Kies voor locatie Nazorg Limburg 7 Het bod uitgewerkt per duurzame energietechniek 7.1 Zon 7.2 Wind 7.3 Water 7.4 Biomassa 7.5 Infocentrum 8 Maatschappelijke verankering 8.1 Verwachtingen richting gegadigde 8.2 Verantwoording 8.3 Afspraken over de afstemming 8.4 Overige opmerkingen 9 Colofon 10 Bijlagen 10.1 Overzicht van de locaties voor de DECL binnen Belvédère 10.2 Samenwerkingsovereenkomst Platform Energietransitie Maastricht 10.3 Cost drivers voor Duurzame energie exploitatie (PwC) Waar wij spreken over de DECL bedoelen wij de Duurzame Energie Centrale Limburg.

4 Voorwoord Voor u ligt het Bidbook Maastricht Schakelt Om: Duurzame Energiecentrale Limburg, Belvédère Maastricht. Het Bidbook geeft de visie van de gemeente Maastricht op duurzame energie in de stad, de organisatiekracht die binnen de stad gemobiliseerd is via het Platform Energietransitie Maastricht (kortweg: COOL Maastricht) en de mogelijkheden om de duurzame energiecentrale te koppelen aan lopende initiatieven in de stad. De gemeente sluit aan bij de Europese doelen die de regeringsleiders van de Europese lidstaten hebben vastgesteld. Unaniem is overeengekomen dat in 2020 de uitstoot van broeikasgassen met 20% moet zijn afgenomen en dat 20% van de energiebehoefte uit schone en onuitputtelijke bronnen moet worden opgewekt. Maastricht gaat daarnaast nog een stapje verder door in 2015 een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie te willen zijn, en in 2030 een klimaatneutrale gemeente. Wij hebben de lat hoog gelegd en dat betekent dat wij alle zeilen bij moeten zetten om dat te realiseren. De gemeente kan die doelstelling niet alleen realiseren, daarvoor is brede maatschappelijke samenwerking nodig. Wij hebben daarom samen met vertegenwoordigers van industrie, bedrijven, onderwijs en bouwsector de handen ineen geslagen in Cool Maastricht, het Platform Energietransitie Maastricht. Samen gaan wij een bijdrage leveren aan het realiseren van duurzame energievoorzieningen. De bestaande initiatieven op het gebied van waterkracht, zon- en windenergie en biomassa zijn hoopgevend. Samen met de industrie onderzoeken wij op welke wijze de restwarmte opnieuw ingezet kan worden voor de verwarming van woningen en kantoren in de stad. Er lopen initiatieven voor de oprichting van een duurzaam warmtebedrijf Maastricht. De Duurzame Energiecentrale Limburg past in de lopende initiatieven in Maastricht en de organisatie om deze centrale te verwezenlijken in Maastricht staat al klaar. Persoonlijk merk ik dat er veranderingen op komst zijn en dat er een nieuwe frisse wind opsteekt. Meer en meer krijgt energie vroegtijdig in het planproces een prominente plaats, en worden coalities gevormd om lokale initiatieven te verwezenlijken. De vraag naar een duurzame samenleving zal de komende decennia pagina 4

5 flink toenemen. Niet alleen om klimaatverandering tegen te gaan, maar ook voor het betaalbaar houden van onze alsmaar stijgende energierekening en vanuit het perspectief van leveringszekerheid. Dit vraagt een nieuwe economische uitdaging op alle schaalniveaus. Deze uitdaging biedt ook nieuwe kansen voor technologische ontwikkelingen en werkgelegenheid. Het bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en universiteiten moeten nog meer dan nu het geval is, allianties vormen om hun productieprocessen minder afhankelijk te laten zijn van olie of andere fossiele brandstoffen. Wij zetten er daarom op in de Duurzame Energiecentrale Limburg naar Maastricht te halen en na de realisatie verder door te ontwikkelen naar uitbreiding van die centrale en het ontwikkelen van meerdere soortgelijke centrales. brede educatieve waarde en garandeert een nationale en internationale voorbeeldfunctie van het project. Dit Bidbook geeft het kader aan mogelijkheden voor de realisatie van de duurzame energiecentrale in Maastricht. Wij hebben in korte tijd veel stakeholders gesproken en enthousiast gevonden voor deelname aan de DECL. Daardoor zijn er gunstige randvoorwaarden ontstaan voor de realisatie van de DECL in Maastricht. Het speelveld is breed, en het is aan u om als kandidaat voor de realisatie van de DECL in samenspraak met de gemeente Maastricht en de overige stakeholders te komen tot een afgewogen keuze van de vormen van energieopwekking, de participatie daarbij van stakeholders in Maastricht vorm te geven en de inbreng van de gemeente Maastricht te verzilveren. Maastricht is bovendien na Amsterdam de populairste plaats voor stedenbezoek. Ieder jaar opnieuw ontvangt Maastricht ongeveer 20 miljoen (internationale) bezoekers. Dat stelt Maastricht in staat enorme bekendheid te geven aan de Duurzame Energiecentrale. De DECL in Maastricht heeft daarom Ik vertrouw op een energieke en vooral duurzame samenwerking, en hoop u in Maastricht te mogen begroeten. Wim Hazeu Wethouder Milieu, Verkeer, Stadsbeheer en Monumenten pagina 5

6 3 Kandidaat gemeente Maastricht

7

8 Maastricht schakelt om! Maastricht: stad van cultuur, stad van gastvrijheid. Bakermat van de Euro en (inter-)nationale trekpleister voor vele miljoenen bezoekers per jaar. Maar Maastricht is meer Maastricht staat inmiddels in de top tien van de Lokale Duurzaamheidsmeter van alle Nederlandse gemeenten. Maastricht is een stad die energiebesparing hoog in het vaandel voert en zich tot doel heeft gesteld in 2030 energieneutraal te zijn en duurzame energievoorzieningen te bieden. Voor het realiseren van deze doelen zijn acties nodig. Zo moet de transitie worden gemaakt van een traditionele energievoorziening met gas en elektriciteit naar een duurzame energievoorziening met warmte en elektriciteit. En minstens zo belangrijk: opwekking van duurzame energie in de stad. Bij deze transitie is niet alleen de gemeente aan zet. Een dergelijke omschakeling is alleen mogelijk als alle partijen in Maastricht samenwerken: burgers, industrie, bedrijven en onderwijs. En daar is Maastricht klaar voor! De bereidheid tot samenwerking is vastgelegd in COOL Maastricht, het Platform Energietransitie Maastricht. Binnen dit platform werken alle stakeholders intensief samen aan de omschakeling naar een volledig duurzame energievoorziening in de stad. Ook de burgers schakelen om. Een meningspeiling onder de burgers van Maastricht toonde aan dat zij de toepassing van duurzame energie in de stad omarmen. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de positieve houding tegenover de realisatie van windturbines op het bedrijventerrein Lanakerveld. Het Maastrichtse gemeentebestuur vindt binding van de Duurzame Energiecentrale Limburg met de stad erg belangrijk. Doel is namelijk niet alleen een centrale op een bedrijventerrein, maar vooral ook zichtbare duurzame energieopwekking die gedragen wordt door vele stakeholders in Maastricht. Daardoor krijgt de DECL ook een maatschappelijke context. Het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie in Maastricht kan een belangrijke rol spelen bij het communiceren over de DECL. Op die manier zou de centrale een voorbeeldfunctie kunnen vervullen voor bewoners van de stad, maar ook voor de miljoenen bezoekers uit binnen- en buitenland en de tienduizenden jongeren die hier studeren. pagina 8

9 Maastricht, zoals we haar ook (leren) kennen: stad van kennis, stad van milieubewustzijn, stad van duurzame energie.

10 3.1 Visie gemeente Maastricht op duurzame energievoorziening 3.3 Platform Energietransitie Maastricht: COOL Maastricht De gemeente Maastricht zet stevig in op het energiebeleid in de stad. In de stadsvisie wordt duurzaamheid als speerpunt voor de toekomst genoemd. Een eerste uitwerking daarvan is de energienota: Maastricht steekt energie in het klimaat. Doelstellingen in deze nota zijn het realiseren van een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie in 2015 en een klimaatneutrale stad in Grote ambities, die werden vastgelegd in de motie Klimaatneutrale gemeente 2030 en die alleen tot stand kunnen komen wanneer alle partijen in de gemeente intensief met elkaar samenwerken. Samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven heeft al gestalte gekregen in het Platform Energietransitie Maastricht: COOL Maastricht. Kijk voor meer informatie op Maastricht herbergt veel grote industrieën met restwarmte. En juist deze restwarmte kan in Maastricht goed benut worden. Een voorbeeld hiervan is het warmtenet met restwarmte van Sappi, waarop onder andere de gemeentelijke gebouwen en winkels in Mosae Forum zijn aangesloten. Er lopen studies om ook op andere plaatsen in Maastricht warmtenetten met restwarmte te realiseren. Coalities zijn erg belangrijk bij het verwezenlijken van de ambities van de gemeente en de bedrijven. Partijen hebben elkaar nodig om gezamenlijk tot projecten te komen. En daar ligt de kracht van Maastricht. Alle stakeholders in deze stad staan klaar voor samenwerking binnen de Duurzame Energiecentrale Limburg en zij hebben allemaal iets te bieden 3.2 Aanjaagfunctie gemeente Maastricht De gemeente Maastricht speelt een actieve rol bij de realisatie van de DECL. Zij stelt alles in het werk om de positieve houding van de in dit Bidbook genoemde stakeholders te verankeren. Zij maakt binnen de wettelijke kaders haast met het wijzigen van bestemmingsplannen, het verlenen van vergunningen, het regelen van transportmogelijkheden voor biomassa, het organiseren van burgerinitiatief, etc. Kortom, de gemeente Maastricht wil zoveel mogelijk meewerken aan een voorspoedige en snelle ontwikkeling van de DECL. Tijdens het symposium Maastricht steekt energie in het klimaat op 26 juni 2009 werd het Platform Energietransitie Maastricht officieel opgericht met de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst (Paragraaf 10.2, bijlage 2). De deelnemende partijen willen hun actieve bijdrage leveren om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Dit platform bestaat uit veertien vertegenwoordigers van industrie, bedrijfsleven, onderwijs, maatschappelijke instellingen en de bouwsector. Het platform wordt voorgezeten door wethouder Wim Hazeu. Doel van het platform is om zich samen met de gemeente Maastricht de komende jaren in te zetten voor een klimaatneutrale gemeente. Het platform gaat dit realiseren door de uitstoot van CO 2 zoveel mogelijk te verminderen met het treffen van energiebesparende maatregelen en het opwekken van duurzame energie. Voor het verwezenlijken van dit doel is samenwerking tussen bedrijven en organisaties van cruciaal belang. De partners, verenigd in COOL Maastricht, zijn zich daar terdege van bewust en bundelen daarom hun krachten. Sterker nog, zij gaan ook andere organisaties, bedrijven en burgers inspireren tot het treffen van energiezuinige maatregelen. Energiebesparing en het opwekken van (lokale) duurzame energie dragen bij aan een vermindering van de CO 2 -uitstoot, meer leveringszekerheid, het betaalbaar houden van de energierekening en lagere woonlasten. Het Platform Energietransitie Maastricht brengt alle initiatieven die parallel lopen met de ontwikkeling van de Duurzame Energiecentrale Limburg bijeen. Het platform COOL Maastricht ondersteunt en stimuleert de vorming van nieuwe coalities voor de gezamenlijke realisatie van de DECL. In deze coalities horen initiatiefnemers van energieprojecten zoals windpark en waterkrachtcentrale, grondeigenaren, afnemers van elektriciteit en warmte, leveranciers van biomassa, vergunningverleners en partijen voor kennisoverdracht en uitstraling. Organisatorisch wordt de betrokkenheid van deze stakeholders binnen Maastricht ondersteund door gemeentelijke ambtenaren die daarvoor tijd ter beschikking hebben. pagina 10

11

12 3.4 Stakeholders Onderstaande partijen hebben aangegeven in gesprek te gaan met de kandidaten voor de realisatie van de DECL over mogelijke vormen van samenwerking: Initiatiefnemers Maastricht Gemeente Maastricht Belvédère WOM Eigenaren van de grond Belvédère WOM (biomassa) Nazorg Limburg (zon PV en biomassa) Gemeente Maastricht (windpark Lanakerveld) Rijkswaterstaat (waterkrachtcentrale) Eigenaren van gebouwen Gemeente Maastricht met daken van 40 basisscholen Ciba, onderdeel van BASF, met dakvlak afhankelijk van het draagvermogen van de daken Belvédère WOM met 150kWp PV op dakvlak op Sphinx terrein met SDE subsidie Universiteit Maastricht met m 2 dakvlak Afnemers van elektriciteit MOSA COOL Maastricht deelnemers Universiteit Maastricht bij joint venture van PV op daken van gebouwen Afnemers van warmte Eigen gebruik bij de centrale door droging van biomassa van het bedrijf Bowie tot biohoutskool Ciba, onderdeel van BASF Maastricht Warmtenet Belvédère Maastricht van Essent Warmte (o.a. gasexpansie Lage Frontenweg van X MW) Nieuw warmtenet Belvédère voor ontwikkelingen ten noorden van Lage Fronten Leveranciers van biomassa Biomassa van Bowie aan de Industrieweg in Maastricht (Bowie heeft netwerk van leveranciers) Productie van snelgroeiende biomassa op stortplaatsen in Zuid-Limburg, onder andere in Belvédère door Nazorg Limburg (eigenaar stortplaatsen in Zuid-Limburg totaal ca. X hectare, totaal X ton droge stof per jaar) Sappi Lanaken heeft X ton biomassa per jaar in de vorm van bast en houtzaagsel Attero (voormalig Essent Milieu) heeft X ton biomassa per jaar uit de compostfabriek Vergunningverlening Gemeente Maastricht Bouwvergunning Milieuvergunning Provincie Limburg Natura 2000 Milieuvergunning pagina 12

13 3.5 Financiële prikkels Vanwege vertrouwelijkheid niet opgenomen in dit openbaar exemplaar. 3.6 Kennisoverdracht en uitstraling Kennisoverdracht over de Duurzame Energiecentrale Limburg bevat een aantal structurele elementen die zorgen voor langdurige uitstraling en aanzetten tot duurzaam gedrag. De gemeente Maastricht maakt een documentaire over de bouw van de DECL; Alle onderdelen van de energiecentrale zijn te bezichtigen; De stad Maastricht trekt ca. 20 miljoen bezoekers per jaar. Daarmee is Maastricht na Amsterdam de meest bezochte stad in Nederland. Al deze bezoekers ontmoeten niet alleen de stad, maar ook de duurzame maatregelen daarbinnen; Belvédère WOM: in Infocentrum Belvédère komt een tentoonstelling over de DECL; Rederij Stiphout vaart met de Viersluizentocht langs alle energieprojecten in Belvédère. Jaarlijks nemen duizenden bezoekers deel aan deze Viersluizentocht; Georganiseerde fietstochten door de Lage Fronten en Belvédère leiden langs de projecten; Het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie verzorgt stads- en schoolrondleidingen die ook de duurzame energiecentrale aandoen; De gemeente Maastricht: PV op daken van de scholen; Universiteit Maastricht: PV op de daken van de gebouwen in Randwyck Hogeschool Zuyd: betrekken hoger onderwijs bij de ontwikkeling van het project door inzet van studentenbedrijf E-Grr, dat wordt gerund door studenten technische bedrijfskunde; ROC Citaverde koppelt de ontwikkeling van de DECL aan het nieuwe onderwijsprogramma duurzame technologische ontwikkeling. pagina 13

14 4 Het bod: waarom Maastricht?

15

16 pagina 16

17 Maastricht = Maastricht In alle bescheidenheid: in Maastricht gebeurt het! We staan niet voor niets op de 10 e plaats op de Lokale Duurzaamheidsmeter van alle Nederlandse gemeenten. In Maastricht zijn partijen gewend om samen te werken en projecten van de grond te tillen. Op duurzaamheidsgebied blijkt dit uit het Platform COOL Maastricht, waarbinnen stakeholders uit onderwijs, industrie, bedrijven en gemeente samenwerken aan de realisatie van projecten op het gebied van een duurzame energievoorziening. Met de oprichting van dit platform zijn de bereidheid en creativiteit van de Maastrichtse ondernemers, onderwijsorganisaties en gemeente uitgesproken en gebundeld. En dat is een belangrijke randvoorwaarde voor de organisatie van omvangrijke stedelijke projecten zoals de inpassing van de Duurzame Energiecentrale Limburg. Enkele partijen uit het platform deden al een aanbod aan de aanbieders van de DECL voor levering van reststromen, afname van energie, gunstige randvoorwaarden voor gronduitgifte, educatie etc. Dit aanbod wordt verderop in het Bidbook specifiek beschreven. Maastricht is uitstraling Maastricht is een stad met uitstraling. Maastricht staat voor cultuur, een internationale omgeving en gastvrijheid. Onderzoeken wijzen uit dat Maastricht na Amsterdam de populairste plaats is voor een stedenbezoek. Maastricht ontvangt ieder jaar circa 20 miljoen (internationale) bezoekers. Dat betekent grote nationale en internationale bekendheid van het project en de partners die het realiseerden. Om nog te zwijgen van de voorbeeldfunctie van de duurzame energiecentrale. 4.1 In de aanbieding Maastricht is sterk in het verbinden van initiatieven. Denk bijvoorbeeld aan de constructies van Publiek Private Samenwerking (PPS) die werden afgesloten voor de bouw van het Céramique terrein, de ondertunneling van de A2, de ontwikkeling van Belvédère en de kandidatuur voor Culturele Hoofdstad Belangrijke voorbeelden die de organisatie- en realisatiekracht van Maastricht onmiskenbaar aantonen. Vanwege vertrouwelijkheid niet opgenomen in dit openbaar exemplaar. Er liggen al ver uitgewerkte initiatieven zoals het windpark Lanakerveld en twee waterkrachtcentrales bij Maastricht. De infrastructuur is aanwezig om elektriciteit in te voeren in het net. Ook een warmtenet is beschikbaar voor de afzet van warmte aan klein- en grootverbruikers. Factoren die de vestiging van de Duurzame Energiecentrale in Maastricht ongetwijfeld zullen vereenvoudigen. Maastricht is om De bevolking van Maastricht staat positief ten opzichte van duurzaamheid. Dat is onlangs nog eens gebleken uit een meningspeiling onder de bevolking over windenergie op het terrein bij Lanakerveld. Duurzaamheid is ook verweven in het denken en doen binnen de gemeentelijke organisatie. Dit blijkt onder andere uit de Stadsvisie Maastricht, waarin grote aandacht wordt besteed aan duurzaamheid. pagina 17

18 Leges De gemeente Maastricht heft leges conform de legesverordening van Maastricht. Voor de berekening van de bouwkosten die ten grondslag liggen aan de te heffen leges, wordt onderscheid gemaakt tussen enerzijds de installaties ten dienste van het gebouw en anderzijds de installaties ten behoeve van de opwekking van duurzame energie. De kosten die betrekking hebben op de installaties die voorzien in de primaire opwekking van duurzame energie worden bij de berekening van de bouwleges buiten beschouwing gelaten. Onder voornoemde installaties wordt o.a. verstaan: (stoom-)turbine, generator, transformator, condensor, pompen, bijbehorend leidingwerk. Bestemmingsplan Bereidheid tot aanpassen bestemming van de grond. Lanakerveld krijgt de bestemming Lichte bedrijven. Windturbines kunnen worden gerealiseerd aan de rand van het bedrijventerrein Lanakerveld, zodat de wieken deels over het agrarische gebied Zouwdal komen. Er is dan minder gronduitgifte nodig voor de realisatie van de windturbines. Grondprijzen Vanwege vertrouwelijkheid niet opgenomen in dit openbaar exemplaar. 4.2 Eisen en randvoorwaarden Eisen en randvoorwaarden zijn verwerkt in de paragrafen in hoofdstuk 7 waar zij per techniek nader worden uitgewerkt. De gemeente Maastricht legt geen begrenzing van de projectduur op. De gemeente Maastricht is bereid een recht van opstal en recht van erfdienstbaarheid te verlenen. 4.3 Wensenlijst Het is de wens van de gemeente Maastricht om de waterkrachtcentrales in de Duurzame Energiecentrale Limburg op te nemen. De productie van elektriciteit via de waterkrachtcentrale is asynchroon met die van zon en wind, en vrij constant in de tijd. Daarmee worden pieken in de elektriciteitsproductie vermeden, en is de equivalente basisproductie van elektriciteit minimaal gelijk aan de energiebehoefte van woningen. 4.4 Kies voor Maastricht Wij nodigen alle kandidaten uit om met de gemeente Maastricht, de Wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM) Belvédère en het Platform Energietransitie COOL Maastricht contact op te nemen en het enthousiasme, de daadkracht en de organisatiekracht binnen Maastricht te ervaren. Wij gaan verder dan één Duurzame Energiecentrale. Wij willen deze centrale inzetten om verder te kijken en uiteindelijk te komen tot een duurzame energievoorziening in Maastricht met meerdere duurzame energiecentrales. Wij nodigen u graag uit daarover mee te denken en de Maastrichtse kansen te benutten. Stakeholders zijn al verenigd en staan klaar om verdere initiatieven te omarmen en samen met u uit te werken. Duurzaamheid en het organiseren daarvan zit in de genen van Maastricht. Wij rekenen erop dat u dit in de komende tijd mag ervaren. En dat u samen met ons omschakelt. pagina 18

19 De ondernemers op de bedrijventerreinen zien de Duurzame Energiecentrale Limburg graag komen. Sonja Demandt Parkmanager Maastricht

20 5 Bod van de locatie-eigenaar Belvédère Wijkontwikkelingsmaatschappij

21 pagina 21

22 De Belvédère Wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM) ontwikkelt de Noordwest-entree van Maastricht. Het betreft de herstructurering van een gebied van 280 hectare (en is daarmee het grootste stedelijke herstructureringsgebied van Nederland) tot een hoogwaardig stedelijk gebied met bijzondere aandacht voor duurzaamheid. Belvédère WOM bezit het grootste deel van de niet-bebouwde grond in Belvédère. 5.1 Visie op duurzame energie Voor de eerste fase van de ontwikkeling van Belvédère is een energievisie geschreven. De resultaten daarvan worden nu in de praktijk uitgewerkt in projecten met restwarmtelevering van Sappi en photovoltaïsche zonnestroom op de daken van woningen. Aan een deel van de woningen wordt ook koude geleverd. Met deze uitwerking laat Belvédère WOM zien dat het duurzaamheid integraal in de gebiedsontwikkeling verweeft. In de volgende fasen van de ontwikkeling van Belvédère wordt die lijn voortgezet. Daarbij kan de Duurzame Energiecentrale Limburg (DECL) een rol spelen. Belvédère WOM profileert de herstructurering nadrukkelijk als duurzaam en energiezuinig. De DECL past perfect in deze visie en de uitvoering daarvan. 5.2 In de aanbieding Vanwege vertrouwelijkheid niet opgenomen in dit openbaar exemplaar. 5.4 Wensenlijst Belvédère WOM wil met de Duurzame Energiecentrale de nieuwe wijk stadsbreed op de kaart zetten. Belvédère WOM en de DECL trekken samen op in de profilering van de wijk en de centrale. 5.5 Kies voor locatie Belvédère In Belvédère is voldoende ruimte aanwezig om de Duurzame Energiecentrale Limburg te realiseren. Wij bieden de volgende locaties: Terrein nabij Belvédère-berg en Bowie: biomassa (enkele delen van dit gebied zijn archeologisch attentiegebied); Dakvlak in Belvédère Maastricht: zon PV op scholen, woningen, Timmerfabriek en Informatiecentrum; Infocentrum Belvédère is tevens informatiecentrum DECL. De welstandseisen voor de terreinen naast Belvédère-berg en Bowie zijn B1 (vergelijkbaar met de huidige bebouwing). Op de tekening van pagina 35 zijn de locaties aangegeven. 5.3 Eisen en randvoorwaarden Eisen en randvoorwaarden zijn verwerkt in de paragrafen in hoofdstuk 7, waar ze per techniek nader worden uitgewerkt. Gronden worden niet uitgegeven op de voorkeurstracés van de toekomstige ontsluitingsweg. pagina 22

23 Belvédère is de plek waar de Duurzame Energiecentrale Limburg kan komen. En wat ons betreft zal komen. Martin Huijnen Directie Belvédère WOM

24 6 Bod van de locatie-eigenaar Nazorg Limburg

25 pagina 25

26 Nazorg Limburg is eigenaar van 20 hectare grond op de stortplaats in het noorden van Belvédère. Nazorg Limburg beheert de stortplaats. 6.1 Visie op duurzame energie 6.4 Wensenlijst Nazorg Limburg zoekt speciale (duurzame) toepassingen voor de gronden op de stortplaats. Die gronden kunnen voor speciale doelen worden gebruikt. Opties zouden kunnen zijn het telen van snelgroeiende biomassa, bijvoorbeeld olifantsgras en wilgentenen, het plaatsen van zonnecellen of een combinatie van beide. 6.2 In de aanbieding Vanwege vertrouwelijkheid niet opgenomen in dit openbaar exemplaar. 6.3 Eisen en randvoorwaarden Het is de wens van Nazorg Limburg om gezamenlijk met de exploitant van de biomassacentrale snelgroeiend biomassa op te werken tot bruikbare biomassa voor de centrale en hoogwaardige biomassa te produceren als product dat kan worden afgezet in de markt. Het bedrijf Bowie kan en wil een rol spelen bij het afzetten van de biomassa, bijvoorbeeld in de vorm van biohoutskool. 6.5 Kies voor locatie Nazorg Limburg Op de stortplaats is veel ruimte beschikbaar voor een zonne-energiecentrale. Het terrein bestaat uit 20 hectare en ligt hoger dan de stad. De zonne-energiecentrale is vanuit veel plaatsen in de stad zichtbaar. Het telen van snelgroeiend biomassa op de stortplaats is bovendien een milieuvriendelijke aanwending van de stortplaats, en geeft uitstraling aan het biomassaproject van de DECL. Bij het gebruik van de grond moet rekening worden gehouden met het feit dat de toplaag op de stortplaats bestaat uit 1 meter schone grond. Nazorg Limburg legt geen begrenzing van de projectduur op. Nazorg Limburg is bereid een recht van opstal en recht van erfdienstbaarheid te verlenen. pagina 26

27 Wij leveren graag biomassa uit de regio Maastricht, voor de regio Maastricht. John van Haeff Attero

28 7 Het bod uitgewerkt per duurzame energietechniek

29 pagina 29

30 7.1 Zon Zon PV is de meest zichtbare optie die grote uitstraling geeft aan de DECL. Daarom biedt de gemeente Maastricht diverse mogelijkheden voor het plaatsen van de zonnecellen: geclusterd, gedifferentieerd of een combinatie daarvan. Zie voor de locaties de artist s impression in paragraaf 10.1 (bijlage 1). Geclusterde PV De mogelijkheid om geclusterd PV te realiseren is aanwezig op de voormalige stortplaats van Maastricht. Deze heuvel is zichtbaar vanaf Maastricht en geeft daarom grote uitstraling aan de Duurzame Energiecentrale Limburg. Nazorg Limburg is eigenaar van 20 hectare grond die tegen een erfpacht van 0,60/m 2 per jaar beschikbaar is. PV op de stortplaats is zichtbaar vanuit de stad Maastricht. Er is ruim voldoende ruimte beschikbaar voor de volledige zonnecentrale. Gedifferentieerde PV Door PV de stad in te brengen wordt het educatieve aspect van de DECL benadrukt. De gemeente Maastricht biedt daarom de volgende mogelijkheden om PV dicht bij de bevolking van de stad te brengen: PV op daken van fabrieken van Ciba, onderdeel van BASF.; Transparante PV op daken van de Timmerfabriek of Infocentrum Belvédère; PV op daken van de woningen op het Sphinxterrein of het terrein Nutsbedrijven. SDE subsidie is al verkregen voor 150 kwp PV op daken van woningen op het Sphinxterrein in Belvédère; PV op gemeentelijke scholen (40 scholen maal gemiddeld m2 dakvlak biedt voldoende voor de centrale); Universiteit Maastricht ( m 2 dakvlak). De Universiteit Maastricht stelt het dakvlak kostenneutraal ter beschikking. De universiteit is aanbestedingsplichtig voor de inkoop van elektriciteit. De universiteit staat open voor het uitwerken van de vorming van een joint venture (inbreng kapitaal in de vorm van dakvlak), waardoor het mogelijk wordt de stroom (mede) zelf te produceren en af te nemen. Locatie Voor de locaties op Belvédère geldt het volgende: Voor zover de zonne-energiecentrale binnen de bestemming Handel en industrie van het Uitbreidingsplan in hoofdzaken Maastricht uit 1953 wordt gerealiseerd en voldoet aan de voorschriften op grond waarvan geldt dat bouwwerken maximaal 15 meter hoog mogen zijn en de bebouwingsdichtheid max. 80% mag bedragen, past deze binnen het vigerende bestemmingsplan en is een planologische procedure niet noodzakelijk. Coalities Mogelijke coalities zijn: Gegadigde voor de levering van de cellen en ondersteuning bij verkennen mogelijkheden geschikt dakvlak (Energiebau Maastricht); Belvédère WOM dakvlak op de Timmerfabriek en nieuwe woningen op de terreinen van Sphinx en Nutsbedrijven; Ciba Maastricht, onderdeel van BASF, voor PV op daken met voldoende draagvermogen; Gemeente Maastricht eigenaar 40 basisscholen (dakvlak m 2 ); Universiteit Maastricht (ter beschikking stellen van dakvlak van gebouwen met m 2 dakvlak en eventueel uitwerken van de vorming van een joint venture); Infocentrum voor kennisoverdracht en educatie (geringe, maar educatieve hoeveelheid zonnestroom); COOL Maastricht; Burgerparticipatie. Een combinatie van mogelijkheden kan uiteraard ook. pagina 30

31 7.2 Wind Het bedrijventerrein Lanakerveld is in beeld voor deze optie. Daar kunnen de benodigde windturbines worden geplaatst en is een lijnopstelling van turbines mogelijk. Een landschappelijke inpassingsstudie is verricht. Aan Belgische zijde staan al vier windturbines. Het is zelfs mogelijk en gewenst om in internationale samenwerking de bestaande Belgische windturbines enerzijds en de beoogde Maastrichtse windturbines anderzijds in een volledig raster te realiseren. Zie voor de locatie de artist s impression in paragraaf 10.1 (bijlage 1). Windturbines worden ten noorden van Belvédère in een carré geplaatst met de vier molens aan de Belgische zijde. Er is voldoende ruimte op het terrein Lanakerveld. De windturbines kunnen aan de rand van het bedrijventerrein tegen het agrarisch gebied worden geplaatst. Dat vermindert de benodigde gronduitgifte op het bedrijventerrein. De windturbines zijn via een speciale weg te bereiken voor onderhoud en bezichtiging. Voor de realisatie van het windmolenpark is al het nodige voorwerk verricht: In een recent uitgevoerde peiling onder de bevolking van Maastricht is gebleken dat de bevolking positief staat tegenover uitbreiding van het windmolenpark aan de westzijde van de stad tegen de grens met België; Er is een positief preadvies van de landelijke Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW); Er is een positief preadvies van de Luchtverkeersleiders Nederland (LVNL); Er is een positief welstandsadvies van de Welstands- En Monumentencommissie. Coalities Mogelijke coalities zijn: Gemeente als vergunningverlener; Gemeente als eigenaar van de grond op Lanakerveld; Afnemers van stroom (MOSA, mits goede prijs); COOL Maastricht; Burgerparticipatie. pagina 31

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Bio energiecentrales Eindhoven

Bio energiecentrales Eindhoven Bio energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Projectmanager Gemeente Eindhoven Maart 2009 Inhoudsopgave 1. Duurzame energie op lokaal niveau 2 Activiteiten op lokaal niveau 3. Bio energiecentrales in

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark bij de Spinder te Tilburg; 2. Kaders vast te stellen

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen 15 januari 2014 Roy Ellenbroek Sander Kooper Ter herinnering: handreiking vs. TAB-project Presentatie: kritieke

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT PUBMCREüC RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1121476 Datum: 6 mei 2014 Behandeld door: M.C. Deinum Afdeling / Team: RO/ROB Onderwerp: Project Solar Campus Purmerend, instemmen met

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 1 Inhoud Duurzame energie in Weert POL en samenwerking Uitgangspunt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie Sociale Windenergie & Windenergie langs de A16 1 Ons idee Samen Sociale Windenergie realiseren door samenwerking lokale initiatieven in Zundert?? 2 Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie Champignon kwekerij t Voske Klimaatneutraal door Duurzame energie Jan Gielen Manager / Specialist Klimaat & Energie DLV Plant MUSHROOMS E-mail: j.gielen@dlvplant.nl 1 Onderwerpen Schone en Zuinige Paddenstoelensektor:

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen

Visie op Sociale windenergie. Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Visie op Sociale windenergie Burgerinitiatief Duurzaam Drimmelen Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR Duurzaam Drimmelen wil duurzaamheid in gemeente Drimmelen vergroten Ecologisch,

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland.

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland. Uitnodiging Energiek Gelderland Gelders debat 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen www.gelderland.nl/geldersdebat Provinciale Staten van Gelderland gaan graag met u in

Nadere informatie

Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie

Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie Doelstelling thema bijeenkomst: Inzicht in ontwikkelingen bij overheid, industrie en agrarische sector Inzicht in kansen voor synergie

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

INHOUD. 1. Het project. 2. De organisatie. 3. Vragen en hoe verder INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN

INHOUD. 1. Het project. 2. De organisatie. 3. Vragen en hoe verder INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN ALEX DE MEIJER INHOUD 1. Het project INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN 2. De organisatie WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN 3. Vragen en hoe verder Transitie naar duurzaam en lokaal 1. Energie besparen! 2. Van fossiel

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Het Lokaal Duurzaam Energiediensten Bedrijf

Het Lokaal Duurzaam Energiediensten Bedrijf Het Lokaal Duurzaam Energiediensten Bedrijf Waarom? Duurzaam omgaan met Energie: Security of Supply, Leveringszekerheid voor de toekomst Economie, Klimaat en Milieu, Sociaal, Betaalbaarheid in de toekomst

Nadere informatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie Manifeste lokale woningbehoefte Vraag zoekt locatie 10-3-2015 Inleiding In de gemeentelijke Visie op Wonen en Leefbaarheid (2012) is uitgesproken dat de gemeente in principe in alle kernen ruimte wil zoeken

Nadere informatie

Peter Huijs/Yvonne de Graaf Afdeling. Naam en telefoon. Portefeuillehouder

Peter Huijs/Yvonne de Graaf Afdeling. Naam en telefoon. Portefeuillehouder Onderwerp De keuze van de gemeente uit de mogelijkheden om het windpark Elzenburg/De Geer te realiseren als begin 2016 wordt besloten om het proces hiervoor voort te zetten. Datum 2 september 2015 Naam

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Vergadering : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 Plaats : Harderwijk Opdrachtgever : Provincie Gelderland Project :

Nadere informatie

Lokale energiecoöperatie

Lokale energiecoöperatie Lokale energiecoöperatie Stuwende kracht achter de de duurzame energietransitie van onderaf 1 Inhoud I. Visie II. De Energie Coöperatie III. Eemflow Energie VOF 2 Van Klimaat beleid naar Energie transitie

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines?

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines? Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Groningen PVV Groningen wil niet dat er Ik sta hier niet achter windturbines in bewoond gebied komen! PVV Heel belangrijk PVV Groningen

Nadere informatie

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Van warme douche, autorit en vliegvakantie tot het verwarmen van ons huis: alles wat we in ons dagelijks leven doen, leidt tot uitstoot van broeikasgassen.

Nadere informatie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie

Ontwikkelstrategie Lammenschansdriehoek, Gemeente Leiden (februari 2013) Ontwikkelstrategie (februari 2013) Ontwikkelstrategie Lammenschans, Leiden in opdracht van: Gemeente Leiden februari 2013, Amsterdam Kerkstraat 204 1017 GV Amsterdam Postbus 15550 1001 NB Amsterdam Soeters Van Eldonk architecten

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2013/4543 Registratiedatum: Afdeling: Leefomgeving Agendapunt: 49-Va-09 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Windpark gemeente Kranenburg (DE) Besluit: Kennis te nemen van

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Windturbines De Grift Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In dit voorjaar heeft de Raad van State

Nadere informatie

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 OPINIERONDE 2 oktober 2014 Agendapuntnummer: 6 Raadsvergadering 16 oktober 2014 Onderwerp: Sociale randvoorwaarden windenergie Registratienummer: 14int03080 Casenr:

Nadere informatie

Ontwerpbesluit omgevingsvergunning voor de activiteiten planologische afwijking van het bestemmingsplan en bouwen

Ontwerpbesluit omgevingsvergunning voor de activiteiten planologische afwijking van het bestemmingsplan en bouwen Ontwerpbesluit omgevingsvergunning voor de activiteiten planologische afwijking van het bestemmingsplan en bouwen Burgemeester en wethouders hebben op 30 mei 2012 van Grinie B.V., Broek 1C, 5446 PS Wanroij

Nadere informatie

B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe

B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe B-107 Green Deal Icoonproject recreatiegebieden en natuur Veluwe Ondergetekenden 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen, handelend als bestuursorgaan,

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011

Nota van B&W. Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie. mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari 2011 7 gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Kennisname Masterplan Nationaal Poldermuseum en uitstel realisatie Portefeuillehouder Steller Collegevergadering mr. A.Th.H. van Dijk E. Feij 11 januari

Nadere informatie

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn:

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn: 1 Aan: de Raad van de Gemeente Dordrecht dtv de raadsgriffier Postbus 8 3300AA Dordrecht c.c.: College van Burgemeester en Wethouders Dordrecht, 1 november 2011 Betreft: Stadslandbouw in Dordrecht Geachte

Nadere informatie

Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen

Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen Ondergetekenden: 1. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, mevrouw G. Verburg, handelend als bestuursorgaan, hierna

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project Blankenberge

ASPIRAVI. Project Blankenberge ASPIRAVI Project Blankenberge Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie verbruiken

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

www.begreenenergy.nl

www.begreenenergy.nl www.begreenenergy.nl Fueling the future Steeds meer consumenten en ondernemers zijn zich ervan bewust dat het tegengaan van klimaatverandering een verantwoordelijkheid is voor iedereen. De wereldwijde

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Draagvlak en participatie. Windcongres 6 oktober 2015

Draagvlak en participatie. Windcongres 6 oktober 2015 Draagvlak en participatie Windcongres 6 oktober 2015 Gerrit Modderkolk Procap adviseurs en projectmanagers Procap Procap adviseurs en projectmanagers - Voor ruimtelijke vraagstukken: haalbaar maken en

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel BESPAAR MET DE ZON

Initiatiefvoorstel BESPAAR MET DE ZON Initiatiefvoorstel BESPAAR MET DE ZON Noordenveld Voorstel 1. Het college opdracht te geven een aanbesteding uit te laten werken voor de plaatsing van zonnepanelen op de (daarvoor geschikte) gemeentelijke

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ)

Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ) Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ) (tussenstand 1 mei 2015) Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Achtergrond 186 PJ opgave ENERGIEAKKOORD VOOR DUURZAME GROEI Concrete afspraken

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Renewable Energy 2011

Renewable Energy 2011 Welcome Renewable Energy 2011 Tuesday 29 March Symposium about improving knowledge and expertise for renewable energy systems among local and regional policymakers. Duurzame energiecentrales Tuesday 29

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie