NVvOD Nieuwsbrief. Inhoudsopgave. Van het bestuur 2 Oproepen registratie- Commisie 3 Nieuws van de scholingscommissie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NVvOD Nieuwsbrief. Inhoudsopgave. Van het bestuur 2 Oproepen registratie- Commisie 3 Nieuws van de scholingscommissie"

Transcriptie

1 NVvOD NVvOD Editie 11 juli NVvOD Nieuwsbrief Voor jullie ligt wederom een goed gevulde zomerse nieuwsbrief. Ondanks de hoge werkdruk en de perikelen rondom de fusie is het toch weer gelukt om interessante informatie te verzamelen. In deze nieuwsbrief weer een plekje voor wetenswaardigheden vanuit het bestuur van de NVvOD en een verslag van de laatste scholingsdag in Sittard. Ik zal niet alles verklappen wat er in staat. Jullie kunnen zelf naar hartenlust gaan scrollen. Kortom namens alle redactieleden van deze nieuwsbrief wens ik jullie veel leesplezier en alvast een heerlijke zomervakantie. Namens de redactie Marianne de Jong Inhoudsopgave Van het bestuur 2 Oproepen registratie- Commisie 3 Nieuws van de scholingscommissie 4 Verslagen diverse scholingen 5 Interview Prof. R. Brand 13 Oude rotten 15 Even voorstellen 16 Interessante links 17 Serious Adverse Events in het digitale tijdperk 18 Colofon 19

2 Van het bestuur Zorg gewoon voor een goed team waar iedereen bereid is van de ander te leren en waar iedereen zijn kennis en kunde in kwijt kan maar ook fouten mag maken zegt professor Ronald Brand verderop in deze nieuwsbrief. Ik denk dat dit ook voor de commissies en het bestuur van de NVvOD geldt. En ik denk dat we er aardig in slagen zo n team te vormen. Wat is er weer veel werk verzet, ook door individuele leden die niet deel uit maken van een commissie of bestuur. We mogen trots zijn op wat er allemaal van de grond is gekomen de afgelopen jaren. Bedankt!! Alles om ons heen is aan verandering onderhevig, ook binnen de diverse datacentra. Voor sommigen pakt dit positief uit voor anderen weer iets minder. Een ieder heel veel succes in deze roerige tijden. Maar stilstaan is achteruitgaan en zoals in iedere vereniging zijn er ook bij de NVvOD mutaties. Het is moeilijk om in deze tijd energie in de vereniging te steken maar ik hoop toch dat er nog een aantal leden zijn die de commissies of het bestuur willen komen versterken. Graag een mailtje als je interesse hebt iets voor de vereniging te doen. Ook leden om een eenmalig evenement te organiseren of ondersteunen zijn van harte welkom. Verder zijn wij op zoek naar sponsoren die onze vereniging of een eenmalige scholing willen ondersteunen. We hebben al een verzoek gedaan aan diverse farmaceuten en niet zonder resultaat. Wie weet nog meer mogelijkheden / kandidaten? Wij horen het graag. Het fotoboek op onze website vind ik nog wat sober. Ook hiervoor een oproep: Wie heeft nog foto s? Help, ik vraag wel veel: actieve leden, sponsoren en foto s. Maar het is jullie beroepsvereniging, dus weer allemaal even de schouders eronder en het wordt alleen maar beter. Want nogmaals: stilstaan is achteruitgaan. Dea Storm, voorzitter NVvOD bestuur 2

3 Commissielid gezocht! Van de NVvOD Registratiecommissie Na het vertrek van Jan Lieverst uit de registratiecommissie is er een vacature ontstaan. Momenteel zijn er drie beoordelende leden, twee ondersteunende leden en een secretaresse actief in de registratiecommissie. We zoeken iemand met ruime ervaring in ons werkveld als lokaal datamanager, centraal datamanager en/of monitor (de drie vakgebieden met kwaliteitskaders). We vergaderen tweemaal per jaar in Utrecht. Je krijgt regelmatig aanvragen te beoordelen van collega s die zich willen (pre)registreren in een van deze drie beroepen. Volgend jaar komt daar ook het herregistratietraject bij. Elke applicant wordt door twee leden beoordeeld volgens de criteria van het kwaliteitskader. Eventuele bespreekgevallen komen in onze vergaderingen ter tafel. Wil je meewerken en denken in onze registratiecommissie, dan graag reageren bij ons secretariaat : Ervaren monitors gezocht! Binnenkort start de registratie voor centraal datamanagers en monitors. Voor de training van nieuwe monitors zijn wij op zoek naar ervaren monitors waar onze collega s door kunnen worden getraind. Het is de bedoeling dat bij vier monitorbezoeken van de applicant er begeleiding is door een ervaren monitor. De tijdbesteding zal ongeveer 15 uur begeleiding vragen. Het behelst een viertal bezoeken, waarbij de monitor eenmaal meeloopt, het 2 e bezoek voor- en nabespreekt en het 3 en 4 e bezoek alleen wordt nabesproken. Indien je je wilt inzetten voor het trainen van nieuwe collega s, graag een reactie naar Start registratie CDM en monitoren Per september 2011 gaan we de (pre)registratie voor CDM en monitoren openstellen. Tegen die tijd zullen ook de betreffende formulieren op de website van de NVvOD verschijnen. Anneke Huldij, voorzitter registratiecommissie IKNL-Amsterdam 3

4 Nieuws van de scholingscommissie NVvOD plenaire scholingsdagen, doel en doelgroep. Ingrid Mandjes, NVvOD scholingscommissie Tweemaal per jaar organiseert de NVvOD een plenaire scholingsdag voor alle leden. Het doel van deze dag is om een zo breed mogelijk programma neer te zetten zodat het voor zo veel mogelijk leden de moeite waard is om te komen. De organisatie ligt iedere keer in handen van een andere organisatie. Van oudsher werd dit gedaan door de diverse locaties van het IKNL, het IKZ, het ErasmusMC en het NKI-AVL. Omdat er de laatste jaren ook in diverse ziekenhuizen een eigen Trialbureau/ Datacentrum is ontstaan, zijn ook die groepen van harte uitgenodigd om een dag te organiseren. Aan deze oproep is inmiddels gehoor gegeven en we hebben al van een zeer succesvolle dag, georganiseerd door het Datacentrum Heelkunde, Leiden, mogen genieten. We vragen het organiserend centrum om onderwerpen en sprekers te kiezen uit hun regio. Als er centraal datamanagement wordt gedaan voor een landelijke studie, wordt aanbevolen om hiervan recente ontwikkelingen te presenteren. Er moet rekening gehouden worden met eerdere programma s (niet teveel overlap). Ook moet er met het plannen van een datum zoveel mogelijk rekening gehouden worden met de schoolvakanties, congressen en andere scholingen. Verder kunnen presentaties over nieuwe ontwikkelingen, nieuwe relevante wetgeving en studieresultaten op het programma gezet worden. Het programma dient mimimaal 4 uur effectieve scholing te bevatten. Suggesties voor programma onderdelen zijn altijd van harte welkom bij de scholingscommissie! Het voordeel van iedere keer een ander organiserend centrum is natuurlijk dat de last van de organisatie verdeeld wordt (iedereen die de organisatie wel eens heeft gedaan weet hoeveel werk het is!). Ook kijk je iedere keer eens bij een ander in de keuken en leer je zo de andere centra en datamanagers kennen. Nadeel is dat de reistijden bij iedere scholing voor iedereen verschillend zijn. Maak dus een bewuste keuze waar je wel of niet heen wilt gaan. Er is meer dan voldoende scholingsaanbod binnen en buiten de NVvOD om je accreditatiepunten te behalen. Kortom: kies voor een programma dat je aanspreekt, accepteer de reistijd en maak er een leuke en leerzame dag van! 4

5 Verslag Basisscholing Oncologie Datamanagement 2011 Tineke Kruijt, datamanager VUMC Op 16, 26 en 31 mei heb ik de basisscholing oncologie-datamanagement gevolgd. Het waren drie leerzame dagen waarin verschillende onderdelen van het datamanagement aan bod kwamen. De eerste dag bestond het ochtendprogramma uit een presentatie over klinisch onderzoek en de geschiedenis hiervan, het middagprogramma was een deel theorie over AE s en SAE s en hoe we dit in de praktijk moeten toepassen met veel praktijkvoorbeelden. De tweede dag ging het over GCP en ondanks dat het best taaie stof is, was het een interessante dag. De laatste dag hebben we geoefend met RECIST en in de middag bespraken we de praktijkopdracht. Bij de praktijkopdracht was het de bedoeling dat je meeliep met een andere discipline binnen het klinisch onderzoek. Er was veel variatie in afdelingen waarbij mensen hadden meegelopen en leuk om deze ervaringen te horen. Het wordt zo meer duidelijk wat ieder zijn taak is binnen het onderzoek. Het waren drie interessante dagen zeker als je net begonnen bent in het oncologiedatamanagement. Als je al wat langer werkzaam bent is een aantal onderdelen al bekend, maar dan krijg je wel de bevestiging dat je het toch goed begrepen hebt. NVvOD Scholingsdagen Centraal Datamanagement en Monitoring 23 en 24 mei Genzyme, Naarden Josien Kant, namens de organisatie van deze scholing: Op 23 en 24 mei organiseerde de scholingscommissie van de NVvOD twee cursusdagen voor de beginnende centraal datamanager en de beginnende monitor. Deze vond plaats in het kantoor van Genzyme in Naarden. Genzyme heeft deze dag kosteloos ondersteund met de locatie, de apparatuur en een uitstekende catering. Centraal datamanagement 23 mei was de dag voor de beginnend centraal datamanager. Het programma stond in het teken van een introductie in de wetten en regelgeving met daarnaast dagelijkse praktijk van de centraal datamanager. Wat is het belang van goed centraal datamanagement? Met welke wet- en regelgeving heb je als centraal datamanager te maken? Wat is een datamanagement plan? Hoe pas je dit toe in je werk? Hoe zien je werkzaamheden en het studieteam er uit? Welke problemen kun je tegenkomen? Hoe verloopt het contact met sites? Hiernaast waren 5

6 er ook presentaties over de statistische kant van centraal datamanagement en werd er een presentatie aan safety gewijd. Het programma was wat vol, sommige sprekers liepen wat uit en er waren enkele technische tegenslagen. Hierdoor was er tijdens de paneldiscussie aan het einde van de dag jammer genoeg niet veel tijd om alle vragen te bediscussiëren die door de deelnemers gedurende de dag konden worden voorgelegd. Monitoring Dinsdag 24 mei stond in het teken van de beginnende monitor. Ook hier werd de wet- en regelgeving besproken en werden de basisprincipes voor de monitor uitgelegd. De rol van de monitor en het opstellen en gebruiken van het monitorplan werden toegelicht en twee verschillende monitorplannen werden met elkaar vergeleken. Er werd verteld hoe een dag van een monitor er uit ziet en waar de monitor tijdens zijn visite alert op moet zijn. Tevens werd toegelicht hoe corrective actions gemaakt worden. Communicatie-training Omdat een monitor in de praktijk vaak tussen de opdrachtgever en de uitvoerder staat, heeft een monitor veel te maken met communicatie. Daarom stond de middag van deze dag in het teken van de communicatie en werd de theorie achter communicatie toegelicht. Externe trainers en acteurs begeleidden een rollenspel, geleid door de deelnemers van de cursus. Door middel van regietheater werd de ene acteur door de helft van de groep deelnemers aangestuurd als de monitor en de andere acteur door de andere helft als de arts/onderzoeker. De eerste opdracht was om de situatie te laten escaleren hoe kun je het als monitor helemaal verkeerd aanpakken en hoe zal iemand anders (in dit geval de arts) daarop reageren? De situatie liep volgens opdracht binnen de kortste keren volledig uit de hand, inclusief vijandig taalgebruik! De volgende opdracht was om de situatie juist in goede banen te leiden; hoe kan de monitor met zijn gedrag en verbaal de situatie in goede banen leiden? Erg leuk en leerzaam, ook voor mensen die niet direct met monitoren te maken hebben iedereen moet communiceren. Bovenstaande twee scholingsdagen zijn op de evaluatieformulieren gemiddeld beoordeeld met een ongeveer 7,5. Indien er deelnemers zijn die achteraf nog extra op- of aanmerkingen hebben over deze scholing, of NVvOD-leden die niet aan de cursus hebben deelgenomen maar hier wel ideeën over hebben, dan hoort de scholingscommissie dat graag. Op deze manier kan de NVvOD de cursus evalueren en vaststellen hoe deze cursusdagen in de toekomst kunnen worden vormgeven, hoe vaak een dergelijke training nodig zal zijn, en of er behoefte is aan scholing over een bepaald onderwerp binnen het centraal datamanagement en monitoren. En of er bijvoorbeeld behoefte is aan een cursus voor gevorderden. Stuur daarom je opmerkingen, ideeën en verzoeken naar de scholingscommissie van de NVvOD: 6

7 Middagprogramma scholingsdag Monitoring. Workshop communicatie & assertiviteit Gegeven door: Mw. Leanne Steeghs en Dhr. Franz Schwab, LSTC training en coaching Verslag gemaakt door een cursist. Het middagprogramma van de tweede dag bestond uit een workshop communicatie. Franz Schwab opende de workshop met tips en trucs om zekerder over te komen in je communicatie. De tips die uit een rollenspel tussen twee acteurs naar voren kwamen: Als je met je handen praat en je dus met je handen de ruimte pakt, dan neem jij op dat moment het initiatief in het gesprek (of je dit nou bewust doet of niet). Als er in dat gesprek geen of nauwelijks conflict is, is het wel zo handig om je armen laag of op normale hoogte te houden, dit behoort bij een normale communicatie. Als in het gesprek een conflict hoog oploopt zal je zien dat de armbewegingen ook hoog worden, dit dien je uiteraard te voorkomen. Let er op dat je tijdens het gesprek weliswaar met je handen praat maar dat je GEEN PEN in je handen houdt, dit staat namelijk autoritair. Door onzekerheid in het gesprek kun je tijdens het praten hoog gaan ademen: door die hoge ademhaling is er kans dat je stem hoger wordt of overslaat. Dit versterkt alleen nog maar meer je onzekerheid. Tip is om te grounden (= aandacht naar hoe je met beide voeten op de vloer staat en dat ook echt heel bewust voelen) en door je ademhaling naar je buik te halen. Probeer tijdens het gesprek gelijke ooghoogte te houden. Als de ander gaat staan, blijf dan niet zelf zitten of andersom. Als in een gesprek de stoelen recht tegenover elkaar staan lokt dat een confrontatie uit. Probeer altijd een hoek van 90 graden op te zoeken met je neus en knieën, ook als er geen ruimte is om de stoelen zo te zetten. Naast iemand gaan zitten nodigt uit om samen naar een probleem te kijken en kan indien mogelijk dus een oplossing zijn. Een actieve houding aannemen nodigt uit om hard te gaan werken, daar is dus niets op tegen behalve als het doel van je gesprek is dat jij de ander juist aan het werk wilt zetten. Op dat moment is het wellicht een idee om zelf juist iets meer naar achter te gaan zitten. Wees in een gesprek met een arts flexibel in je relatie maar stevig in je rol. Dit werd uitgelegd als: niet jij tegen ik, maar wij samen. Je eigen gevoel benoemen in een gesprek is wellicht lastig maar komt altijd krachtig over. Doe dat dan wel in de ik-vorm want met jij geeft mij het gevoel dat bereik je weinig. Daarna werd de groep in tweeën verdeeld en bleef ik bij de onervaren monitors olv. Leanne Steeghs. 7

8 Als eerste moesten we rondlopen met een hoge- en daarna juist met een lage status. Tijdens deze oefening werd opgemerkt dat je ondanks het lopen met een hoge status nog steeds wel mensen vriendelijk kunt benaderen. Om steviger over te komen in de communicatie naar anderen kun je letten op de volgende punten: Rechtop zitten / staan Lage rustige ademhaling Oogcontact maken Rustig praten Kordaat zijn en verkleinwoorden vermijden. Communicatie bestaat uit een onderstroom (= Relatie / Gevoel of emotie) en een bovenstroom (= Inhoud / Procedure). Een probleem in de onderstroom moet je ook daar oplossen en/ of benoemen. Zo niet dan zal de bovenstroom niet overkomen. Feedback naar een ander toe geef je in de vorm van de 3 G s 1. Gedrag -> objectief en feitelijk, in de ik-vorm 2. Gevoel -> In de ik-vorm 3. Gevolg -> Het effect 8

9 Verslag ATHOK-symposium dinsdag 17 mei 2011 Datamanager IKNL locatie Enschede Hoofdzaken in de hematologie. Inleiding: De Achterhoeks- Twentse Hematologische Oncologie Kring (ATHOK) bestaat uit een multidisciplinair samengesteld team van professionals dat in de regio Twente- Achterhoek betrokken is bij de zorg voor patiënten met een hemato- oncologische aandoening. Zij komen al jaren bijeen voor de regionale patiëntenbespreking. Spreker 1: Dr. Proot, neuroloog in Terneuzen, met een uiteenzetting over chemotherapie geïnduceerde polyneuropathie. Bij polyneuropathie zijn meerdere zenuwen aangedaan. Taken van deze zenuwen: Stimulatie van spieren ( Motorisch). Gevoel (sensibel). Autonome functie ( o.a. hart, gastro-intestinaal). Bepaalde chemotherapie kan dikke en dunne/kleine zenuwvezels aantasten. Een EMG kan alleen de dikke zenuwvezels testen. Pijn en temperatuursverandering worden veroorzaakt door de dunne kleine zenuwen. Dit begint bij de distale uiteinden handen, voeten en tenen. Waar moet een arts naar vragen: Pijn/branderig gevoel, Temperatuursverschil, Verdoofd gevoel, Evenwichtsproblemen ( dikke zenuwen aangetast), Kracht (dit is moeilijk na te vragen), Dronkemansgang ( is een graad 4 neuropathie). Ernstige neuropathie moet goed worden ingeschat en therapie moet hierop aangepast worden. Er zijn verschillende testjes om gradering te bepalen: Test temperatuurszin, met schijfjes op de huid, Pijnzin, met een Mexicaans wieltje over de huid, arm/bovenbeen/enkel (verschil in pijn arm en been laten uitdrukken in %), Dikke zenuwen testen, schrijf een cijfer met je vinger op de voet v/d patiënt, kan hij deze herkennen? 9

10 Stemvork aanslaan tot trilling, eerst op de hand en later ter hoogte van grote teen, verschil uit laten drukken in %, Reflexhamer, kniepees/achillespees als patiënt wordt afgeleid gaat test beter, Spierkracht, alle spieren evalueren, Evenwichtsfunctie, proef van Romberg, gaan staan, voeten iets uit elkaar, als patiënt meer wiebelt met de ogen dicht dan is de test positief. Ook op 1 lijn lopen en 10 seconden op 1 been staan. Polyneuropathie door: Thalidomide: Kan o.a. impotentie, constipatie en bradycardie veroorzaken. Veroorzaakt niet pijnlijke neuropathie. Het is een bilateraal/symmetrische/sensibele neuropathie. De duur is belangrijker dan de dosis en de leeftijd. Traag herstel: 25 % geneest volledig. 33% blijft klachten houden. Het wordt erger als Thalidomide niet wordt gestopt. Lenalidomide: Verloop is gunstiger. +/- 23 % krijgt klachten waarvan < 5 % een graad 3. Het is een milde tot matige neuropathie, vooral na eerdere neurotoxische medicatie. In combinatie met Bortezomib is het gunstiger. Bortezomib: 11-29% krijgt klachten, waarvan 54 % een graad IV. Bij subcutane toediening is dit minder namelijk 38%. Het begint 2 tot 3 maanden na start v.d. behandeling. Het is een pijnlijke polyneuropathie. Vincristine: +/- 60% krijgt klachten. Het is een niet pijnlijke sensorische en autonome polyneuropathie. Symptomatische behandeling: Dosisreductie of stoppen volgens protocol. Kinesie-therapie: dit is een verzamelnaam voor een aantal verschillende technieken, die allemaal met spiertesten werken. Magnesium supplementen. Vitamine supplementen (Vit. B1, Vit B12). Medicatie: antidepressiva, anti-epileptica, benzodiazepines. 10

11 Aandachtspunten rondom patiëntendossiers en klinische studies EINDHOVEN - Het EPD (elektronisch patiënten dossier) wordt in steeds meer ziekenhuizen in de IKZ- regio ingevoerd. Dit heeft consequenties voor de procedures omtrent de uitvoer van klinische studies. Op donderdag 21 april hebben de researchmedewerkers van de verschillende ziekenhuizen in de IKZregio zich verdiept in deze consequenties tijdens de bijeenkomst van de Trialparticipatiewerkgroep. Ilona van Rooy, trialverpleegkundige oncologie in het VieCuri Medisch Centrum, gaf een presentatie over onder meer de gevolgen van de overgang van papieren dossiers naar digitale dossiers, de organisatie en archivering van (essentiële) studiedocumenten en het gebruik van het EPD door interne en externe partijen. Lees verder op: Op 4 april werd het NVvOD - Symposium kwaliteitskader gehouden. Hier werden de nieuwe kwaliteitskaders Centraal Datamanager en Monitor gepresenteerd. Alle presentaties kun je nalezen op de website: Dutch Colorectal Cancer Group Landelijke samenwerking op het gebied van het colorectaalcarinoom SAVE THE DATE Jaarlijkse DCCGdag Datum: 4 november 2011 Locatie: Utrecht Tijd aanvang: uur 11

12 Scholingsdag Sittard dinsdag 24 mei Lidwina Wever, trialbureau NKI-AVL, Amsterdam Na een lange reis aangekomen in het ziekenhuis van de toekomst. Een prachtige entree en een geweldige ontvangst met koffie en Limburgse Vlaai. Met een gezelschap van ruim 50 mensen kregen we een gevarieerd programma voorgeschoteld. Een paar kijkjes in de keuken van de organisatie zelf, door dr. Erdkamp en twee researchnurses. Ten aanzien van de medisch-inhoudelijke praatjes sprongen voor mij de praatjes van drs. Brands over het multipel myeloom en van dr. Boersma over radiotherapie-studies er echt uit; zeer leerzaam, helder gebracht en uitermate relevant voor het dagelijks werk. Het ingelaste praatje over de farmaco-economie van de dure geneesmiddelen Herceptin en Bevacizumab was enorm interessant en geeft weer eens een hele andere kijk op de financiering van de gezondheidszorg. Herstel na kanker, een onderwerp waar we ons normaliter niet zo mee bezig houden, werd uitgebreid besproken door drs. Velthuis. Informatie over opzet en evaluatie van dat soort programma s, met tevens een aantal interessante filmpjes daarover. Een paar BOOG-studies werden besproken door drs. Vriens en daarbij tevens een pleidooi voor goede en snelle communicatie van toxiciteiten en resultaten om indien nodig studies bij te stellen of te stoppen. Een absoluut hoogtepunt was na een overheerlijke lunch- een rondleiding door het ziekenhuis van de toekomst. Robots, flexplekken, automatische kledinguitgiftepunten, hypermoderne patiëntenkamers en een prachtige inrichting en vormgeving. Een hele nieuwe wereld; ik heb echt ademloos rondgekeken. Ik bedank het IKNL voor een gevarieerde en inspirerende dag; het was de lange reis zeker waard! 12

13 Interview met professor Ronald Brand Lidwina Wever, Trialbureau NKI AVL Gegevens zijn de herinneringen in het geheugen van de wetenschap. Net als herinneringen worden zij herordend en in context geplaatst; worden zij gedeeld met anderen en gekleurd door ervaringen. Op gegevens worden oordelen gebaseerd; net als herinneringen, worden zij doorgegeven aan volgende generaties. Zonder herinneringen geen toekomst, zonder gegevens geen wetenschap. Via de mail hebben we contact gehad met professor Ronald Brand, sinds 2010 hoogleraar Good Research Data Management. Bovenstaand stuk is een citaat uit de inaugurele rede, uitgesproken op 18 juni De volledige tekst die zeker in relatie tot ons vakgebied- zeer aanbevelenswaardig is, is te lezen via de volgende link: Curriculum Vitae Na zijn promotie in de wiskunde aan het toenmalig Mathematisch Instituut in Leiden (1980) kwam Ronald Brand te werken bij de afdeling Medische Statistiek van het Academisch Ziekenhuis te Leiden. Tijdens zijn opleiding tot biostatisticus kreeg hij al gauw - in de praktijk van de statistische consultatie- belangstelling voor de vele aspecten van data management. Rond 1985 ontwikkelde hij al de eerste PC applicaties die het verzamelen van gegevens voor onderzoeker en statisticus gemakkelijker en betrouwbaar maakten. Wat houdt het in, om hoogleraar Good Research Data Management te zijn? Die term is gekozen door de wenselijkheidscommissie om te benadrukken dat het vak analoog is aan Good Clinical Practice, Good Research Practice etc. Kortom, de kunst van het goed uitvoeren van een onderdeel van het wetenschappelijk onderzoeksproces. Afgezien van het feit dat het ook erg leuk is om benoemd te worden, is het ook een goed signaal naar de beoefenaars van het vak data management. Vroeger werd dat nog wel eens als een zuiver administratief beroep gezien, als data entry. Zo langzamerhand weet men wel beter en erkent men de specifieke deskundigheid van de data manager. Een leerstoel Data Management is in die zin ook een afspiegeling van het feit dat zij tegenwoordig écht volwaardig lid van het wetenschappelijk team zijn. Persoonlijk betekent het voor mij niet heel erg veel verschil met vroeger. Ik was al +/- 25 jaar biostatisticus en was in die hoedanigheid al 13 keer als co-promotor opgetreden. Maar nu moet je dus opeens éigen promovendi begeleiden. Daarnaast natuurlijk de gewone management taken die er bij horen. De hoeveelheid werk zit hem echter meer in de groei van onze sectie Advanced 13

14 Data Management en de steeds verder gaande professionalisering dan in het hoogleraarschap als zodanig. Als biostatisticus was ik gewoon al gewend om met iedereen samen te werken en kende ik al heel veel onderzoekers. Wat zijn de raakvlakken met hetgeen wij -oncologie (centraal) datamanagers doen? Ik ben dus niet iemand die zelf (centraal) data management doet. Zelfs op mijn eigen afdeling wordt dat niet veel gedaan hoewel ik mij gelukkig mag prijzen met collega s die er wél heel veel van af weten en vroeger daar ook in ondergedompeld waren. Maar het is nu eenmaal zo dat mijn afdeling zich specialiseert in het ontwerpen en implementeren van de infrastructuur voor data management en slechts beperkt het eigenlijke data management uitvoert (zoals een TrialBureau dat doet). Wel proberen we heel goed te luisteren naar de ervaringen en wensen van de datamanagers om onze producten te verbeteren. Wij proberen de statistische en data management consultatie te versmelten zodat er één loket ontstaat, een plaats waar je terecht kunt voor alle methodologische vragen en problemen. Ook als lid van de CME van het LUMC heb ik natuurlijk veel ervaring met de (on)mogelijkheden in de praktijk van het trial data management. Maar er zijn heel veel mensen in Nederland die veel meer van het echte trial management af weten dan ik. De raakvlakken ontstaan waar we praten over het structureren van de data; hoe sla je ze op; hoe zorg je voor kwaliteitsbewaking; hoe zorg je dat ze straks ook goed analyseerbaar zijn etc. Citaat uit oratie: Good Research Data Management of GRDM is het vakgebied dat zich bezig houdt met het ordenen, opslaan, beveiligen en gereed maken voor analyse van medische gegevens. In dit doolhofvan regelgeving, privacybedreigingen, ICT-problemen en methodologische valkuilen dwaalt een driemanschap rond dat daar hand in hand uit probeert te komen: statisticus, datamanager en medicus. Zonder het overzicht van de datamanager over het doolhof aan gegevens, tast de statisticus hulpeloos rond. Als de moeizaam verkregen data niet (adequaat) geanalyseerd(kunnen) worden, raakt de datamanager meestal in een soort van postdatale depressie. Welke lessen kunnen wij leren van uw werk? Da s een lastige vraag. Dat hangt heel erg af van de situatie waarin je verkeert. Als je een geoliede organisatie hebt, die goede kwaliteit aflevert en bijdraagt aan goed en gepubliceerd onderzoek, tja, wat kan ik je dan vertellen? Maar misschien valt er iets te leren van onze benadering: keep it simple; laat je niet verleiden tot zeer complexe ICT oplossingen die handen vol geld kosten. Vrijwel alle problemen hebben redelijk eenvoudige oplossingen als je maar bereid bent er gewoon een tijdje over na te denken in plaats van meteen aan een oplossing te bouwen; vraag altijd aan anderen hoe zij iets aanpakken en probeer niet altijd zelf het wiel uit te vinden. Probeer generiek te werken, met investering in een aanpak die je in vele situaties kunt toepassen. Denk na over het héle traject van data verzameling: beschouw het niet als losse deeloplossingen maar zie het in samenhang; werk van achter-naar-voren: kijk wat het eindproduct moet zijn (bijv de analyse) en vraag je dan af wat daar voor nodig is en welke kwaliteit; dan hoe die data tot stand komen en daarna hoe je de opslag bouwt en tenslotte de logistiek van de verzameling van de data. Tja, en zo zou ik door kunnen gaan met talloze tips. maar dat gaat wat ver. Zorg gewoon voor een goed team waar iedereen bereid is van de ander te leren en waar iedereen zijn kennis en kunde in kwijt kan maar ook fouten mág maken. 14

15 Oude Rotten Ludy Valkenet, datamanager Trialbureau NKI- AVL In 1988 was ik een afgestuurde arts met een baby, en was ik van plan de huisartsenopleiding te gaan doen. Dit kon niet zomaar, er waren wachtlijsten en lotingen. Het was in die tijd (zie ook de vorige oude rot) heel moeilijk een baan te vinden, laat staan een die te combineren was met een gezin en ik was heel blij toen een jaargenoot mij tipte dat ze iemand zochten op het trialbureau van het Antoni van Leeuwenhoekhuis, per direct en parttime. Het was dan wel geen patientenzorg, maar toch, iets nuttigs in het kankeronderzoek wilde ik graag doen. Ik heb direct gebeld en werd meteen aangenomen. We waren destijds met zijn vieren, met 1 telefoon die hooguit drie keer per dag ging en waarmee zo nu en dan een patient gerandomiseerd werd bij de EORTC, soms in het Frans. Er stond 1 computer, een nieuwigheid, die de kaartenbakken met gegevens van trialpatienten verving en waarop we de follow-up van de patienten bijhielden. Verder waren er natuurlijk de handgeschreven randomisatie armen in gesloten enveloppen die we -puur hypothetischtegen het licht konden houden en hing er een schoolbord met de lopende studies gekrijt. Ik begon met de achterstallige on-study formulieren van verschillende EORTC studies en kreeg de lymphomen- studies erbij. Met steeds meer nieuwe trials erbij kwamen er een paar nieuwe collega s, maar het bleef ontspannen werken. Artsen hadden tijd om te komen buurten op het trialbureau, om de laatste aflevering van Medisch Centrum West door te nemen en daarna in het protocol te bladeren om uit te zoeken welk lab ze moesten afnemen bij hun volgende patiënt. Die huisartsenopleiding is er nooit van gekomen, wel kwamen er nog meer kinderen. Mijn medische kennis kwam goed van pas en het gepuzzel, de flexibele werktijden, het eigen tijd in kunnen delen en het contact met collega s, het beviel mij prima zo. Ook hadden we vanwege de SGDM leuke internationale datamanagersuitjes, zoals naar Nottingham of Hamburg. Ons trialbureau deelde een ruimte met de registratieafdeling. Wat nu niet meer voor te stellen is: er werd overal gerookt, ook aan het bureau. Later alleen tijdens de koffiepauze, daarna wel in aparte rookruimtes. Ook veel doktersjassen stonken naar rook en je kon soms aan die grote mappen met rontgenfoto s ruiken welke arts ernaar gekeken had. Op een goede dag kwam er een meneer langs om te zien wat ik had ingevuld voor een kleine antibiotica studie. Ik begreep eerst niet wat die man kwam doen, ik had alles heus wel goed ingevuld, zo moeilijk was die studie niet, dus waarom kwam hij dat checken? Dat bleek de eerste CRA te zijn en er zijn er nog zeer velen gevolgd. We begonnen met door de farmaceutische industrie gesponsorde fase I studies waarbij de monitors tot 1998 ongeveer niet in de status mochten kijken en wij de hele dag opgesloten zaten met de CRA in een kamertje om alles voor te lezen uit de status. Begin jaren 90 ging er een multicenter studie lopen waarvoor de sponsor een monitor zocht vanuit het AvL. Dat wilde ik wel proberen en samen met de datamanager, ook van het AvL, 15

16 trokken we het land door, alle deelnemende ziekenhuizen af. Ik reed met mijn collega- een man- mee en omdat ik zichtbaar zwanger was werden we overal waar we kwamen direct naar de afdeling verloskunde doorgestuurd. Ik vulde voor die studie ook zelf de crf s in en deed data entry en maakte de nieuwsbrief. Dat was afwisselend werk, maar achteraf gezien niet helemaal volgens GCP. Er waren nog geen informed consent formulieren en van een Investigator File kan ik me al helemaal niks herinneren. Wel was er toen al veel druk vanuit de sponsor te merken. Ik werd liever weer gewoon datamanager, in huis. Daar werd de fase I unit opgericht, er kwamen nog meer collega s en oio s en aio s en researchnurses en de ontwikkelingen gingen snel. We kregen Taxol en capecitabine en nog meer middelen in fase I studies die nu al jaren standaardbehandelingen zijn. Fase I studies waren aanvankelijk monocenter studies, met Fibonacci dose levels en vaste wachttijden tussen de levels. In 1998 ging ik een electronisch crf testen voor een firma, die durfde te beweren dat dat over een aantal jaar gewoon zou zijn. Aanvankelijk waren documenten die naast de crf s gemaakt werden bedoelt om de arts te stimuleren het protocol te volgen en meer patienten te includeren. Toxiciteitsstickers om in te vullen en samenvattingen voor in de status etc. Dit is echt veranderd, het aantal en hetsoort documenten die erbij gekomen zijn. En zoveel meer mensen als er nodig zijn om de inmiddels soms wel heel complexe studies te organiseren. Maar er zijn dan ook heel veel meer patienten die deelnemen aan een studie en dat er therapie op maat voor hen komt, daar gaat het toch om. Ik mag nog altijd graag een crf invullen, electronisch dan wel ouderwets. En ik hoop dat er nog veel meer collega s ooit oude rot worden.. Even voorstellen Ik ben Manon Wakker en per 1 maart 2011 begonnen als datamanager bij het IKZ. In 2003 heb ik de opleiding gezondheidswetenschappen afgerond. Tijdens deze opleiding heb ik bewegings-wetenschappen en bioregulatie gevolgd. Beide gericht op de relatie tussen gezondheid en ziekte. Mijn eerste baan vond ik bij het Maxima Medisch Centrum in de functie van beleidsmedewerker voor DBC s en registratie. Bij deze baan heb ik veel van de ziekenhuiscultuur leren kennen. De registratie en declaratie van een ziekenhuis is een groot proces, gevoelig voor landelijke wijzigingen en uitdagend om goed te laten verlopen. Dit waren ook de twee speerpunten waar ik me mee bezig hield in mijn functie. Niet iedereen staat in de rij voor een goede registratie.ik was verantwoordelijk voor een aantal specialismen en had daarbij veel contact met poliklinieken, secretariaten, specialisten en bedrijfsmanagers. Na 2 jaar ontzettend veel geleerd te hebben, miste ik iets in deze functie. Ik wist al langer dat ik affiniteit had met wetenschappelijk onderzoek. Bij het IKZ was ik dus aan het goede adres met een functie als datamanager. Juist het uitzoeken, opzoeken en controleren van de data is wat ik interessant vind om te doen. Het moet zorgvuldig gebeuren en daar gaat tijd in zitten ben ik inmiddels wel achter. Na 2 maanden datamanagement heb ik slechts een indruk gekregen van het werk en basiskennis opgedaan, maar dit heeft me alleen maar enthousiaster gemaakt! Zodra je de studies, oncologie kennis en het werk onder de knie begint te krijgen, wordt ik alleen maar meer nieuwsgierig naar wat ik nog allemaal ga doen. Van DBC registratie naar trial registratie.ik ben tevreden over mijn genomen keuze! 16

17 Interessante links Persbericht Eerdere inzet palliatief team leidt tot betere en goedkopere zorg Plexus-onderzoeksrapport Kosten-batenanalyse voor gespecialiseerde palliatieve zorg in de tweede lijn, dat het IKNL door het onderzoeksbureau Plexus heeft laten uitvoeren. Beste leden, Een aantal mensen hebben wat vragen over hoe het toch gaat met het kinderkankerziekenhuis. Wel nu, hier de nieuwsbrief van maart. Geinteresseerden kunnen zich via de website inschrijven voor de nieuwsbrief. Groeten, Jan Lieverst zie ook 17

18 Serious Adverse Event melden in het digitale tijdperk Nu Online voor SKION studies. Vanaf het moment dat Good Clinical Practice ingevoerd werd in Europa, zijn onderzoekers ook geconfronteerd met het fenomeen SAE melding. Iedereen is doordrongen van het belang van het melden van SAE s voor zowel de veiligheid van de deelnemers aan clinical trials als voor de kwaliteit van de desbetreffende clinical trials. Echter, vanaf het begin van SAE meldingen worden de onderzoekers geplaagd door het feit dat de verschillende sponsoren (sponsor zoals bedoeld in ICH-GCP) verschillende formulieren gebruiken voor het melden van SAE s. Soms kunnen ook verschillende trials van dezelfde sponsor verschillende formulieren hanteren, terwijl de internationale safety databases (bv Eudravigilance en CIOMS) een vaste set met gegevens per SAE vragen. De methode van melden is sinds 1992 vrijwel ongewijzigd: het faxapparaat. Bij het uitvoeren van klinisch wetenschappelijk onderzoek bij patiënten in een ziekenhuis geeft dit altijd knelpunten. Het bedoelde formulier is niet te vinden. Men moet wennen aan de lay-out van het formulier (zeker als het een trial betreft met sporadisch een SAE). Waar is de fax? Waar moet de fax naar toe? Staat het nummer nu wel of niet op het formulier? etc. Kortom veel zaken die beter gestroomlijnd kunnen worden. In het tijdperk van Internet lijkt de oplossing voor de hand liggend, maar moet wel aan wet- en regelgeving voldaan worden. Deze uitdaging is door de Stichting Kinderoncologie Nederland (SKION) samen met de mensen van de afdeling Medische Statistiek van het LUMC ( ProMISe ) opgepakt en het resultaat is een via internet in te vullen SAE meldingsformulier voor alle SKION protocollen. Het SAE formulier is hiermee niet alleen eenduidig beschikbaar voor de lokale arts/onderzoeker, ook het safety desk management en de input van de Principal Investigator (SUSAR beoordeling) wordt binnen het ProMISe systeem afgehandeld. En dit alles voldoet aan de NEN7510/7511 norm en is ICH-GCP en FDA CFR21 part 11 compliant. Op vrijdag 11 maart 2011 is het SAE meldsysteem operationeel gegaan na een lange periode van intensief testen. Het SAE systeem kan ook de verplichte rapportages voor METC en Bevoegde Instanties conform de WMO produceren. De automatische melding van SUSAR s naar Toetsing online van de CCMO staat op het wensenlijstje en is zeker haalbaar. Hiermee is een volwaardig systeem opgeleverd wat tot vereenvoudiging van SAE meldingen moet leiden en efficiëntie. Het melden van SAE s op deze wijze is een primeur in Nederland. Project team: Sectie Advanced Data Management LUMC ( ProMISe ) Joke Zijdenbos Senior Data Analist Ronald Brand Professor of Good Research Data Management SKION Hester de Groot Trialmanager Jan Lieverst Hoofd Trialbureau Final live testing: Afdeling kinderoncologie EKZ-AMC Merian van Overveld Senior Datamanager Ria Koolma Senior Datamanager 18

19 NVvOD Secretariaat Nieuwsredactie : Trialbureau IKNL, locatie Utrecht p/a UMCU, Huispost F02.126, Postbus GA Utrecht. Telefoon: Fax: Redactieleden: Lidwina Wever (NKI AvL) Marianne de Jong (IKNL locatie Utrecht) Ciska de Ruijter (IKNL locatie Utrecht) Astrid Geertsen (Trialbureau IKNL locatie Nijmegen) Editie 12 van deze nieuwsbrief verschijnt rond: 1 oktober2011 Deadline voor het aanleveren van stukken: 15 september 2011 Kopij aanleveren via: 19

Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie datamanager

Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie datamanager Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie datamanager 1. Gegevens aanvrager Naam + Voorletters:... Adres:... Postcode + Woonplaats:.... Geboortedatum:.... Geboorteplaats:.... Werkzaam bij: Organisatie +

Nadere informatie

Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie monitor

Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie monitor Aanvraagformulier REGISTRATIE oncologie monitor 1. Gegevens aanvrager Naam + Voorletters:... Adres:... Postcode + Woonplaats:.... Geboortedatum:... Geboorteplaats:... Werkzaam bij: Organisatie + Afdeling:...

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD. Maart 2011

INFORMATIEBLAD. Maart 2011 INFORMATIEBLAD AANMELDING TRIALBUREAU/DATACENTRUM Maart 2011 Kanker zo snel mogelijk terugdringen en onder controle brengen. We zijn er voor mensen die leven met kanker en de mensen die met hen samenleven.

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure SOP: V9 Initiatievisite Auteur Naam: Functie instelling/afdeling Judie van den Elshout Staffunctionaris Wetenschapsbureau Wetenschapsbureau / Cluster Leerhuis Handtekening:...

Nadere informatie

Gedigitaliseerd onderzoek..

Gedigitaliseerd onderzoek.. Gedigitaliseerd onderzoek.. ITC Validation Consultants an extra measure of Quality Frans Leijse Managing Director GSK Global QA-eCompliance Manager Adviseurs voor.. GxP compliance van ICT Systemen Computer

Nadere informatie

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle (Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle Take home message Ga op zoek naar wat mensen drijft en sluit daarbij

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren. www.bureauspraakwater.nl

Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren. www.bureauspraakwater.nl Trainingsbrochure: Overtuigen, spreken en presenteren www.bureauspraakwater.nl Overtuigen, spreken en presenteren INHOUD VAN DE TRAINING Deze training combineert de meest waardevolle aspecten van onze

Nadere informatie

website www.nvmetc.nl

website www.nvmetc.nl Verslag NVMETC secretarissenoverleg 19 juni 2014 1. Opening en vaststelling agenda Dhr. Davids geeft aan, dat een belangrijke reden van dit secretarissenoverleg is, dat we van elkaar horen wat er speelt

Nadere informatie

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Maastricht UMC-Holding MUMC-Holding CTCM BPCM MI Groningen Utrecht Nijmegen

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U4 Registratie /randomisatie procedure Distributielijst : STZ Datum : 19-06-2014 Revisiedatum : 19-06-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum

Nadere informatie

vrijdag 18 maart 2016

vrijdag 18 maart 2016 9 e Nascholing Hematologie voor verpleegkundigen en andere disciplines PROGRAMMA vrijdag 18 maart 2016 Locatie: Onderwijscentrum Erasmus MC Dr. Molewaterplein 50 3015 GE Rotterdam Inlichtingen: Mevrouw

Nadere informatie

Presenteren & Promoveren 2014

Presenteren & Promoveren 2014 Presenteren & Promoveren 2014 Een training voor promovendi De dissertatie is af. Het was een klus, maar de manuscriptcommissie heeft haar goedkeuring gegeven. De datum voor de promotie is al weken bekend.

Nadere informatie

52 responses in 260 results

52 responses in 260 results Van: Secretariaat Vrouw&Zorg Onderwerp: Evaluatie CTG Scholingsdag --3 Datum: 3 februari 4 9:5:45 GMT+: EVALUATIE CTG scholingsdag -3 No data to display. Huidige functie 5 responses

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld:

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Kunststof matje versus geen matje voor navelbreuken: een dubbel blind, prospectief gerandomiseerd onderzoek Engelse titel: Mesh versus suture

Nadere informatie

5 praktische tips voor waardevolle evaluaties

5 praktische tips voor waardevolle evaluaties 5 praktische tips voor waardevolle evaluaties Maak de waarde van jouw training zichtbaar en meetbaar! Ingrid Bijl Training & Development Consultant Inhoud Waarom evalueren?... 3 Tip 1 Evalueer alleen wat

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek Monitoring van Investigator Initiated onderzoek V1.0 Angela Vlug Clinical Research Bureau VUmc Wat is een IIS (volgens de NFU) Onderzoek waarvoor de raad van bestuur van een (universitair) medisch centrum

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012.

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. In totaal legden 42 mensen deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : Heb je dit schooljaar contact gehad met Kans? Ja 90.48% Nee 9.52% Statistieken

Nadere informatie

De rol van de verpleegkundige binnen Medischwetenschappelijk

De rol van de verpleegkundige binnen Medischwetenschappelijk De rol van de verpleegkundige binnen Medischwetenschappelijk onderzoek Moderator Mevr. R.C.A. Veldhoen-Tijben 1st author / speaker Miriam Gelderloos Co-author Erna Helmantel Belangenverklaring In overeenstemming

Nadere informatie

In de volgende paragraven worden de zes fases in de methodiek toegelicht:

In de volgende paragraven worden de zes fases in de methodiek toegelicht: Adoptiemethode Om een verandering in werkgedrag op een juiste manier bij mensen te bewerkstelligen kan gebruik gemaakt worden van onderstaande methodiek. De methodiek is opgebouwd uit zes fases met als

Nadere informatie

Ouderenzorg en UKON in beweging

Ouderenzorg en UKON in beweging EVALUATIE symposium 204 Ouderenzorg en UKON in beweging Deelnemers Totaal aantal aanmeldingen: 346 32 UKON 4 Radboudumc 2 overig (+8 alleen middag) Totaal aantal deelnemers: 332 Aanmeldingen: Verzorgende

Nadere informatie

Spreek tot de verbeelding

Spreek tot de verbeelding De beste training; spreken met PowerPoints Unieke training pakt alle aspecten voor inspirerende presentaties Voor wie - sprekers - Directeuren - Managers - Adviseurs - jou Wat - Presenteren van plannen

Nadere informatie

Hiermee kun je je aanmelden voor een individuele presentatiecoaching op een door jouw gewenst dagdeel: ochtend middag avond

Hiermee kun je je aanmelden voor een individuele presentatiecoaching op een door jouw gewenst dagdeel: ochtend middag avond Hiermee kun je je aanmelden voor een individuele presentatiecoaching op een door jouw gewenst dagdeel: ochtend middag avond Spies&Spreken biedt je graag een vaardighedencoaching aan op het gebied van presentatie

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Communiceren met de achterban

Communiceren met de achterban 1 Communiceren met de achterban Je wilt weten hoe je het beste communiceert met de achterban. Je wilt direct aan de slag en snel resultaten. Je hebt een hoe-vraag. Zoals iedereen. Maar als je werkelijk

Nadere informatie

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg Ideale site ideale samenwerking in clinical trials 3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg MICROSOFT CORPORATION

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Geachte heer, mevrouw, Bij u is vastgesteld, dat er mogelijk sprake is van een perforatie (gaatje) van de dikke darm ten gevolge van divertikels (uitstulpingen).

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management]

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management] Keuzeverslag Mijn keuze is [IT Management] Studentnaam : Onno van Gijssel Studentnummer : 500664958 Klas : IP110 Emailadres : onno.van.gijssel@hva.nl Datum : 01-11-2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U9 Monitoren Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Hoofdstuk Versiedatum Hoofdstuk

Nadere informatie

Overzicht aandachtspunten voor de organisatie van evenementen

Overzicht aandachtspunten voor de organisatie van evenementen Overzicht aandachtspunten voor de organisatie van evenementen Het Duisenberg Gebouw met haar prachtige Plaza en onderwijsruimtes is een uitstekende plek voor studenten, staf en externen om een evenement

Nadere informatie

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied van klinisch onderzoek, registratie, bijwerkingenrapportage

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U?

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? Nadine Köhle, MSc. Contactdag Stichting Olijf 3 oktober 2015 Garderen EVEN VOORSTELLEN ACHTERGROND KANKER HEB JE NIET ALLEEN! 4 ACHTERGROND IMPACT VAN DE

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo werkplaats Twente, fase 2 Praktijk 2: Bundeling van diensten op het gebied van welzijn, informele zorg en formele zorg Toegang tot de Wmo Evaluatierapport

Nadere informatie

#3. Zuidwest drenthe in beweging.

#3. Zuidwest drenthe in beweging. APR 2012 NIEUWSBRIEF ONDERSTEBOVEN Naar een klantgerichte organisatie met kleinschalige teams #1. Ondersteboven gaan is: van en met elkaar leren! Het lijkt misschien een vorm van een Loesje (Liefde is:

Nadere informatie

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur Juni 2015 Interview Jeannette van Capelleveen Het Tijdschrift voor Verloskundigen is in april vernieuwd en de klinisch verloskundigen hadden de eer om in het eerste nummer een hoofdrol te spelen. In diverse

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Plan: Bij het Christiaan Huygens College mogen 4-VWO leerlingen een aantal dagen meelopen bij een bedrijf

Nadere informatie

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor augustus 2008 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database Inhoudsopgave NCTD Monitor 2008 Samenvatting en conclusies 5 Inleiding 7 Monitor 2008 9 Overall

Nadere informatie

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Ervaringen en aanbevelingen op het gebied van datamanagement Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Introductie Onderzoekers in zes pilotprojecten hebben

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: O3 Ontwikkelen, implementeren en beheren van SOP s Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Gebruik van het dossier We zien dat er een aantal mentoren al gebruik maken van Het Dossier. Complimenten daarvoor.

NIEUWSBRIEF. Gebruik van het dossier We zien dat er een aantal mentoren al gebruik maken van Het Dossier. Complimenten daarvoor. NIEUWSBRIEF December Mentorschap Midden-en Noordoost Brabant 2015 Editie 2 Jaargang 1 Hierbij ontvangt u de nieuwe nieuwsbrief van het Mentorschap Midden -en Noordoost brabant. Hiermee houden wij u op

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

TRAINING WERKBEGELEIDING

TRAINING WERKBEGELEIDING TRAINING WERKBEGELEIDING Door Martje Kuijlenburg Student no: 500618854 Jaar 3 Hogere Beroepsopleiding Verpleegkunde In opdracht van: de Hogeschool van Amsterdam Docent: Yvonne van Marle INHOUDSOPGAVE Inleiding...

Nadere informatie

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen!

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! Meld u nu aan voor de Regiotour 2015: Versterk elkaar! In het najaar 2015 trekt het bestuur weer het land in

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U10 Audit Distributielijst : STZ Datum : 19-06-2014 Revisiedatum : 19-06-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Opmerkingen Versiedatum Opmerkingen

Nadere informatie

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds! Grip op Zorgpaden Best of both worlds! Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek, Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant, Process Express [1] Agenda 1. Het ziekenhuis: een complexe organisatie

Nadere informatie

Kwaliteitskader oncologie monitoring

Kwaliteitskader oncologie monitoring Kwaliteitskader oncologie monitoring april 2011 Projectgroep uitbreiding kwaliteitskader Oncologie Datamanagement met centraal oncologie datamanagement en monitoring, onderdeel van het Programma Klinisch

Nadere informatie

Algemene informatie kinderkanker

Algemene informatie kinderkanker Algemene informatie kinderkanker De behandeling van kinderen met kanker is in Nederland gecentraliseerd in 5 kinderkanker (kinderoncologische) centra en 2 beenmergtransplantatie centra. De 5 kinderkanker

Nadere informatie

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STEVIGE STAP TRAINING 1 stevige stap training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STEVIGE STAP TRAINING 3 INFORMATIE BROCHURE STEVIGE STAP TRAINING

Nadere informatie

Basisscholing Herstel & Balans voor de licentiehouders

Basisscholing Herstel & Balans voor de licentiehouders Basisscholing voor de licentiehouders Data 2011 Donderdag 24 maart en donderdag 7 april Donderdag 3 november en donderdag 17 november Informatie Opleidingscentrum UMC telefoon 088-755 87 86; fax 088 755

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. Meedoen is vrijwillig. Om mee te doen is wel uw schriftelijke toestemming nodig. U ontvangt deze

Nadere informatie

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma De toepassing van de richtlijn Ergotherapie aan huis bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers Post - HBO cursus 2012

Nadere informatie

WORKSHOP, HYPNO-PSYCHOTHERAPIE PSYCHO-ONCOLOGISCHE THERAPIE 2014

WORKSHOP, HYPNO-PSYCHOTHERAPIE PSYCHO-ONCOLOGISCHE THERAPIE 2014 WORKSHOP, HYPNO-PSYCHOTHERAPIE PSYCHO-ONCOLOGISCHE THERAPIE 2014 Titel: Distress meting in ziekenhuizen, vervolg in uw praktijk? Datum: Vrijdag 7 november 2014 (12.00 16.00 uur) Van Door: Jaap van Ravenzwaaij

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien?

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Joep Dille, Manager afdeling Innovatie en Wetenschap, Isala Gebruiker IT IS ALL IN THE CLOUDS Programma Drie Vragen: Waarom heeft Isala gegevens nodig? (management

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Nieuwsbrief 4 - April 2015 In dit nummer: Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Commissieleden gezocht! Veranderingen rondom training Baanbezetting Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA) Verslag

Nadere informatie

Basisscholing Herstel & Balans voor de licentiehouders

Basisscholing Herstel & Balans voor de licentiehouders Basisscholing Herstel & Balans voor de licentiehouders Data 2006-2007 12 en 28 september 2006 11 januari en 25 januari 2007 6 en 22 maart 2007 Informatie telefoon 030 250 3455; fax 030 250 34 99 onderwijs-opleidingen@umcutrecht.nl

Nadere informatie

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Inhoud 1. Inleiding 2. De Pitch 3. De Pitch in 10 seconden 4. Tips en Adressen Inleiding Je bent uitgenodigd om je verhaal te vertellen. Het verhaal

Nadere informatie

SLB eindverslag. Rozemarijn van Dinten HDT.1-d 12053449 11-11-12

SLB eindverslag. Rozemarijn van Dinten HDT.1-d 12053449 11-11-12 SLB eindverslag Rozemarijn van Dinten HDT.1-d 12053449 11-11-12 Eindverslag De afgelopen periode heb ik een aantal lessen SLB gehad. Hierover ga ik een eindverslag schrijven en vertellen hoe ik de lessen

Nadere informatie

CRO s kwaliteit en toegevoegde waarde

CRO s kwaliteit en toegevoegde waarde CRO s kwaliteit en toegevoegde waarde dr. Annejet P. Meijler Programmadirecteur Geneesmiddelen IGZ 1 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 april 2011 Deze workshop Inleiding I prof. Herman Pieterse Inleiding

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

IAS SYMPOSIUM VAN DURBAN NAAR AMSTERDAM AMSTERDAM 22 JULI 2016 MEETING PROSPECTUS DEZE WORKSHOP WORDT GEZAMENLIJK GEORGANISEERD DOOR:

IAS SYMPOSIUM VAN DURBAN NAAR AMSTERDAM AMSTERDAM 22 JULI 2016 MEETING PROSPECTUS DEZE WORKSHOP WORDT GEZAMENLIJK GEORGANISEERD DOOR: IAS SYMPOSIUM VAN DURBAN NAAR AMSTERDAM AMSTERDAM 22 JULI 2016 MEETING PROSPECTUS DEZE WORKSHOP WORDT GEZAMENLIJK GEORGANISEERD DOOR: INHOUD Introductie... 3 Beschrijving bijeenkomst... Achtergrond...4

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen

Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen mensenkennis Ik heb ruime ervaring, maar door deze opleiding heb ik me gerealiseerd dat de zorg voor de patiënt beter kan. Post-hbo opleiding psychosociale zorg door oncologieverpleegkundigen Psychosociale

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers?

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? Gespecialiseerd boekhoudkundig of financieel personeel uitzenden is ons vak. Daarnaast adviseren en informeren wij bedrijven ook graag over verloning

Nadere informatie

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren Het sollicitatiegesprek Lesdoel: Korte inhoud: Organisatie: Lesduur: Onderwerp Werkvorm Oriëntatie Uitvoering De student weet meer over het sollicitatiegesprek en heeft een keer geoefend. De vacature is

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie

Postmaster opleiding psychosociale oncologie Postmaster opleiding psychosociale oncologie mensenkennis Door de rollenspellen kon ik een betere verbinding maken tussen de theorie en de praktijk. Psychosociale oncologie Professionals die met oncologiepatiënten

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

Schoolse Tradities. Inhoud. Informatie voor de leerkracht. bovenbouw primair onderwijs

Schoolse Tradities. Inhoud. Informatie voor de leerkracht. bovenbouw primair onderwijs Schoolse Tradities Informatie voor de leerkracht bovenbouw primair onderwijs Inhoud 1 Het project 2 De voorbereiding 3 Het interview 4 De verwerking 5 Meer informatie 1 Het project Inhoud Tijdens dit project

Nadere informatie

CoRPS Kwaliteit van leven data verzamelen endelen met de PROFILES registratie: dikkedarmkanker als voorbeeld Center of Research on Psychology in Somatic diseases Dr. Floortje Mols - Tilburg University

Nadere informatie

EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK

EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK INHOUD Over ons 1 Finance 2 Business support 3 Voorbereiding 4 De juiste indruk achterlaten 5 Het sollicitatiegesprek 7 Sollicitatievragen beantwoorden 8 OVER ONS Walters

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie