BENODIGDHEDEN o Werkbladen o Antwoordkaarten o Eventueel verdiepingsopdracht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BENODIGDHEDEN o Werkbladen o Antwoordkaarten o Eventueel verdiepingsopdracht"

Transcriptie

1 Leerkrachtinformatie Groep 6 Zeehavens in Zeeland Lesduur:90 minuten (klassikaal en in tweetallen) DOEL De leerlingen weten op een kaart van Zeeland de zeehavens te vinden en te benoemen; kunnen de werking van sluizen verwoorden en simuleren; hebben de technische principes van bruggen uitgeprobeerd; maken kennis met ontwerpen en onderzoeken binnen het thema zeehaven door er mee aan het werk te gaan; hebben kennis gemaakt met beroepen in en rond de haven. Nederland, water in Nederland, havens in Zeeland, bruggen, sluizen, kanalen, beroepen, profielen, techniek, laden en lossen, navigatie BENODIGDHEDEN o Werkbladen o Antwoordkaarten o Eventueel verdiepingsopdracht Voorkennis activeren: o Computer o Kaart van Nederland, Zeeland en de Zeeuwse havens o Afbeeldingen van Zeeuwse havens Opdracht 1: o Computers voor het werken in tweetallen Opdracht 2: o Les 7.10 Ontdek Kasteel Knopen leggen o Papier, plastic bekers, lijm Opdracht 3 en 4: o Computers voor het werken in tweetallen Introductie van de activiteit 1. Licht het doel van deze les toe. 2. Activeer de voorkennis klassikaal. Gebruik hierbij de kaart van Nederland en Zeeland. Waar denk je aan bij Water in Nederland? Havens in Zeeland? Wijs op de kaart van Zeeland de havens van Vlissingen en Terneuzen aan. Laat de afbeeldingen van Vlissingen binnenhaven en Sloe en van Kanaalzone Terneuzen zien. Noem twee verschillen tussen het varen vanaf de Westerschelde naar Vlissingen en naar Terneuzen? Welke obstakels kan een schip tegenkomen bij het binnenvaren van een haven? Hoe kan een schip zowel bij eb als bij vloed naar Terneuzen of Vlissingen varen? 1

2 Leerkrachtinformatie 2

3 Leerkrachtinformatie 3

4 Leerkrachtinformatie 4

5 Leerkrachtinformatie 5

6 Leerkrachtinformatie 3. De leerlingen maken de opdrachten zelfstandig. Ze werken in tweetallen en voeren drie of vier opdrachten uit: Opdracht 1: Sluizen en kanalen Opdracht 2: Keuze tussen Knopen leggen (les 7.10 Ontdek Kasteel) Brug maken Eventueel: Ga met de leerlingen kijken naar een brug in de buurt. Kijk naar de constructies en profielen van de brug. Opdracht 3: Beroepen in de haven Ga aansluitend op bezoek bij één van de deelnemende haven bedrijven van nodig een bedrijf of Techniek Ambassadeur uit in de klas om iets te vertellen over de beroepen in de havens. Opdracht 4: Techniek in de haven vroeger en nu. Er kan eventueel een extra vraag gemaakt worden. 4. Bespreek klassikaal na om te controleren of de doelen van de les bereikt zijn. 6

7 Werkblad WERKBLAD WAT GA JE LEREN Je weet op een kaart van Zeeland de zeehavens te vinden en te benoemen. Je kunt de werking van sluizen verwoorden en simuleren. Je hebt de technische principes van bruggen uitgeprobeerd. Je maakt kennis met ontwerpen en onderzoeken binnen het thema zeehaven door er mee aan het werk te gaan. Je hebt kennis gemaakt met beroepen in en rond de haven. Nederland, water in Nederland, havens in Zeeland, bruggen, sluizen, kanalen, beroepen, profielen, techniek, laden en lossen, navigatie WAT HEB JE NODIG? Opdracht 1: o Computer Opdracht 2: o Les 7.10 Ontdek Kasteel Knopen leggen of o Papier, plastic bekers, lijm, liniaal, gum Opdracht 3 en 4: o Computer Opdracht 1: Sluizen en kanalen Bekijk het volgende filmpje op de computer: Waarom zijn er sluizen nodig in een kanaal? Bekijk het volgende filmpjeop de computer: 1

8 Werkblad Teken het principe van de werking van een sluis na. Kijk op de antwoordkaart of je het goed hebt. 2

9 Werkblad Opdracht 2: Knopen leggen of een brug maken Je mag kiezen welke van de twee volgende opdrachten je wilt maken: o o Knopen leggen Brug maken Knopen leggen In de sluizen gebruikt men touwen om de schepen vast te leggen. Daarom is het handig om knopen te leren leggen. Dit kun je oefenen met een opdracht uit Het Ontdek Kasteel. o Maak Ontdek Kasteel les Werken met knopen 3

10 Werkblad Brug maken Om met een schip op de kanalen te kunnen varen moet je langs bruggen. Deze bruggen hebben bepaalde constructies - een constructie is de manier waarop het in elkaar gezet is -. Je gaat zo n brug maken van papier. o Bekijk de foto s van de bruggen. o Welke van de volgende constructies herken je in de foto s van de bruggen? Driehoek Vierhoek Bogen Piramides 4

11 Werkblad o Je gaat met maximaal één vel papier een zo lang mogelijke brug bouwen. De twee bekertjes zijn de oevers, daarop steunt de brug. Er moet een gummetje op de brug kunnen liggen.hoe ga je ervoor zorgen dat de brug sterk is? Welke constructie ga je gebruiken? o Bouw de brug. o Hoe lang is je brug geworden? cm o Test de brug door er een gummetje op te leggen. Is de brug sterk genoeg? Ja Nee Als de brug het niet houdt: Waarom is het niet gelukt denk je? o Er zijn meerdere mogelijkheden. Bekijk een aantal mogelijkheden op de antwoordkaart. 5

12 Werkblad Opdracht 3: Beroepen in de haven Welke beroepen denk je dat er allemaal zijn in en rond de haven? Als je het moeilijk vindt, mag je zoeken op Internet. Kijk op de antwoordkaart voor voorbeelden van beroepen. Welk beroep in de haven zou iets voor jou zijn? Waarom vind je dit beroep leuk? BEROEPEN IN DE HAVEN, ook INTERESSANT voor meisjes! 6

13 Werkblad Opdracht 4: Techniek in de haven vroeger en nu Bekijk het volgende filmpje op de computer: Bespreek in tweetallen waarom het standbeeld van Michiel de Ruyter in Vlissingen staat en niet in een andere plaats. 7

14 Werkblad Ga aan de hand van (historische) kaarten en platen (op internet) na (op)welke technische ontwikkeling heeft plaatsgevonden, vanaf het moment dat de havens zijn ontstaan.probeer met behulp van begrippen de technische ontwikkeling te vertellen, te tekenen, of na te bouwen. o (Leg uit op welke manieren de haven is veranderd bij het besturen van de haven naar de eindbestemming)welke technische ontwikkelingen hebben plaatsgevonden bij het navigeren van de haven naar de eindbestemming? o Welke technische ontwikkelingen hebben plaatsgevonden bij het laden en lossen van de schepen? De volgende websites kunnen je hierbij helpen: o o o Technische ontwikkeling bij het navigeren 8

15 Werkblad Technische ontwikkeling bij laden en lossen Bekijk de antwoorden op de antwoordkaart. 9

16 Werkblad Eventueel: Extra vraag Kunnen jullie een oplossing bedenken voor het communiceren op zee? Op welke manier heeft het schip contact met de haven? Hoe werkt dat? 10

17 Antwoordkaart Opdracht 1 Antwoordkaart opdracht 1 Sluizen en kanalen Waarom zijn er sluizen nodig in een kanaal? Er bestaan verschillende soorten sluizen met ieder hun eigen functie. Wat alle sluizen in ieder geval gemeen hebben, is dat ze water tegenhouden. De bekendste sluissoort is de schutsluis, bijvoorbeeld de sluis bij Vlissingen en bij Terneuzen. Deze werkt als een soort lift. Aan de ene kant van de schutsluis staat het water altijd hoger dan aan de andere kant van de sluis. Een boot die in de sluis vaart laat men zakken door water uit de sluis te laten lopen. Of ze laten de boot stijgen door water in de sluis te laten lopen. Als de boot uit de sluis komt, kan hij weer rustig doorvaren. Teken het principe van de werking van een sluis. 1

18 Antwoordkaart Opdracht 2 Antwoordkaart opdracht 2 Brug maken Welke van de volgende constructies herken je in de foto s van de bruggen? Driehoek Vierhoek Bogen Vier mogelijkheden om een sterke brug te bouwen

19 Antwoordkaart Opdracht 3 Antwoordkaart opdracht 3 Beroepen Enkele voorbeelden van beroepen in en om de havens: Sluiswachter Vrachtwagenchauffeur Logistiek medewerker Kapitein Stuurman Machinist Loods Matroos Planner Veiligheidscoördinator 1

20 Antwoordkaart Opdracht 4 Antwoordkaart opdracht 4 Techniek in de haven Technische ontwikkeling bij het navigeren Begrip Kustlijn Octant/ Sextant Kompas Radiobakens Morse Positie bepalen met vliegtuigen Satellieten (GPS) Ontwikkeling Herkenningspunten op de kustlijn. Gebruik hemellichamen (bijvoorbeeld poolster) om plaats te bepalen. Gebruik van magnetisch noorden. IJkpunten aan de wal waardoor afstand bepaald kan worden. Het uitzenden van tekens die elkaar kruisen, waardoor afstand bepaald kan worden. Hierbij werd gebruikgemaakt van het Dopplereffect om de positie te bepalen. Nadeel hierbij was dat er slechts eens in de paar uur een positie kon worden bepaald. Afstanden bepalen vanaf de satellieten tot het schip en daarmee de plaats bepalen. 1

21 Antwoordkaart Opdracht 4 Technische ontwikkeling bij laden en lossen Vroeger was er een losse vracht, die met de hand geladen en gelost werd. Toen werden er kranen gemaakt. De kranen werden eerst bestuurd door mensen. Nu zijn er op afstand bestuurbare kranen. 2

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook?

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Leerkrachtinformatie Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten het verschil tussen parallel en serieschakeling. De leerlingen kunnen het geleidend

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Beroepen

Groep 8 Verdiepingsles: Beroepen Leerkrachtinformatie Lesduur: 50 minuten (klassikaal) DOEL De leerlingen maken kennis met verschillende beroepen die te maken hebben met energie beroepen techniek, Techniek Ambassadeur, classificeren BENODIGDHEDEN

Nadere informatie

Groep 6 - Les 4 Van batterij naar 220V

Groep 6 - Les 4 Van batterij naar 220V Leerkrachtinformatie Groep 6 - Les 4 Van batterij naar 220V Lesduur: 40 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen krijgen inzicht in omzetting van energie in apparaten uit hun dagelijkse omgeving batterij,

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende)

Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende) Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende) Klas: 3 e graad Basisonderwijs Leervak: Wereldoriëntatie Onderwerp: Atelier i.v.m. de

Nadere informatie

Groep 6 - Extra opdrachten

Groep 6 - Extra opdrachten Leerkrachtinformatie Groep 6 - Extra opdrachten Lesduur: 90 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen kunnen een elektrisch circuit maken dat goed werkt. De leerlingen kunnen met verschillende materialen

Nadere informatie

Groep 8 Transport & Logistiek in de havens 2

Groep 8 Transport & Logistiek in de havens 2 Leerkrachtinformatie Lesduur: 90 minuten (klassikaal en in twee- of viertallen) DOEL De leerlingen ontdekken wat zij al weten over Transport & Logistiek; kennen de twee belangrijkste havens in Zeeland;

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Toepassen Aardrijkskunde Nederland is vol met rivieren. Om de rivier te kunnen oversteken bouwt men bruggen. Dan hoef je niet op

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 2: RAVIJN OVERSTEKEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 2) Het ravijn Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Brainstorm ravijn oversteken Bruggen bouwen

Nadere informatie

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten.

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten. Thema/ onderwerp: Werkblad 8.2 Fort Elmina Korte samenvatting van de leeractiviteit: De geschiedenis van Fort Elmina wordt verteld a.d.h.v. afbeeldingen en een videofragment. Hierna gaan de leerlingen

Nadere informatie

Groep 7 - Les 2 Achter de schermen

Groep 7 - Les 2 Achter de schermen Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les 2 Achter de schermen Lesduur: 45 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen kennen de functie en toepassing van de kleuren van stroomdraden. De leerlingen kunnen eenvoudige

Nadere informatie

HAVENS EN DE REIS VAN BONTEKOE

HAVENS EN DE REIS VAN BONTEKOE EN 28 december EN Inleiding Schepen vertrekken of leggen aan. Op de kade wordt gezwaaid en afscheid genomen. En wie na een lange reis terugkeert, wordt begroet door de thuisblijvers. De zee oefent een

Nadere informatie

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les Stroom in huis Lesduur: 45 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen ontdekken en beschrijven de werking van een stekker en stopcontact. De leerlingen kunnen het gebruik

Nadere informatie

Techniek? Constructies. [Geef tekst op]

Techniek? Constructies. [Geef tekst op] Techniek? Constructies [Geef tekst op] Inhoud van de Doe-les Constructies In deze Doe-les ga je verschillende opdrachten maken die te maken hebben met techniek om je heen. Om die opdrachten te kunnen uitvoeren

Nadere informatie

OP DE BOK. Thema: Water

OP DE BOK. Thema: Water DOCENT Thema: Water In groep 5 en 6 zagen de leerlingen in het thema Water hoe gevaarlijk het water rondom Mastenbroek en kon zijn. In draait het juist om het nut van het water: het Zwarte Water en de

Nadere informatie

Magnetische velden groep 7-8

Magnetische velden groep 7-8 Magnetische velden groep 7-8 Zonder magnetisch veld zouden we niet op aarde kunnen leven. Zonnewinden zouden de atmosfeer rond de aarde laten verdwijnen en schadelijke straling zou het leven op aarde vernietigen.

Nadere informatie

PGO Les Groep 4: Over Mengen, Ontmengen en Primaire Kleuren

PGO Les Groep 4: Over Mengen, Ontmengen en Primaire Kleuren PGO Les Groep 4: Over Mengen, Ontmengen en Primaire Kleuren Introductie In twee lessen met als thema kleuren gaan basisschoolleerlingen uit groep 4 nadenken over primaire & secundaire kleuren en over het

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Michiel de Ruyter. Pagina 41 Pagina 55

Michiel de Ruyter. Pagina 41 Pagina 55 Les behorend bij de volgende pagina s uit het boek Mail uit Barbarije : Pagina 41 Pagina 55 Link met andere vakken: drama Nederlandse taal Tijdsindicatie: 50 minuten 6.7 Beroepen aan boord van een schip

Nadere informatie

Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP

Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP blad 1 Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP niveau 3: onderbouw havo / vwo KIJKEN EN METEN Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP Niveau 3: onderbouw havo/vwo Vul de antwoorden van de

Nadere informatie

Groep 6 Basisles Energie

Groep 6 Basisles Energie Leerkrachtinformatie Lesduur: 25 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten dat je energie nodig hebt om te kunnen spelen en werken. De leerlingen weten dat je energie uit eten haalt. De leerlingen

Nadere informatie

KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S

KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S Werken op zee betekent: - De hele wereld zien. - Na de zeevaartschool ben je zeker van een baan. - Een hoog salaris. - Snel

Nadere informatie

Groep 8 Basisles: Verschil in energiebronnen

Groep 8 Basisles: Verschil in energiebronnen Leerkrachtinformatie Deze basisles kunt u op verschillende manieren organiseren: A. Klassikaal (35 minuten) U verzorgt en begeleidt de les. U gebruikt hierbij deze Leerkrachtinformatie en het Werkblad

Nadere informatie

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart werkblad VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart WERKBLAD Recht zo die gaat! Varen op de kaart van Mercator Deze tentoonstelling gaat over Mercator, een beroemde kaartenmaker

Nadere informatie

Vakoverstijgend project ONTDEKKINGSREIZEN. Eva Barendregt & Isabelle Blankendaal Lerarenopleiding Wiskunde Docent: Marieke Collins

Vakoverstijgend project ONTDEKKINGSREIZEN. Eva Barendregt & Isabelle Blankendaal Lerarenopleiding Wiskunde Docent: Marieke Collins Vakoverstijgend project ONTDEKKINGSREIZEN Eva Barendregt & Isabelle Blankendaal Lerarenopleiding Wiskunde Docent: Marieke Collins 1 VOORWOORD Dit is een project over ontdekkingsreizen. Het is een bestaan

Nadere informatie

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo. Krachtpatsers Primair Onderwijs ontdekkingsreis tussen fantasie en werkelijkheid Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.nl LESMATERIAAL KRACHTPATSERS

Nadere informatie

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Zelfstandig Doel van de opdracht: Het kennismaken

Nadere informatie

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1 Projectintroductie les 1 Projectintroductie e Doel: De leerlingen ontdekken wat zij al weten over de Schelde. Ook ontdekken ze dat er soms andere belangen liggen vanuit deze thema s Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: HOEKEN. 4.5 Overstaande hoeken, aanliggende hoeken en nevenhoeken

Hoofdstuk 4: HOEKEN. 4.5 Overstaande hoeken, aanliggende hoeken en nevenhoeken 1-10 H4.Hoeken Hoofdstuk 4: HOEKEN 1. Wat moet ik leren? (handboek p. 144 170) 4.1 Hoeken Op de tekening van een hoek de benen, het hoekpunt en het binnengebied herkennen en benoemen. De definities van

Nadere informatie

ROTZOOIEN MET WATER. Docentenhandleiding WATER ALS WAPEN

ROTZOOIEN MET WATER. Docentenhandleiding WATER ALS WAPEN E ROTZOOIEN MET Docentenhandleiding N N Lesdoelen - Leerlingen weten dat Nederland verschillende waterhoogtes heeft en dat je gemalen, dijken en sluizen nodig hebt om het water te kunnen managen. - Leerlingen

Nadere informatie

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken Leerkrachtinformatie Lesduur: 35 tot 40 minuten Deze basisles kunt u op verschillende manieren organiseren: A. Klassikaal (35 minuten) U verzorgt en begeleidt de les. U gebruikt hierbij deze leerkrachtinformatie

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Vreemde groene cirkels

Vreemde groene cirkels Vreemde groene cirkels In deze les onderzoeken de kinderen satellietbeelden van vreemde groene cirkels in Libië en de Verenigde Staten. Stap voor stap ontdekken ze wat deze cirkels kan hebben veroorzaakt.

Nadere informatie

De haven van Rotterdam

De haven van Rotterdam Korte lesomschrijving In deze les staat de vensterplaat over de haven van Rotterdam centraal. De leerlingen ontdekken aan de hand van deze interactieve vensterplaat hoe deze haven zich heeft kunnen ontwikkelen

Nadere informatie

Groep 8 - Les 3 Restproducten

Groep 8 - Les 3 Restproducten Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 3 Restproducten Lesduur: 20 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat restproducten zijn en welke restproducten horen bij verschillende manieren van energie

Nadere informatie

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis C Deze les bestaat uit 16 vragen over de zeescheepvaart. De meeste vragen hebben ook met aardrijkskunde en geschiedenis te maken. Als je deze les af hebt, weet je alles over de scheepvaart! eerkeuzevragen

Nadere informatie

LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6

LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6 LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6 1. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 4 Overzicht lesinhouden 4 Les 1 Probleem

Nadere informatie

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat?

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Lesduur: 50 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom er voorzichtig moet worden omgegaan met elektrische stroom. veiligheid, stroom,

Nadere informatie

Belangrijke Marifoonkanalen in Nederland

Belangrijke Marifoonkanalen in Nederland Marifoonkanalen van VTS gebieden langs de Westerschelde. Westhinder VC Zeebrugge VHF 60 Approach Scheur 2 VC VC Zeebrugge VHF 65 Scheur 2 Westpit / Wielingen 4 VC Zee Brugge VC Zeebrugge VHF 69 Westpit

Nadere informatie

Lesbeschrijving. Havens aan de Schelde. Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven

Lesbeschrijving. Havens aan de Schelde. Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven Lesbeschrijving Havens aan de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en m de Schelde leven Relatie met kerndelen: Vlaanderen: Vlaanderen Nederland Primair

Nadere informatie

LESSENSERIE VLIEGTUIGEN GROEP 3/4

LESSENSERIE VLIEGTUIGEN GROEP 3/4 LESSENSERIE VLIEGTUIGEN GROEP 3/4 1. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 3 Overzicht lesinhouden 4 Les 1 Probleem constateren

Nadere informatie

WERKBLAD. Naam: Namen van de andere leerlingen uit jouw groepje:

WERKBLAD. Naam: Namen van de andere leerlingen uit jouw groepje: Jouw wereld op de kaart WERKBLAD Groep 7 en 8 Recht zo die gaat! Varen op de kaart van Mercator Deze tentoonstelling gaat over Mercator, een beroemde kaartenmaker uit de 16de eeuw. Zijn wereldkaart wordt

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland basisonderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Ontdek Het leven aan boord van verschillende schepen, doe mee aan het havenspel

Nadere informatie

Leonardo Da Vinci s brug

Leonardo Da Vinci s brug Leonardo Da Vinci s brug Bedoeling: De leerlingen overlopen in groepjes van 5 enkele opdrachten om dan uiteindelijk een brug te bouwen zoals Leonardo Da Vinci dit deed. Doelen: De leerlingen kunnen de

Nadere informatie

Veilig het water op! Vaarregels recreatie- en beroepsvaart. Algemeen. hoofdvaargeul varen.

Veilig het water op! Vaarregels recreatie- en beroepsvaart. Algemeen. hoofdvaargeul varen. Veilig het water op! Vaarregels recreatie- en beroepsvaart Algemeen - Houd op het vaarwater zoveel mogelijk stuurboordwal (rechterkant) aan. Ook binnen de betonde vaargeul. - Pas uw koers en snelheid tijdig

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING. Basisinrichting door een bedrijf

GEBRUIKERSHANDLEIDING. Basisinrichting door een bedrijf GEBRUIKERSHANDLEIDING Basisinrichting door een bedrijf Inhoudsopgave 1 Voorbereiden... 3 2 Het profiel aanmaken... 3 3 Meekijken of profiel aanpassen... 5 Asberg-Connection B.V. M 06 54314359 - annelies@aberg-connection.nl

Nadere informatie

Examenprogramma. Voorschot diploma s. Schippersdiploma s Rijnvaart en Zeilvaart

Examenprogramma. Voorschot diploma s. Schippersdiploma s Rijnvaart en Zeilvaart Examenprogramma Voorschot diploma s en Schippersdiploma s ijnvaart en Zeilvaart Geldig vanaf 1 januari 2004 In dit examenprogramma zijn per examenonderdeel de eindtermen gegeven. Daarna wordt aangegeven

Nadere informatie

Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten.

Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten. Groep 1 & 2 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten. Inleiding In 2015 is

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 8: Reizen Praktijkkern c: Reizen met de fiets binnen de regio Thema 8 Praktijkkern c Reizen Reizen per fiets op een route

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Brug van papier. Lesblad voor de leerling. Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint

Brug van papier. Lesblad voor de leerling. Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint Groep 3 en 4 Brug van papier 2 tot 4 kinderen Lesblad voor de leerling Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint En verder nog Plaatjes met voorbeelden van

Nadere informatie

Opzet onderwijsexperiment

Opzet onderwijsexperiment Opzet onderwijsexperiment Huub de Beer Eindhoven, 27 maart 2011 Inhoudsopgave 1 Introductie 1 2 Smal longdrink glas 3 2.1 Maak een maatbeker....................... 3 2.2 Lees de grafiek..........................

Nadere informatie

Op bezoek in Het Beroepenhuis

Op bezoek in Het Beroepenhuis Op bezoek in Het Beroepenhuis Naam:... 1) Het Beroepenhuis Lees de folder van Het Beroepenhuis. Geef een antwoord op de vragen. Op bezoek met de klas In Het Beroepenhuis leer je ongeveer 50 beroepen kennen.

Nadere informatie

Voedselweb van strand en zee

Voedselweb van strand en zee Spel Doel: Materialen: Groepsgrootte: Duur: De leerlingen leren dat verschillende zeedieren en planten van elkaar afhankelijk zijn, doordat ze elkaar eten. Alle dieren en planten zijn met elkaar verbonden,

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE

Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE Verslag van Reint en Lotte Nieveen Voorbereidingen voor de reis: Brandstoffilters vernieuwen, kleppen motor gesteld, keerkoppelingolie ververst, marifoon geïnstalleerd.

Nadere informatie

GNB WAT HEB JE ERAAN? Martin Mesure

GNB WAT HEB JE ERAAN? Martin Mesure GNB WAT HEB JE ERAAN? Martin Mesure WAAROM GNB? In uitvoering van het Scheidingverdrag tussen België en Nederland van 1839, kreeg de Belgische overheid een beperkte toezichthoudende bevoegdheid op het

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag 24 april 2015 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: Leerlingen leren om kritisch te kijken naar de actuele artikelen in 7Days. Leerlingen leren vragen te stellen over een bepaald onderwerp.

Nadere informatie

Noorwegentocht. Het is zover, na lang wachten gaat de reis van ongeveer 3 weken beginnen.

Noorwegentocht. Het is zover, na lang wachten gaat de reis van ongeveer 3 weken beginnen. Noorwegentocht Het is zover, na lang wachten gaat de reis van ongeveer 3 weken beginnen. De zeilschool is gemakkelijk te vinden, tegenover de watersportwinkel op het plein. De eigenaren, Maarten en Jacques,

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende)

Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende) Lesvoorbereiding: Haven en binnenvaart (beroepen: binnenvaartkapitein, havenluitenant, matroos, expeditie bediende) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Tijd: 45 50 minuten Kop Introductie Introduceer de opdracht kort: Informatie opzoeken op internet gaat snel en is gemakkelijk toegankelijk. Soms is het niet

Nadere informatie

Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8)

Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8) Voorbereidende les bij de rondleiding Ik ruik, ik voel wat jij niet ziet Geschiedenis Werkblad voor leerlingen bij Gouden Eeuw (groep 7 en 8) Werkblad 1 Oorlog en vrede Nederland was in de 17de eeuw vaak

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie

1 Coördinaten in het vlak

1 Coördinaten in het vlak Coördinaten in het vlak Verkennen Meetkunde Coördinaten in het vlak Inleiding Verkennen Beantwoord de vragen bij Verkennen. (Als je er niet uitkomt, ga je gewoon naar de Uitleg, maar bekijk het probleem

Nadere informatie

WERKBUNDEL SEAFRONT ZEEBRUGGE Niveau 2 (3-6 de leerjaar)

WERKBUNDEL SEAFRONT ZEEBRUGGE Niveau 2 (3-6 de leerjaar) GEBOUW 1 1. De cyclus van water 1.1 Vul de volgende tekst aan. Maak gebruik van onderstaande woorden: rivieren wolken zee regen afkoeling zon beken ondergronds wind 1. Water verdampt door de warmte van

Nadere informatie

China. Chinees tempels. 2 lessen handvaardigheid rond Chinese tempels. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les

China. Chinees tempels. 2 lessen handvaardigheid rond Chinese tempels. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les China Chinees tempels 2 lessen handvaardigheid rond Chinese tempels Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 Colofon Chinese tempels Les voor groep 5/6 2 x 60 minuten Tekenen

Nadere informatie

Werken in de olie- en gasindustrie

Werken in de olie- en gasindustrie Werken in de olie- en gasindustrie Beste gastdocent, Dit lespakket biedt u de handvatten om een leuke en leerzame gastles te kunnen geven in de groepen 6 t/m 8 van het basisonderwijs. Het bestaat uit kant-en-klaar

Nadere informatie

Lesbrief. Vliegende Koe

Lesbrief. Vliegende Koe Lesbrief Vliegende Koe De Stilte danst Vliegende Koe U gaat met de kinderen naar een voorstelling kijken van dansgezelschap De Stilte. Ter introductie van het gezelschap kunt u het volgende filmpje bekijken.

Nadere informatie

Romp. Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel. Kop

Romp. Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel. Kop Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel Tijd: 55 60 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Kop Introductie Wie ben jij online? Introduceer het onderwerp kort: Wie ben jij online? Bijna iedereen heeft een of meerdere

Nadere informatie

lesbrieven De ontdekking avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 3: Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart

lesbrieven De ontdekking avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 3: Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart lesbrieven leerlingenbestand Lesbrief 3: De ontdekking Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart Opdracht 1: Horizonverfraaiing Verhaal deel 2: De ontdekking Opdracht 2: Laat maar draaien Opdracht 3: Steentjes

Nadere informatie

Welk nut heeft de zee? Onderzoek aan gebruiksvoorwerpen

Welk nut heeft de zee? Onderzoek aan gebruiksvoorwerpen Onderzoek aan gebruiksvoorwerpen Doel: Materialen: Groepsgrootte: Duur: De leerlingen ontdekken dat de zee invloed heeft op veel gebruiksvoorwerpen en andere zaken in hun dagelijkse leven. Afbeeldingen

Nadere informatie

Hoekenwerk in de klas

Hoekenwerk in de klas Hoekenwerk in de klas Inleiding Met dit hoekenwerk willen we de leerlingen laten kennismaken met verschillende technische en praktisch uitvoerende beroepen. Aan de hand van doe - opdrachten kunnen de leerlingen

Nadere informatie

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST Reisvoorbereiding Ivar ONRUST Op ruim water is een andere voorbereiding nodig dan voor het varen op plassen en rivieren. Men heeft hier dan ook een andere uitrusting nodig van schip en bemanning Sinds

Nadere informatie

*Ook met het programma Paint van Windows kunnen foto s bewerkt worden

*Ook met het programma Paint van Windows kunnen foto s bewerkt worden Lesbrief Online pesten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Tijd: 50 55 minuten Voorbereiding: op http://mediawijsheid.nl/onlinepesten staan allerlei filmpjes, informatie en artikelen over online pesten, bruikbaar

Nadere informatie

Dit boekje is van: ...

Dit boekje is van: ... Dit boekje is van:... Boekje kwijt? Je kan hem ook terugvinden op onze website! www.scoutingwestvoorne.nl Speltakken > Zeeverkenners > CWO Zeilen Aftekenlijst voor het CWO 2 Diploma Praktijk Eisen: CWO

Nadere informatie

Voorbeeld lesplan: Modelleren van de glucose-insuline regulatie

Voorbeeld lesplan: Modelleren van de glucose-insuline regulatie - DOCENTMATERIAAL - Voorbeeld lesplan: Modelleren van de glucose-insuline regulatie 1 Organisatie Domein Onderwerp Aansluitend bij Leerjaar / niveau Voorkennis Lesomschrijving Leerdoelen Biologie Modelleren

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Speurtocht: De wereld op zak

Speurtocht: De wereld op zak Speurtocht: De wereld op zak Zaal 1 Het rariteiten kabinet bij het Anatomisch Theater Dit is het rariteitenkabinet bij het Anatomisch Theater. Een Rariteitenkabinet betekende vroeger een kamer met bijzonderheden.

Nadere informatie

Introduceer het project.

Introduceer het project. 1 Introduceer het project. 2 Loop de stappen kort langs, zonder te vertellen wat er precies gedaan wordt in die stap. Vertel dat iedere leerling een werkblad krijgt. Daarin staan opdrachten waarmee stapje

Nadere informatie

LES 3 - Werkvel 2 STAPPENPLAN

LES 3 - Werkvel 2 STAPPENPLAN - Werkvel Dit werkvel hoort bij de digitale module op www.portofrotterdam.com/havenlink. Dit icoontje betekent dat je bij dit onderdeel de module of internet nodig hebt. 1 INLEIDING In deze les ga je samen

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet. Het voordoen (modelen) van het schrijven van

Nadere informatie

Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga

Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga Krabben en bijten Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga isbn: 9789048434305 nur: 402 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

G 1 Tangram: figuren leggen

G 1 Tangram: figuren leggen G Tangram: figuren leggen * Schaar, kopieerbladen 8 en 9 Knip de zeven tangramdelen (kopieerblad 8) uit. Let erop dat de grenslijnen van ieder deel wel heel blijven. Leg met de zeven delen de dieren op

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

Uitdager van de maand. Rekenen Wiskunde, Groep 6-7. Algemeen

Uitdager van de maand. Rekenen Wiskunde, Groep 6-7. Algemeen Uitdager van de maand Doolhoven Rekenen Wiskunde, Groep 6-7 Algemeen Titel Doolhoven Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Begrijpen van de complexiteit en veelzijdigheid van het

Nadere informatie

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Lesduur: 25 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom je zuinig met elektriciteit moet zijn. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

Beste leerkracht, leerling,

Beste leerkracht, leerling, Voortraject Beste leerkracht, leerling, Binnenkort staat de Techno Trailer bij jullie voor de schoolpoort. Wij kijken er alvast naar uit om jullie te mogen ontmoeten. Graag willen we jullie die dag volledig

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Les 1 Ik en mijn selfie Les 1 Ik en mijn selfie Samenvatting van de les De kinderen kijken naar een selectie portretten waaronder selfies. Ze analyseren

Nadere informatie

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes.

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. 1. Zoek in de klas naar een klasgenoot met een ander plaatje dan

Nadere informatie

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Instructieblad Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Onderzoeken is leuk omdat je wat over jezelf leert: wat je kunt en hoe creatief je bent. Ook leer je over je omgeving en de wereld.

Nadere informatie

Door verschillende grondsoorten te combineren kun je een stevige ondergrond maken. Wie maakt het beste fundament voor een huis op een heuvel?

Door verschillende grondsoorten te combineren kun je een stevige ondergrond maken. Wie maakt het beste fundament voor een huis op een heuvel? Groep 7 & 8 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Door verschillende grondsoorten te combineren kun je een stevige ondergrond maken. Wie maakt het beste fundament voor een huis

Nadere informatie

Opvallend genoeg? AIS!

Opvallend genoeg? AIS! NAV Recreatievaart 2008 Veiligheid door Communicatie Nederlands Instituut voor Navigatie HISWA te Water IJmuiden 5 september 2008 Wim van der Heijden Ship Monitoring Consultancy Radar reflectors Gezien

Nadere informatie

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart werkblad VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart WERKBLAD Recht zo die gaat! Varen op de kaart van Mercator Deze tentoonstelling gaat over Mercator, een beroemde kaartenmaker

Nadere informatie

2. Naar het pretpark!

2. Naar het pretpark! 2. Naar het pretpark! Leeftijdsgroep Ongeveer 12-16 jaar Kerndoel Deze les levert een bijdrage aan kerndoel 4: de leerlingen leren meten en wegen en leren omgaan met meetinstrumenten, gangbare maten en

Nadere informatie