nieuwsbrief nr. 25 uitgave: 15 april 2010 redactie: Arno Schrauwers Uitreiking Lofprijs aan VU

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "nieuwsbrief nr. 25 uitgave: 15 april 2010 redactie: Arno Schrauwers Uitreiking Lofprijs aan VU"

Transcriptie

1 ING-bank: webstek: Uitreiking Lofprijs aan VU 3 april Op 23 april zal de Lofprijs der Nederlandse taal 2009 worden uitgereikt aan de rector magnificus van de Vrije Universiteit in Amsterdam. De prijs zal worden overhandigd door Arie Slob, fractievoorzitter in de Tweede Kamer van de ChristenUnie, die drie jaar geleden de Lofprijs in ontvangst mocht nemen. Rond de uitreiking is een klein symposium georganiseerd. Prof. Anneke Neijt van de Radboud-universiteit, zal een lezing houden over de taal van de universiteit, sn-bestuurslid Jan Roukens richt zijn blik op Europa en het VU Taalcentrum zal een kijkje geven op de taal van de student. De plechtigheid begint om u. De plaats van handeling is nog niet bekend, maar zal zo spoedig mogelijk openbaar gemaakt worden op de snwebstek. De prijs bestaat uit een plastiek van de Vlaams/Amsterdamse vormgever Puk de Hondt. Belangstellenden kunnen zich melden via een e- bericht aan met duidelijke vermelding van naam aan Vlieg op Den Haag 15 april Al jaren ligt er bij Rotterdam een vliegveldje. Vroeger werd dat Zestienhoven genoemd en de laatste jaren Rotterdam Airport. Tikje armoedig. Sedert kort heet dat stukje grasveld Rotterdam-The Hague Airport. Geen idee waar dat ligt, the Hague, maar we hebben een vermoeden. Samen met de stichting Taalverdediging heeft sn de burgemeester van hofstad Den Haag gevraagd of met The Hague Den Haag bedoeld wordt en als dat zo is waarom hij de naam van zijn stad zo verminkt. Veel zinnigs kwam er niet uit. Een medewerker van Van Aartsen liet weten dat de verminkte naam blijft. Stichting Taalverdediging en sn hebben de Haagse burgervader laten weten dat zulks in strijd is met het Convenant van Genève en niet strookt met het regeringsvoornemen het Nederlands in de grondwet te verankeren. Inhoud blz 2 Witteman in de fout (?) blz 3 Taalstrijd op Vlaamse universiteiten blz 5 Amsterdam betaalt voor Engels blz 6 Nederlands toch in grondwet blz 6 Anglowaan blz 8 Geknipt 1 nieuwsbrief nr. 25 uitgave: 15 april 2010 redactie: Arno Schrauwers Bestuur: Arno Schrauwers (vz.). positie vacant (secr.), Jan Roukens (penn.), Michel Didier, Daniël Mantione. Alles van waarde is kwetsbaar, het waardeloze behoeft geen verdediging Congresbundel+ verschenen 3 april Onlangs is bij de academische uitgeverij Academia Press in Gent het boek Nederlands in hoger onderwijs & wetenschap? verschenen. Het boek (180 blz) is voor een belangrijk deel de, geactualiseerde weerslag van het congres dat op 10 oktober 2008 is gehouden in het Vlaamse Parlement in Brussel. Het congres was georganiseerd door ANV vzw, Nl-Term en de stichting Nederlands. Daarnaast zijn ook andere bijdragen over dit thema opgenomen zoals de toespraak die Thomas von der Dunk heeft gehouden bij de uitreiking van de Lofprijs op 13 mei 2009 aan Linda van den Bergh in de Zwarte Doos aan de TU Eindhoven. Ook de intreerede van psycholoog Douwe Draaisma uit 2005, 'Het verdriet van een kosmopoliet', is in de bundel opgenomen. De bundel is inmiddels aan een groot aantal universiteitsbestuurders en volksvertegenwoordigers toegestuurd. Het boek is een pleidooi voor de herinvoering en/of instandhouding van het Nederlands als taal van het hoger en wetenschappelijk onderwijs op straffe van marginalisering. "Het beschermen van het Nederlands als onderwijstaal heeft niets te maken met voorbijgestreefde taalromantiek en/of taalnationalisme, maar met onderwijskwaliteit in het hoger onderwijs, met gelijke kansen aan iedereen en met het afstemmen van het taalbiotoop van de overgrote meerderheid van de studenten in het hoger onderwijs, tevens het biotoop waarin het grootste deel van hen na hun studie tewerkgesteld zullen worden. Redelijkheid is de boodschap", schrijft Alex Vanneste, hoogleraar Frans en sociolinguïstiek aan de universiteit van Antwerpen, in zijn bijdrage. Het boek kost! 17,- en is te bestellen via de Noord Nederlandsche boekhandel of via de reguliere boekhandel.

2 Amsterdam helpt 4 april Op een brief over de kwestie aan wethouder Asscher over de verengelsing van het ov in Amsterdam kregen we een voorspelbare nietszeggende reactie van het Gemeentevervoerbedrijf. De affiches die Eric Coolen van het Ampzinggenootschap er over heeft gemaakt zijn te koop. Verder hebben we nog wat briefkaarten, plakkers en andere hebbedingen in de aanbieding. Op onze webstek is een bestelformulier ingericht: EP-er ChristenUnie wil Engels in binnenvaart De transportcommissie van het Europees Parlement heeft een voorstel van Peter van Dalen (ChristenUnie) aangenomen om na te gaan of in de binnenvaart het Engels lan worden ingevoerd. Peter van Dalen:,,Ik ben bijzonder blij met de steun van de Transportcommissie voor mijn voorstel. Dat is goed voor de verkeersveiligheid in de binnenvaart. We zien dat er jaarlijks meerdere incidenten en ongevallen in de binnenvaart gebeuren doordat men in diverse talen langs elkaar heen spreekt. Vorig jaar nog verdronk een matroos doordat verschillende direct betrokkenen in diverse talen aan elkaar probeerden uit te leggen - helaas tevergeefs dus - wat er moest gebeuren. Ook neemt de communicatie over en weer tussen de modaliteiten toe, en in de voor de binnenvaart zo belangrijke sector zeevaart spreekt men al een vereenvoudigd Engels, het zogenoemde seaspeak. Van Dalen:,,Wellicht kan voor de binnenvaart een river-speak ingevoerd worden. Bovendien leren alle jongeren in elk geval Engels in de opleiding dus dit is een positieve keuze, gericht op de toekomst. Tot zover de ChristenUnie op haar eigen webstek. Een nogal curieus voorstel van een lid van een partij die de positie van het Nederlands in de grondwet wil verankeren. Daar komt bij dat het Engels op de Europese binnenwateren nauwelijks een rol speelt en dat in vele Europese landen het Engels nauwelijks beheerst wordt. Geld gevraagd De stichting Nederlands heeft voor haar acties geld nodig en beschikt niet over suikeroompjes of gulle geldschieters. We zijn dus afhankelijk van wat donateurs ons schenken. Maak een bijdrage over op het banknummer van de stichting: ING-bank: Bij een donatie van meer dan! 25,- krijg je het boekje 'Funshoppen in het Nederlands...' kado. Er bestaat ook de mogelijkheid om via de stichting GeefGratis je/uw bijdrage elektronisch over te maken. Die stichting rekent daar overigens, afhankelijk van de gekozen betaalwijze, wel provisie voor (maximaal 10% voor betaling via ideal, bijvoorbeeld). We hopen binnenkort een eigen betaalkoppeling op de stek te kunnen zetten. De GeefGratis-koppeling is: https://www.allegoededoelen.nl/donatiemodule.php? gd=2258&taal=nl_nl&projectcode=bijdragen Paul Witteman in de fout (?) Paul Witteman, medepresentator van het Nederlandse praatprogramma Pauw & Witteman is de Sof van de maand februari geworden voor uitspraken in de uitzending van 26 februari. Een verslag van een kijker: "Ik was vrijdagavond 26 februari nogal aangeslagen door het optreden van Tv-bekendheid Paul Witteman. Onder aanvoering van de gespreksleiders Pauw en Witteman waren van Geel (CDA) en Pechtold (D66) de debatterende politici van dienst. Het gesprek ging over integratie. Het CDA heeft een aantal voorstellen gedaan. Pauw noemt enkele volgens hem onzinnige voorstellen, zoals de terugkeer van het Nederlands op de bewegwijzering op Schiphol en de eis dat iedereen in Nederland het Wilhelmus moet kennen'. Daarop volgt een discussie tussen Pauw, Pechtold en van Geel over de kennis van het Wilhelmus. Witteman mengt zich in het gesprek: "Ik wil het niet belachelijk maken, maar het voorstel om de bewegwijzering van Schiphol allemaal ook in het Nederlands te hebben, heeft dat niet iets,... provinciááls?" Van Geel: "Ach, dat zijn symbolen..." Witteman: "Ja maar, op universiteiten wordt er naar gestreefd om alles in het Engels te doen, want we willen internationaal zijn." Interruptie van Van Geel: "Dat wil D66", en hij wijst naar Pechtold. "Ja maar, ik geloof dat dat een breed gesteund voorstel is en dan ga je op Schiphol..." Van Geel: "Het gaat om een aantal symbolen..." Witteman: "Ik wil het niet belachelijk maken, ik vraag alleen, heeft het niet iets,... provinciááls?" Van Geel haalt zijn schouders op: "Nou, en?" Witteman, quasi verbijsterd: "Een internationale luchthaven!" Hij kijkt daarbij ernstig en licht geschokt." Nou blijft er nog een kleine kans dat de heer Witteman de advocaat van de duivel heeft gespeeld. 2

3 SN heeft hem een brief geschreven met, omdat wij de beroerdsten niet zijn, een woordenlijst onnodig Engels en hem om opheldering gevraagd. Witteman heeft tot nu toe niet gereageerd, maar dat kan er mee te maken hebben dat hij inmiddels onder het mes is geweest vanwege een prostaatoperatie. Nieuwe taalstrijd in België? Op 13 maart had een groot aantal organisaties het symposium 'Beter Engels of beter Nederlands?' ingericht, over de taal in het hoger onderwijs. Hieronder een ingekort en bewerkt verslag van Marc Bulté van de mede-organiserende Marnixring Internationale Serviceclub. Deels zijn de bijdragen ook te vinden in de nieuwe Congres+-bundel (zie blz 1). Dr. Diana Vinke, beleidsmedewerker onderwijs aan de faculteit Industrial Design van de Technische Universiteit Eindhoven, richtte zich in haar bijdrage op de vraag of het gebruik van een andere taal een effect heeft op de kwaliteit van het onderwijs. Het onderwijs op deze faculteit, voorheen Industrieel Ontwerpen, geschiedt merendeels in het Engels. Voor de docent betekent onderwijs in het Engels een wat langere voorbereidingstijd. Hij ervaart een geringere ruimte voor improviseren en ook minder weerwoord van de studenten. Een grotere (mentale) vermoeidheid is het gevolg en over het algemeen is er minder tevredenheid over het eigen onderwijs vooral wegens een gevoel van verminderde vrijheid van denken. Voor de studenten ziet het plaatje er anders uit. Er schijnt aanvankelijk een negatieve invloed te zijn op het concentratievermogen van de studenten. Vergeleken met Nederlandstalige lessen zijn de tentamenscores lager. Doch dit effect ebt na enige tijd weg. Er komt gewenning als het aantal Engelstalige colleges beduidend toeneemt. Het gebruik van Engels heeft mogelijk zelfs een positief effect op het leerproces doordat studenten kritischer verwerkingsstrategieën gebruiken. Overigens hangt het resultaat ook af van de onderwijsopvatting; in de loop van de jaren is de nadruk van frontaal onderwijs (kennisoverdracht) verschoven naar zelfwerkzaamheid. Uitgaande van deze laatste stroming leidt het gebruik van het Engels niet tot vermindering van de onderwijskwaliteit, aldus Vinke. Prof. dr. Marc Cogen, internationaal recht, stelde dat hij mensen dient en dat hij daarom voor een zo groot mogelijke versoepeling van het huidige Vlaamse taaldecreet pleit. De internationale positie van ons onderwijs staat op het spel, niet de positie van het Nederlands, aldus Cogen. Hij wees er op dat internationale studenten ook voor internationale geldstromen zorgen. Cogen noemde de titel van het symposium provocatief, want die zou niet in overeenstemming met de werkelijkheid zijn. Ongeacht in welke taal er gedoceerd wordt, de Nederlandse taal blijft behouden. Die is definitief verworven omdat ze gevormd wordt door de moedertaal en het onderwijs (thuis en school). Het Engels is de taal van de wetenschap. Hij pleitte ervoor om als beginsel te aanvaarden dat men de bronnen doceert in de taal van de bronnen. Hij zelf geeft het onderricht in het Nederlands en het Engels. Wel stelde Cogen dat de kennis van het Engels bij veel docenten onvoldoende is en zijn belangrijkste bezwaar tegen het ontwerpdecreet is dat elke vorm van creativiteit ontbreekt. Het initiatiefrecht, hét kenmerk van onze Westerse beschaving, wordt de docent ontnomen. Prof. dr. Frank Fleerackers, in zijn functie als voorzitter van het Verbond der Vlaamse Academici, veroorzaakte enige hilariteit door in het Engels te beginnen. In het kort legde Fleerackers uit dat het een fictie is dat een gemeenschappelijke taal een einde zou maken aan onze onderlinge geschillen. Daarvoor is onze gemeenschap, in tegenstelling tot vroeger, veel te individualistisch geworden. De 21 e eeuw is er één van 'eigen meningen'' en is niet meer homogeen. Vroeger had je het WIJ-denken, vandaag overheerst het IK-denken. Daardoor neemt het onbegrip toe, aldus Fleerackers. Om standpunten duidelijk te maken is het gebruik van verscheidene talen daarom niet onbelangrijk. Frank Fleerackers pleitte voor de status-quo. Zijn eerste argument is zuiver strategisch: een wijziging zou de doos van Pandora openen. Ook noemde hij de ontwikkeling en ondersteuning van wetenschap in de eigen taal van groot belang. Fleerackers stelde dat het doceren van vakken in een andere taal dan de eigen aan 18-tot-20-jarigen een anomalie is. Bij de overgang van middelbaar naar hoger onderwijs ervaren die jongeren reeds een taalsprong en wanneer die dan nog niet eens gebeurt in hun moedertaal is de taalsprong dubbel. Dat is nefast. Nochtans wil hij zijn studenten de interactie met anderstaligen niet ontzeggen. Hij verklaarde zich een voorstander van een zekere versoepeling van de situatie in het laatste jaar van de bacheloropleiding. Voorts benadrukte hij het belang van taalkennis. 3

4 Naar eigen onderzoek is het Engels van sommige docenten huilen met de pet op. In navolging van het Nederlands systeem pleit hij daarom voor de invoering van een TOEFL-proef en de spreker besloot met de boutade: Eerst Beter Engels en dan pas beter Engels. Hakima El Meziane (VOKA; Vlaamse ondernemers) wees in haar lezing op de voordelen van het Engels als onderwijstaal in het hoger onderwijs. Behalve het aantrekken van meer buitenlandse studenten, met kennisuitwisseling leidend tot nieuwe inzichten, zorgt Engels er voor dat de Vlaamse studenten klaar zijn voor de internationale arbeidsmarkt. In het algemeen is het voor de bedrijfswereld van belang dat jongeren een internationale kijk hebben om zo ook meer creativiteit in het bedrijf te garanderen, stelde El Meziane. Internationale uitwisseling is ook van cruciaal belang voor het onderwijzend personeel, om hun vaardigheden en visie te verbreden. Volgens El Meziane kunnen leerlingen de Franse en Duitse taal nauwelijks toepassen in het beroepsleven. VOKA wil daarom het doceren van een vak in een andere dan de landstaal invoeren in het hoger onderwijs, maar eigenaardig genoeg beperkt VOKA zich tot het aanmoedigen van volledige opleidingen in het Engels. Voor VOKA stopt het daar niet. Al op de kleu-terschool zal meer aandacht aan het Engels besteed moeten worden, ondersteund door buitenschoolse activiteiten en taalbadonderwijs. Om dit te kunnen verwezenlijken moet de taalwetgeving aangepast worden hetgeen, wist El Meziane, een zeer gevoelig punt is voor Vlaamse politieke partijen. In Europa spant Nederland qua Engelstaligheid de kroon met het aanbieden van lessen in het Engels, op grote afstand gevolgd door Duitsland en de Scandinavische landen. De VOKA-vertegenwoordigster wilde nog wel bepleiten dat het Nederlands niet verdrongen mag worden. Buitenlandse studenten moeten een snelcursus Nederlands volgen en, niet te vergeten, die buitenlandse jongeren worden de beste ambassadeurs voor Vlaanderen. Prof. Jozef Devreese stelde dat nog meer Engels om buitenlandse studenten aan te trekken de verkeerde medicatie is op basis van een foute diagnose. Voor hem bestaat het juiste medicijn erin de wetenschappelijke excellentie op te drijven. Daarom: Meer Engels? Antwoord: neen Meer excellentie? Antwoord: ja. Voor Devreese biedt het taaldecreet van 3 april 2003 over het taalgebruik in het universitair en hoger onderwijs voldoende ruimte en staat het de internationale uitstraling van onze universiteiten niet in de weg. We zouden moeten zoeken naar een evenwicht tussen de onderwijstalen Nederlands en Engels, maar nooit mag men vergeten dat het Nederlands een uiterst waardevol en precair cultureel erfgoed is, drager en spiegel van een unieke gemeenschap. Met die taal hebben 18 wetenschappers een Nobelprijs behaald. Trouwens, het juiste evenwicht is reeds bereikt, stelde hij, want op internationale congressen worden de postdocs uit Vlaanderen en Nederland slechts voorafgegaan door alumni uit Oxford en Cambridge. Hij stoort zich aan de algemeen verspreide opvatting dat Engels de taal van de wetenschap zou zijn. Niet Engels is de taal van de wetenschap, maar wiskunde. Voor Devreese is het duidelijk dat de zeer goede instituten automatisch buitenlandse studenten aantrekken. Dat bewijst de praktijk en bovendien leren deze studenten graag Nederlands. Hij pleitte voor doctorale scholen, over alle netten heen en waarschuwde voor het gevaar van de olievlekwerking. Juist daardoor zijn de ma-na-ma opleidingen (master na master) afgedaald in de initiële meestersopleidingen, wat op termijn de verengelsing van het secundair onderwijs zou kunnen betekenen. Discussie Prof. Ludo Abicht, oud-hoogleraar literatuur en wijsbegeerte, wees er in zijn korte introductie op dat de Vlaamse Beweging een sociale beweging is. Een Vlaamse student moet van begin tot einde kunnen studeren in het Nederlands, maar het autonome Vlaanderen moet volwassen worden en aanwezig zijn in de wereld. Dat kan door enerzijds mensen uit te sturen en dat moet aangemoedigd worden, maar anderzijds ook door buitenlanders aan te trekken in het kader van uitwisselprogramma s. Wegens de taaldrempel is dat natuurlijk geen evidentie en daarom sluit Abicht zich aan bij de vorige spreker: wij zijn een klein land, laat ons over alle netten heen samen programma s uitbouwen en aanbieden. Gorik Van den Bergh, student toegepaste, economische Wetenschappen (UA) en praeses van het KVHV Antwerpen, stelde dat het sociaal aspect, zoals door Abicht beschreven, zeer belangrijk is. In de praktijk zijn sommige lessen in het Engels onnodig, soms ronduit potsierlijk en zijn de meeste studenten niet in staat om in hun practica academisch Engels te hanteren. Elias Vergult, student toegepaste taalkunde Duits- Italiaans aan de Lessius Hogeschool en ook praeses van een studentenvereniging, vroeg zich af wie nu eigenlijk meer Engels wil. De academische overheid, strevend naar meer prestige (lees geld) wellicht, maar zeker niet de studenten. Het gevolg is echter een daling van de kwaliteit van het taalgebruik. Ook voor hem moet het Nederlands als academische taal blijven bestaan. Prof. Marc Cogen startte het korte debat en stelde dat, voor de vraag gesteld, iets meer dan de helft van de studenten kiest voor een opleiding in het Engels. Voor hem is veeleer de gebrekkige kennis van 4

5 het Engels van een deel van zijn collega s een grote bron van ergernis. Prof. Fleerackers was dat laatste met hem eens en stelde een toetssysteem voor. Hij stelde niet tegen het Engels als lingua franca te zijn, maar benadrukte dat het leggen van een grens moeilijk is. Hij noemde het gevaar dat studenten na bachelor- of masterfase afhaken en naar het buitenland verkassen. Daarom pleitte hij voor een samengaan van conservatisme en realisme: maak de studenten klaar voor de sprong en versoepel de situatie in het laatste jaar van de bacheloropleiding. Volgens Devreese maakt de Angelsaksische wereld zich schuldig aan cultuurimperialisme. Hij herhaalde dat het voor de buitenlandse topstudenten geen bezwaar is om Nederlands te leren. Goede labo s, dat is het antwoord, dan komen ze vanzelf. Cogen stelde dat universiteiten de lat inderdaad hoog mogen leggen. Diana Vinke vindt het decreet met de beperkingen ongewoon. Zij wees op het initiatiefrecht en stelde dat de docenten zelf wel kunnen uitmaken welke cursussen beter in het Engels gegeven kunnen worden en welke niet. Een evenwicht ontstaat dan bijna automatisch. Abicht stelde in reactie op de bijdrage van Cogen dat het bieden van gelijke kansen niet betekent dat iedereen een universitaire studies moet beginnen, maar dat iedereen met talent ook kan studeren en dat in zijn moedertaal kan doen. Fleerackers stelde dat de vrijheid niet aan de universiteiten is en dat hij een grote voorstander van het huidige decreet blijft. Zaal De zaal was niet vleiend. Yvo Peeters (ANV) had geen enkel argument gehoord dat zijn mening gewijzigd heeft. Het Engels heeft geen plaats in ons onderwijs, stelde hij. Volgens het handvest van de VN is onderwijs in de moedertaal een mensenrecht is. Prof. Devreese protesteerde. Voor een jonge wetenschapper is Engels essentieel, stelde hij: "Alles in het Nederlands, het is te gek voor woorden." In een vrij emotionele tussenkomst kapittelde Stijn Calle van de Marnixring Gent de regelgeving. "Die is gemaakt voor de 1% toplaag, maar wat met de anderen? Zij worden opgeofferd op het altaar van het universalisme." Studenten op stages worden steeds meer geconfronteerd met het Engels, aldus Jo Van Rentergem. Zij vroeg Vinke of er al studies uitgevoerd zijn naar het effect op de beroepscarrière van studenten die opleidingen in het Engels volgden. Volgens Vinke zijn die er niet. Een toehoorder vroeg naar de werkelijke motivatie van de universiteiten. Gaat het om zo goed mogelijk onderwijs of gaat het over prestige, over zo goed mogelijk scoren. Fleerackers wees op de mondialisering. Vlaanderen is geen eiland in de oceaan, studenten laten zich niet meer tegenhouden door grenzen. Cogen schamperde dat universiteiten zelf nauwelijks een strategie hebben. De taalkwestie wordt overgelaten aan de faculteiten. Bob Steel van de Marnixring Voorkempen stelde dat het hoog tijd is voor een cursus academisch Nederlands met veel studiepunten. Abicht en Hakima El Meziane ondersteunden dat voorstel. Forumvoorzitter An De Moor, taalbeleidcoördinator Hogeschool St- Lieven, stelde dat die cursussen reeds worden georganiseerd aan de hogere onderwijsinstellingen. Zij vroeg de organisatoren van het symposium een memorandum voor te bereiden voor de academische en politieke wereld. Het symposium had de 160 toehoorders nauwelijks tot andere gedachten gebracht. De overgrote meerderheid (meer dan 150) vond het niet nodig meer Engels te introduceren in zowel de bachelor- als de masterfase. Amsterdam betaalt voor meer Engels op basisschool 19 maart Amsterdam wil dat meer kleuters Engels leren. De gemeente betaalt leerkrachten die Engels geven op de basisschool, zo meldt het Parool. In Amsterdam brengen nu vijf basisscholen kleuters (groep 1 en 2) al Engels bij. De gemeente wil het aantal scholen verdubbelen dat Engels al vanaf de kleuterklassen aanbiedt. De gemeente-organisatie dienst Maatschappelijke Ontwikkeling is samen met het Europees Platform op zoek naar scholen die daar tijd en leerkrachten voor vrij willen maken. De gemeente betaalt de opleiding van de leerkrachten. Alleen scholen waar de kwaliteit van het gewone onderwijs al uitstekend is, mogen aan het project meedoen."meer investeren in onderwijs is altijd goed, maar laten ze eerst eens de Nederlandse taal goed machtig zijn in lezen, uitspreken en schrijven. Als daar extra geld voor uitgetrokken wordt ben ik het er helemaal mee eens. Het Engels verziekt al genoeg onze taal." reageert een lezer. Vorig week pleitte D66-leider Alexander Pechtold nog voor meer aandacht voor de Engelse taal op basisscholen. Pechtold is met dat pleidooi bezig een recent aandachtspunt van zijn partij te profileren. Vorig jaar stelde het gemeenteraadslid Paternotte voor om Amsterdam tweetalig te maken. Die poging sneefde maar later kreeg hij de Amsterdamse wethouder Asscher (PvdA), op een deelpunt, mee. Die verordonneerde dat in het Amsterdamse stadsvervoer de aankondigingen tweetalig zijn. Eerder heeft D66-Kamerlid mevrouw Lambers- Hacquebard er voor gezorgd dat volledig Engelstalig onderwijs in Nederland, het zogeheten IB, toegankelijk is voor alle Nederlandse leerlingen, waar die opleiding eerder beperkt toegankelijk was. In een grijs verleden heeft een andere D66- prominent, de inmiddels overleden Aad Nuis, er, mede, voor gezorgd dat er in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs (WHW) een taalclausule werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de voertaal is het hoger onderwijs in Nederland. Die clausule wordt inmiddels door de 5

6 Nederlandse universiteiten met voeten getreden, met de Maastrichtse universiteit van exonderwijsminister Jo Ritzen voorop. Het pleidooi van, toen nog, minister Jo Ritzen om op de universiteiten meer Engels toe te staan, was de directe aanleiding voor Nuis te streven naar opname van een taalclausule in de WHW. Kabinet valt, maar Nederlands zal toch 'verankerd' worden 20 februari Twee weken nadat de Nederlandse minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst (PvdA) had aangekondigd het Nederlands in de grondwet te verankeren, hebben de PvdA-ministers hun ontslag aangeboden. Twistpunt was het al of niet aanvaarden van een nieuwe NAVO-missie in Uruzgan (Afghanistan). Volgens berichtgeving van Onze Taal zal het demissionaire kabinet de benodigde voorstelwet toch indienen. Het kabinet wil met de verankering zeker stellen dat het gebruik van het Nederlands niet in de verdrukking komt nu er in ons land steeds meer talen worden gesproken. Vooral het Engels wint terrein, stelt het kabinet vast. Dat komt omdat er steeds meer contacten zijn met het buitenland en er meer buitenlanders hier komen wonen, zo meldt het ANP. Een wijziging van de Nederlandse grondwet heeft nogal wat voeten in de aarde. Eerst moet bij gewone meerderheid van de Staten-Generaal een voorstelwet tot wijziging van de grondwet worden goedgekeurd. Een nieuwe Staten-Generaal behandelt dan de grondwetswijziging, die niet meer geamendeerd kan worden en waarvoor een tweederde meerderheid vereist is. Omdat de Kamer na het aannemen van de voorstelwet ontbonden moet worden, worden grondwetswijzigingen vrijwel altijd aan het eind van een zittingsperiode in behandeling genomen. Bron: ANP, Wikipedia, Onze Taal AngloWaan Mient Jan Faber, de onvermoeibare strijder tegen de kruisraketten blijkt hoogleraar geworden te zijn aan de Vrije Universiteit. Hij ondertekent een brief aan de Volkskrant op 18 februari tenminste met hoogleraar Human security in war situations aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Wat voor een wetenschap dat is wordt ook uit zijn stukje niet duidelijk. * De provincie Utrecht heeft een onderzoek laten doen naar burgerparticipatie: Local and regional Level Participation heet dat rapport. Zo nutteloos kan een provincie zijn. * Prinses Máxima, vrouw van de Nederlandse kroonprins, bezocht maandag (29 maart; red.) het Amsterdam University College, de gezamenlijke internationale topopleiding van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit", zo schrijft de Volkskrant. Het University College in Amsterdam is de derde volledig Engelstalige universitaire school in Nederland. Ook in Utrecht en Middelburg staan UC's. Dat 'top' in topopleiding is natuurlijk niet echt. Die toevoeging is verzonnen door de bedenkers van deze scholen en wordt alleen maar gebruikt om buitenlandse studenten te lokken. Met die Engelstalige scholen zouden de echte universiteiten weer gewoon Nederlandstalig kunnen worden... * Boer (AH) weigert Sofprijs 9 februari AH-directeur Dick Boer heeft laten weten de Sofprijs der Nederlandse taal 2009 niet in ontvangst te zullen nemen. Boer plaatst zich daarmee in een inmiddels steeds langer wordende rij van Sofprijsweigeraars. AH werd door leden van de sn-schrijfgroep in november met overweldigende meerderheid tot de SOF van de maand november gekozen. Bezoekers kozen AH vervolgens tot SOF van Steen des aanstoots was de opdruk op de nieuwe Euroshopper-verpakking, waarop Engels overheerst en Nederlands slechts met de loep valt te ontwaren. Het vakblad Distrifood schreef: "Het Euro Shoppermerk van Albert Heijn krijgt een nieuw ontwerp. Opvallend is dat daarop het product in het Engels wordt benoemd. Frozen Peas, Orange en Dutch Spices Cookies, de AH-klant die zoekt naar de goedkoopste diepvriesdoperwten, sinas of speculaas zal er even aan moeten wennen. De Engelse namen zijn een gevolg van de nieuwe internationale Euro Shopperverpakking die Albert Heijn-directeur Dick Boer maandag presenteerde." Zoals gemeld staat het Nederlands er nog wel op volgens Distrifood, maar alleen leesbaar voor mensen die er met hun neus bovenop gaan staan of een verrekijker hebben. AH voldoet daarmee, mondjesmaat, aan de wetgeving die een Nederlands opschrift vereist, maar de nieuwe verpakking is natuurlijk een belediging voor de Nederlandse klanten van de Zaanse grootgrutter. VU wint Lofprijs, Sofprijs voor AH 1 februari De Vrije Universiteit is door bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands uitgeroepen tot winnaar van de Lofprijs der Nederlandse taal De VU uit Amsterdam constateerde bij haar studenten een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal en achtte het nodig de eerstejaars aan een taaltoets te onderwerpen. Het is een wat dubieuze lof, omdat de Amsterdamse universiteit daarmee eigenlijk zegt dat de middelbare scholen en misschien ook wel basisscholen in Nederland falen in hun opdracht hun leerlingen behoorlijk Nederlands bij te brengen. De VU won de prijs vóór de universiteit van Gent, die genomineerd was omdat deze Vlaamse universiteit, in afwijking van de meeste Nederlandse 6

7 universiteiten, nadrukkelijk streeft naar een versterking van het Nederlands als taal van de universiteit. Gent beroept zich daarbij op het zogeheten Bologna-akkoord (voor Nederlandse universiteiten is die overeenkomst tussen 30 Europese onderwijsministers uit 1999 om het Europese tertiaire onderwijs te stroomlijnen juist een alibi om hun curriculae drastisch te verengelsen). Op de derde plaats eindigde het initiatief van 14 Nederlandse hoogleraren om er bij onderwijsminister Plasterk op aan te dringen het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten weer zijn (wettelijke) rechtmatige eerste plaats te geven. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit elf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sn waren uitverkozen tot Lof van de maand. In het eerste jaar dat de prijs werd uitgereikt (2004) was die voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar Linda van den Bergh. Eerdere winnaars waren Thomas von der Dunk, Gerrit Komrij en de ChristenUnie. De Sofprijs der Nederlandse taal 2009 gaat naar Albert Heijn/Euroshopper. Albert Heijn werd in november 2009 de Sof van de maand vanwege zijn nieuwe verpakking van het goedkope merk EuroShopper. Engels komt groot op de verpakking, het Nederlands staat er voortaan alleen nog maar in priegellettertjes op. Microsoft, met zijn ver doorgevoerde verengelsing in de klantbehandeling, werd tweede en Etienne Schouppe, de Belgische staatssecretaris die de Hop&Shop-dag bedacht, werd derde. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit twaalf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sn waren uitverkozen tot Sof van de maand. Het vorig jaar ging de Sofprijs naar de Nederlandse minister Plasterk, vanwege zijn weigering de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs te handhaven, die stelt dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Plasterk liet weten dat hij de prijs niet in ontvangst wilde nemen. Ook de Sofprijswinnaar van 2007, ministerpresident Jan-Peter Balkenende, bedankte voor de Sofprijs. Eerdere winnaars van de Sofprijs der Nederlandse taal waren, onder meer, het ministerie van economische zaken, Karla Peijs en Neelie Kroes. Ook de laatste twee weigerden de prijs in ontvangst te nemen. Minister Van der Hoeven nam, als vertegenwoordiger van het ministerie van economische zaken, de Sofprijs 2006 wél in ontvangst. De Sofprijs is door sn nadrukkelijk bedoeld als aanmoedigingsprijs: Let op uw taal. De Lof- en de Sofprijs worden jaarlijks uitgereikt aan een organisatie of persoon in Nederland of Vlaanderen die zich het jaar eraan voorafgaand het verdienstelijkst heeft gemaakt voor de Nederlandse taal respectievelijk aan de persoon of organisatie die, bewust of onbewust, de Nederlandse taal ernstig te kort heeft gedaan. De plastieken van Puk de Hondt, die verbonden zijn aan de prijs, zullen aan de winnaars persoonlijk worden overhandigd. Plasterk wil nu definitief niet 8 januari Het was al duidelijk dat de Nederlandse minister voor, onder meer, wetenschappelijk onderwijs de Sofprijs 2008 niet in ontvangst wilde nemen. Na een hoop heenenweergemeel kwam in de loop van december dan eindelijk zijn verlossende woord. Hij acht het niet zijn plicht rectores magnifici er op te wijzen dat Nederlands de voertaal bij de opening van het academisch jaar dient te zijn. "Daar is het voorschrift dat bepaalt dat "onderwijs wordt gegeven en de examens worden afgenomen in het Nederlands" niet van toepassing.", schrijft Plasterk. SN heeft de minister laten weten dat hij de prijs heeft gekregen omdat hij juist díe regel niet wenst te handhaven en er daarmee blijk van geeft lak aan de wet en het Nederlands te hebben. SN op congres Onze Taal 24 november De stichting Nederlands was op 21 november met een kraam aanwezig op de informarkt op het congres van het genootschap Onze Taal in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs in Utrecht. In de koffiepauze kreeg OT-beschermvrouwe prinses Laurentien de nieuwe woordenlijst aangeboden. Er was bij de begeleiders van de prinses enige verwarring over de locatie van de sn-kraam, zodat de prinses eerst naar de buren van het Ampzing-genootschap werd geloodst. Het genootschap nam de gelegenheid te baat haar de doos Kind noch cry te schenken. Er was veel belangstelling van de congresgangers voor de konterfeitsels van de stichting, onder meer affiches van Eric Coolen van het eerdergenoemde genootschap, maar geen van hen liet zich verleiden met de Sofprijs op de foto te gaan. Het lag in de bedoeling dat de geportretteerde de foto in de vorm van een briefkaart naar Plasterk zou sturen. 7

8 Brel in het Nederlands "Laat deze titels van Jacques Brel een ijkpunt zijn voor onze rijke taal. Ze behoren als adembenemend mooi hardnekkig overeind te blijven. Om ze te verankeren brengen we deze nummers opnieuw uit. (...) Een blijvend protest tegen de terreur van de namaakartiesten en de armoe van het McEngels." Het mysterieuze bedrijfje Leeuwerik Productie stuurde een cd toe met Jacques Brel-liedjes. We hebben de goede gever nog niet kunnen traceren chemie november 2009 over verlichte lijnen in sporthal) Meehelpen met sn? Wie wil helpen de rijkdom van de Nederlandse taal te beschermen en onnodig Engels te bestrijden kan: + Donateur worden Vanaf! 15,- per jaar kunt u donateur van de stichting worden. U ontvangt dan zo'n drie maal per jaar de Nieuwsbrief, bovendien maakt U daarmee de acties van sn ook financieel mogelijk. + Actief meedoen - Meedoen aan de elektronische schrijfgroep; - Meedoen aan (plaatselijke of landelijke) publieke acties; - Plaatselijk of landelijk propaganda maken voor de stichting. + Producten kopen G p e k n i p t "Als ik in een buitenlandse taal schrijf, speel ik misschien gitaar, maar in mijn eigen taal kan ik - als het goed is - op een orgel spelen met oneindig veel registers en nuances," (Cees Nooteboom bij de aanvaarding van de Prijs der Nederlandse Letteren in Brussel, Volkskrant 12 november 2009) "Taal is een deel van wie je bent. Als je negatief denkt over je taal, denk je negatief over jezelf." (Kaaps dichteres Diana Ferrus geciteerd in kunstbijlage NRC/Handelsblad 4 december 2009) "Ik denk de hedendaagse domheid alles te maken heeft met de toegenomen communicatie." (Schrijver F.P.Thomese in VPRO-gids in een vraaggesprek met zichzelf) Lezersbrief NRC Handelsblad 5 dec 09: Als oudpersoneelsman schaam ik me voor de nieuwe Human Relation Managers. Als je drie buitenlandse woorden nodig hebt om te zeggen wat voor een functie je hebt, kun je de rest van je beleid ook niet uitleggen. Vouchers PRIMA Ondernemen Award. (kop in het blad NRK Netwerk (kunststof- en rubberproducenten) "We gaan alles een jaartje on hold zetten." (staatssecretaris Tineke Huizinga over bestaansrecht waterschappen in de Volkskrant van 2 december 2009) Verlichte sportvloer wint Nationale Sport Innovatie Prijs, The ball was clearly out! (blad - "Funshoppen in het Nederlands; woordenlijst onnodig Engels" (uitgave Bert Bakker/Standaard Uitgeverij) is verkrijgbaar in elke boekhandel en via de stek van Onze Taal. Het boekje kost! 9,75. - Kaarten van Eric Coolen (prijs 40!ct): - Plakkers met 'Sale is Frans voor Smerig" en "Izz dizz Nezzerlenzz?" en "Sale is uitverkoop van het Nederlands (! 2,50 per vel van 14 plakkers, 2 vellen voor! 3,50 en 3 vellen voor! 4,50, incl. verzending). - Kaarten/affiches van de hand van Eric J.Coolen (kaarten kosten 40 ct per stuk. Affiches prijs afhankelijk afmeting. 8

2008, VN Jaar van de Talen Congres & Debat Nederlands in hoger onderwijs en wetenschap

2008, VN Jaar van de Talen Congres & Debat Nederlands in hoger onderwijs en wetenschap 2008, VN Jaar van de Talen Congres & Debat Nederlands in hoger onderwijs en wetenschap 10 oktober 2008 in het Vlaams parlement te Brussel De stichting Nederlands De vereniging voor Nederlandstalige Terminologie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

VERKLARING: Deze uiteenzetting is louter van culturele aard

VERKLARING: Deze uiteenzetting is louter van culturele aard SYMPOSIUM BETER ENGELS OF BETER NEDERLANDS? Taal in het hoger onderwijs 13 maart 2010 Meer Engels? Neen meer excellentie. Jozef T. Devreese Universiteit Antwerpen en Technische Universiteit Eindhoven VERKLARING:

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdag maart 2016 Opbouw presentatie Inleiding Waarom kiezen voor Frans? De studie

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Rotterdam, 8 februari 2011.

Rotterdam, 8 februari 2011. Rotterdam, 8 februari 2011. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid mevrouw A.G. Fähmel-van der Werf (Leefbaar Rotterdam) over Beantwoording schriftelijke vragen d.d. 28 september

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009

VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 VERKORT VERKIEZINGSPROGRAMMA Leidse Universitaire Verkiezingen 21 april t/m 7 mei 2009 Inleiding De SGL hecht grote waarde aan bondige en duidelijke taal. Een verkiezingsprogramma is vaak lang en uitgebreid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

In artikel 18 van de Wet op de expertisecentra wordt na het tweede lid een lid

In artikel 18 van de Wet op de expertisecentra wordt na het tweede lid een lid Voorstel van Wet tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van het onderwijs te geven in de Engelse, Duitse

Nadere informatie

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS STUDIEPROGRAMMA S VAN HET HOGER ONDERWIJS Je krijgt het studieprogramma van een opleiding (=studie) aan een universiteit en aan een hogeschool. In de tabellen zie je alle opleidingsonderdelen (= vakken,

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 60.262/1 van 16 november 2016 over een ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 mei

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 5 1 0 5

U I T S P R A A K 1 5 1 0 5 U I T S P R A A K 1 5 1 0 5 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellant tegen de Bestuursraad van het ICLON, verweerder 1. Ontstaan en

Nadere informatie

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder Het Talencentrum helpt u verder 1 Het Talencentrum Succesvol communiceren begint met taal. Of u nu naar een congres in Atlanta gaat, een vergadering hebt in Beijing, op stage gaat in Rio de Janeiro of

Nadere informatie

Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen

Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen . Taalbeleid hoger onderwijs Ronde 8 Sibo Kanobana Universiteit Gent Contact: sibo.kanobana@ugent.be Het taalbeleid aan de Universiteit Gent 2009-2011: resultaten en bevindingen 1. Inleiding In deze bijdrage

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie Datum 18 augustus 2015 Betreft

Nadere informatie

LANDELIJKE COMMISSIE GEDRAGSCODE INTERNATIONALE STUDENT HOGER ONDERWIJS. Uitspraak

LANDELIJKE COMMISSIE GEDRAGSCODE INTERNATIONALE STUDENT HOGER ONDERWIJS. Uitspraak Kenmerk: LC 10.029/UITSPR Uitspraak op het verzoekschrift van Hogeschool Wittenborg van 18 mei 2009 met betrekking tot een met de Gedragscode vermeend strijdige gedraging van Saxion Hogescholen. VERLOOP

Nadere informatie

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen

Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Commissie Hoger Onderwijs Vlaanderen Oordeel bij de aanvraag tot inrichting van een anderstalige equivalente initiële bachelor- of masteropleiding (Codex Hoger Onderwijs dd. 20 december 2013, deel 2. Structuur

Nadere informatie

TOELICHTING. Voor alle scholen waar het leergebied Frans verplicht is, gelden bijgevolg dezelfde eindtermen Frans.

TOELICHTING. Voor alle scholen waar het leergebied Frans verplicht is, gelden bijgevolg dezelfde eindtermen Frans. stuk ingediend op 608 (2009-2010) Nr. 1 1 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de dames Marleen Vanderpoorten, Irina De Knop, Fientje Moerman en Ann Brusseel en de heer Sven Gatz houdende wijziging

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom Den Haag Ons kenmerk 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Onderwerp Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon Bijlage(n) geen Geachte heer Van

Nadere informatie

In het partijprogramma en de congresteksten van CD&V staat: Niets specifiek over diversiteit in het lerarenkorps.

In het partijprogramma en de congresteksten van CD&V staat: Niets specifiek over diversiteit in het lerarenkorps. Onze vraag: Meer dan 10 jaar na het EAD-decreet, komt er een uitvoeringsbesluit voor het onderwijs, zodat onderwijsinstellingen een personeelsbeleid met streefcijfers gaan voeren gericht op evenredige

Nadere informatie

studiebeurs Voorwaarden voor het secundair onderwijs

studiebeurs Voorwaarden voor het secundair onderwijs studie beurs Studeren kost geld: cursussen, een kot, inschrijvingsgeld,. Een studiebeurs kan helpen. Velen laten die kans liggen. Misschien is het voor jou toch de moeite om een aanvraag in te dienen.

Nadere informatie

Persaandacht arrest Hof van Beroep september De Morgen, 15 september 2011, blz.6:

Persaandacht arrest Hof van Beroep september De Morgen, 15 september 2011, blz.6: Persaandacht arrest Hof van Beroep september 2011 De Morgen, 15 september 2011, blz.6: Bron: Het Laatste Nieuws De Standaard Dwangsom dwingt Vlaamse overheid tot uitbreiding aantal tolkuren in 'horend'

Nadere informatie

Fedactio Federatie van Actieve Verenigingen van België

Fedactio Federatie van Actieve Verenigingen van België Over Fedactio Koepelorganisatie 54 Verenigingen actief in verschillende domeinen in Brussel, Vlaanderen en Wallonië gemeenschappelijke doel : actieve bijdrage leveren aan de sociale cohesie www.fedactio.be

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 21 d.d. 2 april 2009 (mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil - Stork en mr. B. Sluijters) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

VUB en Universiteit Gent ondertekenen alliantie

VUB en Universiteit Gent ondertekenen alliantie 07-06-2007, p.10 bh VUB en Universiteit Gent ondertekenen alliantie hoger onderwijs (tijd) - De rectoren van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Universiteit Gent (UGent) hebben gisteren een intentieverklaring

Nadere informatie

CVN-rapport over het Engels in het hoger onderwijsl

CVN-rapport over het Engels in het hoger onderwijsl Wim Vandenbussche CVN-rapport over het Engels in het hoger onderwijsl De Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland (CVN) voerde in 2000 een groots opgezet onderzoek naar het gebruik van het Engels

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016

Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016 Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016 VOORWOORD VUUR doet weer mee in de medezeggenschap van de faculteit Geesteswetenschappen. Een faculteit waarbinnen een grote

Nadere informatie

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Kempen broedplaats voor grensoverschrijdende samenwerking Meer dan 250 ondernemers, bestuurders en intermediairs uit Nederland en België waren aanwezig

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé Verder studer e n Wat je best weet als student in spé Alles over verder studeren Alles over centen voor studenten www.centenvoorstudenten.be www.cebud.be www.studietoelagen.be Lees ook onze folder Studietoelage

Nadere informatie

Zes gemeenten erbij: een uitdaging voor de VNG

Zes gemeenten erbij: een uitdaging voor de VNG 138 Zes gemeenten erbij: een uitdaging voor de VNG De huidige samenwerking met de eilanden is vooral gebaseerd op meer of minder intensieve uitwisseling van kennis en ervaring. Bij volledige integratie

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

Beoordeling Bevindingen

Beoordeling Bevindingen Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) aan hem als advocaat een machtiging van zijn cliënt heeft gevraagd om stukken bij de IND te kunnen opvragen,

Nadere informatie

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van:

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van: Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 01 juli 2013 15:03 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Europese Ster 709-01 juli 2013 Opvolgingsmarkering: Markeringsstatus:

Nadere informatie

SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT

SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT 25 februari 2010 Partners: Universiteit van Amsterdam, ILO (Instituut voor de Lerarenopleiding; penvoerder); Vrije Universiteit, Onderwijscentrum VU; Universiteit

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Advies. Gemeenteraad. Westland. Prof. mr. D.J. Elzinga. Mr. dr. F. de Vries

Advies. Gemeenteraad. Westland. Prof. mr. D.J. Elzinga. Mr. dr. F. de Vries Advies Gemeenteraad Westland Prof. mr. D.J. Elzinga Mr. dr. F. de Vries Inhoud Casus... 2 Vragen... 2 Benoeming van publieke bestuurders... 3 Onduidelijkheid in wet- en regelgeving... 4 Dubbele geheimhouding?...

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep):

Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep): Rapport 2 h2>klacht Verzoekster klaagt erover dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep): 1. haar in 2007 per e-mailbericht onjuiste informatie heeft verstrekt over haar rechten met betrekking tot de OV-Studentenkaart;

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 juli 2013. Rapportnummer: 2013/087

Rapport. Datum: 15 juli 2013. Rapportnummer: 2013/087 Rapport "Toch een voldoende voor de Toets Gesproken Nederlands" Rapport over een klacht over de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te Den Haag. Datum: 15 juli 2013 Rapportnummer: 2013/087 2

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 360 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

ANTWERPEN t. Master in het tolken. Faculteit Letteren ANTWERPEN t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007 Rapport Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen Datum: 22 januari 2013 Rapportnummer: 2013/007 2 De klacht en de achtergronden De Nationale ombudsman ontving in het voorjaar van 2012

Nadere informatie

9 Communicatie-tools. voor meer liefde, meer verbondenheid, meer intimiteit & betere communicatie

9 Communicatie-tools. voor meer liefde, meer verbondenheid, meer intimiteit & betere communicatie 9 Communicatie-tools voor meer liefde, meer verbondenheid, meer intimiteit & betere communicatie Maar één persoon Je hebt maar een persoon nodig om nieuwe ervaringen te introduceren VOORWOORD Geen enkel

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Toespraak Opening Academisch Jaar 2008/2009 Door prof. mr. S.C.J.J. Kortmann, rector magnificus Radboud Universiteit Nijmegen

Toespraak Opening Academisch Jaar 2008/2009 Door prof. mr. S.C.J.J. Kortmann, rector magnificus Radboud Universiteit Nijmegen Toespraak Opening Academisch Jaar 2008/2009 Door prof. mr. S.C.J.J. Kortmann, rector magnificus Radboud Universiteit Nijmegen HET GESPROKEN WOORD GELDT Zeer gewaarde gasten, bestuurders, vriendinnen,vrienden

Nadere informatie

Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting

Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting Otto Scholten & Nel Ruigrok Stichting Het Persinstituut De Nederlandse Nieuwsmonitor Amsterdam, april 06 1 Inleiding Puntsgewijs

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DG Bestuur en Koninkrijksrelaties Directie Arbeidszaken Publieke Sector

Nadere informatie

1. Kan de minister meedelen aan hoeveel ouders uit Brussel deze folder is uitgedeeld?

1. Kan de minister meedelen aan hoeveel ouders uit Brussel deze folder is uitgedeeld? Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.3 - December 2009-491- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 55 van 27

Nadere informatie

Leren parafraseren & synthetiseren

Leren parafraseren & synthetiseren Leren parafraseren & synthetiseren Inhoud 1. Standpunt / conclusie (vs) argumenten / onderzoek 2. Een samenhangend betoog schrijven 3. Verwijzen naar andere auteurs 4. Taal in wetenschappelijke teksten

Nadere informatie

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen SARiV Advies 2013/19 SAR WGG Advies 11 juli 2013 Strategische Adviesraad internationaal Vlaanderen Boudewijnlaan 30 bus 81 1000 Brussel T.

Nadere informatie

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015

Reglement Bachelorscriptie Geschiedenis Vastgesteld op 1-9-2015, verbeterd en goedgekeurd door de examencommissie op 10-9- 2015 Faculteit der Geesteswetenschappen Afdeling Geschiedenis, Europese studies en Religiewetenschappen Spuistraat 134 1012 VB Amsterdam Datum 10-9-2015 Contactpersoon J.J.B.Turpijn@uva.nl Bijlagen Beoordelingsformulier

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND

VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Voorwoord en Inleiding Dr. Ir. H. Koopmans VIJFTIG JAAR SCHEIKUNDIGE NIJVERHEID IN NEDERLAND Uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Hoogewerff-Fonds UITGEVERIJ WALTMAN DELFT - 1967

Nadere informatie

Eerste Kamer wijst grondwetsherziening rond gekozen burgemeester af

Eerste Kamer wijst grondwetsherziening rond gekozen burgemeester af Eerste Kamer wijst grondwetsherziening rond gekozen burgemeester af Dinsdagavond 22 maart heeft de Eerste Kamer de grondwetsherziening rond de gekozen burgemeester afgewezen. Doordat ook de PvdA-fractie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Programma Akademiehoogleraren Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Loopbaanimpuls Om ook in de toekomst Nederlands toponderzoek te kunnen leveren, zullen universiteiten nieuw wetenschappelijk

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2006 20 Besluit van 20 december 2005 tot wijziging van het Bevoegdhedenbesluit WPO tot vaststelling van de bewijzen van bekwaamheid die bevoegdheid

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Rapport. 2014/109 de Nationale ombudsman 1/5

Rapport. 2014/109 de Nationale ombudsman 1/5 Rapport 6 Onmacht of onwil: een onderzoek naar een klacht over het UWV, dat een transgender niet als "mevrouw" heeft aangeschreven in (geautomatiseerde) correspondentie Oordeel Op basis van het onderzoek

Nadere informatie

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst www.verheidinnederland.nl ERSBERICH - Gelderland -nderzoek (4): nderzoek naar de stand van de partij naar aanleiding van VV. (ransparant) (verheids) (anel) Zeer forse steun aan kabinet Rutte VVD verdeeld

Nadere informatie

Elk talent telt! Urgent

Elk talent telt! Urgent Elk talent telt! Sfeerverslag van de werkconferentie over doorlopende talentontwikkeling, 25 mei 2016. Deze conferentie is georganiseerd door de Stichting van het Onderwijs. Er zijn mooie voorbeelden van

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT Monitoraat op maat Academisch Nederlands 1 EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT De communicatie tussen een student en een docent verloopt vaak per e mail. Een groot voordeel van het medium is namelijk de

Nadere informatie

AFDELING FINANCIËN. Attendering onderwijskundige en juridische tijdschriften. documentatie- en kennisbeheer

AFDELING FINANCIËN. Attendering onderwijskundige en juridische tijdschriften. documentatie- en kennisbeheer AFDELING FINANCIËN documentatie- en kennisbeheer Tel.: (02)790 93 44 24.02.2009 e-post: documentatiedienst@g-o.be Webstek: http://www.g-o.be/sites/portaal_nieuw/subsites/onderwijsinfotheek/infotheekgo/onzedienstverlening/pages/default.aspx

Nadere informatie

NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN

NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN Je leest een tekst over de organisatie en de structuur van het onderwijs in Vlaanderen. Wat moet je doen? 1. Kijk naar de woordenlijst op blad 1 (deze pagina) 2. Lees eerst de

Nadere informatie

Het beleid rond administratieve lasten kritisch bekeken

Het beleid rond administratieve lasten kritisch bekeken Het beleid rond administratieve lasten kritisch bekeken Prof. dr. Frankie Schram Gastprofessor Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen UA Gastprofessor Instituut voor de Overheid K.U.Leuven Medewerker

Nadere informatie

Adviesstuk Engelstalige bacheloropleiding Wiskunde OLC Wiskunde

Adviesstuk Engelstalige bacheloropleiding Wiskunde OLC Wiskunde Adviesstuk Engelstalige bacheloropleiding Wiskunde OLC Wiskunde 2015 2016 Zowel op facultair als op universitair niveau wordt er gesproken over een taalverandering van alle bachelors naar het Engels. Op

Nadere informatie

Symposium Leren van toetsen

Symposium Leren van toetsen Symposium Leren van toetsen Feedforward in digitale feedback Bob Wassenaar Iris Böhm Programma Voorstellen Presentaties beide onderzoeken discussie Masterthesis feedback Aanleiding onderzoek: Vraagstuk

Nadere informatie

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit

Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Openingstoespraak academiejaar 2008-2009 Bert HOOGEWIJS, algemeen directeur (25 september 2008) Om De Kwaliteit Mijnheer de minister Mijnheer de voorzitter en leden van de raad van bestuur en het bestuurscollege

Nadere informatie

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 59.529/1 van 1 september 2016 over een voorontwerp van decreet betreffende de re-integratie van het Universitair Ziekenhuis Gent in de Universiteit Gent 2/6 advies

Nadere informatie

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs standpunt Vlaamse Hogescholenraad 17 maart 2010 Algemeen De VLHORA is tevreden dat de instellingen, die in eerste instantie verantwoordelijkheid dragen voor

Nadere informatie

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst www.verheidinnederland.nl ERSBERICH - Noord-Holland -nderzoek (4): nderzoek naar de stand van de partij naar aanleiding van VV. (ransparant) (verheids) (anel) Zeer forse steun aan kabinet Rutte VVD verdeeld

Nadere informatie

Toelatingsexamens en Ondersteunend Onderwijs

Toelatingsexamens en Ondersteunend Onderwijs VOORBLAD NEDERLANDS VOORBEELDEXAMEN De volgende hulpmiddelen zijn toegestaan bij het examen: geen Aantal vragen: 15 meerkeuzevragen Aantal pagina s: 7 Bijlage(n): Geen Beoordeling van het examen Meerkeuzevragen:

Nadere informatie

Regeling Praktijkonderzoekstage-scriptietraject (POSST)

Regeling Praktijkonderzoekstage-scriptietraject (POSST) Regeling Praktijkonderzoekstage-scriptietraject (POSST) 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is uitsluitend van toepassing op het praktijkonderzoekstage-scriptie

Nadere informatie