Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen"

Transcriptie

1 Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk werkers, onderwijzend personeel, vrijwilligers,

2 Als ouder wil je het beste voor je kinderen. Maar in sommige situaties is het niet gemakkelijk om uit te maken wat het beste is voor je kinderen. Deze brochure kan je helpen je kinderen zo goed mogelijk voor te bereiden op de terugkeer naar je land. Het eerste deel gaat over de gevoelens van je kinderen bij de terugkeer. In het tweede deel vind je tips voor de praktische voorbereiding van de terugkeer.

3 Emotionele aspecten van terugkeer met kinderen Terugkeren naar je land is niet alleen voor jou een grote stap. Ook voor je kinderen. Hoe je kinderen zullen reageren en wat ze aankunnen, hangt in grote mate af van hun leeftijd en ontwikkeling. Hieronder volgen een paar tips die je kunnen helpen om je kinderen goed voor te bereiden op jullie terugkeer. Die tips komen uit wetenschappelijk onderzoek naar gevoelens van kinderen. Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 3

4 Vertel je kinderen dat jullie zullen terugkeren. Wees eerlijk tegen je kinderen. Ook als ze nog jong zijn. Kinderen willen niet dat hun ouders liegen. Zeg niet dat jullie op reis gaan om daarna naar België terug te keren als dat niet zo is. Geef je kinderen niet het gevoel dat ze mee verantwoordelijk zijn voor de beslissing om terug te keren Zelfs al willen je kinderen graag terug naar hun land, is het niet goed je kinderen het gevoel te geven dat zij (mee) de beslissing hebben genomen. Dit legt een (te) grote druk op de schouders van je kinderen. Als de re-integratie in je thuisland moeilijk verloopt, kan het bijvoorbeeld gebeuren dat je kinderen zich schuldig gaan voelen. Praat over je land van herkomst met je kinderen Spreek met je kinderen over je land. Je kan ze vragen wat ze zelf nog weten. Of misschien waren je kinderen te klein en herinneren ze zich niks van je land? Of zijn ze in België geboren? Vertel ze hoe het dagelijks leven verloopt in je land. Vertel ze over de familie, de vrienden en de kennissen die ze er zullen ontmoeten. Bij jonge kinderen kan je foto s of tekeningen gebruiken. Op een wereldkaart kan je tonen waar België is en waar je thuisland is. Je kan op het internet foto s opzoeken van je land, je stad of dorp. 4 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

5 Praat vooral over de leuke dingen in je land van herkomst Zeker jonge kinderen nemen de reacties van hun ouders over. Ook al ben je zelf niet blij, of ben je bang, probeer toch vooral over de goede kanten van de terugkeer te praten met je kinderen. Bijvoorbeeld over het weerzien met de familie, vrienden, buren. Het is niet goed je kinderen te belasten met te veel slechte verhalen. Dat kan je kinderen bang en onzeker maken. Stel de situatie ook niet mooier voor dan ze is. Vertel neutrale dingen over je land. Vertel bijvoorbeeld over het eten, het dagelijks leven, de school waar je kinderen naartoe zullen gaan enzovoort. Spreek verschillende keren met je kinderen over de terugkeer Kinderen (en ook volwassenen) nemen niet altijd alle informatie tegelijk op. Het is belangrijk om verschillende keren de tijd te nemen om over de terugkeer te praten. In een volgend gesprek kan je vragen wat je kind nog weet van het vorige gesprek. Je kan bijvoorbeeld vragen: Weet je nog waar we naartoe gaan? Weet je nog waar we zullen slapen? enzovoort. Herhaling is belangrijk. Maak de terugkeer zo concreet mogelijk Kinderen hebben nood aan duidelijke en voor hen begrijpbare informatie. Vertel hoe laat jullie zullen vertrekken en hoe jullie zullen reizen (bus, trein, vliegtuig, ). Vertel waar jullie zullen eten en slapen. Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 5

6 Je hoeft de band met België niet helemaal door te knippen Het is goed voor je kinderen om de band met België een stukje te behouden. Het is niet zo dat je kinderen minder verdriet zullen hebben als je niet meer over België spreekt of als je alle contact met vrienden en kennissen in België verbreekt. Vraag je kinderen wat ze graag zouden meenemen uit België. Een paar tastbare herinneringen aan België, zoals bijvoorbeeld tekeningen van vriendjes, een knuffel, foto s, kunnen je kinderen helpen bij de verwerking van het vertrek. Als je kinderen graag in contact blijven met klasgenoten en vrienden, neem dan zeker contactgegevens mee. Laat oudere kinderen in contact blijven met vrienden via bijvoorbeeld Facebook of ander sociale netwerken. 6 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

7 Het is heel belangrijk dat je kinderen afscheid kunnen nemen Het is goed voor je kinderen dat ze met een positief gevoel kunnen terugkijken op de periode in België. Afscheid nemen helpt daarbij. Het is daarom nodig en belangrijk dat je kinderen op een rustige manier afscheid kunnen nemen van hun vrienden en klasgenoten. Breng de school indien mogelijk vroeg genoeg op de hoogte van je vertrek, zodat er nog tijd is voor een afscheidsmoment. Als je kinderen lid zijn van een sportclub of andere hobby s hebben, kan je ook daar vragen een afscheid te organiseren. Dat is niet alleen belangrijk voor jouw kinderen, maar ook voor hun vrienden die achterblijven. Door afscheid te nemen ervaren kinderen ook dat ze iets betekenen voor andere mensen, andere kinderen. Behoud zowel voor, tijdens als na de terugkeer zoveel mogelijk structuur in het leven van je kinderen Je kinderen voelen zich veiliger in een vaste dagindeling. Emoties kunnen je kinderen heel moe maken. Zorg er dus ook voor dat je kinderen voldoende kunnen slapen. Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 7

8 Probeer er zoveel mogelijk te zijn voor je kinderen De terugkeer zal ook in het leven van je kinderen grote veranderingen teweegbrengen. Geef aandacht aan je kinderen als je kinderen het nodig hebben. Maak je kinderen duidelijk dat ze bij je terecht kunnen met hun vragen en gevoelens. Vraag je kinderen geregeld hoe het met hen gaat als ze je zelf niets vertellen. Bied ze de ruimte om boos, verdrietig, bang en blij te zijn. Vertel ze dat heftige emoties bij het leven horen en weer over zullen gaan. Stel ze gerust. Je kan je kinderen ook vertellen dat je zelf zowel verdrietig als blij bent met de beslissing terug te keren. En dat dat ook mag. Je kinderen hoeven zich dan niet flinker voor te doen dan ze zijn. En ze weten dat ze ook met gevoelens van verdriet bij je terecht kunnen. Het is wel zo dat het kinderen soms heel angstig maakt als hun ouders erg overstuur of erg verdrietig zijn. Hou daar ook rekening mee. 8 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

9 Praktische aspecten van terugkeer met kinderen Kinderen die terugkeren, hebben in het thuisland soms problemen die je kan vermijden door een betere voorbereiding in België. Om je te helpen niets te vergeten, vind je hieronder enkele tips en een checklist. Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 9

10 Praat zeker over je kinderen met de terugkeerconsulent Als je recht hebt op re-integratiesteun is het belangrijk dat de eventuele specifieke noden van je kinderen ook aan bod komen tijdens de gesprekken met de terugkeerconsulent. Je gezin kan (een deel van) de re-integratiesteun hiervoor gebruiken. Heb je geen recht op re-integratiesteun, maar bevinden je kinderen zich in een zeer kwetsbare situatie (bijvoorbeeld omdat ze de taal niet spreken, ernstige medische problemen hebben enzovoort), kan je dit met je terugkeerconsulent bespreken. In sommige gevallen kan je gezin uitzonderlijk toch een minimale ondersteuning krijgen. 10 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

11 Overloop met je begeleider(s) zeker ook de volgende zaken voor je vertrekt: Spreken je kinderen de taal van je thuisland (nog)? Spreken (en schrijven, als het oudere kinderen zijn) ze de onderwijstaal in je thuisland? Als je kinderen bijscholing nodig hebben, kan je die al in België proberen te regelen. Je kan ze bijvoorbeeld nog voor het vertrek lessen laten volgen in België, of je kan uitzoeken waar ze in je land bijscholing kunnen krijgen en dit al vastleggen. Je kan een deel van de re-integratiesteun voor taallessen gebruiken. Zijn je kinderen naar school geweest in je thuisland? Heb je daar nog documenten van? Misschien kunnen die documenten een nieuwe inschrijving vergemakkelijken. Zijn je kinderen naar school geweest in België? Verzamel vóór je terugkeert de nodige documenten zoals rapporten, certificaten en attesten van de school. Laat die indien nodig al in België vertalen naar je thuistaal. Vraag je begeleider waar je dit kan laten doen. In je thuisland zijn vertalingen vanuit het Nederlands meestal moeilijker te bekomen en duur. Neem de contactgegevens van de school in België mee naar je thuisland. Zo kan je indien nodig bijkomende documenten opvragen. Er bestaan geen lijsten per land van alles wat nodig is voor een vlotte re-integratie in het onderwijs, maar je kunt hier wel informatie over vragen bij IOM of Caritas International. Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 11

12 Hebben je kinderen hobby s in België? Volgen ze bijvoorbeeld muziekles of zijn ze lid van een sportclub? Kunnen ze deze vrijetijdsactiviteiten eventueel verderzetten in je land? Wat is daarvoor nodig? Of kunnen ze hobby s die ze in je thuisland beoefenden opnieuw opnemen? Wat is daar eventueel voor nodig? Misschien kan je dat al uitzoeken vanuit België. Hebben je kinderen medische problemen die ook in je land van herkomst verder opgevolgd moeten worden? Heb je daar medische attesten van? Anders kan je die nog vragen aan de dokter. Het is makkelijker die attesten al in België te laten vertalen naar de taal van je herkomstland. Bij ernstige medische problemen kan je gezin eventueel bijkomende re-integratiesteun genieten. Het is ook nuttig het boekje van Kind & Gezin, eventuele vaccinatie-attesten en andere belangrijke medische documenten (zoals resultaten van medische onderzoeken) mee te nemen. Vraag je begeleider of het nodig is dat je die documenten laat vertalen. Identiteitsdocumenten Uiteraard verzamel je het best ook alle identiteitsdocumenten van de kinderen: geboortecertificaten, identiteitskaarten, paspoorten enzovoort. Neem ook kopieën van de eventuele laissez passers (ook dat zijn identiteitsdocumenten, en het origineel wordt vaak ingehouden door je autoriteiten). 12 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

13 Vraag informatie aan IOM en Caritas Heb je meer vragen over de onderwijsmogelijkheden voor je kinderen, de mogelijkheden om bepaalde hobby s te beoefenen, de medische voorzieningen in het land van herkomst, enzovoort? Dan kan je hiervoor al in België bij IOM en Caritas International en hun lokale partners terecht. Liefdadigheidstraat Brusel Tel Rue Montoyer 1000 Brussel Tel Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 13

14 Checklist taalkennis gesproken geschreven school in het land van herkomst in België: attesten en diploma s + vertaling hobby s mogelijkheden in je land gezondheid medische attesten + vertaling boekje Kind en Gezin vaccinatie-attesten andere belangrijke medische documenten zoals resultaten van onderzoeken identiteit geboortecertificaat identiteitskaart paspoort kopie van laissez passer lijst met contactgegevens van vrienden en kennissen in België, eventueel foto s en andere materiële herinneringen 14 Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent

15 Notities Project Vrijwillige Terugkeer Stad Gent 15

16 Verantwoordelijke uitgever Redactie Concept Foto s Layout en drukwerk Paul Teerlinck, Stadssecretaris, Stadhuis, Botermarkt 1, 9000 Gent Katrien Van Gelder Katrien Van Gelder en Jo Cools Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid Stad Gent Abcuré Datum van uitgifte december 2014 Met medewerking van Fedasil, Caritas International en IOM In dezelfde reeks verscheen ook een brochure Tips voor begeleiders van gezinnen die vrijwillig terugkeren. Beide brochures kan je bestellen bij de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid van de Stad Gent, tel Met de steun van Europees Terugkeerfonds Vooruitgaan door terugkeer

Kinderen en vrijwillige terugkeer

Kinderen en vrijwillige terugkeer Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Woord vooraf Als ouder wilt u het beste voor uw kinderen. Maar in sommige situaties is het niet gemakkelijk

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor begeleiders van gezinnen die vrijwillig terugkeren

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor begeleiders van gezinnen die vrijwillig terugkeren Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor begeleiders van gezinnen die vrijwillig terugkeren Deze brochure is bedoeld voor terugkeerconsulenten en begeleiders van gezinnen met minderjarige kinderen die

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer

Kinderen en vrijwillige terugkeer Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor begeleiders van gezinnen die vrijwillig terugkeren naar hun land van herkomst INHOUD Waarom deze brochure? 3 Psychosociale aspecten van terugkeer 4 met kinderen

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Je spreekt thuis verschillende talen? Dat is goed voor je kind!

Je spreekt thuis verschillende talen? Dat is goed voor je kind! Je spreekt thuis verschillende talen? Dat is goed voor je kind! Tips om je kind op te voeden in verschillende talen Heb je vragen over hoe je je kind kan opvoeden in verschillende talen? In deze folder

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS

OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS U heeft zich aangemeld bij MET ggz voor begeleiding bij of behandeling van uw psychische klachten. Dat is een hele stap! Veel ouders die bij ons in zorg komen geven aan dat

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

Kinderen op bezoek op de intensive care

Kinderen op bezoek op de intensive care Kinderen op bezoek op de intensive care Handreiking voor ouders mca.nl Inhoudsopgave Hoe vertel ik mijn kind(eren) dat zijn/hun vader, moeder of ander familielid ernstig ziek op de IC ligt? 1 Hoe bereid

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Pubers opvoeden. Veranderingen in de puberteit

Pubers opvoeden. Veranderingen in de puberteit Pubers opvoeden Pubers opvoeden De puberteit is de ontwikkelingsfase tussen 10 en 18 jaar. Maar die puberteit is er natuurlijk niet opeens. Vanaf ongeveer 9 jaar kan je al merken dat kinderen beginnen

Nadere informatie

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu?

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Proficiat & bedankt! Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. Fantastisch dat je je zo wil engageren om samen met ons kwetsbare

Nadere informatie

LIEGEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen.

LIEGEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen. LIEGEN Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om meer te leren over liegen en hoe je het kan stoppen. WAT IS LIEGEN? Liegen is als je er bewust voor kiest om niet de waarheid te zeggen of de

Nadere informatie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie Nota BOPZ eenvoudige versie Zonder toestemming Ben je soms boos? Ben je soms boos en ben je dan wel eens gevaarlijk voor jezelf of anderen? Of doe je wel eens dingen die niet mogen? Soms moeten begeleiders

Nadere informatie

Wil jij minderen met social media?

Wil jij minderen met social media? Wil jij minderen met social media? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2016 Hulpboekje social media 1 Hoe sociaal zijn social media eigenlijk? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt op social media.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

TRIXY Expertisecentrum

TRIXY Expertisecentrum Met uw kind in gesprek over de diagnose 47,XYY Voor wie is deze brochure? Veel ouders vragen zich af wanneer en hoe zij hun zoon over de diagnose 47,XYY kunnen vertellen. Het 47,XYY syndroom wordt ook

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes p welke momenten hebben jullie als gezin aandacht voor elkaar? anneer is er tijd om even rustig samen te praten? ijdens het eten aan tafel wisselen

Nadere informatie

Het koninkrijk van God vlakbij

Het koninkrijk van God vlakbij Het koninkrijk van God vlakbij Dit werkboek is van : Cellessen voor kinderen van 8-12 jaar Serie lessen voor kleine groepen; leeftijd 8-12 jaar Lessen zijn geschreven op basis van het boek Natuurlijk BOVENnatuurlijk

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind MEE Nederland Raad en daad voor iedereen met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Inhoudsopgave

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen?

Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen? Wat is kindermishandeling? Hoe kan kindermishandeling stoppen? Wie kan je hierbij helpen? In deze folder vind je een antwoord, en lees je ook bij wie je terecht kan als je over mishandeling of verwaarlozing

Nadere informatie

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN.

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN. Inleiding Met wie heb je de meeste lol? En wie bel je als je een probleem hebt? Vaak zijn dat je. Sommige mensen hebben veel, andere mensen hebben er maar een paar. Vriendschap is belangrijk in ons leven.

Nadere informatie

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN Inhoud: - Zorgeloos op uitje -Wat is autisme? - Wat houd een uitje precies in? - 15 TIPS om uw uitje tot een succes te maken Marinka

Nadere informatie

Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw

Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw gedrag gevaarlijk is voor andere mensen. Dit mag nooit

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten.

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We helpen je bij het verbeteren van je contacten met

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Echtscheiding en kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Echtscheiding en kinderen Kinderen zien het gezin waarin zij zijn grootgebracht vaak als een eenheid die er altijd was

Nadere informatie

om orde te scheppen om orde te scheppen in een wirwar van gevoelens in een wirwar van gevoelens

om orde te scheppen om orde te scheppen in een wirwar van gevoelens in een wirwar van gevoelens VijfVijf tipstips om orde te scheppen om orde te scheppen in een wirwar van gevoelens in een wirwar van gevoelens Vijf tips om orde te scheppen in een wirwar van gevoelens Als je in je zwangerschap afscheid

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Kind-In-Zicht Inhoudsopgave Inleiding Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Als je een tiener en tussen 9 en 12 jaar bent Als je een puber en tussen

Nadere informatie

Na de opname Intensive Care/High Care voor Kinderen

Na de opname Intensive Care/High Care voor Kinderen Na de opname Intensive Care/High Care voor Kinderen Beste ouders en/of verzorgers, Inmiddels ligt de opname van uw kind op de Intensive Care achter u en bent u weer thuis, op de verpleegafdeling of in

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: Wat kun je zelf doen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog Juni 2012 eerste

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen DE KANJERTRAINING. Op de Jozefschool wordt er in alle groepen kanjertraining gegeven. Alle leerkrachten zijn gecertificeerd. Doel van de Kanjertraining? Deze werkwijze biedt lln. kapstokken aan om beter

Nadere informatie

Scheiden doe je samen. Ieder kind reageert anders

Scheiden doe je samen. Ieder kind reageert anders Scheiden doe je samen Ieder kind reageert anders Scheiden. Ook al is het misschien beter voor iedereen, het blijft een ingrijpende gebeurtenis. Vooral voor kinderen. Het gezin dat al die tijd zo vanzelfsprekend

Nadere informatie

crisissituatie? hoe bereid je je voor?

crisissituatie? hoe bereid je je voor? crisissituatie? hoe bereid je je voor? crisissituatie? hoe bereid je je voor? crisishandboek 1 inleiding Als zelfstandige onthaalouder maak je elke dag werk van een veilige opvang. Toch kan ook jij geconfronteerd

Nadere informatie

Dit is de schatkamer van

Dit is de schatkamer van Dit is de schatkamer van 1 Door Elkaar maakte dit boekje voor Wereldklassen. concept en tekst: Griet Severeyns vormgeving: Stokken en Staarten Wereldklassen is een project van Provinciaal Cultuurhuis de

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Kinderen op bezoek op de intensive care (IC) Informatie voor ouders/verzorgers

Kinderen op bezoek op de intensive care (IC) Informatie voor ouders/verzorgers Kinderen op bezoek op de intensive care (IC) Informatie voor ouders/verzorgers Als een ouder of een familielid op de intensive care (IC) is opgenomen, kan dit voor kinderen veel vragen oproepen. Kinderen

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN In deze huiswerkopdracht wordt uitgelegd wat leefregels en ik-ben-opvattingen zijn en het belang ervan bij het doorbreken van gewoontepatronen. Een voorbeeld van Marjolijn illustreert hoe leefregels en

Nadere informatie

Inknippen van je tongriempje

Inknippen van je tongriempje Wilhelmina Kinderziekenhuis Inknippen van je tongriempje Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Inknippen van het tongriempje 6 Tips 9 Wil je meer

Nadere informatie

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 eenvoudige versie Dit is het jaarplan van ASVZ. Hierin schrijft ASVZ op wat we in 2016 gaan doen, en wat beter of anders kan in de zorg. Het

Nadere informatie

Lieve ouder, De inhoud van wat je schrijft is persoonlijk. Probeer eerlijk te zijn in wat je schrijft en je gevoelens toe te laten.

Lieve ouder, De inhoud van wat je schrijft is persoonlijk. Probeer eerlijk te zijn in wat je schrijft en je gevoelens toe te laten. Lieve ouder, Langs de één of andere weg ben je in het bezit gekomen van dit boekje, omdat je je kindje verloor door abortus en je het daar moeilijk mee hebt. Dit boekje is een soort dagboek, een leidraad

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

EEN DIERBARE VERLIEZEN

EEN DIERBARE VERLIEZEN EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort

Nadere informatie

Mijn Hummelboekje. HOOFDSTUK 1: t Hummelhuis

Mijn Hummelboekje. HOOFDSTUK 1: t Hummelhuis Mijn Hummelboekje HOOFDSTUK 1: t Hummelhuis Dit is Hummeltje. Hummeltje kan eventjes niet bij zijn mama en papa wonen, omdat zij nu niet voor hem kunnen zorgen. Daarom komt Hummeltje naar t Hummelhuis.

Nadere informatie

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG INCIDENT Toelichting Deze brochure is een vertaling van de handleiding van Gottman (www.gottman.com) voor het verwerken van ruzies uit het verleden en betreurenswaardige

Nadere informatie

Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers ONDERZOEK Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Voor wie is onderzoek? Onderzoek is bedoeld voor jou en andere kinderen of jongeren in de leeftijd van 6 tot 23 jaar. Soms ben jij zelf degene

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Reacties tijdens een ziekenhuisopname Kinderen kunnen op verschillende manieren reageren op hun ziekenhuisopname. Een opname is altijd een ingrijpende gebeurtenis.

Nadere informatie

Vrienden kun je leren

Vrienden kun je leren Vrienden kun je leren Hallo! Wij zijn Reinder en Berber, en wij hebben de afgelopen maanden hard gewerkt om dit boekje te maken, speciaal voor jongeren met het syndroom van Asperger. Hieronder vind je

Nadere informatie

Spoorboekje. Als je het mij vraagt. Onderwijs Vanuit autisme bekeken

Spoorboekje. Als je het mij vraagt. Onderwijs Vanuit autisme bekeken Spoorboekje Als je het mij vraagt Onderwijs Vanuit autisme bekeken 1 Start Wat vinden kinderen en jongeren met autisme eigenlijk van het onderwijs? Vanuit autisme bekeken vroeg hen wat zij willen vertellen

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Tijdens het ontbijt kan mijn mama de klastitularis al een beetje leren kennen nog voor dat ze naar het oudercontact komt.

Tijdens het ontbijt kan mijn mama de klastitularis al een beetje leren kennen nog voor dat ze naar het oudercontact komt. Ik vind het wel goed dat er zo iemand tussen de leerkrachten en de mensen is. Ik zeg het, ik heb dat nergens in geen andere school gezien. Het is beter om dit te hebben want ouders voelen zich beter hierdoor.

Nadere informatie

een dierbare verliezen

een dierbare verliezen een dierbare verliezen een dierbare verliezen U heeft kort geleden iemand verloren. Dat kan heel verwarrend zijn. Vaak is het moeilijk te accepteren dat iemand er niet meer is. Soms is het verdriet of

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Ambulante ondersteuning

Ambulante ondersteuning Ambulante ondersteuning Wie zijn we? Tweb biedt ambulante ondersteuning aan mensen met een beperking die zelfstandig wonen of willen gaan wonen in de regio Vlaamse Ardennen. Wij worden gesubsidieerd door

Nadere informatie

Mirjams mama en moekie

Mirjams mama en moekie Seksuele diversiteit graad 1 Mirjams mama en moekie Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print 2 lege gedragspatroongrafieken af voor

Nadere informatie

3 HELPENDE TIPS OM BIJ JEZELF TE BLIJVEN ALS ER ANGST OF DWANG IN JE GEZIN VOORKOMT

3 HELPENDE TIPS OM BIJ JEZELF TE BLIJVEN ALS ER ANGST OF DWANG IN JE GEZIN VOORKOMT 3 HELPENDE TIPS OM BIJ JEZELF TE BLIJVEN ALS ER ANGST OF DWANG IN JE GEZIN VOORKOMT Thea van Bodegraven-Boonstra Maart 2016 Voorwoord Wat kun je verwachten in dit e-book? Als er iemand in jouw gezin last

Nadere informatie

Voorbereidende les. Basisonderwijs. Educatieteam

Voorbereidende les. Basisonderwijs. Educatieteam Basisonderwijs Voorbereidende les (1) Introductie (2) Huiswerkopdracht (3) Bijlage 1 (4) Bijlage 2 Educatieteam Het educatie team bestaat uit jonge, gemotiveerde en bevlogen medewerkers die dichtbij de

Nadere informatie

Dit boekje is van:..

Dit boekje is van:.. Ik en mijn plan Dit boekje is van:.. Hallo, Jij bent cliënt bij SOVAK. Je hebt bij SOVAK een persoonlijk begeleider. Samen maak je afspraken over wat jij zelf doet en wat SOVAK doet. Die afspraken staan

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

kopieerblad leerling naar een verhaal d at u m :.. /.. /...

kopieerblad leerling naar een verhaal d at u m :.. /.. /... kopieerblad leerling Op zoek naar een verhaal N a a m : V o o r n a a m : d at u m :.. /.. /.... 2 Stap 1: Welk verhaal ga je schrijven? Heb je zelf een migratieverhaal? Ga je op zoek naar het verhaal

Nadere informatie

Kind in Beeld. Kinderopvang

Kind in Beeld. Kinderopvang Kind in Beeld Kinderopvang Inhoud Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje? 4 Waarom breng ik mijn kindje naar de kinderopvang? 6 Hoeveel kost kinderopvang? 8 Legende Prijs Inkomen Kindje Begeleider

Nadere informatie

Kind in Beeld. Kinderopvang

Kind in Beeld. Kinderopvang Kind in Beeld Kinderopvang Inhoud Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje 4 Waarom breng ik mijn kindje naar de kinderopvang 6 Hoeveel kost kinderopvang 8 Legende Prijs Inkomen Kindje Begeleider Dagen

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

1. 与 荷 兰 语 之 家 (Huis van het Nederlands) 一 起 为 您 找 一 个 最 适 合

1. 与 荷 兰 语 之 家 (Huis van het Nederlands) 一 起 为 您 找 一 个 最 适 合 Onthaalbureau Inburgering Antwerpen 安 特 卫 普 市 社 会 融 入 接 待 处 Bent u nieuw in Vlaanderen en wilt u Nederlands leren? wilt u meer weten over het leven in Vlaanderen? zoekt u werk? hebt u andere vragen? Onthaalbureau

Nadere informatie

VOOR HET EERST NAAR DE KLEUTERSCHOOL. Update 25 juni 2013

VOOR HET EERST NAAR DE KLEUTERSCHOOL. Update 25 juni 2013 VOOR HET EERST NAAR DE KLEUTERSCHOOL Update 25 juni 2013 Huis van Mini OCMW Kampenhout februari 2013 - Probeer zoveel mogelijk aandacht te hebben voor je nieuwe schoolgangertje. De meeste problemen gaan

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Autisme NetwerkCafé Krimpen. Willeke van den Hoek

Autisme NetwerkCafé Krimpen. Willeke van den Hoek Autisme NetwerkCafé Krimpen Willeke van den Hoek Breng hem maar een weekje bij m Waarin verschilt opvoeden van een kind met autisme met gewoon opvoeden? duurt langer 8% geen verschil 2% 0% veel intensiever

Nadere informatie

Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt?

Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt? Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of uitgehuwelijkt? Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Bel (veilig en anoniem) de LoverALERT-lijn: 010-44 38 444

Nadere informatie

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX.

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX. LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX. Omschrijving van de activiteit De leerlingen lezen tips over correct handelen als je het uitmaakt met je lief. Ze bespreken

Nadere informatie

Kinderen op bezoek intensive care Handreiking voor ouders.

Kinderen op bezoek intensive care Handreiking voor ouders. Kinderen op bezoek intensive care Handreiking voor ouders www.nwz.nl Hoe vertel ik mijn kind(eren) dat zijn/hun vader, moeder of ander familielid ernstig ziek op de IC ligt? 3 Hoe bereid ik mijn kind voor

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren Informatie voor kinderen, jongeren en ouders Wat staat er in deze folder? Inleiding voor ouders 1 Informatie

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

POETS JE PEUTER! Tips en tools om de tandjes van je dwarse peuter schoon te houden

POETS JE PEUTER! Tips en tools om de tandjes van je dwarse peuter schoon te houden POETS JE PEUTER! Tips en tools om de tandjes van je dwarse peuter schoon te houden NEEEE, koppig, dwars en zelluf doen ze zijn erom berucht PEUTERS. Soms tref je ze brullend op de vloer van de supermarkt,

Nadere informatie

Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname

Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname Wytske Bouwma, 2008 1 Inleiding Binnenkort wordt uw kind opgenomen in het ziekenhuis. Deze brochure is bedoeld om u meer inzicht te geven in

Nadere informatie

Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional!

Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Ben je bang dat je tijdens je vakantie wordt achtergelaten en/of gedwongen uitgehuwelijkt? Je staat er niet alleen voor: vraag hulp van een professional! Bel (veilig en anoniem) het Steunpunt Huiselijk

Nadere informatie