Dieet bij verhoogde bloeddruk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dieet bij verhoogde bloeddruk"

Transcriptie

1 Dieet bij verhoogde bloeddruk

2 Naam: : Datum : Diëtist : Specialist : Diëtetiek (0223) Afsprakenbureau (0223)

3 Inhoud pag. Waarom een dieet bij verhoogde bloeddruk?... 3 Algemene adviezen voor het dieet Natrium Lichaamsgewicht Vetten Alcohol Variatie in de voeding Lichaamsbeweging Roken Meer informatie en adressen... 6 Wat heeft u nodig voor een goede voeding?... 7 Raadpleeg bij het samenstellen van het dagmenu de onderstaande lijst met producten Brood en gebak Bindmiddelen en ontbijtproducten Vetten, oliën, margarines Broodbeleg Melkproducten Soepen Vlees, wild, gevogelte, vis Jus en sauzen Groenten Aardappelen en aardappelvervangingen Nagerechten Dranken Fruit Diversen Kruiden, specerijen en natriumarme smaakmakers Dieetzout Aanbevolen hoeveelheden volgens de Schijf van Vijf Heeft u nog vragen?

4 Waarom een dieet bij verhoogde bloeddruk? Dit dieet wordt voorgeschreven indien uw arts bij u een te hoge bloeddruk (hypertensie) heeft geconstateerd. Het is nog niet precies bekend hoe een te hoge bloeddruk ontstaat. Wel weet men nu dat factoren zoals overgewicht, weinig lichaamsbeweging, roken, een hoge alcoholconsumptie, stress en soms een te hoog zoutgebruik een rol spelen. Het is van belang om de bloeddruk weer te normaliseren omdat hypertensie het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten vergroot. Ook de ogen en de nieren kunnen door een te hoge bloeddruk beschadigen. Algemene adviezen voor het dieet De basis van het dieet bij verhoogde bloeddruk komt overeen met de aanbevolen hoeveelheden volgens de Schijf van Vijf (zie pag. 15). Daarnaast zijn er specifieke aandachtspunten: 1 Natrium Natrium is een stof die vooral voorkomt in (keuken)zout. Ook bevatten bijna alle producten van nature natrium. Natrium heeft een aantal belangrijke functies: - Het regelt het vochtevenwicht in het lichaam. - Het geeft smaak aan het eten. - Het maakt producten langer houdbaar (zouten, pekelen). Om de bloeddruk te verlagen werd vroeger een zeer streng natriumbeperkt dieet voorgeschreven. Nu is duidelijk geworden dat slechts een deel van de mensen zoutgevoelig is. Bij hen gaat de bloeddruk omlaag door een beperking van het natrium in de voeding. Of ú gevoelig bent voor zout zal in overleg met uw arts besproken moeten worden. 3

5 Om de bloeddruk te verlagen kunt u de hoeveelheid natrium in uw voeding op de volgende wijze beperken: - Voeg aan slechts één onderdeel van de warme maaltijd, bijvoorbeeld het vlees, wat zout toe (in plaats van het vlees kunt u eventueel ook de soep òf de aardappelen òf de groente licht zouten). Voeg verder aan uw voeding, zowel in de keuken als aan tafel, geen zout toe. - Gebruik geen levensmiddelen waaraan in de fabriek zout is toegevoegd (lees wat er op de verpakking staat). Een uitzondering hierop is, dat gewoon brood is toegestaan. - Per dag kunt u een halve liter (= 500 ml) gewone melk en/of melkproducten, zoals karnemelk, yoghurt en vla gebruiken. Een natriumbeperking is een ingrijpende verandering. Het vraagt een aanpassing van onze smaak. Tips voor de bereiding van de maaltijden zijn: - Verse voedingsmiddelen te gebruiken. - Groenten kort te koken in weinig water. - Regelmatig rauwe groenten te gebruiken. - Diverse voedingsmiddelen ter afwisseling eens te bakken, braden, roosteren, grillen of stomen. - Kruiden en specerijen zonder zout te (leren) gebruiken (zie pag. 13). U kunt gebruik maken van dieetartikelen, die speciaal zonder zout zijn bereid. Op deze verpakte dieetproducten moet één van de volgende aanduidingen staan: geen zout toegevoegd, ongezouten, natriumbeperkt of voor natriumbeperkt dieet. U kunt de meeste van de bovengenoemde producten vinden in de speciale schappen van de supermarkt of in de reformzaak. Er zijn ook producten met de aanduiding met minder zout, dit betekent dat het product 33% minder zout bevat dan een vergelijkbaar product. 4

6 2 Lichaamsgewicht Vooral bij hoge bloeddruk is een goed lichaamsgewicht van belang. Wanneer u te zwaar bent, moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen. De bloeddruk loopt hierdoor extra hoog op. Het handhaven of bereiken van een goed gewicht is daarom erg belangrijk voor de behandeling van hypertensie. Dat gaat het beste met behulp van een energiebeperkt dieet gecombineerd met extra lichaamsbeweging. 3 Vetten Een verhoogde bloeddruk geeft een grotere kans op het krijgen van hart- en vaatziekten. Een factor die hierbij ook een belangrijke rol speelt is de soort vet in de voeding. We maken onderscheid tussen verzadigd vet en onverzadigd vet. Verzadigd vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed, waardoor harten vaatziekten kunnen ontstaan. Onverzadigd vet verlaagt juist het cholesterolgehalte van het bloed. Verzadigde vetten komen vooral voor in producten van dierlijke oorsprong, maar ook zijn er een aantal plantaardige producten rijk aan verzadigd vet. Producten die veel verzadigd vet bevatten zijn: roomboter, harde margarine s, bak en braadvetten, frituurvet, vet vlees en vette vleeswaren, volvette kaas, volle melk(- producten), chocolade en kokos. Producten rijk aan onverzadigd vet zijn: alle soorten olie (met uitzondering van kokos en palmolie), margarine, bak- en braadproducten en frituurvet met minder dan 20 gram verzadigd vet per 100 gram, halvarine met minder dan 10 gram verzadigd vet. Het advies is matig te zijn met verzadigd vet. Beperk het gebruik van alle soorten vet, dus zowel verzadigd als onverzadigd, als uw lichaamsgewicht te hoog dreigt te worden (zie pag. 4 punt 2). 4 Alcohol Overmatig alcoholgebruik verhoogt de bloeddruk en levert veel extra calorieën. Daarom is het voor mensen met een verhoogde bloeddruk verstandig om niet meer dan twee alcoholconsumpties per dag te drinken en liefst niet iedere dag. 5

7 5 Variatie in de voeding is van groot belang voor een gezonde en vooral lekkere voeding. U kunt afwisseling in uw dieet aanbrengen met behulp van: De variatielijst (zie pag. 7) - Productinformatie vermeld op de verpakking van een voedingsmiddel - De dieettabel (brochure nr. 805) van het Voedingscentrum. Deze brochure geeft analysecijfers van vele voedingsmiddelen, gerechten en dieetproducten. Brochures met tips en recepten voor dit dieet zijn onder andere: - Koken naar hartelust, lekkere en gezonde recepten voor iedereen uitgave van de Nederlandse hartstichting. - Dieet bij verhoogde bloeddruk (brochure nr. 851) uitgave van het Voedingscentrum. 6 Lichaamsbeweging Lichaamsbeweging heeft een bijzonder gunstig effect op zowel de bloeddruk als op het lichaamsgewicht. Aangeraden wordt om elke dag tenminste een half uur te bewegen (dit mag bijvoorbeeld ook twee keer 15 minuten zijn). U hoeft hiervoor echt niet direct lid te worden van een sportvereniging. Ook met bijvoorbeeld (stevig) wandelen, tuinieren, fietsen, zwemmen, bereikt u al een gunstig effect. 7 Roken Het is algemeen bekend dat roken slecht is voor hart, bloedvaten en longen. Roken beschadigt de binnenkant van de bloedvaten, waardoor deze kunnen dichtslibben. Ook verhoogt roken de bloeddruk en kan longproblemen veroorzaken. 6

8 8 Meer informatie en adressen De Nederlandse Hartstichting houdt zich bezig met onderzoek, zorg en voorlichting op het terrein van hart- en vaatziekten. Het adres is: Nederlandse Hartstichting, Postbus 300, 2501 CH Den Haag. Internet: De informatielijn van de Nederlandse Hartstichting is op werkdagen te bereiken van 9 tot 17 uur. U kunt hier terecht voor alle vragen over hart- en vaatziekten, telefoon (gratis). Bij het Voedingscentrum kunt u terecht voor de Dieettabel en andere folders en brochures. De uitgaven van het Voedingscentrum zijn te bestellen via een giro-overmaking of een eenmalige machtiging. Bel, schrijf, fax of mail voor het aanvragen hiervan met: Het Voedingscentrum, Postbus 85700, 2508 CK Den Haag, telefoon (070) op werkdagen van 8 tot 17 uur, fax (070) Telefonisch kunt u vragen stellen via de Voedingstelefoon (070) , op werkdagen van 12 tot 16 uur. Het adres is: Diverse brochures zijn te verkrijgen bij het Patiëntenservicebureau van het Gemini Ziekenhuis in de Centrale Hal op de begane grond, rechts naast de receptie. Het bureau is geopend op werkdagen van 8.30 tot uur. De Eettabel (brochure nr. 805) kunt u kopen bij het winkeltje Vermaat in de centrale hal. 7

9 Wat heeft u nodig voor een goede voeding? Aangeraden wordt om elke dag te gebruiken: - Brood (bij voorkeur bruine/volkoren producten). Hoeveelheid: 5-7 sneden. - Aardappelen (rijst, pasta zoals macaroni e.d.) en peulvruchten zijn lekkere variaties. Hoeveelheid: 3-5 stuks. - Groente (zorg voor variatie). Hoeveelheid: 3-4 grote lepels. - Fruit (zorg voor variatie). Hoeveelheid: 2 vruchten of stuks. - Melk- en melkproducten (gebruik bij voorkeur magere en halfvolle soorten). Hoeveelheid: 2-3 glazen ( ml). - Kaas (bij voorkeur 20+ tot 40+). Hoeveelheid: 1-2 plakken. - Vlees, vis, kip, ei, tahoe (gebruik bij voorkeur de magere soorten; wees voorzichtig met de cholesterolrijke soorten, zoals lever, niertjes, garnalen). Hoeveelheid: 100 gram (rauw gewogen). - Vleeswaren (bij voorkeur de magere soorten). Hoeveelheid: 1-2 plakjes. - Halvarine op brood (kies de soorten met maximaal 10 gram verzadigd vet per 100 gram). Hoeveelheid: 5 gram per snee. - Margarine voor de bereiding (bij voorkeur met maximaal 20 gram verzadigd vet per 100 gram). Hoeveelheid: 15 gram. - Drinkvocht. Hoeveelheid: 12-2 liter. Indien er een vochtbeperking afgesproken is, dient u deze hoeveelheid aan te houden. 8

10 Raadpleeg bij het samenstellen van uw dagmenu de onderstaande lijst met producten: Naast informatie over het natriumgehalte is ook rekening gehouden met een beperking van het (verzadigd)vet. Kies liever dit: Brood en gebak - alle soorten brood (bij voorkeur de bruine- en volkoren soorten) - broodvervangers zoals roggebrood, (bruin) knäckebröd, (volkoren) beschuit, ontbijtkoek - met mate: koek en gebak bij voorkeur bereid zonder zout en met aangeraden vetsoorten. In plaats van dit: - luxe vette broodsoorten, zoals melkbrood, croissants, - koffiebroodjes, creamcrackers Bindmiddelen en ontbijtproducten - alle soorten, behalve de hiernaast genoemde - ontbijtproducten behalve de hiernaast genoemde. Kies voor de bereiding bij voorkeur halfvolle of magere melkproducten. - bakpoeder, pannekoek- en poffertjesmix, kant-en-klare deegmengsels - Brinta, cornflakes, All Bran, rice krispies, muesli- en cruesli soorten met kokos. 9

11 Vetten, oliën, margarines - ongezouten halvarine (producten) (bij voorkeur de soorten met minder dan 10 gram verzadigd vet per 100 gram), ongezouten margarine(-producten) (bij voorkeur de soorten met minder dan 20 gram verzadigd vet per 100 gram) - ongezouten bak- en braadvet (bij voorkeur met minder dan 20 gram verzadigd vet per 100 gram) - alle oliesoorten - natriumarme mayonaise en slasaus. - roomboter, alle gezouten soorten halvarine, margarine - alle gezouten soorten bak- en braadvet, rundvet, reuzel, frituurvet - gewone mayonaise en slasaus. 10

12 Broodbeleg - alle soorten natriumarme (smeer)kaas, kies bij voorkeur 20+ tot met mate: kaassoorten met een verlaagd zoutgehalte zoals Maaslander en Westlite - natriumarme verse vleeswaren, kies bij voorkeur voor de magere soorten zoals rosbief en fricandeau - natriumarme verpakte vleeswaren, bij voorkeur de magere soorten zoals ham, casselerrib, kalkoenfilet, -ham, kipfilet, rookvlees - zelf bereid (bij voorkeur mager) vlees zonder zout. - ei(-gerechten) zonder zout (niet meer dan 2 á 3 eieren per week) - verse vis zonder zout bereid, ongepaneerde diepvries vis, natriumarme visconserven - rauwkost, vers fruit - alle soorten zoet beleg, behalve de hiernaast genoemde soorten. - natriumarme pindakaas, andere natriumarme noten- en zadenpasta s (niet vermengd met chocolade). - alle gezouten soorten kaas, smeerkaas, kruidenkwark met zout, buitenlandse kaassoorten - gezouten en vette vleeswaren, zoals alle soorten worst, spek, zure zult, paté, schouderham, bacon, cornedbeef, gebraden gehakt, leverpastei, ontbijtspek, salami, rauwe ham - ei(-gerechten) met zout - gezouten vis, gepaneerde (diepvries)vis, gewone visconserven, zoute haring, zure haring, gerookte en gestoomde vis (zoals makreel, paling), schaal- en schelpdieren (zoals garnalen, krab, kreeft, mosselen, oesters) - kant-en-klare salades, sandwichspread, groentespread - huishoudstroop, keukenstroop, kokosproducten, chocoladeproducten, hazelnootpasta. 11

13 Melkproducten - Per dag kunt u een halve liter gewone melk(-producten) gebruiken. Kies bij voorkeur de halfvolle en magere soorten - natriumarme melk - koffiemelk, kies bij voorkeur voor koffiemelk rijk aan onverzadigd vet of halfvolle soorten. Soepen - (magere) bouillon of soep zonder zout (zelf bereid) - natriumarme soep uit blik of pakje - natriumarme bouillonkorrels, -poeder, -blokjes - meer dan een halve liter gewone melkproducten - volle melkproducten: (boeren)melk, yoghurt, vla, pap, chocolademelk, kwark - volle koffiemelk, koffieroom, slagroom, koffiemelkpoeder - soep of bouillon met zout bereid - gewone soep uit blik of pakje - bouillonblokjes, -poeder 12

14 Vlees, wild, gevogelte, vis (bij de warme maaltijd) Dit mag met een kleine hoeveelheid keukenzout bereid worden (zie pag. 3 punt 1). - alle soorten vers vlees. Kies bij voorkeur voor de magere of gemiddeld vette soorten zoals: bieflappen, biefstuk, tartaar, fricandeau, ossenhaas, rosbief, rundergehakt, magere runderlappen, hamlappen, haaskarbonade, lamsvlees, ongepaneerde schnitzel, varkensfilet, schouderkarbonade, magere varkenslappen, varkenshaas - kip en kalkoen (zonder vel) - vleesvervanging zoals, tahoe, tempé, ongezouten sojabrokjes, Quorn - verse vis, ongepaneerde diepvries vis - natriumarme visconserven. - alle verse soorten met zout bereid. - vette soorten zoals: hacheevlees, klapstuk, doorregen runderlappen, saucijzen, slavink, half-om-half gehakt, rookworst, speklappen, vet varkensvlees - kip en kalkoen met vel - kant-en-klare vleesvervangers (zoals vegetarische burgers) - alle kant-en-klare visgerechten (zoals vissticks) - alle gewone vis, schaal- en schelpdieren uit blik of glas. Jus en Sauzen - jus zonder zout, bij voorkeur bereid met aangeraden vetsoorten (het gestolde vet eraf scheppen en vocht van de jus gebruiken) - jus van natriumarme juskorrels en juspoeder - natriumarme dressings en sauzen (zie ook blz. 13). - gezouten jus en sauzen - kant-en-klare sauzen en sauspoeders - crème fraîche, zure room, mayonaise, slasaus, fritessaus. 13

15 Groenten - alle verse soorten zonder zout bereid - alle niet aangemaakte diepvriesgroenten - natriumarme groenten uit blik of glas (let op: zuurkool moet ook natriumarm zijn). - gewone zuurkool. - alle verse soorten met zout bereid - alle aangemaakte diepvriesgroenten (zoals spinazie à la crème) - gewone groenten uit blik of glas Aardappelen en (aardappel)vervangingen - gekookte aardappelen zonder zout bereid - aardappelpuree zonder zout (bereid met magere of halfvolle melk en aangeraden vetsoorten) - gebakken aardappelen, patates frites, aardappelschijfjes, rösti zonder zout (bereid met aangeraden vetsoorten) - (volkoren) deegwaren zonder zout bereid zoals macaroni, spaghetti, mie, mihoen - (zilvervlies)rijst zonder zout - peulvruchten zonder zout bereid, natriumarme peulvruchten uit blik of glas - zelfbereide maaltijdvervangers zonder zout. - alle aardappelen en aardappelgerechten met zout bereid - instant aardappelpuree - kant-en-klaar gekochte aardappelproducten - kant-en-klaar gekochte rijst-, macaroni-, spaghetti-, mie-, mihoengerechten - kant-en-klaar gekochte peulvruchten en peulvruchtgerechten - alle kant-en-klare maaltijden. 14

16 Nagerechten - vla, pudding, pap, yoghurt, kwark (met vruchten) (per dag kunt u een halve liter gewone melkproducten gebruiken) Kies bij voorkeur de magere of halfvolle soorten - vla, pudding en pap gemaakt van natriumarme (halfvolle) melk - watergruwel - waterijs (op vruchtenbasis) - gebakken nagerechten zonder zout (bij voorkeur bereid in aangeraden vetsoorten) - fruit en vruchtenconserven. Dranken - thee en koffie (koffiemelk: zie melkproducten ) - per dag kunt u een halve liter gewone (magere of halfvolle) melk(-producten) gebruiken - natriumarme melk - limonade, (light)frisdrank, vruchtensap, vruchtendrank - water, mineraalwater (toegestaan zijn: Spa, Evian, Perrier, Chaudfontaine, Sourcy, Vittel, Victoria) - natriumarm tomatensap, natriumarm groentensap - indien toegestaan met mate alcoholische dranken (zie pag. 5 punt 4). - meer dan een halve liter gewone melkproducten - vla, yoghurt, pap, pudding bereid van volle melk en/of met room - consumptie-ijs en roomijs - gebakken nagerechten met zout. - meer dan een halve liter melkproducten - volle melk(-producten) - niet genoemde soorten mineraalwater, zoals Schweppes soda, Vichy, Empire sodawater - gewoon tomatensap, groentensap. 15

17 Fruit - alle soorten vers, diepvries- en blikfruit - gedroogd fruit, gekonfijt fruit, zoals krenten, rozijnen, sukade, tutti-frutti, gember. Diversen - kruiden en specerijen zonder zout (zie pag. 13) - azijn, citroensap, cacao - alle natriumarme smaakmakers (zie pag. 13) - indien toegestaan: dieetzout - natriumarme augurken en zilveruitjes - (suikervrije) kauwgom, pepermunt, zuurtjes, schuimpjes, vruchtensnoepjes - ongezouten popcorn, ongezouten noten en pinda s. - alle zoute koekjes, zoutjes, snacks zoals frikadel, kroket, nasibal, saucijzenbroodje. - kokosnoot en vijgen. - gemengde kruiden en specerijen met zout - alle smaakmakers met zout (zie pag ) - chocolade, bonbons, candybars, alle soorten drop (ook zoete drop), toffees, boterbabbelaars 16

18 Kruiden, specerijen en natriumarme smaakmakers Kruiden en specerijen maken de voeding smakelijk. Het is wel belangrijk goed op te letten welke smaakmakers u gebruikt. Dit staat ook op de verpakking aangegeven (zie pag. 3 punt 1). Smaakmakers die geen zout bevatten, en dus vrij gebruikt kunnen worden, zijn: - azijn, citroensap, gember, suiker, wijn (met mate) - alle verse en gedroogde kruiden en specerijen, zoals: bieslook, bonenkruid, basilicum, foelie, kaneel, kerrie, kervel, knoflook(-poeder), kruidnagel, lavas, laurier, marjolein, mosterdpoeder, nootmuskaat, paprika(-poeder), peper, peterselie, selderij, rozemarijn, tijm, ui en uienpoeder, vanillestokje, kruidenbuiltje - oosterse ingrediënten zoals djahé, djinten, ketoembar, laos, sereh - sesamzaad, maanzaad, pijnboompitten. Smaakmakers die veel zout bevatten zijn onder andere : barbecuekruiden, kant-en-klare bouillon in pot, bouillonblokjes, bouillonpoeder, gehaktkruiden, juspoeder, jusblokjes, ketjap (ook de zoete soorten), kruidenbotermixen, kruidenzout, Maggi, mayonaise, mosterd, sambal, kant en klare sauzen, alle kant en klare mixen, soeparoma, tomatenketchup, tomatenpuree, vele vleeskruiden, Worcestershiresaus, aromat, cajun-kruiden, shoarma- en tacokruiden, tabasco. Er zijn natriumarme varianten van bovengenoemde smaakmakers, zoals: - natriumarme aroma, -strooiaroma - natriumarme bouillonblokjes, -bouillonkorrels, -poeders - natriumarme juspoeder, -sauspoeders - natriumarme sauzen, kant en klaar - natriumarme ketjap - natriumarme kruidenmengsels - natriumarme mayonaise - natriumarme mix voor bami/ nasi - natriumarme mosterd, -kruidenmosterd - natriumarme sambal - natriumarme tomatenpuree, -tomatenketchup. 17

19 Dieetzout - Er is een aantal zoutsoorten in de handel die evenveel zout bevatten als gewoon keukenzout: zeezout, aromazout, knoflookzout, selderijzout, en uienzout. Deze producten zijn dus niet geschikt voor het dieet bij verhoogde bloeddruk. - Producten met minder zout zijn mineraalzout en halvazout. - Er zijn ook producten in de handel die geen natrium bevatten. Dit zijn de dieetzouten, waarin het natrium is vervangen door kalium-, magnesium-, of ammoniumzouten. Dieetzout kunt u gebruiken in plaats van gewoon zout; de smaak is wel anders. Ze zijn verkrijgbaar bij reformzaken, drogisterijen en grote supermarkten. Het kalium in dieetzout kan een probleem zijn bij nierziekten. Overleg daarom tevoren met uw diëtist of specialist of u dieetzout kunt gebruiken. 18

20 Aanbevolen hoeveelheden volgens de Schijf van Vijf Basisvoeding 20 tot 50 jaar 50 tot 70 jaar 70+-ers Brood 5-7 sneetjes 4-6 sneetjes 3-4 sneetjes Aardappelen (of rijst, pasta peulvruchten) Groente Fruit Zuivel Vlees(waren), vis, kip, ei of vleesvervangers Halvarine, margarine, bak- en braadproducten gram 3-5 aardappels of opscheplepels rijst/pasta 200 gram (4 groentelepels) 2 vruchten (200 gram) 400 ml melk (producten) en 20 gram kaas (1 plak) gram 3-4 aardappels of opscheplepels rijst/pasta 200 gram (4 groentelepels) 2 vruchten (200 gram) 500 ml melk (producten) en 20 gram kaas (1 plak) gram 2-3 aardappels of opscheplepels rijst/pasta 150 gram (3 groentelepels) 2 vruchten (200 gram) 550 ml melk (producten) en 20 gram kaas (1 plak) gram gram gram gram gram gram Drinken (vocht) 1,5 liter 1,5 liter 1,7 liter Voedingscentrum Heeft u nog vragen? Als u verder nog vragen heeft kunt u de diëtist bellen. Het telefoonnummer is: (0223) D553-12/12 Deze folder is een uitgave van het Gemini Ziekenhuis 19

Natriumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum

Natriumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Natriumbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een natriumbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u nadere informatie en voedingsadviezen. Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen dan

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Afdeling: Onderwerp: Cardiologie / Diëtetiek Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Inleiding Voor u ligt een brochure, bedoeld voor patiënten met hartfalen, over vocht- en zoutgebruik. In deze brochure wordt

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze folder vindt u informatie over het minderen van het zoutgehalte in uw voeding en toch lekker blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9-10 gram zout binnen.

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Dieet bij chronische nierinsufficiëntie

Dieet bij chronische nierinsufficiëntie Dieet bij chronische nierinsufficiëntie Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : O (0223) 69 69 16 O (0223) 69 69 27 O (0223) 69 62 81 O (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. De nieren in optimale

Nadere informatie

Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet

Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet 1/6 Diëtetiek Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet Inleiding Uw arts heeft u een natriumbeperkt dieet voorgeschreven. In deze brochure leest u alles over dit dieet. Wat is natrium

Nadere informatie

Het natriumbeperkt dieet

Het natriumbeperkt dieet Het natriumbeperkt dieet Informatie voor patiënten F0453-1011 februari 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus UMC St Radboud Voeding bij Diabetes Mellitus Patiënteninformatie Deze folder geeft u informatie over voeding bij Diabetes Mellitus. Diabetes Mellitus Bij mensen met diabetes maakt het lichaam zelf geen

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieetadvies. Diëtetiek

Natriumbeperkt dieetadvies. Diëtetiek Natriumbeperkt dieetadvies Diëtetiek Inleiding Van de arts hebt u vernomen dat het wenselijk is minder te gebruiken (natriumbeperkt dieet). Een natriumbeperkt dieet wordt voorgeschreven bij mensen met

Nadere informatie

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Minder zout in uw voeding

Minder zout in uw voeding Minder zout in uw voeding Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2011 pavo 0922 Inleiding U heeft het advies gekregen om minder zout in uw voeding te gaan gebruiken. In deze folder leggen we uit waarom en hoe

Nadere informatie

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Afdeling diëtetiek, telefoonnummer: 0344 674285 K. van Galen D. Jansen A. Kalisvaart R. van Nuland I.Oosterhof R. Weterings Eiwit Eiwitten zijn voedingsstoffen die we dagelijks

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten Hoofdstuk 3B Variatielijsten Variatie in uw voeding is belangrijk. Hierdoor krijgt u voldoende voedingsstoffen binnen en kunt u voedingsmiddelen afwisselen. Uitgangspunt om te variëren is het basisdieet,

Nadere informatie

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Een hoog cholesterolgehalte? Wat nu? Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Cholesterol is een vetachtige stof die het

Nadere informatie

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Een hoog cholesterolgehalte? Wat nu? Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Cholesterol is een vetachtige stof die het

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Diëtetiek. mca.nl

Natriumbeperkt dieet. Diëtetiek. mca.nl Natriumbeperkt dieet Diëtetiek mca.nl Inhoudsopgave Waarom is een natriumbeperkt dieet nodig 3 Natriumbeperkt dieet: welke keuzes kunt u maken 4 Etiketten 12 Recepten 13 Uw vragen 14 Notities 14 Colofon

Nadere informatie

Adviezen bij een verhoogd cholesterol

Adviezen bij een verhoogd cholesterol Adviezen bij een verhoogd cholesterol Adviezen bij een verhoogd cholesterol Een verhoogd cholesterol in uw bloed? Gelukkig kunt u er zelf veel aan doen; bijvoorbeeld door op te letten met wat u eet. Gezond

Nadere informatie

Richtlijnen voor een natriumbeperkt dieet

Richtlijnen voor een natriumbeperkt dieet Richtlijnen voor een dieet Locatie Lukas Deze folder komt van de website www.gelreziekenhuizen.nl. Controleer regelmatig of u de laatste versie gebruikt. Versie (16-01-03) Gelre ziekenhuizen Postbus 9014

Nadere informatie

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek Koolhydraatvariatielijst Afdeling Diëtetiek Brood- en broodproducten Beschuit 1 stuks 10 7 Brood, bruin, volkoren, wit 1 snee 35 15 Broodje, bruin, volkoren, wit 1 stuks 50 23 Broodje, pistolet, bruin,

Nadere informatie

Minder zout in uw voeding. Bij nierschade

Minder zout in uw voeding. Bij nierschade Minder zout in uw voeding Bij nierschade Inleiding U heeft van uw specialist het advies gekregen om minder zout in uw voeding te gaan gebruiken, omdat uw nieren niet goed werken. In deze folder leggen

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Natriumbeperkt dieet. Afdeling Diëtetiek Natriumbeperkt dieet Afdeling Diëtetiek Wat doet natrium in het lichaam? Een van de belangrijkste taken van natrium in het lichaam is het regelen van de vochtbalans. Natrium is een mineraal dat zowel in

Nadere informatie

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Vetconstant dieet Uw arts heeft u verteld dat u een vetconstant (of vetbalans) dieet moet volgen. Dit is een dieet waarmee de uitscheiding van vet en vetzuren in uw ontlasting kan worden bepaald. Een verhoogde

Nadere informatie

Informatie. Natriumbeperkt dieet Overzicht gegevens. Naam. Geboortedatum. Datum. Diëtist. Behandelend arts

Informatie. Natriumbeperkt dieet  Overzicht gegevens. Naam. Geboortedatum. Datum. Diëtist. Behandelend arts Informatie Natriumbeperkt dieet Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Wanneer is een natriumbeperking

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding Natriumbeperkte voeding Diëtetiek Beter voor elkaar 2 Wanneer is een natriumbeperkte voeding nodig? Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in voeding voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel

Nadere informatie

Vertrouwd en dichtbij. Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte

Vertrouwd en dichtbij. Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte z De kinderarts heeft met je besproken dat het belangrijk is om je

Nadere informatie

Wat kunt u doen bij ondervoeding?

Wat kunt u doen bij ondervoeding? Wat kunt u doen bij ondervoeding? Adviezen voor een energie- en eiwitrijke voeding Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Wat kunt u doen bij ondervoeding?,

Nadere informatie

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis SNAQ-score > 2 Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Ondervoeding

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Eiwit- en energieverrijkt dieet

Eiwit- en energieverrijkt dieet Eiwit- en energieverrijkt dieet 1 Inleiding Als gevolg van ziekte of na een operatie, is het mogelijk dat uw eetlust minder is. Voor een betere reactie op uw behandeling en een sneller herstel, is het

Nadere informatie

Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wanneer is een natriumbeperkte voeding nodig? Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in voeding voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel van keukenzout

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes Wie beter eet, wordt sneller beter mellitus ZorgSaam 1 Wie beter eet, wordt sneller beter! U krijgt deze folder aangeboden, omdat is gebleken dat uw voedingstoestand

Nadere informatie

Dieetadvies bij hartfalen. Diëtetiek

Dieetadvies bij hartfalen. Diëtetiek Dieetadvies bij hartfalen Diëtetiek Inleiding Van de arts of de hartfalenverpleegkundige hebt u vernomen dat u uw voedingsgewoonten aan moet passen. Het is wenselijk om minder zout te gebruiken (natriumbeperkt

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam? Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

Voeding na transplantatie

Voeding na transplantatie Voeding na transplantatie U heeft recent een orgaantransplantatie ondergaan. Vaak wordt voor de transplantatie een dieet gevolgd en/of is het belangrijk moet u erop letten dat u voldoende voeding binnenkrijgt.

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Zorg goed voor uw hart

Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En we willen graag lekker eten.

Nadere informatie

Dieet bij een kaakfixatie

Dieet bij een kaakfixatie Dieet bij een kaakfixatie Informatie voor patiënten F0415-1011 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is een veelvoorkomend probleem in het ziekenhuis. Ongeveer één op de drie patiënten loopt risico

Nadere informatie

VOEDING & DIEET. Natriumbeperkt dieet ADVIES

VOEDING & DIEET. Natriumbeperkt dieet ADVIES VOEDING & DIEET Natriumbeperkt dieet ADVIES Natriumbeperkt dieet U hebt het advies gekregen om een natriumbeperkt dieet te volgen. In deze brochure vindt u voedingsadviezen en tips voor een smakelijke

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Telefoonnummer: 0344 674285 Kalium Kalium is een mineraal dat in vrijwel alle voedingsmiddelen voorkomt. Kalium is nodig voor de geleiding van zenuwprikkels.

Nadere informatie

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen.

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen. Voeding tijdens ziekte Wie ziek is moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen nodig dan normaal. Eten

Nadere informatie

Energie- en eiwitverrijkt dieet

Energie- en eiwitverrijkt dieet Energie- en eiwitverrijkt dieet Informatie voor patiënten F0204-1011 oktober 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties

Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties Levercirrose is het gevolg van een chronische leverziekte. Bij levercirrose sterft het leverweefsel als gevolg van een infectie, vergiftiging of ziekte af

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Diëtetiek. Voeding na transplantatie

Diëtetiek. Voeding na transplantatie Diëtetiek Voeding na transplantatie Diëtetiek Inleiding U heeft recent een orgaantransplantatie ondergaan. Vaak wordt voor de transplantatie een dieet gevolgd en/of is het belangrijk moet u erop letten

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Vetbeperkt dieet. Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten

Vetbeperkt dieet. Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten Vetbeperkt dieet Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten 2 Wat is vet? Voeding bestaat uit voedingsstoffen. Dit zijn stoffen die het lichaam nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Vetten zijn

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En we willen

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed

Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed Wat is diabetes? Diabetes mellitus, ook wel suikerziekte of diabetes genoemd, is een aandoening waarbij het lichaam niet meer kan zorgen voor een

Nadere informatie

Zout. Opdracht 7B. Opdracht

Zout. Opdracht 7B. Opdracht Opdracht 7B Zout Opdracht Doel: Introductie en opdracht: 30-45 min. Aan de hand van de opdracht leren kinderen: Wat de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid zout is; Hoeveel zout verschillende producten bevatten;

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek 00 Wie beter eet, wordt sneller beter Afdeling Diëtetiek Tijdens uw bezoek aan de polikliniek zijn enkele vragen gesteld die verband houden met uw eetlust en uw gewicht. U ontvangt deze folder omdat uit

Nadere informatie

Een gestoord-nuchter glucose

Een gestoord-nuchter glucose Een gestoord-nuchter glucose Inleiding Deze brochure bevat informatie over gestoord-nuchter glucose. Daarnaast wordt aangegeven welke maatregelen u zelf kunt nemen om hier zo goed mogelijk mee om te gaan.

Nadere informatie

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF IN HET KORT Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Afdeling diëtetiek

Eiwitbeperkt dieet. Afdeling diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Afdeling diëtetiek Dieet voor: Datum: Diëtist: Telefoonnummer: Specialist: Inleiding Eiwit is een belangrijke voedingsstof; het is de bouwsteen voor al onze lichaamscellen. Door natuurlijke

Nadere informatie

Dieetadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadviezen bij zwangerschapsdiabetes Dieetadviezen bij zwangerschapsdiabetes U ontvangt van de diëtist ook een koolhydraat variatielijst Diëtetiek 1 Bereikbaarheid Afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Telefoon: (076) 595 30 75 Naam patiënt:

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Dieet bij nierziekte

Dieet bij nierziekte Dieet bij nierziekte Informatie voor patiënten F0097-1011 november 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Eiwitbeperkt voedingsadvies

Eiwitbeperkt voedingsadvies Eiwitbeperkt voedingsadvies U hebt het advies gekregen een eiwitbeperkt dieet te gaan volgen. Deze brochure geeft uitleg over de rol van eiwitten in de voeding en waar u met een eiwitbeperkt dieet rekening

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes DIETETIEK Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes hoort een voedingsadvies. Vaak zijn maar een paar aanpassingen nodig in de voeding om nadelige gezondheidsgevolgen

Nadere informatie

Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis

Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Tijdens uw verblijf in ons ziekenhuis heeft u een energieverrijkte voeding gebruikt. In deze folder

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek. Bij een natriumbeperkt dieet. Inleiding

Voedingsadviezen. Diëtetiek. Bij een natriumbeperkt dieet. Inleiding Diëtetiek Voedingsadviezen Bij een natriumbeperkt dieet Inleiding U heeft van uw behandelend arts of diëtist het advies gekregen een licht natriumbeperkt dieet te volgen. U heeft al informatie hierover

Nadere informatie

Lactosevrij proefdieet voor uw kind

Lactosevrij proefdieet voor uw kind Lactosevrij proefdieet voor uw kind Diëtetiek mca.nl Inhoudsopgave Lactose-intolerantie wat is dat? 3 Het proefdieet 3 Producten met lactose 3 Op het etiket of de verpakking 4 Wat mag wel bij een lactosevrij

Nadere informatie

1500 kcal-dieet voor 7 dagen

1500 kcal-dieet voor 7 dagen 1500 kcal-dieet voor 7 dagen Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Inleiding In deze folder

Nadere informatie

De Schijf van Vijf in het kort

De Schijf van Vijf in het kort Gezond eten met de Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis

Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis geopereerd of om een andere reden opgenomen. Het is

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Tijdens de zwangerschap kan het voorkomen dat de hoeveelheid bloedglucose in het bloed te hoog wordt. Zijn er één of meerdere glucosewaarden

Nadere informatie

Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol

Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol Waarom deze tips? Na een eerste gesprek met de specialist heb je veel tips gekregen om het LDL cholesterol (het

Nadere informatie

Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken

Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken Patiënteninformatie Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn kruiden en specerijen? 5 Hoe gebruikt u deze lijst? 5

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Kruidenlijst. Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken.

Kruidenlijst. Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken. Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de

Nadere informatie

Voedingsadvies bij hartfalen

Voedingsadvies bij hartfalen Voedingsadvies bij hartfalen De cardioloog heeft u verteld dat u hartfalen heeft. Leven met hartfalen betekent dat u uw klachten goed in de gaten moet houden. U kunt last hebben van vocht vasthouden. Daarnaast

Nadere informatie

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Waar u op moet letten

Waar u op moet letten voedseldagboek datum van invullen naam diëtist OLVG patiëntensticker Voor de behandeling van uw kind is het belangrijk om te weten wat uw kind eet en drinkt. Wij vragen u om 3 dagen (2 weekdagen en 1 weekenddag)

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek 1 Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Adviezen voor natriumbeperkte voeding

Adviezen voor natriumbeperkte voeding Adviezen voor natriumbeperkte voeding Afdeling diëtetiek Dieet voor: Datum: Diëtist: Telefoonnummer: Specialist: Inleiding Waarom is een natriumbeperkt dieet belangrijk voor u? Wat is natrium? Wat houdt

Nadere informatie

PRAKTISCHE ADVIEZEN BIJ HET ENERGIEBEPERKTE DIEET FRANCISCUS GASTHUIS

PRAKTISCHE ADVIEZEN BIJ HET ENERGIEBEPERKTE DIEET FRANCISCUS GASTHUIS PRAKTISCHE ADVIEZEN BIJ HET ENERGIEBEPERKTE DIEET FRANCISCUS GASTHUIS Broodmaaltijden Brood Kies voor volkorenbrood en bruinbrood, omdat deze voedingsmiddelen veel voedingsvezels bevatten en veel verzadiging

Nadere informatie

Gezonde voeding. ook bij een open been! ively Legs Leefstijl bij open been

Gezonde voeding. ook bij een open been! ively Legs Leefstijl bij open been ively Legs Leefstijl bij open been Gezonde voeding ook bij een open been! Omdat iedereen goed eten wil. Goed eten lijkt soms ingewikkeld. Dit boekje laat zien, dat het eigenlijk vrij eenvoudig is. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Dieet bij dialyse. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Dieet bij dialyse. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Dieet bij dialyse Informatie voor patiënten F1115-1011 november 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte

Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Inleiding Als u ziek bent moet u extra op uw voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen

Nadere informatie