Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen"

Transcriptie

1 Afdeling: Onderwerp: Cardiologie / Diëtetiek Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen

2 Inleiding Voor u ligt een brochure, bedoeld voor patiënten met hartfalen, over vocht- en zoutgebruik. In deze brochure wordt u uitgelegd wat u zelf kunt doen om het vocht- en zoutgebruik te beperken, u krijgt adviezen, tips voor broodbeleg en voor het koken. Wij hopen dat u van deze informatie gebruik zult maken. Adviezen voor het gebruik van minder vocht bij decompensatio cordis Het menselijk lichaam bestaat voor ongeveer 60-65% uit water. Water wordt in ons lichaam gebruikt als oplosmiddel en transportmiddel. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij het regelen van de lichaamstemperatuur. Zonder water kunnen allerlei processen in het lichaam niet plaatsvinden. Daarom is water een belangrijk bestanddeel van onze voeding. Met onze voeding krijgen wij op twee manieren vocht binnen: - vocht uit dranken, ook wel drinkvocht genoemd - vocht uit vaste voedingsmiddelen, zoals groente en fruit Advies bij decompensatio cordis Het advies voor mensen met decompensatio cordis is 1 tot 1,5 liter drinkvocht per dag. Het drinkvocht kan bestaan uit verschillende soorten dranken. Hieronder staat een voorbeeld van de verdeling van het drinkvocht op een dag: 3 glazen melk of karnemelk 450 ml 3 kopjes koffie 375 ml 3 kopjes thee 375 ml 1 glas vruchtensap (ongezoet) 150 ml Totaal 1350 ml 1

3 Naast de aanbevolen hoeveelheid drinkvocht van 1 tot 1,5 liter per dag is het belangrijk om te zorgen voor een gezonde en volwaardige voeding. Zoutgebruik bij hartfalen Natrium Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in het voedsel voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel van keukenzout (natriumchloride). Normaal gesproken scheiden de nieren een teveel aan natrium uit via de urine. Wanneer natrium onvoldoende wordt uitgescheiden houdt het lichaam meer vocht vast. Dit verhoogt de bloeddruk. Door minder natrium in de voeding te gebruiken, zal het lichaam minder vocht vasthouden en kan de bloeddruk dalen. Er zijn nog andere maatregelen die effect hebben op de bloeddruk, zoals zorgen voor een goed gewicht, voldoende lichaamsbeweging en ontspanning nemen, vermijden van overmatig alcohol- en dropgebruik en niet (of minder) roken. Het advies Voeg geen zout toe tijdens de bereiding van de maaltijden. Beperk het gebruik van producten die veel zout bevatten. Deze producten zijn: - Smaakmakers zoals bouillonblokjes, bouillonpoeder, soeparoma (maggi, Aromat), ketjap, Worcestershiresaus, kipof vleeskruiden, groente- en kruidenmixen, mosterd; - Kant en klare pakjes soepen en sauzen, kant en klare (diepvries)maaltijden; - Vleeswaren zoals rookvlees, pekelvlees, rauwe ham, bacon, ontbijtspek en alle soorten worst, kant en klare vleesproducten zoals aangemaakte en/of gepaneerd vlees, rookworst, gehakt, kroketten, hamburgers, frikadellen, slavinken; - Snacks, zoutjes, gistextract (Marmite), zuurkool, zure en zoute haring, augurken en uitjes uit pot; 2

4 - Zeezout, knoflookzout, selderijzout, uienzout en sesamzout. - Groente in blik of pot en bewerkte diepvriesgroente zoals spinazie. - Beperk het gebruik van drop. Drop bevat een stof die een bloeddruk verhogende werking kan geven. Wat heeft u dagelijks nodig? Als u dagelijks onderstaande voedingsmiddelen in de aangegeven hoeveelheden gebruikt, krijgt u voldoende voedingsstoffen binnen. Brood 5-7 sneetjes Halvarine dun besmeren Kaas 1-2 plakken Lichtgezouten vleeswaren 1-2 plakken Melk en melkproducten 2-3 glazen Vlees, vis of kip zonder zout bereid 100 gram (75 gram gaar) (Dieet)margarine voor bereiding van warme maaltijd 15 gram (1 eetlepel) Aardappelen zonder zout bereid 3-5 kleine Groente zonder zout bereid 3-4 grote lepels Fruit 2 stuks Drinkvocht maximaal 1,5 liter Praktische tips Tips voor broodbeleg Kies bij voorkeur broodbeleg met weinig zout. - Er bestaat kaas met minder zout (bijvoorbeeld 25% minder zout). Wanneer u ook moet afvallen kunt u beter kiezen voor minder zoute en minder vette kaas (zoals 30+ kaas met minder zout); - Lichtgezouten, minder vette vleeswaren zijn: fricandeau, gekookte lever, kalkoenfilet, kipfilet, rollade, lichtgezouten rookvlees, rosbief, tong; - Ei zonder zout (maximaal 3 eieren per week); 3

5 - Kwark (evt. vermengd met kruiden en ui, jam of fruit); - Jam, appelstroop, suiker, groentespread, pindakaas, hagelslag, fruit en rauwkost bevatten weinig of geen zout. Kies pindakaas en chocoladepasta bij uitzondering als u moet afvallen. In sandwichspread en gistextract zit veel zout. Tips voor het koken Voor de bereiding van gerechten zonder zout zijn diverse mogelijkheden: - Ongezouten bouillon kunt u trekken van kruiden (zoals lavas, laurier en foelie), veel verse groenten en vlees. U kunt ook gebruik maken van een kruidenbuiltje. - De smaak van groente blijft beter behouden wanneer u deze kort kookt in weinig water. Rauwkost heeft een sterker uitkomende smaak dan gekookte groente; - Voor het bereiden van een maaltijd met bijvoorbeeld aardappelen, groente en vis zonder zout is de magnetron een uitkomst. Er gaat weinig smaak verloren; - Vlees, vis of kip, bereid in aluminiumfolie of een braadzak in de oven, behoudt de smaak zonder dat vet en zout worden toegevoegd. Een braadzak is te koop in warenhuizen, winkels met huishoudelijke artikelen en in sommige supermarkten. - Grilleren of barbecuen is een goed alternatief voor het bakken van vlees, vis of kip. Door de hitte van de grill wordt het vlees snel dichtgeschroeid zodat maar weinig vocht en smaak verloren gaat; - Vlees, vis of kip kunt u op smaak brengen door deze te kruiden of te marineren. Naar wens kunt u ui, tomaat, champignons, paprika, peperkorrels, laurierblad of kruidnagel meestoven; - Jus kunt u op smaak brengen met een gesnipperd uitje, knoflook, tomaat, paprika, champignons of scheutje wijn/melk. 4

6 Smaakmakers die geen zout bevatten zijn: - Azijn, suiker, citroensap, gember, knoflook; - Specerijen (zoals kaneel, kruidnagel, kerrie, nootmuskaat); - Alle verse en gedroogde tuinkruiden. Raadpleeg voor het gebruik van dieetzouten en natriumarme producten altijd eerst uw arts. Afdeling Diëtetiek: Heeft u vragen? Stelt u die dan gerust aan de diëtiste of aan de hartfalen verpleegkundige. 5

Natriumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum

Natriumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Natriumbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een natriumbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u nadere informatie en voedingsadviezen. Heeft u na het lezen van deze tekst nog vragen dan

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Natriumbeperkt dieet. Afdeling Diëtetiek Natriumbeperkt dieet Afdeling Diëtetiek Wat doet natrium in het lichaam? Een van de belangrijkste taken van natrium in het lichaam is het regelen van de vochtbalans. Natrium is een mineraal dat zowel in

Nadere informatie

Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wanneer is een natriumbeperkte voeding nodig? Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in voeding voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel van keukenzout

Nadere informatie

Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding Natriumbeperkte voeding Diëtetiek Beter voor elkaar 2 Wanneer is een natriumbeperkte voeding nodig? Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in voeding voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel

Nadere informatie

Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties

Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties Dieetadviezen bij levercirrose met complicaties Levercirrose is het gevolg van een chronische leverziekte. Bij levercirrose sterft het leverweefsel als gevolg van een infectie, vergiftiging of ziekte af

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Vocht- en zoutbeperking

Vocht- en zoutbeperking Vocht- en zoutbeperking Informatie voor patiënten F0300-1011 december 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Diëtetiek. mca.nl

Natriumbeperkt dieet. Diëtetiek. mca.nl Natriumbeperkt dieet Diëtetiek mca.nl Inhoudsopgave Waarom is een natriumbeperkt dieet nodig 3 Natriumbeperkt dieet: welke keuzes kunt u maken 4 Etiketten 12 Recepten 13 Uw vragen 14 Notities 14 Colofon

Nadere informatie

Minder zout in uw voeding

Minder zout in uw voeding Minder zout in uw voeding Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2011 pavo 0922 Inleiding U heeft het advies gekregen om minder zout in uw voeding te gaan gebruiken. In deze folder leggen we uit waarom en hoe

Nadere informatie

Het natriumbeperkt dieet

Het natriumbeperkt dieet Het natriumbeperkt dieet Informatie voor patiënten F0453-1011 februari 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Dieet bij chronische nierinsufficiëntie

Dieet bij chronische nierinsufficiëntie Dieet bij chronische nierinsufficiëntie Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : O (0223) 69 69 16 O (0223) 69 69 27 O (0223) 69 62 81 O (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. De nieren in optimale

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam? Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

Richtlijnen voor een natriumbeperkt dieet

Richtlijnen voor een natriumbeperkt dieet Richtlijnen voor een dieet Locatie Lukas Deze folder komt van de website www.gelreziekenhuizen.nl. Controleer regelmatig of u de laatste versie gebruikt. Versie (16-01-03) Gelre ziekenhuizen Postbus 9014

Nadere informatie

Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet

Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet 1/6 Diëtetiek Richtlijnen voor een licht Natriumbeperkt (zoutarm) dieet Inleiding Uw arts heeft u een natriumbeperkt dieet voorgeschreven. In deze brochure leest u alles over dit dieet. Wat is natrium

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Afdeling diëtetiek, telefoonnummer: 0344 674285 K. van Galen D. Jansen A. Kalisvaart R. van Nuland I.Oosterhof R. Weterings Eiwit Eiwitten zijn voedingsstoffen die we dagelijks

Nadere informatie

VOEDING & DIEET. Natriumbeperkt dieet ADVIES

VOEDING & DIEET. Natriumbeperkt dieet ADVIES VOEDING & DIEET Natriumbeperkt dieet ADVIES Natriumbeperkt dieet U hebt het advies gekregen om een natriumbeperkt dieet te volgen. In deze brochure vindt u voedingsadviezen en tips voor een smakelijke

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Adviezen voor eiwit- en natriumbeperkte voeding

Adviezen voor eiwit- en natriumbeperkte voeding Adviezen voor eiwit- en natriumbeperkte voeding Afdeling diëtetiek Algemeen telefoonnummer: 033 850 50 50 Dieet voor: Datum: Diëtist: Telefoonnummer: Specialist: Inhoudsopgave Inleiding 1 Voorbeelddagmenu

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Telefoonnummer: 0344 674285 Kalium Kalium is een mineraal dat in vrijwel alle voedingsmiddelen voorkomt. Kalium is nodig voor de geleiding van zenuwprikkels.

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

Protocol voor de voeding

Protocol voor de voeding Protocol voor de voeding Kindercentrum Dikkertje Dap hanteren ten aanzien van het voedingsbeleid de uitgangspunten van het Voedingscentrum. Het gebruik van de maaltijd en tussendoortjes is een gezamenlijke

Nadere informatie

Voedingsadvies bij nierschade

Voedingsadvies bij nierschade Voedingsadvies bij nierschade Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 0870 Inleiding U bent door uw nefroloog verwezen naar de diëtist omdat uw nierfunctie achteruit gaat. In deze folder geven we

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

Adviezen voor natriumbeperkte voeding

Adviezen voor natriumbeperkte voeding Adviezen voor natriumbeperkte voeding Afdeling diëtetiek Dieet voor: Datum: Diëtist: Telefoonnummer: Specialist: Inleiding Waarom is een natriumbeperkt dieet belangrijk voor u? Wat is natrium? Wat houdt

Nadere informatie

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling weer verdwijnt.

Nadere informatie

Voeding bij hartfalen

Voeding bij hartfalen Voeding bij hartfalen 1 Naam : Datum : Diëtist : Specialist : Diëtetiek (0223) 69 69 16 2 Inhoud pag. Het hart in optimale conditie houden...3 Vochtbeperking...5 Natriumbeperking...7 Basisregels...8 Voedingsmiddelen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken

Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken Patiënteninformatie Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn kruiden en specerijen? 5 Hoe gebruikt u deze lijst? 5

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

Kruidenlijst. Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken.

Kruidenlijst. Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken. Kruidenlijst Informatie van de diëtist als u minder of geen zout moet gaan gebruiken. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan om u met de

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Vetconstant dieet Uw arts heeft u verteld dat u een vetconstant (of vetbalans) dieet moet volgen. Dit is een dieet waarmee de uitscheiding van vet en vetzuren in uw ontlasting kan worden bepaald. Een verhoogde

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

1500 kcal-dieet voor 7 dagen

1500 kcal-dieet voor 7 dagen 1500 kcal-dieet voor 7 dagen Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Inleiding In deze folder

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Dieetadvies bij hartfalen. Diëtetiek

Dieetadvies bij hartfalen. Diëtetiek Dieetadvies bij hartfalen Diëtetiek Inleiding Van de arts of de hartfalenverpleegkundige hebt u vernomen dat u uw voedingsgewoonten aan moet passen. Het is wenselijk om minder zout te gebruiken (natriumbeperkt

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Kaliumbeperkte voeding

Kaliumbeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is kalium? Kalium is een belangrijk mineraal en komt van nature in bijna alle voedingsmiddelen voor. Kalium is nodig voor de geleiding van zenuwprikkels, de spiercontractie

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Natrium in voedingsmiddelen. Minder zout eten. Gezonde voeding. Basisregels. Diëtetiek Natriumbeperkt dieet

Natriumbeperkt dieet. Natrium in voedingsmiddelen. Minder zout eten. Gezonde voeding. Basisregels. Diëtetiek Natriumbeperkt dieet Natriumbeperkt dieet Natrium is een mineraal dat onderdeel is van zout. Een gram zout bevat vierhonderd milligram natrium. De chemische naam voor zout is natriumchloride (NaCl). Natrium komt van nature

Nadere informatie

Natriumbeperkt voedingsadvies

Natriumbeperkt voedingsadvies Natriumbeperkt voedingsadvies U heeft het advies gekregen om een natriumbeperkt dieet te gaan volgen. Deze brochure geeft uitleg over de rol van natrium in de voeding en de zaken waarmee u rekening moet

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Adviezen bij slikproblemen

Adviezen bij slikproblemen Adviezen bij slikproblemen 2 Inleiding In deze folder vindt u adviezen die u kunnen helpen het slikken zo makkelijk mogelijk te maken. Houding - Zorg dat u goed rechtop op de stoel zit. - Zorg ervoor dat

Nadere informatie

Voeding bij pulmonale hypertensie

Voeding bij pulmonale hypertensie LONGGENEESKUNDE Voeding bij pulmonale hypertensie ADVIES Inhoudsopgave Waarom natrium- en vochtbeperking? 3 In welke voedingsmiddelen zit zout? 4 Veelgestelde vragen over zoutarm eten 4 Hoe maak ik een

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek 00 Wie beter eet, wordt sneller beter Afdeling Diëtetiek Tijdens uw bezoek aan de polikliniek zijn enkele vragen gesteld die verband houden met uw eetlust en uw gewicht. U ontvangt deze folder omdat uit

Nadere informatie

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

De kosten van een voorbeeldweekmenu. In opdracht van het Voedingscentrum

De kosten van een voorbeeldweekmenu. In opdracht van het Voedingscentrum De kosten van een voorbeeldweekmenu In opdracht van het Voedingscentrum Nibud, maart 2013 De kosten van een voorbeeld weekmenu / 2 Verantwoording Deze berekening is uitgevoerd in opdracht van het Voedingscentrum.

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Informatie, adviezen en tips van de diëtist over uw natriumbeperkte dieet.

Natriumbeperkt dieet. Informatie, adviezen en tips van de diëtist over uw natriumbeperkte dieet. Natriumbeperkt dieet Informatie, adviezen en tips van de diëtist over uw natriumbeperkte dieet. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling. Onze artsen en medewerkers doen er alles aan

Nadere informatie

HOU ZELF DE REGIE OVER UW DIEET praktische informatie over de dieetrichtlijnen. Liesbeth van Buren 03-11-2012

HOU ZELF DE REGIE OVER UW DIEET praktische informatie over de dieetrichtlijnen. Liesbeth van Buren 03-11-2012 HOU ZELF DE REGIE OVER UW DIEET praktische informatie over de dieetrichtlijnen Liesbeth van Buren 03-11-2012 koken smaakverandering Moeilijk supermarkt fosfaatbinders DIEET diëtist drinken uit eten gewicht

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een ileostoma

Voedingsadvies bij een ileostoma Voedingsadvies bij een ileostoma Wat is een ileostoma? Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke darm niet gebruikt wordt. In de dikke darm vindt indikking

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij Stent

Voedingsadviezen bij Stent Patiënteninformatie Voedingsadviezen bij Stent 1234567890-terTER_ Voedingsadviezen bij Stent Om de passage van voedsel in de slokdarm of in de dunne darm te verbeteren, is bij u een stent geplaatst. Een

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Diëtetiek. Jodiumbeperkt dieet

Diëtetiek. Jodiumbeperkt dieet Diëtetiek Jodiumbeperkt dieet Diëtetiek Inleiding U wordt (binnenkort) opgenomen voor een behandeling met radioactief jodium. Ter voorbereiding op uw ziekenhuisopname moet u een aantal dagen een jodiumbeperkt

Nadere informatie

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes Wie beter eet, wordt sneller beter mellitus ZorgSaam 1 Wie beter eet, wordt sneller beter! U krijgt deze folder aangeboden, omdat is gebleken dat uw voedingstoestand

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Dagboekje hartfalen. Dhr/Mevr. : Uitgereikt door : Datum :

Dagboekje hartfalen. Dhr/Mevr. : Uitgereikt door : Datum : Dagboekje hartfalen Dhr/Mevr. : Uitgereikt door : Datum : Polikliniek hartfalen T: 0492 59 51 69 (elke werkdag van 9.00 tot 16.30 uur; bij voorkeur voor 12.30 uur bellen) E: hartfalen@elkerliek.nl De polikliniek

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

1-2 kopje(s) koffie of thee zonder suiker met evt. halfvolle koffiemelk

1-2 kopje(s) koffie of thee zonder suiker met evt. halfvolle koffiemelk Dagmenu week 1: maandag Twee sneetjes volkorenbrood Belegd met eenmaal jam Belegd met eenmaal kipfilet 1-2 kopje(s) koffie of thee zonder suiker met evt. halfvolle koffiemelk Een appel Belegd met tweemaal

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Kaliumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum

Kaliumbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Kaliumbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een kaliumbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een kaliumbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

Eiwitbeperkt voedingsadvies

Eiwitbeperkt voedingsadvies Eiwitbeperkt voedingsadvies U hebt het advies gekregen een eiwitbeperkt dieet te gaan volgen. Deze brochure geeft uitleg over de rol van eiwitten in de voeding en waar u met een eiwitbeperkt dieet rekening

Nadere informatie

Minder kalium in uw voeding Bij nierschade

Minder kalium in uw voeding Bij nierschade Minder kalium in uw voeding Bij nierschade Albert Schweitzer ziekenhuis Mei 2013 Pavo 1071 Inleiding U heeft van uw specialist het advies gekregen om minder kalium in uw voeding te gaan gebruiken, omdat

Nadere informatie

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus UMC St Radboud Voeding bij Diabetes Mellitus Patiënteninformatie Deze folder geeft u informatie over voeding bij Diabetes Mellitus. Diabetes Mellitus Bij mensen met diabetes maakt het lichaam zelf geen

Nadere informatie

Dieet bij een kaakfixatie

Dieet bij een kaakfixatie Dieet bij een kaakfixatie Informatie voor patiënten F0415-1011 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek Koolhydraatvariatielijst Afdeling Diëtetiek Brood- en broodproducten Beschuit 1 stuks 10 7 Brood, bruin, volkoren, wit 1 snee 35 15 Broodje, bruin, volkoren, wit 1 stuks 50 23 Broodje, pistolet, bruin,

Nadere informatie

Diëtetiek. Havenziekenhuis. Voeding en Herstel Polikliniek

Diëtetiek. Havenziekenhuis. Voeding en Herstel Polikliniek Diëtetiek Voeding en Herstel Polikliniek Binnenkort wordt u opgenomen in het Havenziekenhuis. Tijdens het intakegesprek bent u gescreend op ondervoeding en daaruit blijkt dat er bij u een kans/risico op

Nadere informatie

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen.

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen. Voeding tijdens ziekte Wie ziek is moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen nodig dan normaal. Eten

Nadere informatie

Goed eten en drinken in het CWZ

Goed eten en drinken in het CWZ Goed eten en drinken in het CWZ Als u de laatste maand(en) onbedoeld bent afgevallen en/of een verminderde eetlust heeft (gehad) kan het zijn dat u risico loopt op een slechte voedingstoestand of dat u

Nadere informatie

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Inleiding Ondervoeding door ziekte komt in het ziekenhuis veel voor. Daarom besteedt ook de Ommelander Ziekenhuis Groep hieraan extra aandacht. Ziek zijn is topsport

Nadere informatie

Heerlijke pompoensoep met gebakken brood

Heerlijke pompoensoep met gebakken brood SOEPEN INHOUD SOEPEN Heerlijke pompoensoep met gebakken brood... 3 Heerlijke rundvlees of tomaten soep met croutons... 4 Kippige tomaten soep... 5 Maaltijd soep op z n Spaans... 6 Oud Hollandse erwtensoep...

Nadere informatie

Natriumbeperkt dieet. Wat is het verschil tussen natrium of (keuken-)zout? Waarom is een natriumbeperkt dieet belangrijk? Waar zit natrium in?

Natriumbeperkt dieet. Wat is het verschil tussen natrium of (keuken-)zout? Waarom is een natriumbeperkt dieet belangrijk? Waar zit natrium in? Natriumbeperkt dieet Adviezen voor het eten van minder natrium. Uw arts heeft u geadviseerd een zoutbeperkt dieet te volgen. Dit wordt ook wel een natriumbeperkt dieet genoemd. Deze folder geeft u informatie

Nadere informatie

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013 Voedingsbeleid Villa Petit Paradis Inleiding Het voedingsbeleid van Villa Petit Paradis is er op gericht dat ieder kind voldoende gezonde en verantwoorde voedingsmiddelen krijgt. Dit voedingsbeleid is

Nadere informatie

47 Voeding en kanker. A. van Stijgeren-Luthart

47 Voeding en kanker. A. van Stijgeren-Luthart A. van Stijgeren-Luthart Inleiding Menigeen die kanker heeft (gehad), vraagt zich wel eens af of verandering van eetgewoonten nodig is. Ook kunnen vragen opkomen over het verband tussen voeding en het

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen Ouder worden kan verschillende problemen op het gebied van voeding met zich meebrengen. Zo kan onder andere de eetlust afnemen en kunnen ouderen minder gaan drinken dan gewenst. Dit heeft gevolgen voor

Nadere informatie