Hoofdstuk 19. Embedded systemen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk 19. Embedded systemen"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 19 Embedded systemen 1

2 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 19.1: ARM-programmeermodel.

3 Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 19.2: Endian-conversie.

4 Fetch ARM THUMP JAZELLE Decode Execute Figuur 19.3: Decode-fase in ARM met Thumb an Jazelle.

5 Bus Interface Unit Cache control MMU TLB PC 32 registers A L U Figuur 19.4: Blokschema van de R2000/3000.

6 8KByte ROM Clock and Interrupt logic Timer system CPU glue logic 512 Bytes EEPROM Serial I/O 256 Bytes RAM AD converter port A port B port C port D port E Figuur 19.5: Vereenvoudigd blokschema van een 8-bits microcontroller.

7 7 15 A 0 7 A 0 D 0 8 bit accumulator A and B or 16 bit accumulator D IX Index register X IY Index register Y SP Stack pointer PC Program counter S X H I N Z V C Condition codes (Status) Figuur 19.6: Programmeermodel van de MC68HC11-microcontroller.

8 V DD Pull-up SCL SDA D out CL out D in CL in Device 1 Device 2 Figuur 19.7: Twee devices op de I 2 C-bus.

9 cell chip core jtag logic data in data out Figuur 19.8: JTAG-cells en logica.

10 z y x Figuur 19.9: Cartesische robot.

11 φ r θ Figuur 19.10: Sferische robot.

12 φ r z Figuur 19.11: Cilindrische robot.

13 Figuur 19.12: Gelede robot.

14 ISP Figuur 19.13: Embedded router voor een thuisnetwerk.

15 EEPROM ROM CPU RAM NET-INF 4 x NET-INTERFACE Figuur 19.14: Blokschema van een embedded router.

16 DHCP-C DHCP-S DNS TCP/IP HTTPD Config Operating System Figuur 19.15: Softwaremodel van de embedded router.

17 infraroodzender en -ontvanger beweegbare oren beweegbare oogleden beweegbare snavel mondschakelaar buikschakelaar rugschakelaar beweegbaar voetstuk Figuur 19.16: Furby.

18 communicatie IR-in EEPROM lichtdetector zintuigen geluidsdetector vlak.. orientatie scheef P1 P2 luidspreker ondersteboven tong gevoel rug IR-out intern buik positiemelder linksom rechtsom motor Figuur 19.17: Blokschema van Furby.

19 IR-input? Handle IR datacom Sw1-input? Handle Sw1 action Sw2-input? Handle Sw2 action Figuur 19.18: Eventloop is de basis van de software.

20 Figuur 19.19: Smartphone hardware.

21 Figuur 19.20: Android-architectuur.

22 Figuur 19.21: Procescreatie bij Android.

23 Figuur 19.22: ios-architectuur.

24 Figuur 19.23: Windows Phone architectuur.

25 GEEN WISSELGELD DISPLAY UITVERKOCHT COLA UITVERKOCHT UITVERKOCHT UP SINAS INWORP RETOUR Figuur 19.24: Bedieningspaneel van de frisdrankautomaat.

26 Input Wisselgeld status Intern Muntinvoer 10 5 Voorraad Cola Vorrraad Up Intern Voorraad Sinas Keuze COLA Keuze UP Drukknop Keuze SINAS INWORP RETOUR Output GEEN WISSELGELD statuslamp Blokkeer muntinvoer DISPLAY (serieel ASCII) Blokkeer muntinvoer Vrijgeven Cola Vrijgeven Up Vrijgeven Sinas UITVERKOCHT Cola statuslamp UITVERKOCHT Up statuslamp UITVERKOCHT Sinas statuslamp Inworp retour actie Figuur 19.25: In- en uitgangssignalen van de embedded controller.

27 System startup Munt invoer state Keuze state Uitlever state Uitverkocht state Geld retour state Figuur 19.26: Eindige automaatmodel voor de software.

28 N Munt invoer? N Y Pas saldo aan, update display Saldo voldoende? Y Naar Keuze state Inworp retour? Y Retourneer geld en pas display aan N Figuur 19.27: Deel van het flowdiagram van de frisdrankautomaat.

29 80386 systeem met webserver Serial link GPRS modem automaat microcontroller Status info Automaat hardware Figuur 19.28: Blokschema van de frisdrankautomaat.

30 NPU RAM CLK I/O RST Vcc GND Vpp CPU ROM EEPROM Figuur 19.29: Blokschema van een smartcard.

31 C1 C2 C5 C6 Vcc RST GND Vpp C3 C4 C7 C8 CLK - I/O - Figuur 19.30: Aansluitingen van een SIM-kaart.

32 Figuur 19.31: Contactloze smartcard.

18 Embedded systemen 1

18 Embedded systemen 1 18 Embedded systemen 1 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 18.1 ARM-programmeermodel Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 18.2 Endian conversie

Nadere informatie

Hoofdstuk 18. Embedded systemen

Hoofdstuk 18. Embedded systemen Hoofdstuk 18 Embedded systemen 1 r0 r1 r2 r3 r4 r5 r6 r7 r8 r9 r10 r11 r12 r13 r14 r15(pc) NZCV CPSR Figuur 18.1 ARM-programmeermodel Byte 0 Byte 1 Byte 2 Byte 3 Byte 3 Byte 2 Byte 1 Byte 0 Figuur 18.2

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (4)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (4) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek () E. Gernaat (ISBN 978-90-7930--6) De Atmel ATmega38/P microcontroller. Uitvoering De ATmega38 is een microprocessor van de Amerikaanse firma ATMEL

Nadere informatie

Arduino CURSUS. door Willy - 09-juni-2017

Arduino CURSUS. door Willy - 09-juni-2017 Arduino CURSUS door Willy - w2@skynet.be, 09-juni-2017 OVERZICHT (1) OVERZICHT (2) Historiek Microcontroller (1) Microcontroller (2) Specificaties - Arduino UNO bord Specificaties - ATmega328P chip LET

Nadere informatie

Wat is een busverbinding?

Wat is een busverbinding? Wat is een busverbinding? gemeenschappelijke verbinding tussen CPU, geheugen en I/O-schakelingen onderscheid tussen: databus/adresbus/controlbus intern/extern serieel/parallel unidirectioneel/bidirectioneel

Nadere informatie

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Computersysteem Een systeem dat rekenkundige operaties, data manipulaties en beslissingen kan uitvoeren, aan de hand

Nadere informatie

Betaalbaar Home Control. Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven

Betaalbaar Home Control. Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven EmSE presentatie Betaalbaar Home Control Presentatie op bijeenkomst van EmSE: Embedded Systems Eindhoven Ad-hoc presentatie aan de hand van een project waar ik nog mee bezig ben... Nog niet alles is perfect

Nadere informatie

FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board.

FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board. FORTH op de 80C535 processor met het ATS535 board. ATS535 Het ATS535 board met 8052- ANS-Forth, is een product van de HCC Forth GG en Atelec Hoorn. Het board met de ingebouwde software is een uitstekend

Nadere informatie

Digitale technieken Microprocessoren

Digitale technieken Microprocessoren Digitale technieken Microprocessoren ir. Patrick Colleman Inhoudstafel Inhoudstafel. Afkortingen. Inleiding - voorwoord 1 Hoofdstuk 1 : Voorstelling van getallen en karakters. 2 1.1 Voorstelling van binaire

Nadere informatie

Debugging in embedded en native systemen met GDB

Debugging in embedded en native systemen met GDB Debugging in embedded en native systemen met GDB A.M. ten Doesschate July 15, 2015 Abstract Een korte beschrijving : intro gebruik met welke tools en hulpmiddelen van de GDB setup en een summier aantal

Nadere informatie

2 Algemene opbouw van een computersysteem

2 Algemene opbouw van een computersysteem Procescomputer E. Gernaat 1 Microprocessoren algemeen Informatie-verwerking zoals behandeld is momenteel vrijwel geheel overgenomen door microprocessoren. Wanneer we voortborduren op het idee van combinatorische

Nadere informatie

Computerarchitectuur en Netwerken. Computerarchitectuur

Computerarchitectuur en Netwerken. Computerarchitectuur Computerarchitectuur en Netwerken 1 Computerarchitectuur Lennart Herlaar 2 september 2015 Opbouw van het vak Eerst (6 keer) over de opbouw van computer en operating system Collegedictaat Systeemarchitectuur

Nadere informatie

Inleiding Digitale Techniek. Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/2013-2014

Inleiding Digitale Techniek. Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/2013-2014 Inleiding Digitale Techniek Week 7 Schuifregisters Jesse op den Brouw INLDIG/213-214 Schuifregisters In de digitale techniek en met name in de digitale communicatie wordt veel gebruik gemaakt van seriële

Nadere informatie

von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014

von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014 von-neumann-architectuur Opbouw van een CPU Processoren 1 december 2014 Herhaling: Booleaanse algebra (B = {0,1},., +, ) Elke Booleaanse functie f: B n B m kan met., +, geschreven worden Met Gates (electronische

Nadere informatie

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontroller Uit Wikipedia A microcontroller (sometimes abbreviated µc or uc) is a small computer on a single integrated circuit

Nadere informatie

De seriële poort Jan Genoe KHLIM

De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort 1 De seriële poort Een PC bezit een aantal seriële poorten: COM1, COM2,... Er zijn 1 of 2 seriële poorten voorzien op het moederbord Plug-in kaarten laten

Nadere informatie

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 EmSE presentatie Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 Het probleem Ik wil een LED controller maken Voor zelfgemaakte RGB power-led lampjes Om aan mijn thuisnetwerk

Nadere informatie

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC Inhoud vandaag Interrupts Algemeen ARM7 AIC Interrupts Wat is een interrupt? Een interrupt is een onderbreking van de huidige bezigheden ten gevolge van een externe gebeurtenis, zodanig dat de bezigheden

Nadere informatie

Advies, Productie, Reproductie, Faciliteiten, Presentatie, Verhuur, Verkoop

Advies, Productie, Reproductie, Faciliteiten, Presentatie, Verhuur, Verkoop Hardware BrightSign mediaplayers HD110, HD120, HD210(W), HD220, HD410, HD810, HD1010(W), HD1020 Ports Achterzijde van de unit: Power plug for 5V power input at 3A 10/100 Ethernet jack HDMI connector Triple

Nadere informatie

EmSE presentatie. Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes

EmSE presentatie. Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes EmSE presentatie Raspberry Pi: Mijn eerste hapjes Augustus 2012 Raspberry Pi Kees Moerman, EmSE 2 Wat is de Raspberry Pi Een kleine maar vrij krachtige single-board computer Ontworpen voor educatieve doeleinden

Nadere informatie

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 4: Lcd Interface & Files 1 Introductie In deze oefening zal je je LCD display leren aansturen. Je controleert deze display door er instructies naar te

Nadere informatie

Beter, Sneller, Mooier. Processoren 27 maart 2012

Beter, Sneller, Mooier. Processoren 27 maart 2012 Beter, Sneller, Mooier Processoren 27 maart 2012 Beter! Sneller! Krach:gere CPU: microcode Snellere CPU: pipeline, out- of- order execu:on Sneller RAM: cache meer mogelijkheden... Welke extra s kan processor-

Nadere informatie

DDS chips. DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis. Output = sinusvormig signaal. Maximum frequentie = ½ klokfrequentie

DDS chips. DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis. Output = sinusvormig signaal. Maximum frequentie = ½ klokfrequentie www.arduino.cc Arduino en DDS DDS chips DDS = Direct Digital (frequency) Synthesis Output = sinusvormig signaal Maximum frequentie = ½ klokfrequentie Frequentie bepaald door tuning word Grootste fabrikant:

Nadere informatie

K2-Electronics. Project IB2 Mk-II Status Final Revisie 0.6 Datum okt. 2000. P. C. Krom, F. W. Krom. Auteur(s)

K2-Electronics. Project IB2 Mk-II Status Final Revisie 0.6 Datum okt. 2000. P. C. Krom, F. W. Krom. Auteur(s) IB2 Mk-II User documentatie. K2-Electronics Project IB2 Mk-II Status inal Revisie 0.6 Datum okt. 2000 Dit document is eigendom van K2-Electronics. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en /

Nadere informatie

Microcontrollers Labo

Microcontrollers Labo Microcontrollers Labo 8051 based microcontroller ADuC832 from Analog Devices 06/2016 Roggemans M. (MGM) LES 0 Testen en verdelen van de hardware FTP site overlopen Installeren van software om thuis te

Nadere informatie

Vogelaar Electronics DRAFT DelphiStamp VE08201

Vogelaar Electronics DRAFT DelphiStamp VE08201 1 Vogelaar Electronics Dorpsstraat 90 3751 ES Bunschoten Netherlands Telefoon +31 (0)33 2980727 Fax +31 (0)847 115096 E-mail info@vogelaar-electronics.com DS_intro.doc 19-07-2005 DRAFT DelphiStamp VE08201

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (2) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 Procescomputer 1.1 Microprocessoren algemeen De informatie-verwerking zoals is behandeld, is vrijwel geheel

Nadere informatie

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Handleiding bij het gebruik van een microcontroller in het Accelerometerproject (Project II) Er zijn speciaal voor het Accelerometerproject

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 5: Timers/counters & Interrupts Timers/counters Hardware timers/counters worden in microcontrollers gebruikt om onafhankelijk van de CPU te tellen. Hierdoor kunnen andere

Nadere informatie

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven - 1 - Computerarchitectuur Tentamen Computerarchitectuur (213005) 17 augustus 2000 2 bladzijden met 5 opgaven 3 antwoordbladen Het raadplegen van boeken, diktaten of aantekeningen

Nadere informatie

4) De IPC@CHIP hardware.

4) De IPC@CHIP hardware. 4) De IPC@CHIP hardware. Hier geven we een beschrijving van de verschillende hardware-onderdelen van het RIOT bord en hun onderlinge samenhang. De belangrijkste componenten zijn: de IPC@CHIP SC12, een

Nadere informatie

API...1 Identificatie...1 Opties...2 Acties...3 Webserver...6 Heartbeat...6 Buffer groottes...8

API...1 Identificatie...1 Opties...2 Acties...3 Webserver...6 Heartbeat...6 Buffer groottes...8 API API...1 Identificatie...1 Opties...2 Acties...3 Webserver...6 Heartbeat...6 Buffer groottes...8 Identificatie Alle programma's communiceren met elkaar door gebruik te maken van JSON objecten. Het normale

Nadere informatie

slides2.pdf April 12,

slides2.pdf April 12, Werking van CPU CSN CS2 CPU, I/O en Memory management Piet van Oostrum 12 april 2002 De ALU kan alleen eenvoudige operaties uitvoeren (bijv. twee getallen optellen, vermenigvuldigen of testen of iets >

Nadere informatie

RIOT Remote Internet Operated Terminal. Gebruikers handleiding v1.0

RIOT Remote Internet Operated Terminal. Gebruikers handleiding v1.0 3) Het RIOT bord. Wat is RIOT? RIOT (Remote Internet Operated Terminal) is een embedded processorbord met verschillende I/O poorten dat eenvoudig te programmeren is met de in het instituut beschikbare

Nadere informatie

APPINVENTOR is een 100% gratis online tool waarmee je zelf apps kan maken voor Android devices (niet voor Apple).

APPINVENTOR is een 100% gratis online tool waarmee je zelf apps kan maken voor Android devices (niet voor Apple). APPINVENTOR APPINVENTOR is een 100% gratis online tool waarmee je zelf apps kan maken voor Android devices (niet voor Apple). De open politiek van Android maakt dat het ontwikkelen van apps voor Android

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 3: Eenvoudige externe hardware & hardware programmeren in C Hardware programmeren in C Inmiddels ben je al aardig op gang gekomen met het programmeren van microcontrollers.

Nadere informatie

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT Geschreven door: Tom Vocke Datum: 28-09-2010 Inleiding: Dit document bevat alle hardware informatie betreffende de AVR-Doper mini. Het eerste deel zal zich

Nadere informatie

De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL. ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family)

De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL. ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family) De CB channel controller TMS1022NL/NLL en TMS1023NL/NLL ( Dit is een maskrom-programmed version van de Texas Instruments TMS1000 family) Ik begin even met een korte inleiding over de TMS1000. ( Wil je

Nadere informatie

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo)

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) informatica hardware overzicht moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) 1 moederbord basis van de computer componenten & aansluitingen chipset Northbridge (snel) Southbridge ("traag") bussen FSB/HTB moederbord

Nadere informatie

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 Tanenbaum hoofdstuk 2 von Neumann - architectuur. Tanenbaum, Structured Computer Organiza4on, FiMh Edi4on, 2006 Pearson Educa4on,

Nadere informatie

Les B-04 Het moederbord

Les B-04 Het moederbord Les B-04 Het moederbord David Lans, 2010 4.0. Doel Nu we weten hoe de processor opdrachten verwerkt kunnen we bekijken hoe de processor met de overige componenten van de computer is verbonden. In deze

Nadere informatie

Raspberry Pi recepten

Raspberry Pi recepten Raspberry Pi recepten (Deel 5) I²C: Inter-IC-Cake Tony Dixon (Verenigd Koninkrijk) In de vorige twee delen hebben we gekeken naar de UART- en SPI-interfaces op de uitbreidingsconnector van de Raspberry

Nadere informatie

How To Do Visualisaties met mbconnect24 V2

How To Do Visualisaties met mbconnect24 V2 How To Do Visualisaties met mbconnect24 V2 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Aanmaken Network Component (VIPA PLC) & Tag Server... 3 2.1 Network Component; VIPA PLC... 3 2.2 Tag Server... 4 3. Tags aanmaken...

Nadere informatie

Studentnummer:... Opleiding:... a) Met welke term wordt het interface tussen software en hardware van een processor aangeduid?

Studentnummer:... Opleiding:... a) Met welke term wordt het interface tussen software en hardware van een processor aangeduid? Computerorganisatie (213110) Dinsdag 15 augustus 2000, 13.30 17.00 uur 7 bladzijden met 6 opgaven 3 bladzijden met documentatie Bij dit tentamen mag geen gebruik worden gemaakt van boeken, dictaten of

Nadere informatie

5.1 Channel USB headset. USB 5.1 surround headset

5.1 Channel USB headset. USB 5.1 surround headset 5.1 Channel USB USB 5.1 surround AP-5.1 Gebruikers Handleiding Introductie Hartelijk dank voor het kopen van de Gembird USB 5.1 surround! Deze gebruiksaanwijzing zal u helpen met de installatie en het

Nadere informatie

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO

Peripheral Interface Controllers. BRAC clubavond 5-105 PE2WDO Peripheral Interface Controllers -10 PE2WDO Programma Introductie Wat is een PIC Wat heb je nodig om te beginnen Praktijkopdrachten: Voorbeeld met uitleg Opdrachten pag. 2 Wat is een PIC Programmable Intelligent

Nadere informatie

Handleiding HCS VB5224

Handleiding HCS VB5224 Handleiding HCS VB5224 Digitale Uitgangsmodule met 4 uitgangen HCS Building Automation Kompasstraat 7, 2901AM Capelle a/d IJssel Postbus 182, 2900AD Capelle a/d IJssel Tel. +31(0)10 458 00 00 Fax +31(0)10

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Processen: Beschrijving en Besturing. Wat is een proces? Waarom processen? Wat moet het OS ervoor doen? Is het OS zelf een proces?

Hoofdstuk 3: Processen: Beschrijving en Besturing. Wat is een proces? Waarom processen? Wat moet het OS ervoor doen? Is het OS zelf een proces? Hoofdstuk 3: Processen: Beschrijving en Besturing Wat is een proces? Waarom processen? Wat moet het OS ervoor doen? Is het OS zelf een proces? 1 Wat is een proces? Een proces is een programma in uitvoering

Nadere informatie

11011 Processor MMI Intro. Binaire representatie. Computer: Logische opbouw (Von Neumann) 3-input 1-hot detector.

11011 Processor MMI Intro. Binaire representatie. Computer: Logische opbouw (Von Neumann) 3-input 1-hot detector. NOT NOT NOT NOT NOT NOT 9-09-7 Intro MMI The Digital World 2 Peter van Kranenburg Vandaag: Terugblik vorige week Werking CPU Soorten instructies Werking CPU Cache Pipelining Digitale representatie Tekst

Nadere informatie

USB NAAR SERIËLE CONVERTER

USB NAAR SERIËLE CONVERTER USB NAAR SERIËLE CONVERTER Snel installatiegids Windows 7/8/8.1 DA-70159 Stap 1: Stap 2: Plaats het CD-stuurprogramma van dit product in de CD-ROM. Sluit het apparaat aan op een vrije USB-poort op uw PC.

Nadere informatie

Inhoud. 1 De Microcontroller 1. 2 De taal C Declaraties Functies In- en uitvoer Voorwaardelijke opdrachten 41

Inhoud. 1 De Microcontroller 1. 2 De taal C Declaraties Functies In- en uitvoer Voorwaardelijke opdrachten 41 Inhoud 1 De Microcontroller 1 1.1 Embedded Systemen............................ 1 1.2 De architectuur van de microprocessor en de microcontroller. 4 1.3 Geheugens en geheugenstructuur...................

Nadere informatie

Altera NIOS 3.0 Tutorial

Altera NIOS 3.0 Tutorial DE NAYER Instituut J. De Nayerlaan 5 B-2860 Sint-Katelijne-Waver Tel. (015) 31 69 44 Fax. (015) 31 74 53 e-mail:ppe@denayer.wenk.be ddr@denayer.wenk.be tti@denayer.wenk.be website: emsys.denayer.wenk.be

Nadere informatie

Software beschrijving Epoluthon 2.0

Software beschrijving Epoluthon 2.0 Software beschrijving Epoluthon 2.0 Opgesteld door: Richard Rasker HI-180116 SOFTWARE De software voor Epoluthon v.2.0 bestaat uit vijf van elkaar te onderscheiden delen: een interrupt-service-routine

Nadere informatie

Beter, Sneller, Mooier. Processoren 12 januari 2015

Beter, Sneller, Mooier. Processoren 12 januari 2015 Beter, Sneller, Mooier Processoren 12 januari 2015 Beter! Sneller! Krachtigere CPU: maak instructies die meer doen Snellere CPU: pipeline, out-of-order execution Sneller RAM: cache meer mogelijkheden...

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 In- en uitgangssignalen van microprocessoren 1.1 Overzicht signalen Informatie van en naar een microprocessor

Nadere informatie

MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110

MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110 MODBUS remote I/O-unit type MODBUS4S110 Opvragen en aansturen van I/O via MODBUS RTU over RS232 of MODBUS IP of directe TCP/IP-socket. De MODBUS4S110 is een unit die als slave via MODBUS RTU (RS232) of

Nadere informatie

Interface Technieken. Roggemans M. 2012

Interface Technieken. Roggemans M. 2012 Interface Technieken Roggemans M. 2012 Evaluatie Begrijpen leerstof Figuren kunnen verklaren/uitleggen Kritische kijk op technologie (info van het internet) Basiskennis analoge 1 Herbekijk leerstof en

Nadere informatie

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU003 Sweex 1 Port Parallel & 2 Port Serial PCI Card

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU003 Sweex 1 Port Parallel & 2 Port Serial PCI Card PU003 Sweex 1 Port Parallel & 2 Port Serial PCI Card Inleiding Allereerst hartelijk bedankt voor de aanschaf van de Sweex 1 Port Parallel & 2 Port Serial PCI Card. Met deze kaart kunnen gemakkelijk twee

Nadere informatie

Stappenmotor Interface. Controller

Stappenmotor Interface. Controller Besturing In deze moderne tijd zal de besturing geheel elektrisch worden uitgevoerd. De bedoeling is dat er voor ieder afgaand spoor een wisseladres gebruikt worden. Dit betekend dan een reeks van 24 aansluitende

Nadere informatie

Arduino. HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011. Luc De Cock

Arduino. HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011. Luc De Cock Arduino HCC Vlaanderen - Mechelen 7 februari 2011 Luc De Cock Inhoud Wat is Arduino? Wat hebben we nodig? Arduino IDE Voorbeelden Extra tools Uitbreidingen Wat is Arduino? Open source electronica platform

Nadere informatie

ROBOT PROJECT. Bart Huyskens Brainbox ARDUINO

ROBOT PROJECT. Bart Huyskens Brainbox ARDUINO ROBOT PROJECT VISIE: De Brainbox Arduino is samen met het lesmateriaal en de voorbeeldprogramma s ontwikkeld om creatief aan de slag te gaan met moderne elektronica. Het is aangewezen om te vertrekken

Nadere informatie

Tweede workshop Arduino

Tweede workshop Arduino Tweede workshop Arduino In deze workshop zal veel gewerkt worden met voorbeelden die meegeleverd worden met de Arduino IDE. Deze zijn te vinden onder het menu File >Examples. Oefening 1 - Seriële communicatie

Nadere informatie

Digitale en analoge technieken

Digitale en analoge technieken Digitale en analoge technieken Peter Slaets February 14, 2006 Peter Slaets () Digitale en analoge technieken February 14, 2006 1 / 33 Computerarchitectuur 1 Processors 2 Primair geheugen 3 Secundair geheugen

Nadere informatie

100 % flexibiliteit en optimalisatie met Flexible Machine Control

100 % flexibiliteit en optimalisatie met Flexible Machine Control SoMachine 100 % flexibiliteit en optimalisatie met Flexible Machine Control 1 software platform Vereenvoudigt het programmeren en inbedrijfname met SoMachine 4 Hardware Control Platforms Geïntegreerde

Nadere informatie

Beleef het nieuwe Klantverwijssysteem

Beleef het nieuwe Klantverwijssysteem Beleef het nieuwe Klantverwijssysteem BLOOM is een klantverwijssysteem ontwikkeld op basis van de laatste technologieën en behoeftes uit de markt. Bloom is een krachtig, slim en gebruiksvriendelijk klantverwijssysteem

Nadere informatie

How To Do mbspider met VIPA Modbus-TCP coupler

How To Do mbspider met VIPA Modbus-TCP coupler How To Do mbspider met VIPA Modbus-TCP coupler Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Instellingen hardware... 2 2.1 VIPA 053-1MT00... 2 2.2 mbspider... 4 3. Instellingen mbconnect24 V2... 4 3.1 Network Component...

Nadere informatie

Onderwijseenheid INLMIC Inleiding microcontrollers

Onderwijseenheid INLMIC Inleiding microcontrollers Studiebelasting: 3 CP Kwartaal: EQ1.1, EQ3D.1 Verantwoordelijke docenten: J.E.J. op den Brouw, B. Kuiper Opbouw onderwijseenheid. OEdeel kwt sbu theo pract proj toetswijze bs INLMIC-co1 1 42 14 Meerkeuze

Nadere informatie

USB NAAR SERIËLE CONVERTER

USB NAAR SERIËLE CONVERTER USB NAAR SERIËLE CONVERTER Snel installatiegids Windows 7 DA-70158 Stap 1: Stap 2: Plaats het CD-stuurprogramma van dit product in de CD-ROM. Sluit het apparaat aan op een vrije USB-poort op uw PC. Als

Nadere informatie

Tentamen Computersystemen

Tentamen Computersystemen Tentamen Computersystemen baicosy6 2e jaar bachelor AI, 2e semester 21 oktober 213, 9u-11u OMHP D.9 vraag 1 Van een Single Cycle Harvard machine hebben de componenten de volgende propagation delay time:

Nadere informatie

- Dé internetsite voor de Automotive Professional

- Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional WERKPLAATS Meten aan auto-elektronica Inleiding tot de digitale regeltechniek (1) Het regelbrein ontmaskerd Nu we meer weten van de moderne

Nadere informatie

Gebruikers-handleiding

Gebruikers-handleiding Gebruikers-handleiding 1: Introductie Gefeliciteerd met uw aankoop van de MASTERA-II Universal Card programmer. De MASTERA-II programmer is een uitgebreide variant van de populaire MASTERA programmer.

Nadere informatie

De computer als processor

De computer als processor De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker

Nadere informatie

Sequentiële Logica. Processoren 24 november 2014

Sequentiële Logica. Processoren 24 november 2014 Sequentiële Logica Processoren 24 november 2014 Inhoud Eindige automaten Schakelingen met geheugen Realisatie van eindige automaten Registers, schuifregisters, tellers, etc. Geheugen Herinnering van week

Nadere informatie

SPS. verschildruktransmitter

SPS. verschildruktransmitter SPS verschildruktransmitter De SPS is een verschildruktransmitter met een analoge/digitale uitgang en Modbus RTUcommunicatie. Deze gekalibreerde drukzender heeft acht schakelbare meetbereiken en is uitgerust

Nadere informatie

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3)

De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3) De AT90CAN microprocessor van ATMEL in de motorvoertuigentechniek (3) Timloto o.s. / E. Gernaat / ISBN 978-90-79302-06-2 Op dit werk is de Creative Commens Licentie van toepassing. Uitgave: september 2012

Nadere informatie

COMPUTERVAARDIGHEDEN EN PROGRAMMEREN

COMPUTERVAARDIGHEDEN EN PROGRAMMEREN COMPUTERVAARDIGHEDEN EN PROGRAMMEREN 3 e les Prof. Dr. Frank De Proft 12 oktober 2004 Tweede les : Inleiding Computerwetenschappen vs. computervaardigheden - Algoritmen 1 Derde les : Enkele basisbegrippen»

Nadere informatie

beproefde kwaliteit uit België plaatselijke technische ondersteuning onklopbaar in service

beproefde kwaliteit uit België plaatselijke technische ondersteuning onklopbaar in service PC35CAMSFG www.sefica.be NEPTUNE SERIE VIDEOFONIE BUITENPOST RJ45 AANSLUITING beproefde kwaliteit uit België plaatselijke technische ondersteuning onklopbaar in service 1.3 megapixel resolutie 80 openingshoek/kijkhoek

Nadere informatie

CTCSS Encoder Super Flexibel Ontwerpen met een Arduino Nano

CTCSS Encoder Super Flexibel Ontwerpen met een Arduino Nano CTCSS Encoder Super Flexibel Ontwerpen met een Arduino Nano (voor minder als 2 euro weer QRV op de repeater) Henk Hamoen (PA3GUO) March 2016 Agenda Introductie CTCSS toonslot op repeaters Arduino Nano

Nadere informatie

Watcheye AIS op ipad

Watcheye AIS op ipad Watcheye AIS op ipad Deel uw NMEA / AIS informatie met uw ipad met tussenkomst van uw PC/Laptop. Het is mogelijk om de Watcheye AIS applicatie op uw ipad te koppelen met uw AIS, door de NMEA data die de

Nadere informatie

Lab6: Implementatie video timing generator

Lab6: Implementatie video timing generator Het Micro-elektronica Trainings- Centrum Het MTC is een initiatief binnen de INVOMEC divisie. Industrialisatie & Vorming in Micro-elektronica Inleiding In de vorige modules werd een systeem opgebouwd en

Nadere informatie

Interfacetechnieken Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller)

Interfacetechnieken Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller) Interne Interfaces (Met de Atmel AT91SAM7SExxx microcontroller) Versie 1.1 (4 Februari 2013) Inhoud 1 Opbouw van de AT91SAM7SExxx... 7 1.1... Beschrijving... 7 1.2... Blokschema... 8 1.3... Architectuur...

Nadere informatie

Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Week 2 Opbouw ATmega32 controller, instructies Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Blokdiagram ATmega32 2 ATmega32 Features 131 instructies 32 KB Flash ROM programmageheugen 2 KB Intern

Nadere informatie

LocoIO Handleiding HDM08

LocoIO Handleiding HDM08 LocoIO Handleiding HDM08 Disclaimer van Aansprakelijkheid: Het gebruik van alle items die kunnen worden gekocht en alle installatie-instructies die kunnen worden gevonden op deze site is op eigen risico.

Nadere informatie

How To Do Data logging met mbconnect24 V2

How To Do Data logging met mbconnect24 V2 How To Do Data logging met mbconnect24 V2 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Aanmaken Network Component (VIPA PLC) & Tag Server... 3 2.1 Network Component; VIPA PLC... 3 2.2 Tag Server... 4 3. Tags aanmaken inclusief

Nadere informatie

Memory Management. Virtual Memory. Eisen Memory Management. Verdelen geheugen over meerdere processen

Memory Management. Virtual Memory. Eisen Memory Management. Verdelen geheugen over meerdere processen Memory Management Process control information Entry point to program Process Control Block Verdelen geheugen over meerdere processen Program Branch instruction Virtual Memory Data Reference to data Processen

Nadere informatie

PC integratie bij robots Dieter Debaillie

PC integratie bij robots Dieter Debaillie PC integratie bij robots Dieter Debaillie Volgende Overzicht Algemeen I-Pendant Inhoud van de opleiding WinOLPC Roboguide KAREL Webserver Begin pagina Algemene informatie Uurregeling 19:30 tot 21:00 21:30

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

Windows Basics. yvan vander sanden. 22 februari 2015

Windows Basics. yvan vander sanden. 22 februari 2015 Windows Basics yvan vander sanden 22 februari 2015 Windows is nog altijd een veel gebruikt operating system. Als technicus moet je bekend zijn met het Windows operating system om gebruikers te kunnen helpen,

Nadere informatie

Specificatie van de I²C bus.

Specificatie van de I²C bus. Specificatie van de I²C bus. Het I²C-concept De I²C-bus ondersteunt IC's van de logische families. Twee leidingen, SDA (Serial DAta) en SCL (Serial CLock), verzorgen de uitwisseling van informatie. Iedere

Nadere informatie

Hoe zet ik een geslaagd SBOproject

Hoe zet ik een geslaagd SBOproject Hoe zet ik een geslaagd SBOproject op? Prof. Dirk Stroobandt Universiteit Gent, groep PARIS pag. 1 Eigen situatie Als hoofdaanvrager: GBOU-project RESUME (2003-2006) SBO-project FlexWare (2007-2010) Als

Nadere informatie

Computerarchitectuur. App. B. Review of Memory Hierarchy

Computerarchitectuur. App. B. Review of Memory Hierarchy Computerarchitectuur App. B. Review of Memory Hierarchy Kristian Rietveld http://ca.liacs.nl/ Caching De memory wall is een zeer groot probleem dat vraagt om oplossingen. De gebruikelijke oplossing is

Nadere informatie

USB-stick aan de controller

USB-stick aan de controller USB-stick aan de controller Meetwaarden opslaan met ATmega en Burkhard Kainka Als het om datageheugen gaat, zijn microcontrollers meestal karig uitgerust. Een USB-stick als extern geheugen is hiervoor

Nadere informatie

Draadloos embedded meetsysteem via Bluetooth

Draadloos embedded meetsysteem via Bluetooth Draadloos embedded meetsysteem via Bluetooth Kristof Booghmans 3 PB - MCT Inhoud van deze presentatie Bespreking van de opbouw Metingen Microcontroller en programma in C Relais Draadloze communicatie en

Nadere informatie

Microcontrollers. 8051 based microcontroller ADuC832 from Analog Devices. 12/2011 Roggemans M. (MGM)

Microcontrollers. 8051 based microcontroller ADuC832 from Analog Devices. 12/2011 Roggemans M. (MGM) Microcontrollers 8051 based microcontroller ADuC832 from Analog Devices 12/2011 Roggemans M. (MGM) LES 1 Doelstellingen: situering vak, afspraken labo en evaluatie toelichten concept embedded oplossing

Nadere informatie

Cerussa Mobile / MyCerussa Pre-requirements

Cerussa Mobile / MyCerussa Pre-requirements Pre-requirements Inhoudstafel A. Algemeen... 3 B. Type installaties... 3 C. Hardware en software vereisten... 4 1. PC Clients... 4 2. Mobile Device... 4 3. Server... 4 4. WI-FI... 4 D. Operating System

Nadere informatie

Mijn ervaringen met huisautomatisering. Ruud van der Meer

Mijn ervaringen met huisautomatisering. Ruud van der Meer Mijn ervaringen met huisautomatisering Ruud van der Meer 1 Voor mij was het HUIS-AUTOMATISERING van alles wat maar zinvol te automatiseren was in huis, voorwaarde het moet door een leek te bedienen zijn.

Nadere informatie

KompasKlok. Opensource Ontwikkeltool Technisch document

KompasKlok. Opensource Ontwikkeltool Technisch document KompasKlok Opensource Ontwikkeltool Technisch document Versie 1.5 september 2012 Inhoud Inleiding... 3 Overzicht KompasKlok... 4 Schema... 5 Componentenopstelling... 7 Componentenlijst... 9 Testpunten...

Nadere informatie

Inleiding Practicum Operating Systems

Inleiding Practicum Operating Systems Inleiding Practicum Operating Systems Mattias Holm & Kristian Rietveld Tot nu toe Shell: verkennen interface tussen user-space en kernelspace. User space System calls Kernel space Doel van deze presentatie

Nadere informatie

MiniPOS. Winkel Kassasysteem. www.jankassa.nl

MiniPOS. Winkel Kassasysteem. www.jankassa.nl MiniPOS Winkel Kassasysteem POS RETAIL kassa software Met de POS RETAIL kassa software geleverd met onze verschillende POS kassasystemen zoals de MiniPOS, de MaxiPOS en de Zenis POS, heeft u een veelzijdig

Nadere informatie