KWARTAALBLAD VAN DE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Alumnispecial

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KWARTAALBLAD VAN DE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Alumnispecial"

Transcriptie

1 Jaargang 16, Alumnispecial 2009 MATRIX KWARTAALBLAD VAN DE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Alumnispecial Aukje Doornbos wilde eigenlijk medicijnen studeren Patrick Kaas verkiest glamour boven lijm en lood Gerard Vroomen: de échte fietsenmaker

2 Studiereis Zuid-Korea Hyundai, de grens tussen Noord en Zuid, kernreactoren, het vulkanische eiland Jeju-Do, Samsung en een verblijf in een boeddhistische tempel. Enkele indrukken uit het gevarieerde programma van een onvergetelijke studiereis. Het UFe maakte deze studiereis naar Zuid-Korea mogelijk, waar vijfendertig studenten Werktuigbouwkunde kostbare internationale ervaring hebben opgedaan. In een gevarieerd programma maakten ze kennis met de overweldigende cultuur en de wereldleidende techniek van dit Aziatische land. Met dank van de deelnemers aan de studiereis Zuid-Korea van Werktuigkundige Studievereniging Simon Stevin aan het UFe. Geen betere reclame dan een tevreden klant. Internationale samenwerking is een belangrijk thema voor de TU/e. Een belangrijke impuls gaat uit van onze studenten die internationale studiereizen ondernemen en contacten leggen. Het UFe maakt zich hier sterk voor en sponsort deze reizen. Wilt u het Fonds steunen in deze ambitie? Ga voor meer informatie naar: en word sponsor of donateur.

3 Op zoek naar verloren alumni Bij de aanvang van het Academisch Jaar begin september telde onze universiteit alumni. Daarvan zijn er geregistreerd in Alumninet. Ingenieurs, die hier een vijfjarige opleiding of een variant daarvan hebben gevolgd. Bachelors, die na hun driejarige opleiding hun studie elders hebben voortgezet. En masters, die hier of aan een andere instelling hun bachelor hebben behaald en dan hier in totaal vijf of twee jaar gezeten hebben. Nominaal dan wel, want menig student doet er wel wat langer over. Ook al heb je aanleg, een technische studie blijft lastig. En laten we ook onze ontwerpers in opleiding en promovendi uit binnen- en buitenland niet vergeten. Vraag is waar de resterende alumni verkeren? Statistisch gezien zal een aantal van hen onvermijdelijk zijn overleden, maar er blijft een grote groep over die we graag meer bij de TU/e willen betrekken, omdat we denken hen nog veel te kunnen bieden: een kennisnetwerk, state-of-the-art faciliteiten voor bijscholing, workshops en cursussen voor life long learning, mogelijkheden om onderlinge contacten te leggen, en meer praktische voordelen zoals sportfaciliteiten, toegang tot de bibliotheek en korting op een aantal opleidingen. Natuurlijk krijgt ook de universiteit er wat voor terug. Onder het motto onze alumni zijn onze beste ambassadeurs is deze specifieke groep immers een optimale bron voor crowdsourcing. Een nog onderbenutte bron vol technologische expertise, bedrijfskennis en maatschappelijke inzichten. Duizenden betrokken alumni, die best een deel van hun tijd willen spenderen aan het actief meedenken met hun universiteit. Over innovatie van onderwijs en onderzoek en kennisvalorisatie bijvoorbeeld. De komende maanden gaan we daarom, samen met de faculteiten en alumniverenigingen, op zoek naar onze verloren alumni. Kent u er nog? Elke tip is welkom. In deze alumnispecial van Matrix presenteren we u weer een breed en bont scala aan verhalen van mensen die net als u voor hun carrière hier het fundament hebben gelegd. Herman van Hoeven Directeur Alumni Office Colofon Technische Universiteit Eindhoven Communicatie Expertise Centrum Postbus MB Eindhoven Hoofdredactie Drs. Han Konings (040) / Medewerkers aan dit nummer Tim van Dorsten Sabine Geers Chriz van de Graaf Gertjan Harberink Ilse Hunink Tom Jeltes Ingrid Magilsen Frits van Otterdijk Meike Remmers Norbine Schalij Eindredactie en coördinatie VeertienElf Media, Tilburg Foto s en illustraties Stijn van den Branden Marieke Duijsters Ector Hoogstad Dierk Hendriks Hilbert Krane Bart van Overbeeke Vormgeving Onnink Grafische Communicatie bv, Oudenbosch Druk E.M. de Jong, Baarle-Nassau Matrix wordt gemaakt door het Communicatie Expertise Centrum van de TU/e en verschijnt vier keer per jaar. Het blad wordt (na schriftelijk verzoek) kosteloos toegezonden aan TU/e-ingenieurs en aan scala van andere, externe relaties. Gehele of gedeeltelijke overname van artikelen uit Matrix is alleen toegestaan na overleg met de redactie en met bronvermelding. Voor het gebruik van de foto s of andere illustraties is toestemming van de maker nodig. In dit nummer: 4 Een hechte relatie tussen universiteit en alumni Jo van Ham 8 Ik wilde eigenlijk medicijnen studeren Aukje Doornbos 11 Berichtenpagina 12 Een sluitend bewijs geeft een stoot adrenaline Arno Kuijlaars 16 In de bouwkunde kan ik mijn creativiteit kwijt Joost Ector 20 Bèta s in de Tweede Kamer Martijn van Dam, Paulus Jansen en Antoinette Vietsch 24 Mijn vakantie vier ik het liefst gewoon in Rijsbergen Marieke Kleemans 27 Berichtenpagina 28 Onzinnige rituelen voor zinnige zaken Studentengezelligheidsvereniging VVVZ 30 Juist géén domme oppervlakkige mensen Bastiaan en Marguerite Bergman 32 Passie voor informatica Arnoud Engelfriet 35 Berichtenpagina 36 Terechte drager van titel fietsenmaker Gérard Vroomen 40 Liever onderzoeken dan ontwerpen Irene Joris 42 Mijn doel? Wereldkampioen in het enkelspel! Bart Theelen 44 Een goed manager is niet alleen een baas maar ook een mentor Josephine Schoolkate 47 Berichtenpagina 48 Naakt, erotica en glamour in plaats van lijm en lood Patrick Kaas 52 Mens en natuur, verenigd in een fles Regina Meij M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

4 VISIE Foto: Dierk Hendriks EEN HECHTE RELATIE TUSSEN UNIVERSITEIT EN ALUMNI Dat is ons beider belang Na een loopbaan van dertig jaar bij het ministerie van OCW, trad mr. Jo van Ham vorig jaar toe als derde lid van het College van Bestuur van de TU/e. Hij houdt zich bezig met financiën, huisvesting, personeelszaken, communicatie én het contact met alumni. Van Ham heet u welkom in deze uitgave voor alumni van de TU/e. 4 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

5 We zoeken nog ruim tienduizend alumni en graag nog meer. van de opleiding, maar al naar enkele jaren zie je afsplitsingen ontstaan. Dan gaat het contact met de universiteit ook wel eens verloren. Dat is jammer. Het collegelid filosofeert hardop over de relatie die alumni hebben met hun Alma Mater. De huidige alumni kwamen meestal de universiteit binnen toen ze nog geen twintig waren. Vervolgens liepen ze hier rond gedurende zes, zeven jaar da s lang, zeker op die leeftijd. Geen onbelangrijke jaren ook. Het is de tijd dat je leert, je ontwikkelt, sociale contacten voor het leven aangaat en een fundament legt voor een loopbaan. Ik denk dat de binding met een universiteit daarom een vanzelfsprekende diepgang heeft. Alumni houden altijd een zekere belangstelling voor hun universiteit. Dit gevoel, die hechting dat de TU/e úw universiteit is willen wij graag versterken. Dat is in ons beider belang. De TU/e is van oudsher geen universiteit die op zichzelf staat, stelt Van Ham. We kiezen al decennia voor een verbinding tussen enerzijds ons onderwijs en onderzoek en anderzijds de hightech maakindustrie, in de regio en ver daarbuiten. In die zin zijn wij zeer geïnteresseerd in waar mensen terecht komen in deze wereld. Hoe ontwikkelen loopbanen zich? Wat komt er van de alumni terecht? We krijgen dit steeds beter in beeld. In de eerste jaren werkt men vaak in de richting Meer contact met alumni Daarom vindt het bestuur van de TU/e dat de relatie met alumni nog steviger mag. We hebben op dit moment contact met ongeveer zestig procent van onze alumni. Daar willen we tachtig procent van maken. We zoeken dus nog ruim tienduizend alumni en graag nog meer. Dat is haalbaar, maar het is een hele opgave. Vraag daarom aan bekenden die ook aan de TU/e hebben gestudeerd of ze zich al hebben ingeschreven op Alumninet, onze site voor alumni. Het Alumnibureau start dit najaar in samenwerking met de faculteiten een actie om het aantal inschrijvingen bij Alumninet te vergroten. Op die portal komen alumni samen. U beschikt er over een eigen, persoonlijke pagina, waarop leven en loopbaan aan bod komt. Er worden foto s getoond, contacten met studiegenoten gelegd en activiteiten georganiseerd door alumniverenigingen en het Alumnibureau. Dat bureau heeft overigens een nieuwe directeur: drs. Herman van Hoeven. Het contact tussen TU/e en alumni is overduidelijk hechter geworden, maar de ambities rijken verder. Zo denkt Van Ham na over een communicatienetwerk voor alumni. De natuurlijke binding voor alumni verloopt meestal via de faculteit. Dat is primair de plek waar relaties liggen. Daarom zullen deze netwerken op het niveau van faculteiten worden georganiseerd. Daarnaast kunnen op centraal niveau activiteiten worden georganiseerd, liefst aansluitend op al bestaande TU/eevenementen. Zoals onlangs op de Publieksdag van de TU/e, toen 5000 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

6 VISIE Foto: Dierk Hendriks mensen de universiteit bezochten. Een deel van hen is alumnus. Vaders die hun kinderen laten zien wat hier gebeurt en waar ze hebben gestudeerd. Die dag organiseerde het Alumnibureau een VIP-ontvangst voor TU/e-alumni aan de faculteit Werktuigbouwkunde. Daaraan namen 500 mensen deel en niet alleen werktuigbouwkundigen. Van dit soort initiatieven kunt u er in de toekomst meer verwachten. Er wordt hier zo veel georganiseerd; dat is vaak heel leuk en leerzaam voor alumni. Een voorbeeld waarbij gebruik wordt gemaakt van alumni, is het initiatief om ervaren ondernemers te laten helpen bij het opzetten van nieuwe bedrijfjes aan de TU/e. De laatste jaren zien steeds meer technostarters het levenslicht. Veelal jonge mensen gaan aan de slag met een eigen idee of een vinding van de universiteit, waarbij ze met jeugdig enthousiasme de markt bestormen. We hebben natuurlijk een groot aantal alumni die ervaring hebben als ondernemer. Zij kunnen onze studenten helpen met kennis, ervaring, coaching, een netwerk en/of middelen om de onderneming meer kans te geven. En als u zich voelt aangesproken als ondernemer, dan moet u zeker contact met ons opnemen. TU/e-ambassadeurs Een belangrijke nieuwe groep alumni zijn de buitenlandse studenten. Steeds meer studenten van elders komen hier naartoe, meestal voor hun masteropleiding. Maar ook promotieplaatsen worden in hoge mate ingevuld door buitenlanders. Deze mensen werken vaak eerst een periode in Nederland, maar daarna gaan ze ook direct of op termijn terug naar hun eigen land. Dat is bijzonder interessant, want zij zijn de ambassadeurs van de TU/e in het buitenland. En het zijn goede en enthousiaste vertegenwoordigers, omdat ze meestal trotser zijn op de TU/e dan de Nederlandse student. Voor een Nederlander is de TU/e één van de universiteiten in zijn land. Voor een buitenlander is het dé universiteit die zorgvuldig is gekozen en waarvoor flink is betaald om er te studeren. Een studie aan de universiteit van jouw eerste keuze maakt je trots. Wij doen onze best om contact met deze alumni te houden en te hervinden. Andere ambassadeurs zijn natuurlijk de vele succesvolle alumni, waarvan sommigen heel nadrukkelijk aanwezig zijn in het maatschappelijk leven. Zoals ir. Marijn Dekkers, die vanaf oktober 2010 de nieuwe topman is van farmaceut Bayer. Maar we hebben er nog wel een paar, hoor: technisch bedrijfskundige ir. Piet van Schijndel is sinds 2002 lid van de Raad van Bestuur Rabobank, ir. Gerard Kleisterlee van Philips natuurlijk, ir. Rokus van Iperen is president bij Océ en tevens de nieuwe voorzitter van onze Raad van Toezicht en bouwkundige dr.ir. René van der Bruggen van Imtech. Met mensen zoals hen willen we graag een ambassadeursnetwerk oprichten. Zij kunnen ons helpen om het goede imago van de TU/e uit te dragen en zo gezicht geven aan deze universiteit. Veel van onze succesvolle alumni zijn natuurlijk al bij ons betrokken. Neem Gerard Kleisterlee, jarenlang voorzitter Raad van Toezicht. Dat hij zo n functie bekleedt aan de TU/e is natuurlijk geen toeval. Hij heeft een band met deze instelling en wil zich daar graag voor inzetten. Hetzelfde geldt voor Van Iperen. Hij kent de sfeer, het onderzoek, de gebouwen. Dat praat gewoon wat gemakkelijker. Maar er zijn 6 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

7 Foto: Dierk Hendriks De TU/e is van oudsher geen universiteit die op zichzelf staat. veel meer alumni die iets voor ons kunnen betekenen ook als ze geen CEO zijn. Fondsenwerving Een nieuw idee van Van Ham is het werven van fondsen onder alumni. Van de TU/e-begroting van 280 miljoen komen slechts enkele tientallen miljoenen uit private financiering, voornamelijk onderzoeksprojecten in samenwerking met de industrie. Daarom denkt het College van Bestuur erover na of het naast de krimpende rijkssubsidie andere bronnen kan aanboren. Ik was enige tijd geleden bij de universiteiten van Berkeley en Stanford, twee instellingen van wereldniveau. Die zijn voor een groot deel afhankelijk van gelden van derden. In het geval van Berkeley komt ongeveer de helft van de overheid, bij Stanford niks. Aan beide universiteiten zie je dat alumni zeer bereid zijn om als individu bij te dragen aan de ontwikkeling van de universiteit. Het idee daarachter is: terugbetalen aan de samenleving en teruggeven aan jouw universiteit. De mentaliteit in Nederland is anders, zegt Van Ham. Onderwijs zien wij als overheidstaak. Dat doen we collectief. Dat geldt overigens ook voor de gezondheidszorg, dat is een overheidstaak. Echter, op hetzelfde moment geven we wel aan doelen als het Liliane Fonds en de Kankerstichting. Je ziet dit ook bij sport en milieu, daar hebben we als individuen veel voor over. Van Ham zou het toejuichen wanneer onderwijs, kennisontwikkeling en vooruitgang ook thema s worden waarvoor mensen zich persoonlijk verantwoordelijk voelen. Dat ze ons helpen om onze taak nog beter te volbrengen. Dat kan in de vorm van geld, maar ook in de vorm van samenwerkingen in onderzoeksprojecten of het schenken van een onderzoeksfaciliteit. Je organiseert dit niet van de een op de andere dag; het is een cultuuromslag. Het is echter niet de cultuur van de universiteit om de hand in de samenleving op te houden dat doen we alleen bij de overheid. Daarbij moet je weten dat er aan de Amerikaanse universiteiten dagelijks honderden mensen bezig zijn met het werven van de fondsen. Dat is netwerken op diners en recepties en glasheldere contracten sluiten. Je moet ook zorgen dat de gevers weten wat we met het geld doen, transparantie is in fondsenwerving van groot belang. Het vraagt inspanning en een nieuwe mentaliteit, maar we zijn serieus bezig met dit idee. Het zal een lastige klus worden voor de universiteit, dat is zeker, maar we moeten ons volgens Van Ham realiseren dat de TU/e nu al uitstekend presteert in het binnenhalen van onderzoeksprojecten waaraan door het bedrijfsleven wordt meebetaald, de zogenaamde derde geldstroom. Wanneer je alle universiteiten vergelijkt, dan doen we dit misschien het best van heel Nederland. Dat is bemoedigend. M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

8 LOOPBAAN Ik wilde eigenlijk medicijnen studeren Ze heeft bijnamen als Yup van het Jaar en Business Babe. Maar TU/e-alumna Aukje Doornbos (Scheikundige Technologie), in maart verkozen tot Young Professional of the Year 2009 voor haar werk bij chemieconcern DSM, blijft bescheiden onder alle aandacht. Ik doe maar gewoon mijn werk. Aukje Doornbos witte skinny jeans, ballerina s en haar bedrijfsfiets aan de hand haalt haar schouders op als het gaat over de dalende kwartaalcijfers van haar werkgever DSM. Het chemieconcern in Geleen, met wereldwijd meer dan werknemers, voerde in 2009 verschillende herstructeringsmaatregelen door. Zoals zoveel bedrijven, merkt ook DSM dat klanten minder afnemen als gevolg van de recessie, licht de Limburgse toe. Maar we zijn niet de enige en we draaien in ieder geval nog geen verlies. Een nuchtere, optimistische verklaring en typerend voor Doornbos. Mede dankzij deze houding werd zij in maart uitgeroepen tot Young Professional of the Year. Een hoop staal Doornbos, die geboren werd in Geleen, groeide op met de fabrieken van de voormalige Staatsmijnen. Het indrukwekkende fabrieksterrein je doet er een uur over om van de ene naar de andere kant te fietsen prikkelde al vroeg haar fantasie. Altijd als we er vroeger langsreden, dacht ik: Wow, wat een hoop staal. Ik vroeg me af wat daar gemaakt werd. Dat ze er nu werkt, is eigenlijk toeval. Ik wilde medicijnen gaan studeren. Maar ik werd uitgeloot. Omdat ik goed was in exacte vakken, ben ik maar een kijkje gaan nemen bij de TU/e. Toen kwam ik erachter, dat ik met de studie Scheikundige Technologie bij die grote fabrieken kon gaan werken. Als procestechnoloog is Doornbos nu verantwoordelijk voor het productieproces in zeven van de meer dan vijftig fabrieken. DSM maakt producten die worden gebruikt in verschillende eindmarkten, zoals de voedingsindustrie, de bouw en de geneesmiddelenindustrie. Via de controlekamer houdt Foto: Dierk Hendriks Aukje Doornbos: Voorlopig zit ik hier helemaal op mijn plek. Doornbos continu de veiligheid van het proces in de gaten. Daarnaast is het haar taak de uitstoot van vervuilende stoffen tot een minimum te beperken. Eerder werkte ze op de afdeling Research & Development. Maar ik ben niet iemand van de diepte. Ik wil graag snel resultaat en ben toepassingsgericht. Doornbos overlegde met haar werkgever en kon aan de slag als procestechnoloog. Geen typische negen-tot-vijf-baan. Doornbos legt uit: Onlangs hadden we een te hoog gehalte van een bijproduct in een eindproduct. Dan kun je niet om vijf voor vijf zeggen: Ik ga naar huis. Toen hebben we alle parameters, zoals temperatuur, ijzergehalte en menging nagekeken en zijn we gaan wegstrepen. Pas na anderhalve week vonden Doornbos en haar collega s het probleem. Dat is ernstig lang. Meestal proberen we toch wel in vier tot zes uur de oorzaak te vinden. 8 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

9 Er lopen al genoeg blablafiguren rond. Soms moet Doornbos besluiten om een fabriek stil te leggen. Een dergelijke beslissing is niet makkelijk, geeft ze toe. In mijn werk moet je goed met druk kunnen omgaan en vooral snel analytisch denkwerk kunnen verrichten. Dat heb ik te danken aan de TU/e. Ik heb vanochtend nog een warmteoverdrachtscoëfficiënt berekend. Dat doe ik dan niet tot drie cijfers achter de komma nauwkeurig, maar ik maak een grove dikke duim berekening op een hoekje van de krant. Geleerd van professor Drinkenburg, herinnert ze zich lachend. Als student kon ik me niet voorstellen, dat ik zo weinig tijd zou hebben. Maar meneer Drinkenburg heeft toch gelijk gekregen! Blabla Als de fabrieken rustig draaien en er zich geen problemen voordoen, werkt Doornbos aan diverse projecten om de productiecapaciteit van de fabrieken te vergroten. Hiervoor onderhoudt ze nauw contact met de werknemers die dagelijks in de fabrieken staan. Ik vind het belangrijk om mezelf regelmatig te laten zien op de werkvloer en probeer altijd naar de werknemers te luisteren. Ik weet nog dat ik diezelfde toegankelijkheid op de TU/e heel prettig vond. De professoren kenden je bij naam en gaven voldoende sturing en begeleiding. Daardoor voelde ik me M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

10 LOOPBAAN Foto: Dierk Hendrikx er snel thuis. Toch was de overstap van de middelbare school naar de TU/e niet makkelijk. Doornbos vertelt: Mijn vriendinnen waren echte alfameisjes. Ik was de enige die naar Eindhoven ging. Maar Doornbos raakte vervolgens nauw betrokken bij haar studievereniging Japie en was vicevoorzitter van haar dispuut Kekulé. Het was een heel plezierige tijd. Ik heb niet alleen veel inhoudelijke kennis opgedaan, maar heb ook als persoon heel veel geleerd. Ik denk ook dat de TU/e dat type mensen aantrekt. Het zijn nuchtere studenten die naar Eindhoven gaan. Ik merk dat die nuchterheid wordt gewaardeerd in het bedrijfsleven. Er lopen al genoeg van die blablafiguren rond. Rode wangen Haar toegankelijkheid en eerlijkheid leverden Doornbos in Young Professional of the Year De Young Professional of the Year Award is een initiatief van Volkskrant Banen en ICA (InterCompany Association), een overkoepelende organisatie voor jongerenverenigingen van grote bedrijven. Alle deelnemende bedrijven mogen een kandidaat afvaardigen. Die wordt middels een interne verkiezing gekozen. De kandidaten moeten minstens een jaar werkervaring hebben en uitblinken in hun vakgebied. Daarnaast moeten ze een groot draagvlak hebben binnen hun bedrijf. Het doel van de award is om jonge talenten met elkaar in contact te brengen. De YPY Award is een jaarlijks terugkerende verkiezing en werd dit jaar voor de tweede keer gehouden. Behalve Doornbos waren ook TU/e-alumni Rob Augusteijn en Bas Klerkx genomineerd. Voor meer informatie gaat u naar maart de titel Young Professional of the Year op, een wedstrijd georganiseerd door Volkskrant Banen en ICA. Tweeëntwintig jonge werknemers onder meer werkzaam bij ABN AMRO, Delta Lloyd en KPN waren drie maanden lang op campagnepad. Zowel het publiek, dat kon stemmen via internet, als de vakjury was lovend over Doornbos. Ze won een weekend weg, een TomTom, een maatpak en een jaar lang een personal coach. Ik geniet van alles wat er gebeurt en wat ik meemaak. Maar het voelt raar om al die eer te krijgen voor het feit dat ik gewoon mijn werk doe, vertelt ze bescheiden over haar overwinning. Dat zelfs de echtgenotes van DSM-medewerkers haar hun steun betuigden, verbaast haar oprecht. Daar krijg ik helemáál rode wangen van! Al die aandacht is leuk en de award is fantastisch, maar op een gegeven moment is het ook wel weer klaar. Ik ben er toch het meest trots op dat ik gewoon mezelf ben gebleven. Ik behandel mensen zoals ik zelf ook behandeld wil worden. Van haar vrouw-zijn wil ze verder geen issue maken ondanks dat er bij DSM meer dan negentig procent mannen werken. Maar ik snap wel dat die vraag altijd wordt gesteld. Voor mij is het heel normaal. Praktijkvoorbeelden Met de TU/e heeft Doornbos voor altijd een band. Ik ben er trots op dat ik aan die universiteit heb gestudeerd. Dat mag iedereen weten. Spijt dat het geen studie medicijnen is geworden, heeft ze niet. Op de lange termijn zou Doornbos plantmanager willen worden. Dat wil zeggen dat ze echt de leiding heeft over de fabrieken. Maar een (gast)docentschap bij de TU/e sluit ze ook niet uit. Als ze ooit eens met iets komen, zou ik dat hartstikke leuk vinden, laat ze doorschemeren. Ik heb best veel praktijkvoorbeelden die wellicht voor studenten interessant zijn. Maar voorlopig zit ik hier helemaal op mijn plek! 1 0 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

11 Alumni Berichtenpagina ARCHITECT MARTIEN JANSEN WINT BNA-PRIJS Een ontwerp van ir. Martien Jansen (1950), die in 1978 aan de TU/e afstudeerde als bouwkundig ingenieur, werd in mei dit jaar bekroond met de BNA-prijs Gebouw van het Jaar Jansen, directeur van Studio M10 in Eindhoven, maakte het winnende ontwerp voor de Oostvaarderskliniek voor tbs-veroordeelden in Almere. De prijs wordt jaarlijks door de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) uitgereikt. Een jury onder leiding van TU/e-alumnus ir. Jo Coenen, die in 2007 zelf winnaar was van de BNA-prijs met de Eindhovense Vesteda-toren, gaf aan dat het knap is dat Jansen een menselijk gebouw heeft weten te realiseren dat in sterke mate bijdraagt aan een gevoel van welbevinden en herstel. Jansen zelf vond het enigszins bizar om voor een dergelijk gebouw in de bloemetjes te worden gezet. Het maken van het ontwerp was volgens hem een uitdaging, omdat er gewerkt moest worden met een grote hoeveelheid veiligheidsmaatregels. Daarnaast bevat het ontwerp diverse technische innovaties op het gebied van bouwmateriaal, zoals bijvoorbeeld werken met versterkt glas. De visie van de kliniek is gevat in de woorden licht, lucht en zicht. Studio M10 werkt veel in de Randstad, maar voelt zich erg thuis in Eindhoven. In Eindhoven zelf ontwierp men onder meer het nieuwe onderkomen van de faculteit Scheikundige Technologie, Helix. Studio M10 is opgericht in 1996 en vanaf 2004 gevestigd in de Witte Dame. Daarvoor was Jansen tien jaar verbon- Martien Jansen (rechts) licht zijn ontwerp toe. den als architect aan OD 205 en onder andere verantwoordelijk voor projecten als de universiteitsbibliotheek en het collegezalengebouw in Tilburg, de belastingkantoren in Helmond en Heerlen en het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden. TU/e-ALUMNUS TOPMAN BIJ BAYER Dr.ir. Marijn Dekkers, die in 1981 afstudeerde aan de faculteit Scheikundige Technologie en daar vier jaar later ook promoveerde, treedt in oktober 2010 aan als nieuwe topman van het Duitse farmacie- en chemieconcern Bayer in Leverkusen. Op dit moment is Dekkers (51) nog bestuursvoorzitter van het Amerikaanse bedrijf Thermo Fisher Scientific (TFS), leverancier van laboratoriumapparatuur en -benodigdheden. Bij Bayer gaat Dekkers leiding geven aan een bedrijf met een jaaromzet van 32,9 miljard euro en ruim werknemers. Hij wordt de eerste topman die niet uit het bedrijf zelf komt en ook de eerste buitenlander. In januari 2010 treedt hij toe tot het bestuur en gaat hij eerst leiding geven aan de divisie Bayer Healthcare. Tien maanden later volgt hij dan de zittende topman Werner Wenning op. TU/e-ALUMNUS WINT SIMON STEVIN GEZELPRIJS Ir. Rick Scholte heeft begin oktober de Simon Stevin Gezelprijs 2009 van STW gewonnen. Tijdens het jaarcongres van de technologiestichting versloeg Scholte met zijn presentatie Sound Imaging voor een stillere leefomgeving twee andere genomineerde promovendi uit Delft en Twente. Het publiek beoordeelde hen op kwaliteiten als wetenschappelijke excellentie, het communicatieve vermogen om mensen het belang van hun onderzoek te laten inzien en een actieve bijdrage aan de toepassing van de onderzoeksresultaten. Scholte promoveerde in 2008 aan de faculteit Werktuigbouwkunde. Zijn onderzoek richtte zich op sound imaging, het in beeld brengen van geluid. Met behulp van een meetrobot wordt zeer nauwkeurig een geluidsbron opgespoord. Het biedt ontwerpers de gelegenheid om het ontwerp aan te passen, waardoor een irritant geluid verdwijnt of in ieder geval minder wordt. Scholte heeft inmiddels zijn eigen bedrijf Sorama opgericht. STW kent de titel Simon Stevin Gezel jaarlijks toe aan een veelbelovende jonge onderzoeker die het jaar ervoor gepromoveerd is op een STW-project, en die een bijdrage heeft geleverd aan de valorisatie van de resultaten uit het promotieonderzoek. M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

12 LOOPBAAN Een sluitend bewijs geeft een stoot adrenaline Foto: Fotostijn Arno Kuijlaars: Erkenning geeft energie. Na vele omzwervingen in dienst van de wetenschap kwam prof.dr.ir. Arno Kuijlaars (1963) in 1998 terecht aan de Katholieke Universiteit Leuven. Daar werkt hij als gewoon hoogleraar aan het Departement Wiskunde. In de rust van een tijdloze omgeving en met een vergezicht over de bomen van het Heverleebos. Vijfde etage, Departement Wiskunde, Leuven. De donkere gangen van het universiteitsgebouw aan de rand van Leuven zien er deze warmste dag van augustus uit, alsof ze de afgelopen tientallen jaren nauwelijks zijn veranderd. Er komt op de prikborden hooguit soms een foto bij of er valt een poster naar beneden. Op de kamerdeur naast die van de Nederlandse wiskundige is een sticker, een klever in het Vlaams, geplakt. I love approximation theory, staat er te lezen. Het vroegere vakgebied van Kuijlaars. Als jongen uit Valkenswaard ging hij na zijn middelbare school, bijna als vanzelfsprekend, naar de TU in Eindhoven. In de loop van de jaren kwam hij erachter dat de techniek hem minder boeide. Het ging hem vooral om de wiskunde. Toepassingen heeft het vak van zijn bewondering niet nodig. Na zijn doctoraal in 1987 ging hij voor een promotie naar Utrecht, de fundamentele wiskunde 1 2 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

13 Kuijlaars vertelt over het plezier dat de wiskunde hem schenkt. Al was zijn keuze voor wetenschap niet altijd duidelijk omlijnd. Ik wilde in de wiskunde nieuwe dingen ontdekken. Maar een keuze voor wetenschap is ook een gok: je weet niet of een goede onderzoeksplaats zich aandient. Een leven in de wetenschap is daarom lastig te plannen; je hebt wat geluk nodig. In mijn begintijd ging men ook veelvuldig naar het buitenland, omdat de vacatures in Nederland schaars waren. Ik wilde in de wiskunde nieuwe dingen ontdekken. tegemoet. Daarna deed hij als postdoc onderzoek in Amsterdam, de Verenigde Staten en Hong Kong. Ruim tien jaar geleden kwam hij terecht bij de Katholieke Universiteit Leuven. In deze romantische universiteitsstad ging het snel: Kuijlaars kwam binnen als gastdocent, kreeg een aanstelling als hoofddocent en werd hoogleraar. Nu is hij gewoon hoogleraar, in België één graad hoger dan hoogleraar. Leuven past bij hem, zegt hij. Het is een relaxte omgeving. In Amsterdam heerst een andere mentaliteit. Niet vervelend, maar ik ben een jongen van het zuiden. Daarbij krijg ik hier alle kansen: men heeft vertrouwen in mij, dat is prettig. In het accent van Kuijlaars galmt ook al het timbre van de Vlaming door; het gedempt volume, de begeleidende bescheiden glimlach. Hij begon zijn loopbaan in de potentiaaltheorie, vervolgde in Amsterdam met de approximatietheorie en houdt zich nu bezig met kansrekening en mathematische fysica. Hij doet onderzoek naar de eigenwaarden van grote random matrices. Met de centrale vraag: Hoe gedragen de eigenwaarden zich, wanneer de matrix steeds groter wordt? Een typisch gedrag is dat er afstoting plaatsvindt tussen de eigenwaarden van de matrix: ze komen nooit heel dicht bij elkaar. De afstoting gebeurt steeds regelmatiger naarmate de afmetingen van de matrix toeneemt. Kort gezegd: hoe groter de matrix, hoe eenvoudiger de analyse van het model. Anderzijds zijn er uitzonderingen, de interessante verschijnselen die zijn aandacht opeisen. Met een internationaal gezelschap van promovendi en postdocs ongeveer tien in totaal doet de gewoon hoogleraar zijn onderzoek. Het is een onderzoek waar mondiaal behoorlijk wat groepen mee bezig zijn en waarin veel ontwikkelingen plaatsvinden. Onlangs was er nog een belangrijke doorbraak, maar helaas niet in onze groep. Ik heb begrippen en technieken toegevoegd om problemen te beschouwen. Het meest trots ben ik op een methode, waarbij je twee matrices aan elkaar koppelt. Kick Het is abstracte wiskunde: je kunt er niet direct een toepassing voor bedenken, al M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

14 LOOPBAAN Die erkenning geeft energie, ik heb het nodig. Hoe lang duurt het: van het moment van inzicht op de fiets en de erkenning van de omgeving? Daar kan een jaar tussen zitten. Je moet eraan werken het bewijs te beschrijven. Dus in dat ene moment op de fiets past een gedachte, die zich uitstrekt tot een jaar werk? Ja, maar soms blijkt het ook niet te kloppen. Dan krijg ik wél een speld tussen het bewijs en stop ik. Of het is een aanleiding om in een andere richting te zoeken. Dan begint het weer van voor af aan. Is dit bedenken van een bewijs en dit uitwerken tot een artikel het levensritme van de wetenschapper? In zeker zin wel, het is de dagelijkse onderzoekspraktijk al moet ik ook lesgeven, studenten begeleiden en vergaderen. Foto: Fotostijn wordt het wel gebruikt in de financiële wiskunde. Maar dat is voor Kuijlaars minder belangrijk. Het genoegen is simpelweg ermee bezig te zijn. Het vinden van verbanden, het bewijzen van stelling wiskundigen bewijzen stellingen, dat is ónze taak. Je geeft een logische redenering, een sluitend bewijs waar geen speld tussen is te krijgen. Als dat lukt en je vindt zo n bewijs, dan geeft dat een kick. Waar vindt u, geografisch gesproken, zo n bewijs? Thuis, op de fiets of op de bank. Dat kan Personalia elk moment gebeuren. Je herkent het direct: het geeft een stoot adrenaline. Wilt u dan snel naar een pen en papier om het op te schrijven? Sommige mensen hebben hiervoor een kladblok naast hun bed liggen. Ik niet: als het echt belangrijk is, onthoud ik het wel. Kunt u als wetenschapper zonder een publiek van vakgenoten? Het grootste plezier is om het idee uit te werken en anderen ermee te verbazen. Arnoldus Bernardus Jacobus (roepnaam: Arno) Kuijlaars werd geboren in De Nederlandse wiskundige is vooral bekend vanwege zijn bijdrage met betrekking tot de approximatietheorie. Hiervoor ontving hij in 1998 de driejaarlijkse Popovprijs. Tegenwoordig is hij werkzaam aan de Katholieke Universiteit van Leuven. Neemt het aantal momenten waarop u tot inzichten komt toe naarmate u ouder wordt? Veel belangrijk werk in de wetenschap wordt gedaan door jonge mensen. Ik ben van middelbare leeftijd en daarmee in de wetenschap misschien al een oude man. Toch is een belangrijker probleem dat je als hoogleraar steeds minder tijd hebt om nutteloos bezig te zijn. Gewoon een week zonder direct nut doorbrengen. Als promovendus heb je tijd om op onderzoek te gaan. Je kunt dan de mogelijkheden aftasten en ontdekken wat niet werkt. Die tijd heb ik niet meer, dat kan ik me niet meer veroorloven. Dus met uw hoogleraarschap, en de daarbij komende drukte, bent u direct een minder goede wetenschapper geworden? Ik teer meer op mijn ervaring. Ik ken technieken en die pas ik nu toe. Ervaring weegt zwaar in de wetenschap. Maar: volgend jaar heb ik een sabbatical om nutteloos bezig te zijn! Ik ga dan naar een onderzoeksinstituut in Berkeley, waar een semester in mijn vakgebied wordt georganiseerd. Ik kijk hier erg naar uit. 1 4 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

15 3TU. School for Technological Design STAN ACKERMANS INSTITUTE Two-year traineeships to boost your career: Post-MSc programmes Jobs in an environment which is. multidisciplinary. high-tech. industry and business oriented More information: tel.: +31 (0)

16 BETROKKEN Foto: Hilbert Krane 1 6 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

17 In de bouwkunde kan ik mijn creativiteit kwijt TU/e-alumnus Joost Ector werd in 2002 al op dertigjarige leeftijd mede-eigenaar en artistiek leider van het Rotterdamse architectenbureau Ector Hoogstad, een bureau met vijftig medewerkers. De architect is verantwoordelijk voor het ontwerp van de nieuwe W-hal : het onderkomen van de faculteit Wiskunde & Informatica en de Centrale Studentenvoorziening, dat binnenkort op de universiteitscampus moet verrijzen. De totstandkoming van de nieuwe W-hal heeft nog wel wat voeten in de aarde gehad. Nadat ir. Joost Ector zijn eerste plan presenteerde, ging er nog bijna twee jaar voorbij voordat het definitieve ontwerp op tafel lag. Het oorspronkelijke ontwerp waarin de oude W-hal met de grond gelijk gemaakt zou worden leidde tot protest van de Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven. Ector kwam daarop met een nieuw ontwerp, waarin het grootste deel van de W-hal behouden blijft. Ook dit ontwerp moest ditmaal om financiële redenen aangepast worden. Het eindresultaat is een blauwdruk voor een complex van zestig miljoen euro, een ambitieus bouwproject dat recht doet aan zowel verleden als toekomst. Ector doet luchtig over de problemen. Een ontwerp is een levend iets, dat aangepast kan worden als de omstandigheden veranderen, zegt hij. En ik vond het belangrijk dat er een goede discussie over de waarde van de oude W-hal werd gevoerd. Hij zegt te begrijpen dat de eigenaar van een gebouw, in dit geval de TU/e, er moeite mee heeft als hieraan plotseling een monumentale waarde wordt toegekend. Maar ik heb mezelf proberen te beperken tot de rol van adviseur. Ik heb nooit een uitgesproken standpunt ingenomen. De architect is blij met het eindresultaat van de discussie: een ontwerp waarin de lichte draagconstructie, het kenmerkende daklandschap en de transparante omhulling van het oorspronkelijke gebouw in stand blijven. Ook blijft de nieuwe W-hal via loopbruggen verbonden met de omliggende gebouwen, als een spin in het web van de TU/e-campus. Onderdeel van de nieuwe W-hal is een kubus van vijf verdiepingen, op twintig kolommen uitstijgend boven de rest van het gebouw, met kantoorruimte voor de faculteit Wiskunde en Informatica. In het hieronder liggende souterrain is de universiteitsbibliotheek gepland. Vanaf de eerste verdieping het niveau van de loopbruggen kun je twee verdiepingen naar beneden kijken. Bovendien wordt het gebouw geïntegreerd in de zogeheten groene loper, de centrale autovrije middenzone die is voorzien voor Campus Emotionele waarde Er is wel wat scepsis ontstaan door de gang van zaken, zegt Ector. Maar ik ben ervan overtuigd dat die scepsis verdwijnt als het gebouw er eenmaal staat. Hij verwacht dat op dat moment ook bij zichzelf de voldoening weer de overhand neemt. Op dit moment voelt het vooral even als werk, maar toen we de opdracht binnensleepten gaf dat een heel mooi gevoel. Het heeft toch wel een emotionele waarde. Niet alleen omdat ik aan de TU/e Bouwkunde heb gestudeerd, maar ook omdat de campus een interessante architectonische geschiedenis heeft en de W-hal neemt hier een centrale plek in. Sjoerd van Embden, de ontwerper van de oorspronkelijke W-hal, was bovendien een groot architect. Anders dan zijn bliksemcarrière misschien lijkt te suggereren, was het nooit een jongensdroom voor Ector om architect te Illustraties: Ector Hoogstad M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

18 BETROKKEN Illustraties: Ector Hoogstad worden. Als ik ergens mee bezig was, dan was het muziek. En ik was creatief. Pas toen mijn ouders in Nuenen zelf een huis gingen bouwen, begon het me te dagen: als je je creativiteit kwijt wil op universitair niveau, dan is bouwkunde geen slechte optie. Een gebouw tekenen dat vervolgens ook daadwerkelijk wordt gebouwd, dat idee sprak me wel aan. Maar eigenlijk is het betrekkelijk toevallig dat ik bouwkunde ben gaan studeren. Uiteraard in Eindhoven, op een steenworp afstand van zijn ouderlijk huis. Het is wellicht heel Brabants, maar mijn ouders en ik zagen het nut er niet van in om helemaal naar Delft te gaan. Ik was me destijds ook niet bewust van de verschillen. Achteraf kun je stellen dat het een goede keuze is geweest, geeft Ector toe. Aan de TU/e wordt toch met een bredere blik naar bouwkunde gekeken dan in Delft. Daar staan vooral de culturele aspecten van het vak centraal, terwijl in Eindhoven ook aandacht wordt besteed aan de technische en managementdimensie. Maar om een afgewogen oordeel te kunnen vellen, zou ik natuurlijk ook bouwkunde moeten gaan studeren in Delft. Het is wel typisch Eindhovens om de vergelijking met Delft te trekken, denkt hij. Volgens mij houden ze zich daar in Delft helemaal niet mee bezig en gaan ze gewoon uit van hun eigen kracht. Dat zou aan de TU/e ook wel meer mogen gebeuren. Stempel Het stempel dat de opleidingsplek drukt op het werk van een architect moet overigens niet overschat worden, vindt Ector. Nederland staat bekend om zijn grote variatie in architectonische signaturen. Dat wordt toch allemaal gevoed vanuit slechts twee universiteiten. Maar je ontwikkelt eigenlijk pas na je opleiding een eigen stijl. Ector Hoogstad ook actief in Twente en Delft Al sinds de jaren negentig is Ector Hoogstad Architecten nauw betrokken bij de vernieuwing van de campus van de Universiteit Twente, waarvoor men een masterplan ontwierp. Het masterplan is gebaseerd op de twee belangrijkste polen van het terrein: het woon- en leefcentrum en het onderwijs- en onderzoekscentrum. Ector Hoogstad kreeg zelf drie opdrachten voor nieuwbouw: het nieuwe ICT-centrum (T-huis), het Carré en het Nanolab. In het Carré worden de voornaamste kantoor- en laboratoriumfaciliteiten ondergebracht en het Nanolab gaat de meest hoogwaardige laboratoria van de universiteit huisvesten. Begin 2010 worden beide gebouwen opgeleverd. TU Delft koos Ector Hoogstad voor het eerste grootschalige bouwproject buiten het eigen terrein. Het betreft nieuwbouw voor Delft Chem Tech en voor de afdeling Biotechnologie van de faculteit Technische Natuurkunde. Het complex bestaat uit vierkante meter laboratoria en onderwijs- en kantoorruimten, te bouwen op de nieuwe business campus langs de A13, het zogeheten Technopolis. Deze nieuwbouw moet er in 2011 staan. 1 8 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

19 Het was vroeger niet mijn droom om architect te worden. Wat is dan een typische Ector? Die vraag is volgens de architect niet zo makkelijk te beantwoorden. Wij proberen vooral niet dogmatisch te worden, dat zie ik als een deugd. De verschijningsvorm van een gebouw moet altijd het resultaat zijn van de context binnen en buiten het gebouw. Architectonische inzichten evolueren en als het goed is, ga je daarin mee. Die evolutie leidt dan automatisch tot een divers oeuvre. Dat zie je bijvoorbeeld bij een architect als Herman Hertzberger. Ik heb veel bewondering voor de variatie in zijn werk. Als er al sprake is van een duidelijke lijn in het werk van Ector, dan is dat eerder een signatuur van zijn bureau Ector Hoogstad Architecten dan van Ector persoonlijk. Je werkt met heel veel mensen aan zo n groot project als de W-hal. Mijn taak is vooral het managen van het ontwerpproces. Je zou mijn functie kunnen vergelijken met die van een hoofdredacteur op een redactie: ik zet de grote lijnen uit en houd ze in de gaten. Aan de W-hal werken alleen al vier architecten en houden ook nog vier mensen zich met de bouwkundige uitwerking bezig. Maquettes Na het afronden van zijn studie, in 1997, kwam Ector direct terecht bij het toenmalige Hoogstad Architecten. Ik was cum laude afgestudeerd en kon aan de slag bij een internationaal hoog aangeslagen bureau in Amsterdam, de echte avant-garde. Dat was op zich heel aantrekkelijk, maar ik zou het met een stagevergoeding moeten doen en had me moeten beperken tot het maken van maquettes. Ik had niet het gevoel dat ik daar op korte termijn een zinvolle bijdrage kon leveren. Toen kwam ik Foto: Hilbert Krane in contact met Jan Hoogstad. Met hem klikte het heel goed, we deelden een interesse voor de relatie tussen architectuur en muziek. En hij was wél bereid me vrij te laten. De samenwerking met Hoogstad, een architect die bekend staat om zijn gevoel voor ruimtelijkheid, bleek vruchtbaar. Ector ondervond er de vrijheid en ruimte, die hij kende van zijn studie. En dat werkte goed voor hem. Ik was nog maar 28 jaar, toen Jan me het ontwerp voor de Hogeschool voor Economische Studies in Amsterdam liet maken. Mijn eerste echt grote project dat ik helemaal zelf mocht uitzoeken. En sinds 2002 heb ik de leiding over het bureau. Het is allemaal heel snel gegaan, geeft Ector toe. En dat houdt ook een risico in. Ik moet nu vooral proberen het leuk te houden en niet te vroeg oud te worden. M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

20 POLITIEK Foto: Hilbert Krane Van links naar rechts Martijn van Dam (PvdA), Antoinette Vietsch (CDA) en Paulus Jansen (SP). POLITICI MET EEN ANDERE AANVLIEGROUTE Bèta s in de Tweede Kamer Ze zijn schaars in de Tweede Kamer, afgestudeerden of gepromoveerden van technische universiteiten. Op dit moment zijn er vier kamerleden met een TU/e-verleden. Met drie van hen spreken we over bèta s in de politiek, de aanwezigheid van technologieregio Eindhoven in Den Haag en de toekomst van de drie technische universiteiten in Nederland. De geïnterviewden Ir. Martijn van Dam (1978), PvdA, studeerde af als technisch bedrijfskundige aan de TU/e. Houdt zich bezig met Buitenlandse Zaken, Mediabeleid en Telecom. Ir. Paulus Jansen (1954), SP, studeerde bouwkunde aan de TU/e. Is namens zijn partij woordvoerder voor Volkshuisvesting, Energie, Klimaat en Water. Dr.ir. Antoinette Vietsch (1957), CDA, studeerde bouwkunde in Delft en promoveerde aan de TU/e. Nu heeft ze Bouw, Volksgezondheid, Aanbestedingen en Afval in haar portefeuille. Welke band heeft u nog met de TU/e? Vietsch: Ik bracht vier jaar door in Eindhoven, tot Daarna woonde ik Londen en Utrecht. Toen ik voor mijn promotie naar de TU in Eindhoven ging, was ik net afgestudeerd in Delft. De ene dag zat ik met de kersverse ex-studiegenootjes te praten over het studentenleven en het afstuderen en de volgende dag in Eindhoven bekeek ik de afstudeerders om te zien hoe hun studievoortgang was. 2 0 M A T R I X / A L U M N I S P E C I A L /

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

KETELHUIS TU EINDHOVEN NU ONDERKOMEN TOPINSTITUUT

KETELHUIS TU EINDHOVEN NU ONDERKOMEN TOPINSTITUUT KETELHUIS TU EINDHOVEN NU ONDERKOMEN TOPINSTITUUT Architectenbureau diederendirrix veranderde een voormalig ketelhuis in kantoren met royaal binnenstromend daglicht. De grootse en inspirerende herbestemming

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Brainstormsessies. Visies op architectuur en herbestemming. Hans Ruijssenaars

Brainstormsessies. Visies op architectuur en herbestemming. Hans Ruijssenaars Brainstormsessies Visies op architectuur en herbestemming Hans Ruijssenaars Inleiding H. Ruijssenaars Architect Hans Ruijssenaars studeerde in 1969 (cum laude) af aan de faculteit Bouwkunde TH Delft.

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

C. Blijf ik bij HZ werken, maar wel voor minder uren. D. Stop ik bij HZ en ga ik mijn droom realiseren.

C. Blijf ik bij HZ werken, maar wel voor minder uren. D. Stop ik bij HZ en ga ik mijn droom realiseren. TESTVRAAG Als ik morgen 2 miljoen win: A. Blijf ik bij HZ werken. B. Stop ik direct met werken. C. Blijf ik bij HZ werken, maar wel voor minder uren. D. Stop ik bij HZ en ga ik mijn droom realiseren. Stemmen:

Nadere informatie

Zeg het voort. Werkboek

Zeg het voort. Werkboek Zeg het voort Werkboek In het werkboek Zeg het voort komen verschillende soorten oefeningen voor. De onderstaande plaatjes maken duidelijk om welke oefeningen het gaat. Deze les gaan we... Speel het spel

Nadere informatie

Ellen Schild. Tineke Groen

Ellen Schild. Tineke Groen Ellen Schild Tineke Groen Jaar in jaar uit besteden we in Mebest aandacht aan fraaie afbouwprojecten. Achter elk van die projecten zitten vakmensen. Vakmensen die het bedenken, vakmensen die het maken.

Nadere informatie

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap Het Ambachtshuis Brabant Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap u Vakmanschap benutten Ambachten maken wezenlijk deel uit van de Nederlandse economie. Ze worden beoefend door bijna 1 miljoen Nederlanders,

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health?

Mediator Special. Brilliant Failures. Elke fout is een kans tot verbetering. Brilliant Failures. ook een kunst. Award Health? jaargang 24 september 2013 Mediator Special Brilliant Failures Elke fout is een kans tot verbetering 4 Mislukken is 10 Wie wint de eerste ook een kunst Brilliant Failures Award Health? Interview met de

Nadere informatie

STAAL GAAT HET MAKEN STUDENTENPROGRAMMA IN SAMENWERKING MET BEDRIJVEN NATIONALE STAALBOUWDAG 2012

STAAL GAAT HET MAKEN STUDENTENPROGRAMMA IN SAMENWERKING MET BEDRIJVEN NATIONALE STAALBOUWDAG 2012 STAAL GAAT HET MAKEN NATIONALE STAALBOUWDAG 2012 STUDENTENPROGRAMMA IN SAMENWERKING MET BEDRIJVEN Elk jaar trekt de Nationale Staalbouwdag vele opdrachtgevers, ontwerpers, (staal)bouwers, leveranciers

Nadere informatie

Welkom. Alumnikringen Maastricht University

Welkom. Alumnikringen Maastricht University Welkom Alumnikringen Maastricht University Inhoud Alumni Wederzijds belang Alumnikringen Ervaringen Alumni Maastricht University Alumnus/alumna, alumni Iemand die, bekostigd of privaat gefinancierd, het

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC De Delftsche Ondernemersgids ter ere van het 32e Lustrum van het DSC Colofon Hoofdredactie Chris de Vries Chef redactie Pauline Valk Eind redactie Joep Mutsaerts Redactie-adres Ruys de Beerenbrouckstraat

Nadere informatie

Manager. Vader. Fervent belegger. Koken Fotograferen. Schaatsen & Hardlopen Heeft eigen mening maar verkondigd deze niet snel. Dit is Jeroen.

Manager. Vader. Fervent belegger. Koken Fotograferen. Schaatsen & Hardlopen Heeft eigen mening maar verkondigd deze niet snel. Dit is Jeroen. Dit is Jeroen. Hij leest De Ingenieur voor zijn plezier. Manager Fervent belegger Vader Ingenieur Koken Fotograferen Schaatsen & Hardlopen Heeft eigen mening maar verkondigd deze niet snel Onderzoekend

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Welkom op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Zelf vinden we onze school gewoon, omdat je bij ons een diploma kunt halen dat past bij jouw inzet en capaciteiten. Maar wij denken dat je op Markenhage

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde TU/e Bachelor College De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) bundelt haar bacheloronderwijs in het Bachelor College. Als student

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten

Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten Als het goed is bent u onze interimmer weer snel vergeten Het gemak waarmee sommige organisaties interimmers aan het werk houden verbaast ons wel eens. De essentie van waar interim management om draait

Nadere informatie

Bedrijfsruimte op hoog niveau

Bedrijfsruimte op hoog niveau Bedrijfsruimte op hoog niveau Mercator: interactie tussen universitair toptalent en innovatieve ondernemers Mercator Science Park is als publiek-privaat initiatief ontstaan in het midden van de jaren negentig.

Nadere informatie

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft Lerende gebouwen meer comfort & minder energie 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft 2 e Expert meeting Thermisch Actieve Gebouwen, woensdag 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Regionetwerken. Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1

Regionetwerken. Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1 Regionetwerken Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1 BEGIN: e-mail 11 april 2002 1. Bent u erin geïnteresseerd om komend najaar aanwezig te zijn bij een bijeenkomst voor alumni en andere

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

De Ingenieur. Passie voor techniek. Hét tweewekelijkse lijfblad van de Nederlandse ingenieurs. Oplage ruim 30.480 (HOI derde kwartaal 2008)

De Ingenieur. Passie voor techniek. Hét tweewekelijkse lijfblad van de Nederlandse ingenieurs. Oplage ruim 30.480 (HOI derde kwartaal 2008) De Ingenieur Passie voor techniek Hét tweewekelijkse lijfblad van de Nederlandse ingenieurs Oplage ruim 30.480 (HOI derde kwartaal 2008) 1x per jaar Werkgevers voor Ingenieurs, oplage 60.000 Onmisbaar

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating Naam opleiding: Technische Natuurkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut UITNODIGING Bestuursleden, Ambassadeurs, Young Ambassadors, Vrienden en Donateurs: bedankt! 2 Het Hubrecht Instituut

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Reflectie Verslag. 25 januari. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam

Reflectie Verslag. 25 januari. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam Reflectie Verslag 25 januari 2013 Het reflectie verslag met nabeschouwing en beoordelingen over de stage van Simon Karman bij het bedrijf Sticky Studios. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

Wanneer : September 2008 t/m januari 2012

Wanneer : September 2008 t/m januari 2012 Curriculum Vitae Persoonlijke gegevens Naam Voornaam : Jonkman : Ilse Opleidingen September 1999 t/m augustus 2005 Heerbeeck College te Best Opleiding : VWO Diploma : VWO-diploma behaald in mei 2005 :

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7 Jaarverslag 2013 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Publiciteit en activiteiten 4 Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5 Kennisontwikkeling 6 Interne organisatie 7 Financiën 8 2 Voorwoord Samen

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014 Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014 Ambassadeur Heldere Taal 2014 Inleiding Veel ambtenaren zetten zich in om de communicatie van en binnen de overheid te verhelderen. Vaak vechten ze tegen veel

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Job- en Stage-event. Voorwoord. Geachte heer, Geachte mevrouw,

Job- en Stage-event. Voorwoord. Geachte heer, Geachte mevrouw, Job- en Stage-event Voorwoord Geachte heer, Geachte mevrouw, Wij zijn zeer verheugd om u in naam van de studentenkring Hermes ons jaarlijkse Job - en Stage-event te mogen voorstellen. Dit evenement hebben

Nadere informatie

Naam opleiding: Bouwkunde. Toelating

Naam opleiding: Bouwkunde. Toelating Naam opleiding: Bouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG //

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // Bachelor College PSYCHOLOGY & TECHNOLOGY* * Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding Technische Innovatiewetenschappen

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Staal: duurzaam sterk

Staal: duurzaam sterk Staal: duurzaam sterk NATIONALE STAALBOUWDAG 2011 STUDENTENPROGRAMMA IN SAMENWERKING MET BEDRIJVEN Wat geldt voor het materiaal staal, geldt ook voor de Nationale Staalbouwdag: duurzaam sterk. Elk jaar

Nadere informatie

HBO Talentenprijs editie marketing

HBO Talentenprijs editie marketing HBO Talentenprijs editie marketing Nieuwsbrief - maart Donderdag 31 mei 2012 Hanzehogeschool Groningen We zijn aan het eind van de maand maart en dat betekent dat het unieke HBO Talentenprijs event over

Nadere informatie

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73815 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Jaargang 3 nummer 1 Mei 2013

Jaargang 3 nummer 1 Mei 2013 Jaargang 3 nummer 1 Mei 2013 BESTE ALUMNI, Aan het begin van 2013 kijken we terug op twee mooie jaren waarin NOSO weer langzaam opbloeide. Na deze taak volbracht te hebben vonden Manon, Jeffrey en Bram

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

ONDERZOEKSGERICHT LEREN

ONDERZOEKSGERICHT LEREN Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") ONDERZOEKSGERICHT LEREN Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Katalysator voor netwerkend ICT

Katalysator voor netwerkend ICT Katalysator voor netwerkend ICT Nieuwsbrief uitgave juni 2014 ONDERWERPEN 1. 2. 3. 4. 5. Nieuwe website Regitel Nieuw bestuurslid Ledenvergadering juli 2014 komt eraan Stagiair gestart voor Regitel Stand

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

HOE KIES IK EEN MASTER?

HOE KIES IK EEN MASTER? HOE KIES IK EEN MASTER? MASTERKEUZE-STAPPENPLAN W W W.UVA.NL / MASTERKEUZE INHOUD Het masterplan - een master kiezen doe je zo 3 Je huidige opleiding 4 Aansluiting tussen studie en werk 6 Masterkeuze

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline.

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline. BUSINESS CASE Exact Online MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING De 5 tips van Marc Vosse www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY DE 5 TIPS VAN MARC VOSSE Voor

Nadere informatie

Bedrijfsruimte op hoog niveau

Bedrijfsruimte op hoog niveau Bedrijfsruimte op hoog niveau Mercator: interactie tussen universitair toptalent en innovatieve ondernemers Mercator Science Park is als publiek-privaat initiatief ontstaan in het midden van de jaren negentig.

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Bewegend leren is beter presteren

Bewegend leren is beter presteren Bewegen en leren op de Lea Dasbergschool te Arnhem Bewegend leren is beter presteren Onder dit motto brengen groepsleerkracht Niels Holleboom en vakleerkracht Joris te Molder leren en bewegen (in die volgorde)

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Student Recruitment 2.0 Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Inleiding Inhoudsopgave Ben jij op zoek naar jong talent? Zorg dan dat je up-to-date bent en vind de beste afstudeerders van top-universiteiten.

Nadere informatie