Tweede Kamer der Staten-Generaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Beleidsprogramma Biodiversiteit Internationaal Nr. 3 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 19 augustus 2004 Met onze brief van 23 mei 2002 (28 450, nr. 1) hebben wij u het Beleidsprogramma Biodiversiteit Internationaal (BBI) aangeboden. Het BBI groepeert de voornemens van zes ministeries op het gebied van internationaal biodiversiteitsbeleid voor de periode , en vormt daarmee de Nederlandse bijdrage aan het bereiken van de internationaal overeengekomen doelstellingen van het Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD) en Millennium Development Goal 7. Naar aanleiding van onze toezegging tussentijds te zullen rapporteren over de uitvoering van het BBI, breng ik u bij deze op de hoogte van de resultaten tot nu toe. Ik doe dit mede namens mijn collega s van OS en VROM. 1. Proces van uitvoering BBI met externe partners gestart Na verschijning van de nota is een proces op gang gebracht dat is gericht op het breed onder de aandacht brengen van het BBI en het tot stand brengen van samenwerking tussen overheid en maatschappelijke organisaties bij de uitvoering van het beleidsprogramma. Daarbij is veel aandacht besteed aan het verbeteren van de communicatie tussen alle betrokken partijen. Inmiddels is actuele informatie over de uitvoering van het BBI beschikbaar op de website van het Nederlandse CBD Clearing- House Mechanism ( Tevens worden betrokkenen nader geïnformeerd via een apart in het leven geroepen BBI Bulletin. Op 15 april 2003 is in Den Haag een bijeenkomst gehouden waarbij 120 deelnemers van verschillende organisaties aanwezig waren. Tijdens deze bijeenkomst maakte de overheid duidelijk dat het BBI niet door haar alleen kan worden uitgevoerd. Zij heeft de andere actoren uit de samenleving daarbij nodig. Ook werd geconstateerd dat het nodig is de verschillende beleidsvoornemens verder te concretiseren. Inmiddels hebben bijeenkomsten over deelonderwerpen als ecologische netwerken, bossen, water, KST tkkst ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2004 Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 1

2 agrobiodiversiteit, droge gebieden, kennis, educatie en informatievoorziening plaatsgehad. Op 11 mei 2004 vond een tweede publieksbijeenkomst over de implementatie van het BBI plaats. Om meer doelgericht aan de verdere uitvoering van het BBI te kunnen werken is de «Beleidsmonitor Biodiversiteit» ontwikkeld. Met deze database kunnen op eenvoudige wijze overzichten van beleidsonderdelen of thema s worden gemaakt, internationale verplichtingen aan Nederlands beleid worden gerelateerd en de voortgang van de uitvoering worden gevolgd. Een deel van het BBI wordt uitgevoerd via het Actieplan Natuurbeheer voor Midden- en Oost-Europa Met dit actieplan ondersteunt Nederland een reeks Midden- en Oost-Europese landen op het gebied van natuurbeleidsontwikkeling en concrete beschermings- en beheersmaatregelen. In verband met de betekenis van deze landen voor de Europese natuur zal voortzetting van het programma na 2004 worden bezien. 2. Drie thematische speerpunten Het BBI kent een groot aantal verschillende onderwerpen en activiteiten. Dit is inherent aan de keuze voor biodiversiteit als beleidsthema. Er zijn drie specifieke speerpunten benoemd. Dit zijn 1) het versterken van ecologische netwerken; 2) het verduurzamen van het gebruik van (agro)biodiversiteit en 3) het verminderen van de negatieve effecten van Nederlands handelen op de biodiversiteit in het buitenland. Beschermde gebieden / Ecologische netwerken Nederland benadrukt sinds enige jaren in een reeks van internationale fora het belang van ecologische netwerken als instrument voor biodiversiteitbeheer. De beleidsdoelstelling van Nederland is dat op den duur op wereldschaal 10% van het landoppervlak deel uitmaakt van een samenhangend systeem van beschermde natuurgebieden. Zo is tijdens de WSSD in Johannesburg in september 2002 de ontwikkeling van nationale en regionale ecologische netwerken geïdentificeerd als één van de methoden om het wereldwijde verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen. Ter voorbereiding op het World Parks Congress (WPC) in Durban in september 2003 alsmede de 7e Conferentie van Partijen (COP7) van de CBD in februari 2004 in Kuala Lumpur heeft Nederland in juni 2003 een Stategic Round Table georganiseerd over de rol van beschermde gebieden en ecologische netwerken. Deze bijeenkomst heeft geleid tot een aantal aanbevelingen aan internationale gremia. Het 5e IUCN World Parks Congress, waar zo n 2500 mensen aan deelnamen, maakte duidelijk dat het natuurbeleid op een kruispunt staat. De afgelopen jaren is in brede kring het besef gegroeid dat de in Den Haag (CBD-COP6) en Johannesburg (WSSD) afgesproken doelstelling om het verlies aan biodiversiteit in 2010 tot staan te brengen niet kan worden gehaald zonder nieuwe, offensieve benaderingen. Een belangrijk discussiethema van het WPC vormde dan ook de inbedding van natuurdoelstellingen in bredere regionale benaderingen gericht op het duurzaam samengaan van zowel ecologische, economische als sociale belangen. Veel van de inhoudelijke bijdragen die Nederland in Durban heeft aangeleverd zijn terug te vinden in de Message of the WPC to the CBD. Nederland is er tijdens de 7e Conferentie van Partijen bij het Biodiversiteitsverdrag in februari 2004 ook in geslaagd een verwijzing naar het Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 2

3 belang van ecologische netwerken in het Werkprogramma Beschermde Gebieden op te nemen. Op een meer praktisch niveau wordt in het kader van de uitvoering van het BBI via het Actieplan Natuurbeheer Midden- en Oost-Europa de ontwikkeling van indicatieve kaarten voor ecologische netwerken in Oost- Europa mogelijk gemaakt. Er wordt steun verleend aan de ontwikkeling van ecologische netwerken in Centraal Amerika, Nepal en Indo-China. De lokale bevolking wordt betrokken bij het beheer van de beschermde gebieden en aanvullend door sociaal-economische activiteiten in de omringende bufferzones. Specifieke aandacht wordt hierbij besteed aan het ontwikkelen van zogenaamde «flyways» voor voor Nederland belangrijke trekvogels. Duurzaam gebruik van biodiversiteit Een tweede speerpunt van het BBI is het «duurzame gebruik» van biodiversiteit. Bij een goede invulling van dit begrip wordt naast het gebruik ook de instandhouding van biodiversiteit meegenomen. Om het concept van duurzaam gebruik verder praktisch uit te werken heeft Nederland in de afgelopen jaren een aantal internationale workshops gesteund die geleid hebben tot een serie richtlijnen voor duurzaam beheer, die door de recent gehouden COP7-CBD zijn aanvaard. Deze richtlijnen moeten door de partijen bij het Biodiversiteitsverdrag vertaald worden naar nationaal beleid en uitmonden in een praktisch hulpmiddel voor de instandhouding en duurzaam gebruik van biodiversiteit door de lokale bevolking. Ook binnen de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking zijn veel activiteiten gaande die het duurzaam gebruik van biodiversiteit beogen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het beheer van beschermde natuurgebieden waarbij ook de sociaal-economische ontwikkeling van de plaatselijke bevolking veel aandacht krijgt. Het geldt ook voor landbouwontwikkeling waarbij het behoud en duurzaam gebruik van (agro)biodiversiteit de kwetsbaarheid van de armste groepen ten opzichte van bijvoorbeeld droogte of prijsschommelingen dient te verminderen. Voor het duurzaam gebruik van biodiversiteit is de uitvoering van de CBD- werkprogramma s voor de verschillende ecosystemen van belang. Hieronder volgt een korte beschrijving van de BBI-activiteiten op dit vlak voor Bossen, Wetlands en Zeeën, Landbouwgebieden en Droge gebieden. Bossen Het BBI werkprogramma voor bossen is uitgewerkt en besproken met de maatschappelijke organisaties. Binnen de Nederlandse internationale inspanningen is traditioneel veel aandacht geweest voor bossen als belangrijk ecosysteem voor behoud van biodiversiteit. Bossen spelen tevens een centrale rol als leefgebied en bron van inkomsten voor veel lokale gemeenschappen. Het Regeringstandpunt Tropisch Regenwoud blijft het kader voor de Nederlandse investeringen in bossenactiviteiten. De bilaterale inspanningen van Nederland richten zich onder andere op beleidsvorming, versterking van de bosinstituten, de bescherming van natuurgebieden en het bevorderen van de participatie van de bevolking. Enkele concrete resultaten zijn dat Colombia de aanbevelingen van het Tropenbosprogramma voor haar nieuwe biodiversiteitsbeleid heeft gebruikt, dat via het Nederlands Comité voor IUCN de waarden van het Guyana Shield bosgebied in kaart zijn gebracht en dat inmiddels 66 NGO s in ontwikkelingslanden profiteerden van subsidies onder het Tropisch Regenwoud Programma. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 3

4 Het afgelopen jaar is de ontwikkeling en uitvoering van nationale bossenprogramma s (nfp s) verder ondersteund, enerzijds via bilaterale inspanningen (o.a. Guatemala, Peru, Vietnam, Senegal) en anderzijds via de in 2002 gestarte en bij de FAO ondergebrachte National Forest Programmes- Facility. Via dit laatstgenoemde initiatief is naast landenspecifieke ondersteuning ook een compleet overzicht samengesteld van financieringsmogelijkheden voor het duurzaam beheer van bossen. Op multilateraal gebied laat de voortgang op bossengebied te wensen over. Het proces binnen het United Nations Forum on Forests kent vooralsnog weinig voortgang in de bereidheid om tot harde afspraken op het gebied van duurzaam bosbeheer te komen. Het werkprogramma Bossen dat tijdens de COP6 CBD in Den Haag werd aangenomen biedt daartoe meer inspiratie. Nederland heeft aan de secretariaten van het UNFF en het Biodiversiteitsverdrag twee medewerkers toegevoegd om de samenwerking tussen deze secretariaten te versterken. De betrokken ministeries maken zich inmiddels zorgen over de voortgang in het UNFF- proces. De discussie over een apart juridisch bindend instrument op het gebied van bossen wordt nu al 12 jaar lang gevoerd en loopt uitermate moeizaam: een groot aantal landen ziet niets in een dergelijk instrument. De vraag dringt zich in toenemende mate op of voortzetting van de discussie in UNFF-verband nog wel zinvol is en of een bossenprotocol onder het Biodiversiteitsverdrag niet meer kans van slagen heeft. Tot op dit moment is Nederland echter politiek gebonden aan de bestaande EU Raadsconclusies die gericht zijn op de ontwikkeling van een apart bossenverdrag. Water Water staat internationaal zeer in de belangstelling. Voor Nederland bestaat de inzet eruit dat bij het beheer van water zowel de productie van voedsel als het behoud van biodiversiteit binnen een stroomgebied moeten worden meegenomen. De actieve deelname tijdens de WSSD in Johannesburg en het 3de Wereld Water Forum in Kyoto heeft geleid tot het interdepartementale programma «Partners voor Water». Binnen «Partners voor Water» zijn momenteel 23 projecten in uitvoering die zich specifiek richten op het thema «water voor voedsel en ecosystemen». Ook worden projecten uitgevoerd gericht op duurzaam gebruik, eerlijke verdeling van de opbrengsten en bescherming van kustgebieden en wetlands in andere landen, zoals in de regio West Afrika. Capaciteitsopbouw ten behoeve van nationale en regionale beleidsontwikkeling wordt meer dan voorheen geïntegreerd met sociaal-economische analyses om zo ook een bijdrage te leveren aan armoedebestrijding. Het belang van de ecologische relaties met Nederland is evident. Aanvullende ondersteuning op bilateraal niveau vindt plaats via ambassades. Wat betreft het beschermen van de biodiversiteit van het mariene milieu is tijdens de laatste ministersvergadering van de OSPAR-landen in Bremen in juni 2003 de «Aanbeveling voor het aanwijzen van beschermde mariene gebieden» aangenomen. Op grond hiervan zal in 2010 een ecologisch netwerk worden gecreëerd van goed beheerde beschermde mariene gebieden. Een eerste voorlopige aanmelding van potentiële gebieden zal in 2005 plaatsvinden. Daarnaast is in het kader van de OSPAR-landen een «Initiële lijst van bedreigde en afnemende diersoorten en habitats op zee» vastgesteld. Het beschermen van de biodiversiteit voor zowel zoet als zout water wordt ook gerealiseerd door de toepassing van de relevante EU-regelgeving zoals de Kaderrichtlijn Water en de EU-vogel- en habitat- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 4

5 richtlijnen. Verder wordt er in Noordzee-kader gewerkt aan een set van 10 ecologische kwaliteitsdoelen. Landbouwgebieden Onder het thema agrobiodiversiteit is ingezet op capaciteitsopbouw in ontwikkelings-landen. Daarnaast wordt bij de ondersteuning van de CGIAR-instellingen voor landbouwkundig onderzoek de link met biodiversiteit gelegd. De richting van het onderzoek wordt steeds meer gedefinieerd door de belangengroepen zelf en door de internationale ontwikkelingsagenda. Daarbij komt de eerlijke verdeling van de opbrengsten van het gebruik van genetische bronnen steeds meer centraal te staan. Het partnerschap tussen Nederland en de FAO is naast op bossen ook gericht op de thema s voedselzekerheid en agrobiodiversiteit. Via het Actieplan Natuurbeheer Midden- en Oost-Europa is steun verleend aan landbouwmilieuprogramma s. De sterke relatie tussen biodiversiteit en landbouw in die regio werd daarmee onderkend. De hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid in 2003 bood gelegenheid om uitvoering te geven aan de voornemens tot verdere integratie van milieu en biodiversiteit. Nederland heeft deze hervormingsvoorstellen gesteund. Droge gebieden De belangstelling voor het beheer van biodiversiteit van de droge gebieden neemt toe. De CBD en het verdrag voor woestijnbestrijding (UNCCD) hebben een gezamenlijk werkprogramma voor de droge gebieden aangenomen dat Nederland ondersteunt. Een aantal maatschappelijke organisaties is gestart met initiatieven gericht op versterking van de participatie van de bevolking bij het beheer van de droge gebieden, met onder meer aandacht voor agrobiodiversiteit en weidebeheer. In de bestaande bossenprogramma s van OS wordt ondersteuning van duurzaam beheer van droge bossen voortgezet en is er toenemende belangstelling voor het gebruik van inheemse soorten. Het verminderen van de negatieve effecten van Nederlands handelen op de biodiversiteit in het buitenland Dit derde speerpunt van het BBI heeft voor een belangrijk deel een langetermijnkarakter. Als gevolg van de import van grondstoffen legt Nederland een groot beslag op de natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteit elders in de wereld. Zowel door de overheid als door nietgouvernementele organisaties worden inspanningen geleverd ten behoeve van behoud van biodiversiteit buiten ons land. Internationaal en in Nederland doet momenteel de discussie rond de import van illegaal gekapt hout stof opwaaien. Nederland ondersteunt het EU-actieplan tegen illegaal hout actief. Verder werden het Afrikaprogramma van de FSC (Forest Stewardship Council), de Conference sur les Ecosystèmes de Fôrets Denses et Humides d Afrique Centrale en de eerste bijeenkomst van African Forest Law Enforcement and Governance-proces ondersteund. Het nieuwe OS-beleid biedt meer mogelijkheden om in de toekomst in het Congo Basin het onderwerp duurzaam bosbeheer in relatie tot de houthandel in geconsolideerde vorm op te pakken. Ook in Azië zijn onderhandelingen gestart over het tegengaan van de illegale houtkap. Het tegengaan van de illegale kap is in de praktijk een verlengstuk van Goed Bestuur en Integriteit van overheden. De verwachting is dat de aandacht van illegale houtkap dan ook zal verbreden naar aandacht voor goed bestuur en maatschappelijke participatie. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 5

6 In het kader van het BBI-hoofdstuk Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de transitie «Biodiversiteit en duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen» wordt in opdracht van VROMgewerkt aan het project «Beoordelingskader biodiversiteit». Dit project is bedoeld om bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheden handvatten te bieden om biodiversiteit op een transparante manier te beoordelen en te integreren in hun beleid inzake Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Het beoordelingskader vormt daarbij géén apart instrument, en stelt ook géén extra eisen aan bedrijven. Het is een hulpmiddel om ofwel aan reeds bestaande verplichtingen (biodiversiteit in MER) transparanter te kunnen voldoen, ofwel om organisaties te helpen bij vrijwillige initiatieven ten aanzien van het operationaliseren van biodiversiteitbeleid. Met EZ wordt overlegd over de mogelijkheid om het beoordelingskader beschikbaar te stellen via het MVO-kenniscentrum dat binnenkort operationeel zal zijn. In 2004 zal VROMzich in samenwerking met andere ministeries inzetten voor communicatie, verdere draagvlakvergroting en praktische toepassing in pilotprojecten. Ondanks deze inspanningen is de Nederlandse «ecologische voetafdruk» nog groot. De verwezenlijking van de onder dit BBI speerpunt genoemde doelen is in de verslagperiode nog onvoldoende naderbij gekomen. Extra inzet op dit onderdeel van het beleidsprogramma en ook in het kader van de Transitie Biodiversiteit is nodig. Transitie Biodiversiteit In het verlengde van het BBI en voortkomend uit de signalering van hardnekkige milieuproblemen in het NMP4 heeft de overheid een beleidsproces in gang gezet van een transitie naar een duurzaam gebruik van biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen. Dit wordt opgepakt in samenwerking met bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen. Vanuit een langetermijnvisie (tot 2030) wordt ingezet op beleidsinnovatie. Momenteel wordt gewerkt aan een Uitvoeringsprogramma met vier speerpunten: internationale ecologische netwerken, duurzame landbouw en ruimtegebruik, vis en voedselvoorziening, en bossen. Voor de speerpunten worden streefbeelden geformuleerd voor In samenwerking met maatschappelijke partners zullen experimenten worden uitgevoerd die moeten leiden tot daadwerkelijke verduurzaming van het gebruik van biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen. Dit uitvoeringsprogramma zal u in de tweede helft van dit jaar worden aangeboden. In 2004 zal de uitvoering van het BBI worden voortgezet; begin 2005 zal opnieuw worden gerapporteerd over de voortgang. Tevens zal een begin worden gemaakt met de mid-term evaluatie van dit beleidsprogramma. De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, C. P. Veerman Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 6

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Internationale Zaken De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum IZ. 2007/1133 31 mei 2007 onderwerp doorkiesnummer

Nadere informatie

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum DN. 2008/ april 2008

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum DN. 2008/ april 2008 Directie Natuur De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum DN. 2008/1538 25 april 2008 onderwerp doorkiesnummer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 631 Voorstel van wet van het lid M. Vos houdende tweede wijziging van het Voorstel van wet van het lid M. Vos tot wijziging van de Wet milieubeheer

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Bijlage: Overzicht van lopende activiteiten Nederlands biodiversiteitsbeleid

Bijlage: Overzicht van lopende activiteiten Nederlands biodiversiteitsbeleid Bijlage: Overzicht van lopende activiteiten Nederlands biodiversiteitsbeleid Lopende activiteiten (aan de hand van de actiepunten uit het Actieplan van de Europese Commissie (EC)) 61 Actieplan EC Lopende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 26 407 Biodiversiteit Nr. 70 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit. Prof. dr. Maarten Hajer

Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit. Prof. dr. Maarten Hajer Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit Prof. dr. Maarten Hajer Waarom deze studie? 2 Convention on Biological Diversity (CBD) Rio de Janeiro 1992 193 landen, 3 doelen 18-29 oktober 2010: COP10

Nadere informatie

HET EU FLEGT- Actieplan

HET EU FLEGT- Actieplan HET EU FLEGT- Actieplan Rob Busink Directie Natuur en Biodiversiteit 1 september 2015 Consultatiebijeenkomst FLEGTevaluatie Naar een Europese aanpak van de bestrijding van de handel in illegaal hout Toenemende

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie sociale zaken en milieu 19 september 2003 APP 3590/1-16 AMENDEMENTEN 1-16 Ontwerpverslag (APP 3590) Joaquim Miranda en Gado Boureïma (Niger) over duurzaam

Nadere informatie

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004 De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag Den Haag, november 2004 Hierbij dank ik u mede namens de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT, NATUUR EN BODEM

BIODIVERSITEIT, NATUUR EN BODEM BIODIVERSITEIT, NATUUR EN BODEM De Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling van 1992 was een grote stap voorwaarts voor het behoud van biodiversiteit en natuurbescherming, dankzij

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Begeleidend Document. bij het Voorstel voor een

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Begeleidend Document. bij het Voorstel voor een COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 17.10.2008 SEC(2008) 2616 WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Begeleidend Document bij het Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 123 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2010 Nr. 150 BRIEF

Nadere informatie

Workshop over ecologische verbindingszones in het. Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi

Workshop over ecologische verbindingszones in het. Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi Workshop over ecologische verbindingszones in het Guyanaschild met als doel de steunacties voor de verwezenlijking van de Aichi Biodiversiteitsdoelstellingen te stroomlijnen ONTWERP ACTIEPLAN Voorwoord:

Nadere informatie

Aanbeveling 5: Investeer in effectieve gebiedsbescherming

Aanbeveling 5: Investeer in effectieve gebiedsbescherming Aanbeveling 5: Investeer in effectieve gebiedsbescherming De Taskforce Biodiversiteit & Natuurlijke Hulpbronnen adviseert: Het verleden leert dat gebiedsbescherming een succesvolle strategie kan zijn,

Nadere informatie

Biodiversiteit in de landbouw. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's GRAVENHAGE. Geachte Voorzitter,

Biodiversiteit in de landbouw. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's GRAVENHAGE. Geachte Voorzitter, Directie Landbouw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum DL. 2004/3446 12-11-2004 onderwerp doorkiesnummer bijlagen

Nadere informatie

Illegaal hout. Import van illegaal hout nog altijd niet aan banden

Illegaal hout. Import van illegaal hout nog altijd niet aan banden Illegaal hout Import van illegaal hout nog altijd niet aan banden Het tropisch regenwoud verdwijnt in snel tempo. Illegale houtkap is hier een belangrijke oorzaak van. Illegale kap heeft een negatieve

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 21 501-08 Milieuraad Nr. 469 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 800 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007 Nr. 92 BRIEF

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

biodiversiteit werkt voornatuur voormensen vooraltijd BELEIDSPROGRAMMA BIODIVERSITEIT 2008-2011

biodiversiteit werkt voornatuur voormensen vooraltijd BELEIDSPROGRAMMA BIODIVERSITEIT 2008-2011 biodiversiteit werkt voornatuur voormensen vooraltijd BELEIDSPROGRAMMA BIODIVERSITEIT 2008-2011 biodiversiteit werkt voornatuur voormensen vooraltijd BELEIDSPROGRAMMA BIODIVERSITEIT 2008-2011 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 384 (R1850) Goedkeuring van het op 13 december 2007 te Lissabon totstandgekomen Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 234 Ontwikkelingssamenwerkingsbeleid voor de komende jaren Nr. 21 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWER- KING Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2113 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 21 501-08 Milieuraad Nr. 173 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

12950/17 van/asd/dp 1 DG B 2B

12950/17 van/asd/dp 1 DG B 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 9 oktober 2017 (OR. en) 12950/17 AGRI 530 FAO 41 RESULTAAT BESPREKINGEN van: d.d.: 9 oktober 2017 aan: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties nr. vorig doc.:

Nadere informatie

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 66 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Jaarverslag Millenniumplatform

Jaarverslag Millenniumplatform Jaarverslag Millenniumplatform Jaarverslag Millenniumplatform 2013 In 2008 heeft de gemeenteraad unaniem besloten onze gemeente uit te roepen tot Millenniumgemeente. Dit betekent dat de gemeente zich conformeert

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

Biodiversiteit werkt: voor natuur, voor mensen, voor altijd

Biodiversiteit werkt: voor natuur, voor mensen, voor altijd Biodiversiteit werkt: voor natuur, voor mensen, voor altijd Beleidsprogramma biodiversiteit 2008-2011 Biodiversiteit is van levensbelang! Het leven op aarde kent vele variaties. Of het nu gaat om de kleinste

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XVII Vaststelling van de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII) voor het jaar 2016 Nr. 5 BRIEF VAN

Nadere informatie

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen REDD+ een campagne voor bewustwording van suriname over haar grootste kapitaal Wat is duurzaam gebruik van het bos: Duurzaam

Nadere informatie

Het VCA-Register. Transparantie en Afrekenbaarheid in Duurzaam Landgebruik en Natuurlijk Kapitaal. Werkconferentie Natuurlijk Kapitaal

Het VCA-Register. Transparantie en Afrekenbaarheid in Duurzaam Landgebruik en Natuurlijk Kapitaal. Werkconferentie Natuurlijk Kapitaal Het VCA-Register Transparantie en Afrekenbaarheid in Duurzaam Landgebruik en Natuurlijk Kapitaal Werkconferentie Natuurlijk Kapitaal Utrecht, 15 december 2015 Zorgen voor onze planeet Overal staat biodiversiteit

Nadere informatie

Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn)

Openbare raadpleging in het kader van de fitness check van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Over u Uw naam of de naam van uw organisatie: Geen censuur op natuur! Mogen wij uw bijdrage

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Onze Referentie Minbuza 2015.710578 Datum

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 21 501-04 Ontwikkelingsraad Nr. 78 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWER- KING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Vrij vertrouwd. Redelijk vertrouwd

Vrij vertrouwd. Redelijk vertrouwd Deel 1 Algemene vragen 1. Hoe belangrijk is natuurbescherming voor u? Niet belangrijk Niet erg belangrijk Belangrijk Heel belangrijk Er is een duidelijke maatschappelijke vraag is naar natuurbescherming.

Nadere informatie

NATUURLIJK VERANTWOORD

NATUURLIJK VERANTWOORD NATUURLIJK VERANTWOORD CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I V Inhoud Voorwoord Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen

Nadere informatie

Omschrijving beleidsruimte

Omschrijving beleidsruimte TRANSPONERINGSTABELLEN Tabel 1. Vogelrichtlijn Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PbEU 2010, L 20) Vogelrichtlijn Omgevingswet/

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 oktober 2017 Betreft Beantwoording vragen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 007 Parlementair onderzoek Onderwijsvernieuwingen Nr. 2 BRIEF VAN DE COMMISSIE PARLEMENTAIR ONDERZOEK ONDERWIJSVERNIEUWINGEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

UNITING THE ORGANIC WORLD

UNITING THE ORGANIC WORLD International Federation of Organic Agriculture Movements Principles of Organic Agriculture 1 Beginselen van de Biologische Landbouw De Beginselen vormen de wortels, waaruit de biologische landbouw groeit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 21 501-04 Ontwikkelingsraad Nr. 180 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 450 Beleidsprogramma Biodiversiteit Internationaal Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, NATUUR- BEHEER EN VISSERIJ EN DE MINISTERS

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum IZ. 2008/2062 8 december 2008 onderwerp doorkiesnummer bijlagen Nederlandse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 21 501-08 Milieuraad Nr. 399 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2262 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 356 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU EN VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 21 501-02 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken Nr. 1771 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

De herziening van het Europese landbouwbeleid, een kans op een groen(er) beleid, een kans op meer biodiversiteit? Leuven, 26 februari 2011

De herziening van het Europese landbouwbeleid, een kans op een groen(er) beleid, een kans op meer biodiversiteit? Leuven, 26 februari 2011 De herziening van het se landbouwbeleid, een kans op een groen(er) beleid, een kans op meer biodiversiteit? Leuven, 26 februari 2011 BirdLife International in het kort Een wereldwijd partnerschap van non-gouvernementele

Nadere informatie

6981/17 ASS/sl 1 DG C 1

6981/17 ASS/sl 1 DG C 1 Raad van de Europese Unie Brussel, 6 maart 2017 (OR. en) 6981/17 RESULTAAT BESPREKINGEN van: d.d.: 6 maart 2017 aan: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties nr. vorig doc.: 6626/17 Betreft:

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE

EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE CRI(97)36 Version néerlandaise Dutch version EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE TWEEDE ALGEMENE BELEIDSAANBEVELING VAN DE ECRI: SPECIALE ORGANEN OP NATIONAAL NIVEAU GERICHT OP DE BESTRIJDING

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2016 2017 34 648 Staat van de Europese Unie 2017 E VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 9 september 2017 De Eerste Kamer heeft tijdens de plenaire

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 25 110 Nederlands Voorzitterschap van de Europese Unie van 1 januari tot 1 juli Nr. 7 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 386 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 26 695 Voortijdig school verlaten Nr. 60 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 januari 2002 (OR. en) 14759/01 JEUN 67 SOC 510

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 januari 2002 (OR. en) 14759/01 JEUN 67 SOC 510 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 januari 2002 (OR. en) 14759/01 JEUN 67 SOC 510 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen

Nadere informatie

IBN 2015, Tweede Kamer, vergaderjaar , nr. 1.

IBN 2015, Tweede Kamer, vergaderjaar , nr. 1. Directie Natuur De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum onderwerp doorkiesnummer bijlagen Aanwijzing Natura 2000-gebieden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 654 Voorstel van wet tot wijziging van de Wet ammoniak en veehouderij Nr. 2 VOORSTEL VAN WET Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1835 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 606 Emancipatiebeleid 1998 Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID EN VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 27 127 Financiële verantwoordingen over het jaar 1999 Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Meerjaren Ontwikkelingsplan 2001 t/m 2005 BELEID VOOR DE RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUMANAGEMENT

Meerjaren Ontwikkelingsplan 2001 t/m 2005 BELEID VOOR DE RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUMANAGEMENT Hoofdstuk 9 BELEID VOOR DE RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUMANAGEMENT In de onderstaande paragrafen komen aan de orde beleidsaspecten en geografische gebieden, die een directe invloed hebben op het gebruik

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 21 501-34 Raad voor Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport Nr. 196 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE istock Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE Overzicht van het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie 2014-2020 Klimaat Wat is het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie? De Europese staatshoofden

Nadere informatie

VERPAKKINGEN, DE LINK TUSSEN BOS EN CONSUMENT. Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer

VERPAKKINGEN, DE LINK TUSSEN BOS EN CONSUMENT. Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer VERPAKKINGEN, DE LINK TUSSEN BOS EN CONSUMENT Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer Natuurlijk en duurzaam verpakken Consumenten vinden dat bedrijven een belangrijke rol spelen als het gaat om maatschappelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2313 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Natuur en biodiversiteit

Natuur en biodiversiteit Natuur en biodiversiteit Rijk van Oostenbrugge (Alterra) Programmaleider DWK programma: Mensen en natuur Nederland is weliswaar een klein land, toch is de internationale betekenis voor biodiversiteit aanzienlijk.

Nadere informatie

T Binnenhof 4

T Binnenhof 4 Algemene Rekenkamer BEZORGEN Lange Voorhout 8 Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-342 43 44 Binnenhof 4 E voorlichting@rekenkamer.nl DEN HAAG w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGEN Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGE 1 In de hierna volgende tabellen zijn input en output gegevens opgenomen m.b.t. uitgaven over 2004. De tabellen zijn samengesteld uit gegevens verkregen

Nadere informatie

Actiepunten 2016 van de overheid m.b.t. de uitvoering van het Convenant ten aanzien van de verbeteringen in de steenkoolketen

Actiepunten 2016 van de overheid m.b.t. de uitvoering van het Convenant ten aanzien van de verbeteringen in de steenkoolketen Actiepunten 2016 van de overheid m.b.t. de uitvoering van het Convenant ten aanzien van de verbeteringen in de steenkoolketen 1.Inleiding In het Steenkoolconvenant, dat in 2014 is gesloten, zijn het Ministerie

Nadere informatie

10254/16 ons/zr/as 1 DGC 2B

10254/16 ons/zr/as 1 DGC 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 20 juni 2016 (OR. en) 10254/16 RESULTAAT BESPREKINGEN van: d.d.: 20 juni 2016 aan: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties COHOM 78 CONUN 115 DEVGEN 132 FREMP

Nadere informatie

Stichting Fuente Verde

Stichting Fuente Verde Stichting Fuente Verde Bestuur Jaarverslag 2014 & Beleidsplan 2015 Michiel Tamminga voorzitter Robert Posthumus secretaris Walter Frijters penningmeester Dit document bestaat uit: 1. Financieel jaarverslag

Nadere informatie

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen.

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Open klimaatlezingen 2009 Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Hans Bruyninckx De eerste stappen in internationaal klimaatbeleid 1979: 1ste World Climate Conference

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 813 EU Structuurfondsen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN DE MINISTERS VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ, VAN

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal Verslag van een bezoek van een delegatie aan Berlijn (12 tot 15 mei 2003) Vergaderjaar Nr.

1/2. Staten-Generaal Verslag van een bezoek van een delegatie aan Berlijn (12 tot 15 mei 2003) Vergaderjaar Nr. Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 275 29 006 Verslag van een bezoek van een delegatie aan Berlijn (12 tot 15 mei 2003) Nr. 1 VERSLAG Vastgesteld 11 juni 2003 Van 12 tot en met 14 mei 2003

Nadere informatie

BELEIDSPLAN LEMON FOUNDATION

BELEIDSPLAN LEMON FOUNDATION BELEIDSPLAN LEMON FOUNDATION Dit plan bevat een overzicht van de belangrijkste beleidsvoornemens van het bestuur van LEMON FOUNDATION / STICHTING LEMON (de Stichting ) ten aanzien van: A. de te verrichten

Nadere informatie

Staten-Generaal. Den Haag, 23 mei De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd.

Staten-Generaal. Den Haag, 23 mei De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd. Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2007 2008 A 31 494 (R 1863) Akten van wijziging van het Statuut en het Verdrag van de Internationale Unie voor Telecommunicatie van 1992; Marrakesh, 18 oktober 2002 Nr.

Nadere informatie

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010 Biodiversiteit visie Boerenbond Symposium biodiversiteit 4 november 2010 1 Landbouw en biodiversiteit Domesticatie leidde tot 1000den variëteiten en soorten Heel wat biodiversiteit is er omwille van landbouw

Nadere informatie

Internationaal inkoopbeleid voor duurzame koffie

Internationaal inkoopbeleid voor duurzame koffie Internationaal inkoopbeleid voor duurzame koffie Stand: juli 2016 Onze visie Eenvoudig, verantwoordelijk, betrouwbaar: al meer dan 100 jaar liggen traditionele handelswaarden ten grondslag aan het succes

Nadere informatie

Wat zijn de belangrijkste doelen en resultaten van de Readiness fase voor REDD+?

Wat zijn de belangrijkste doelen en resultaten van de Readiness fase voor REDD+? 7 december 2016 ACHTERGROND INFORMATIE REDD+ Suriname behoort tot een heel kleine groep van landen, die zich kenmerken vanwege hun hoge bosbedekking, lage ontbossingsgraad (High Forest Cover, Low Deforestation

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 26 419 Toerisme en recreatie Nr. 29 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT EN STAATSSECRETARIS VAN ECONOMI- SCHE ZAKEN

Nadere informatie

van zoet water en de opslag van CO2.

van zoet water en de opslag van CO2. Economie en biodiversiteit Producten en diensten van de natuur vormen de hoeksteen van onze economie. Denk aan een vruchtbare bodem voor de productie van voedsel, hout en biochemische materialen, aan de

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de ondertekening, namens de

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie N VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 7 maart

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 33 625 Hulp, handel en investeringen 26 485 Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nr. 246 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Biodiversiteit in 2010

Biodiversiteit in 2010 Biodiversiteit in 2010 Wim Veraghtert Natuurpunt Educatie Graatakker 11 2300 Turnhout Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 2 Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 3 Genetische variatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 359 Goedkeuring van het op 7 juni 2007 te Luxemburg tot stand gekomen Besluit van de Raad van de Europese Unie betreffende het stelsel van eigen

Nadere informatie

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE HOGE VERTEGENWOORDIGER VAN DE EUROPESE UNIE VOOR BUITENLANDSE ZAKEN EN VEILIGHEIDSBELEID Brussel, 13.4.2015 JOIN(2015) 10 final 2015/0073 (NLE) Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 193 Wijziging van de Wet op het onderwijstoezicht en enige andere wetten in verband met de invoering van geïntegreerd toezicht en de gewijzigde

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1749 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Datum 4 februari 2016 Betreft Beantwoording vragen van de leden Van Laar en Vos over de bosbranden in Indonesië en het streven naar duurzame palmolie

Datum 4 februari 2016 Betreft Beantwoording vragen van de leden Van Laar en Vos over de bosbranden in Indonesië en het streven naar duurzame palmolie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 4 februari 2016 Betreft Beantwoording

Nadere informatie

Overzicht. Bevoegdheden inzake milieu. Internationaal: België:

Overzicht. Bevoegdheden inzake milieu. Internationaal: België: Overzicht An Cliquet Vakgroep Internationaal publiekrecht, Universiteit Gent Brussel, 18 oktober 2011 Internationaal: Bevoegdheden inzake milieu Evolutie van internationaal milieurecht Internationale rechtsregels

Nadere informatie

Status van REDD+ in de klimaatonderhandelingen

Status van REDD+ in de klimaatonderhandelingen 1 Status van REDD+ in de klimaatonderhandelingen Achtergrond, stand van zaken & toekomst Kelly Hertenweg Belgische piloot REDD+ Europese onderhandelaar en issue leader REDD+ Kelly.hertenweg@milieu.belgie.be

Nadere informatie