Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen."

Transcriptie

1 Open klimaatlezingen 2009 Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Hans Bruyninckx

2 De eerste stappen in internationaal klimaatbeleid 1979: 1ste World Climate Conference 1988: AV van de VN stemt resolutie 1990: 2de World Climate Conference IPCC: Intergovernmental Panel on Climate Change Begin van de internationale onderhandelingen 1992: De VN top over duurzame ontwikkeling in Rio de Janeiro

3 Het klimaatverdrag (UNFCCC) 1992: onderhandelingen klaar 1994: treedt in werking Inhoud geen concrete engagementen! algemene doelstellingen mitigatie en adaptatie verdeling van landen in twee groepen Annex I: oude westerse industrielanden en economies in transition (EIT) Non-annex I: ontwikkelingslanden Verder onderhandelen over concrete doelstellingen jaarlijkse Conference of the Parties (COP)

4 Het Kyoto protocol: sleutelelementen Verschillende verantwoordelijkheden Annex I: rijke industrielanden en transitielanden Non-Annex I: alle andere landen

5 Bron: EEA

6 Het Kyoto protocol: sleutelelementen Verschillende verantwoordelijkheden Annex I: rijke industrielanden en transitielanden Non-Annex I: alle andere landen CO 2 reductiedoelstellingen Stated willingness : -5,2% US: -7% Rusland: 0% Australië: +8% EU 15: -8%: burden sharing GER; DEN: -21% BEL: -7,5% NED: -6% SPA/POR/GRE: +15%, +25%, +27% Nieuwe lidstaten? -8% Commitment Period: /2012

7 Hoe moeten staten dit aanpakken? Verminderen van uitstoot in eigen land Minder energie gebruiken Energie op basis van andere bronnen opwekken Sectorale aanpak: transport, bouw,... Wegwerken van marktdistorties, ofwel de juiste prijs vragen Aanvullend: flexibele mechanismen Joint Implementation Mechanism (JIM) Clean Development Mechanism (CDM) Emissiehandel Moeilijkheden Afspraken over de uitvoering? Pas afgerond in 2001! Ratificatie: 55/55 VS en Australië Rusland

8 De Europese Unie en klimaatbeleid Meest ambitieuze internationale speler Vertaalt klimaatbeleid naar ongeveer alle sectoren energie transport landbouw onderzoek... Verplichtingen voor de lidstaten! Ontwikkeling van het systeem van emissiehandel

9 Emissiehandel (ETS) Sinds 2005 Energie-intensieve industriële sectoren productie sites 45% of CO 2 emissies Krijgen deel uitstootrechten; rest is via markt. Beursgenoteerd

10 Koers van een ton CO 2 ECX: European Climate Exchange EUA: EU Allowances Financiële crisis

11 De weg naar Kopenhagen Een nieuw verdrag noodzakelijk! Na 2012 eindigt het Kyoto Protocol Kyoto Protocol: geen vermindering van GHG uitstoot! : UNFCCC => Kyoto Protocol: mitigatie mogelijk 2007-nu: Kopenhagen ronde mitigatie: te laat, inperken van temperatuursverandering (2 celcius) IPCC dringt aan op drastische vermindering: 25-40% tegen 2020 adaptatie staat veel centraler

12 De weg naar Kopenhagen (2) De VS zou moeten deelnemen Positie van ontwikkelingslanden Grote uitstoters geworden en zullen sneller groeien (BAU) China, India, Brazilië, Indonesië, Turkije, Mexico,...

13 De Europese Unie en klimaatbeleid

14 Belangrijkste punten Aard van het akkoord juridisch bindend of meer vrijheidsgraden Timing commitment period (2020/2050) basisjaar Doelstellingen bindend en becijferd of intentie absolute of relatieve norm voor wie gelden ze? Financiering klimaatfonds hoeveel? wie gaat dat betalen?

15 EU standpunten Leiderschap in de onderhandelingen tegen % reductie in uitstoot 20% verbetering in energie-efficiëntie 20% hernieuwbare energie Bindend verdrag Verwachten engagementen van bepaalde ontwikkelingslanden wat is aanvaarbaar? Bereid te betalen voor klimaatfonds wel interne discussie grootte van de bijdrage verdeling van de lasten

16 De Verenigde Staten Obama: naar een ander klimaatbeleid? verkiezingsbeloften verandering in discours, maar... Intern niet klaar: klimaatwet zit vast in de senaat politiek proces binnen de VS is complex: tirannie van de minderheid ratificatie van internationale verdragen: erg moeilijk Wel zeker over: rol van China, India en andere emerging economies nieuwe informatie sinds gisteren: 4-6% reductiebelofte

17 Ontwikkelingslanden Algemeen: Prioriteit aan ontwikkeling (en terecht!) Ecologische schuld Eisen middelen voor technologische vernieuwing en de kosten voor adaptatie Eisen grotere inspanning van industrielanden Verschillende groepen: China Emerging economies Armste landen (LLDCs) AOSIS OPEC Grootste uitstoter Sterke groei verwacht Omschakeling mogelijk?

18 Verwachtingen voor Kopenhagen Kans op een sterk akkoord is klein Obama kan niet China wil niet, omdat de VS niet kunnen Wat dan wel? Politieke intentieverklaring Verder schema voor onderhandelingen Aantal elementen misschien nu reeds vastklikken: engagement t.a.v. ontwikkelingslanden belofte van Obama om in de VS aan nationaal beleid verder te werken eenzijdige enagementen

19 De sleutel? Een ander energieregime! Maximaal inzetten op energie-efficiëntie Factor X Wonen, transport, productieprocessen Andere mix van energieproductie weg van de traditionele koolstofbasis (kolen, olie en gas) naar CO 2 neutrale opwekking van energie hernieuwbare bronnen rol van kernenergie? zeer veel weerstand! economische belangen gebrek aan politieke doortastendheid wanneer naast een SCK ook een SHE?

Klimaatverandering en Ontwikkeling

Klimaatverandering en Ontwikkeling Climate Klimaatverandering en Ontwikkeling BTC Infocyclus, 4 dec 2016 Julie Vandenberghe WWF Michel Roggo / WWF-Canon Index 1. Back to the basics: de wetenschap 2. Impact op het Zuiden 3. Internationale

Nadere informatie

20% of naar 30% BKG reductie

20% of naar 30% BKG reductie EU-klimaatdoelstellingen 20% of naar 30% BKG reductie Marc Van den Bosch Sr. Adviseur Voka-VEV 30 06 2010 EU klimaatpakket 2008 Doelstellingen 2020 20% BKG reductie tav 1990 20% hernieuwbare energie 20%

Nadere informatie

COP15 Volgende stappen

COP15 Volgende stappen COP15 Volgende stappen De verdere invulling van het Akkoord van Kopenhagen Jos Delbeke Adjunct Directeur-General DG Milieu Europese Commissie Colloquium Hubert David Brussel, 9.02.2010 Complex proces?

Nadere informatie

BBL DOSSIER. KlimaatBELEID The basics

BBL DOSSIER. KlimaatBELEID The basics BBL DOSSIER KlimaatBELEID The basics inleiding Als het over klimaatverandering gaat, worden we om de oren geslagen met begrippen als emissierechten en INDCs. De kranten staan vol vurige opinieartikels

Nadere informatie

Klimaat en ontwikkeling

Klimaat en ontwikkeling Klimaat en ontwikkeling Een eerlijk en juridisch bindend klimaatakkoord is van groot belang voor ontwikkelingslanden, omdat deze landen dagelijks de gevolgen ondervinden van klimaatverandering die hoofdzakelijk

Nadere informatie

Vragen voor burgers die deelnemen aan WWViews

Vragen voor burgers die deelnemen aan WWViews Vragen voor burgers die deelnemen aan WWViews WWViews C/o The Danish Board of Technology Antonigade 4 DK-1106 Copenhagen K Denemarken Tel +45 3332 0503 Fax +45 3391 0509 wwviews@wwviews.org www.wwviews.org

Nadere informatie

COP 21: analyse van het nieuwe klimaatakkoord en de mogelijke beleidsmatige en economische impact. 2 februari 2016 Tomas Wyns,

COP 21: analyse van het nieuwe klimaatakkoord en de mogelijke beleidsmatige en economische impact. 2 februari 2016 Tomas Wyns, COP 21: analyse van het nieuwe klimaatakkoord en de mogelijke beleidsmatige en economische impact 2 februari 2016 Tomas Wyns, tomas.wyns@vub.ac.be Overzicht Internationale klimaatonderhandelingen (UNFCCC)

Nadere informatie

Klimaat en ontwikkeling

Klimaat en ontwikkeling Klimaat en ontwikkeling Een eerlijk en juridisch bindend klimaatakkoord is van groot belang voor ontwikkelingslanden, omdat deze landen dagelijks de gevolgen ondervinden van klimaatverandering die hoofdzakelijk

Nadere informatie

Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen. Heleen de Coninck, 13 september 2011

Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen. Heleen de Coninck, 13 september 2011 Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen Heleen de Coninck, 13 september 2011 Energieonderzoek Centrum Nederland Grootste energieonderzoekcentrum van Nederland Missing link tussen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 21 501-08 Milieuraad Nr. 122 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTE- LIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Factsheet. Klimaatverandering: Beleid en maatregelen

Factsheet. Klimaatverandering: Beleid en maatregelen Factsheet Klimaatverandering: Beleid en maatregelen Sinds het begin van het Industriële Tijdperk (circa 1860) is de gemiddelde temperatuur op aarde met 0,8 C gestegen. Wetenschappers kennen het grootste

Nadere informatie

Vlaamse ambitie op VN-Klimaattop in Kopenhagen

Vlaamse ambitie op VN-Klimaattop in Kopenhagen Persbriefing JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Woensdag 2 december 2009 Vlaamse ambitie op VN-Klimaattop in Kopenhagen We staan aan de vooravond van Kopenhagen, de 15 de

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Doelgroepenoverleg scheepvaart en klimaat Recente evoluties inzake beleid rond scheepvaart en klimaat

Doelgroepenoverleg scheepvaart en klimaat Recente evoluties inzake beleid rond scheepvaart en klimaat Doelgroepenoverleg scheepvaart en klimaat Recente evoluties inzake beleid rond scheepvaart en klimaat Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Vlaamse Overheid Inhoud 1. UNFCCC 2. IMO 3. EU Inhoud 1.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 30 495 Toekomstig internationaal klimaatbeleid Nr. 12 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u bekend met het bericht National Parliaments should approve Paris Climate Agreement before it is a done deal? 1)

Vraag 1 Bent u bekend met het bericht National Parliaments should approve Paris Climate Agreement before it is a done deal? 1) > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities

Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities Mondiale ambities In 1992 is in Rio de Janeiro in het VN-Klimaatverdrag de doelstelling vastgelegd om de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer te

Nadere informatie

Het kabinet is verheugd dat het akkoord voorziet in een eigentijdse vorm van

Het kabinet is verheugd dat het akkoord voorziet in een eigentijdse vorm van > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

van de heer Hermes Sanctorum, de dames Gwenny De Vroe en Mercedes Van Volcem en de heer Filip Watteeuw

van de heer Hermes Sanctorum, de dames Gwenny De Vroe en Mercedes Van Volcem en de heer Filip Watteeuw stuk ingediend op 1138 (2010-2011) Nr. 1 16 mei 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Hermes Sanctorum, de dames Gwenny De Vroe en Mercedes Van Volcem en de heer Filip Watteeuw betreffende

Nadere informatie

De internationale klimaatonderhandelingen: een korte inleiding. Heleen de Coninck NRC Spitsbergen reis, Oslo, 21 juni 2010

De internationale klimaatonderhandelingen: een korte inleiding. Heleen de Coninck NRC Spitsbergen reis, Oslo, 21 juni 2010 De internationale klimaatonderhandelingen: een korte inleiding Heleen de Coninck NRC Spitsbergen reis, Oslo, 21 juni 2010 Opzet van de presentatie Energieonderzoek Centrum Nederland Het klimaatprobleem

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 21 501-08 Milieuraad Nr. 173 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering 8-10-2012. Klimaatverandering

Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering. Klimaatverandering 8-10-2012. Klimaatverandering Zonne-energie 2012: prijs 21 ct per kwh; 2020 prijs 12 ct kwh Groen rijden; energiehuizen, biologisch voedsel Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen Stichting Stimular www.stimular.nl 010 238

Nadere informatie

betreffende het vastleggen van ambitieuze onderhandelingsdoelstellingen voor de Vlaamse Regering op de Klimaatconferentie in Kopenhagen

betreffende het vastleggen van ambitieuze onderhandelingsdoelstellingen voor de Vlaamse Regering op de Klimaatconferentie in Kopenhagen stuk ingediend op 230 (2009-2010) Nr. 1 10 november 2009 (2009-2010) Voorstel van resolutie van de heren Hermes Sanctorum, Filip Watteeuw en Dirk Peeters betreffende het vastleggen van ambitieuze onderhandelingsdoelstellingen

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag Datum

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 250 Beleidsbrief Ontwikkelingssamenwerking Nr. 38 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWER- KING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Achtergrondinformatie toelichtingen bij ppt1

Achtergrondinformatie toelichtingen bij ppt1 Achtergrondinformatie toelichtingen bij ppt1 Dia 1 Klimaatverandering Onomstotelijk wetenschappelijk bewijs Deze presentatie geeft een inleiding op het thema klimaatverandering en een (kort) overzicht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 793 Internationale klimaatafspraken Nr. 74 VERSLAG VAN DE VN-KLIMAATCONFERENTIE TE DOHA OP 5 8 DECEMBER 2012 Vastgesteld 19 december 2012 Namens

Nadere informatie

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol?

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Dr. Jos Delbeke, DG Klimaat Actie, Europese Commissie, Universiteit Hasselt, 25/2/2014 Overzicht 1. Klimaat en energie: waar

Nadere informatie

Klimaatverandering in het Zuiden

Klimaatverandering in het Zuiden Klimaatverandering in het Zuiden Het belang van klimaatfinanciering Lien Vandamme, Beleidsmedewerker Klimaat Zondag 22 mei 2016 BTC infocyclus Overzicht Introductie Klimaatverandering in het Zuiden Ontwikkelingsuitdaging

Nadere informatie

CO2-voetafdruk van beleggingen

CO2-voetafdruk van beleggingen CO2-voetafdruk van beleggingen Waarom meet ACTIAM de CO 2 -voetafdruk van haar beleggingen? Klimaatverandering is één van de grootste uitdagingen van de komende decennia. Daarom steunt ACTIAM het klimaatakkoord

Nadere informatie

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG. De waarnemend voorzitter van de commissie, Van Veldhoven

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG. De waarnemend voorzitter van de commissie, Van Veldhoven 2017D19573 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu hebben verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen aan de

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

Gevolgen van klimaatverandering voor Nederland

Gevolgen van klimaatverandering voor Nederland Gastcollege door Sander Brinkman Haagse Hogeschool Climate & Environment 4 september 2008 Introductie Studie Bodem, Water en Atmosfeer, Wageningen Universiteit Beroepsvoorbereidendblok UNFCCC CoP 6, Den

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2005 664 Besluit van 12 december 2005, houdende regels met betrekking tot de instelling van een nationaal inventarisatiesysteem voor broeikasgassen

Nadere informatie

KLIMAATVERANDERING EN ZESDE STAATSHERVORMING. Prof. Dr. Luc LAVRYSEN. Rechter in het Grondwettelijk Hof Hoogleraar Universiteit Gent

KLIMAATVERANDERING EN ZESDE STAATSHERVORMING. Prof. Dr. Luc LAVRYSEN. Rechter in het Grondwettelijk Hof Hoogleraar Universiteit Gent KLIMAATVERANDERING EN ZESDE STAATSHERVORMING Prof. Dr. Luc LAVRYSEN Rechter in het Grondwettelijk Hof Hoogleraar Universiteit Gent 1 KLIMAATVERANDERING Toename van concentratie van broeikasgassen in de

Nadere informatie

Mislukken is geen optie voor Bali

Mislukken is geen optie voor Bali 1 Mislukken is geen optie voor Bali zo kopte De Tijd net na de start van de klimaatconferentie op het Indonesische eiland Bali. Begin december 2007 vond er de 13de Conference of the Parties (CoP-13) plaats

Nadere informatie

betreffende een duidelijk nationaal en internationaal engagement van Vlaanderen in de voorbereiding van de nieuwe klimaattop in Warschau

betreffende een duidelijk nationaal en internationaal engagement van Vlaanderen in de voorbereiding van de nieuwe klimaattop in Warschau stuk ingediend op 2250 (2013-2014) Nr. 1 23 oktober 2013 (2013-2014) Voorstel van resolutie van de heer Hermes Sanctorum betreffende een duidelijk nationaal en internationaal engagement van Vlaanderen

Nadere informatie

FACTSHEET EMISSIEHANDEL

FACTSHEET EMISSIEHANDEL FACTSHEET EMISSIEHANDEL feiten en standpunten I. FACTS OMTRENT EMISSIEHANDEL Het EU emissiehandelssysteem bestaat uit 12000 installaties uit de volgende sectoren: elektriciteitssector, cement, papier,

Nadere informatie

BIJEENKOMST VNO NCW Macro-ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energieverbruik

BIJEENKOMST VNO NCW Macro-ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energieverbruik BIJEENKOMST VNO NCW Macro-ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energieverbruik Introductie Alfred Besselink directeur Westland Infra Macro-ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energieverbruik

Nadere informatie

Verslag van mijn deelname aan de voorbereidende klimaatonderhandelingen in het kader van de UNFCCC, doorgegaan van 6-17 juni 2011 in Bonn (Duitsland)

Verslag van mijn deelname aan de voorbereidende klimaatonderhandelingen in het kader van de UNFCCC, doorgegaan van 6-17 juni 2011 in Bonn (Duitsland) Verslag van mijn deelname aan de voorbereidende klimaatonderhandelingen in het kader van de UNFCCC, doorgegaan van 6-17 juni 2011 in Bonn (Duitsland) Bestemd voor: Verslag gemaakt door: Referentie: Minaraad

Nadere informatie

Want als er in Marrakech iets duidelijk is geworden dan is het wel dat we inmiddels in een andere wereld leven dan in 2001.

Want als er in Marrakech iets duidelijk is geworden dan is het wel dat we inmiddels in een andere wereld leven dan in 2001. Speech NKC, Den Bosch 23/11/16 In maart 2001 liet de toenmalige president van de Verenigde Staten, George W. Bush, weten dat de VS het Kyoto Protocol niet zou ratificeren. Toch werden in de herfst van

Nadere informatie

Q&A: Kris Peeters and the Deathly Climate Hallows

Q&A: Kris Peeters and the Deathly Climate Hallows Q&A: Kris Peeters and the Deathly Climate Hallows Waarom wordt deze campagne midden september 2011 gelanceerd? Momenteel wordt volop gediscussieerd over het Belgische en bij uitbreiding het Europese standpunt

Nadere informatie

Datum 12 oktober 2009 Betreft onderhandelingsinzet Kopenhagen en appreciatie Commissiemededeling klimaatfinanciering

Datum 12 oktober 2009 Betreft onderhandelingsinzet Kopenhagen en appreciatie Commissiemededeling klimaatfinanciering > Retouradres postbus 30945 2500 GX Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 postbus 30945 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Betreft onderhandelingsinzet

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

De kleine vraagbaak van het Kyoto Protocol

De kleine vraagbaak van het Kyoto Protocol PCCC - Platform Communication on Climate Change - 16 februari 2005 Een uitgave van het PCCC De kleine vraagbaak van het Kyoto Protocol Vragen en antwoorden over ontstaan, inwerkingtreding en uitvoering

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag VROM verandert en krijgt een nieuwe huisstijl. Kijk voor meer informatie op www.vrom.nl > Retouradres Postbus 30945 2500 GX DenHaag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

Nadere informatie

Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap

Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap Jan Haers 2 juli 2014 Vleva en SAR-Minaraad Overzicht Energiebeleid op Europese Raad Tijdens het Griekse voorzitterschap Prioriteiten van het Italiaanse

Nadere informatie

Post-Kyoto: onderhandelingen en juridische verwachtingen

Post-Kyoto: onderhandelingen en juridische verwachtingen Masterproef Master Milieurecht Academiejaar 2008 2009 Post-Kyoto: onderhandelingen en juridische verwachtingen Promotor: Prof. Dr. Frank Maes Frederik Vanparys 20024258 15 mei 2009 Afkortingenlijst AAU

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

EERSTE KAMER DER STATEN-GENERAAL

EERSTE KAMER DER STATEN-GENERAAL EERSTE KAMER DER STATEN-GENERAAL I Vergaderjaar 2016-2017 34 589 (R2077) Goedkeuring van de op 12 december 2015 te Parijs tot stand gekomen Overeenkomst van Parijs (Trb. 2016, 94 en Trb. 2016, 162) NADERE

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: beleidsmanagement

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: beleidsmanagement BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN master in de toegepaste economische wetenschappen: beleidsmanagement 2011 2012 Masterproef Zijn economische aspecten dé hinderpaal voor een vernieuwd internationaal klimaatverdrag?

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Wereldtentoonstelling

Wereldtentoonstelling Wereldtentoonstelling Namen: Door:FrankvandenEnde(http://www.frankvandenende.nl) 1 Opdracht:Wereldtentoonstelling Duur:8weken Inhoudsopgave Hetstappenplan: Week Bladzijde Inleiding 3 Stap1:LandKiezen week1

Nadere informatie

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION

Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Het nieuwe Europese Klimaatplan voor 2030 #EU2030 YVON SLINGENBERG DG CLIMATE ACTION Overzicht 1. Klimaat en energie: waar zijn we? 2. Waarom een nieuw raamwerk voor 2030? 3. Belangrijkste elementen 2030

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Curaçao Carbon Footprint 2015

Curaçao Carbon Footprint 2015 Willemstad, March 2017 Inhoudsopgave Inleiding 2 Methode 2 Dataverzameling 3 Uitstoot CO2 in 2010 3 Uitstoot CO2 in 2015 4 Vergelijking met andere landen 5 Central Bureau of Statistics Curaçao 1 Inleiding

Nadere informatie

d) EUR-Lex uri=celex:52016dc0860

d) EUR-Lex  uri=celex:52016dc0860 Fiche 2: Mededeling Schone energie voor alle Europeanen 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Schone energie voor alle Europeanen b) Datum ontvangst Commissiedocument 30 november 2016 c) Nr. Commissiedocument

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

DE POLITICI. politici 1

DE POLITICI. politici 1 DE POLITICI Jullie zijn de vertegenwoordigers van de Vlaamse politiek: de minister-president en de minister van Energie. Jullie stellen het beleid van de regering voor aan de andere gesprekspartners. Standpunt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 1. Inleiding Klimaatverandering is een urgent probleem waarmee de samenleving vrijwel dagelijks wordt geconfronteerd. De Conventie voor Klimaatverandering van de Verenigde Naties

Nadere informatie

Stand van zaken onderhandelingen COP21

Stand van zaken onderhandelingen COP21 Stand van zaken onderhandelingen COP21 Ulrik Lenaerts (FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) OP WEG NAAR PARIJS A new global international binding climate agreement

Nadere informatie

Europa in de versnelling voor klimaat- en energiepakket

Europa in de versnelling voor klimaat- en energiepakket Louise van Schaik & Evelyn van Kampen Europa in de versnelling voor klimaat- en energiepakket De Europese Unie was de stuwende kracht achter het Kyoto Protocol en heeft nu al haar diplomatieke pijlen gericht

Nadere informatie

Klimaatverandering: een zaak van iedereen Bouwstenen Europees klimaatbeleid, de uitdaging voor Nederland

Klimaatverandering: een zaak van iedereen Bouwstenen Europees klimaatbeleid, de uitdaging voor Nederland Bouwstenen Europees klimaatbeleid, de uitdaging voor Nederland Drs. Lambert J.J. van Nistelrooij (CDA) Lid van het Europees Parlement, EVP-ED Kantoor EP BRUSSEL ASP 12E142, Wiertzstraat 60 B-1047 Brussel

Nadere informatie

Geannoteerde agenda Milieuraad 25 oktober Samenvatting

Geannoteerde agenda Milieuraad 25 oktober Samenvatting Geannoteerde agenda Milieuraad 25 oktober 2012 Samenvatting Deze geannoteerde agenda is gebaseerd op de voorlopige agenda die het Cypriotisch Voorzitterschap op 29 juni 2012 uitbracht. In de aanloop naar

Nadere informatie

Datum 9 februari 2010 Betreft Uitgebreid verslag van de klimaatconferentie in Kopenhagen, 7-19 december 2009

Datum 9 februari 2010 Betreft Uitgebreid verslag van de klimaatconferentie in Kopenhagen, 7-19 december 2009 > Retouradres Postbus 30945 2500 GX Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Betreft Uitgebreid

Nadere informatie

CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid?

CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid? CaseQuest 2: Kunnen de VS en China zich onttrekken aan een mondiaal klimaatbeleid? Door Rik Lo & Lisa Gerrits 15-03-13 Inhoud: Inleiding Deelvraag 1 Deelvraag 2 Deelvraag 3 Deelvraag 4 Hoofdvraag & Conclusie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1953 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 858 EU-voorstellen: Kader klimaat en energie 2030 COM (2014) 15, 20 en 21 1 H VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 16 januari 2015

Nadere informatie

het multilaterale, Europese en Vlaamse klimaatbeleid

het multilaterale, Europese en Vlaamse klimaatbeleid 1 Oriëntatienota het multilaterale, Europese en Vlaamse klimaatbeleid Oriëntatienota over het multilaterale, Europese en Vlaamse klimaatbeleid Datum van goedkeuring 14 juli Volgnummer Coördinator + e-mailadres

Nadere informatie

Voorontwerp voor een Klimaatwet. Memorie van toelichting

Voorontwerp voor een Klimaatwet. Memorie van toelichting Voorontwerp voor een Klimaatwet Memorie van toelichting Inleiding Deze Klimaatwet moet voor Nederland verankeren welke taakstellingen voor CO2-reductie, energiebesparing en de toename van het aandeel duurzame

Nadere informatie

Maatregelen VS vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Maatregelen VS vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 August 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/82692 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Door Harry Kloosterman en Joop Boesjes (Stichting E.I.C.) Deel 1 (Basis informatie) Emissies: Nederland heeft als lidstaat van de Europese

Nadere informatie

Kopenhagen klimaatverdrag niet meer haalbaar?

Kopenhagen klimaatverdrag niet meer haalbaar? Kopenhagen klimaatverdrag niet meer haalbaar? Wetenschappelijke analyse levert nieuwe inzichten op die de kans op overeenstemming juist vergroot èn beter is voor het klimaat Door Frans N. Stokman Hoogleraar

Nadere informatie

NL In verscheidenheid verenigd NL B8-1043/8. Amendement. Giovanni La Via, Peter Liese namens de PPE-Fractie

NL In verscheidenheid verenigd NL B8-1043/8. Amendement. Giovanni La Via, Peter Liese namens de PPE-Fractie 4.10.2016 B8-1043/8 8, Jo Leinen, Julie Girling, Gerben-Jan Gerbrandy, Visum 14 bis (nieuw) gezien de encycliek "Laudato si'", 4.10.2016 B8-1043/9 9, Jo Leinen, Julie Girling, Gerben-Jan Gerbrandy, Paragraaf

Nadere informatie

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 China, globalisering en milieuproblematiek Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 Economisch Socio-cultureel Politiek Milieu Globalisering Globaal milieubeleid in een notendop Sinds 1972 op internationale agenda

Nadere informatie

HOOFDSTUK I DE KLIMAATPROBLEMATIEK

HOOFDSTUK I DE KLIMAATPROBLEMATIEK Inhoudsopgave HOOFDSTUK I DE KLIMAATPROBLEMATIEK 11 1. Klimaatverandering 11 1.1. Het versterkt broeikaseffect 11 1.2. Stijgende temperatuur 17 1.3. Veranderende neerslagpatronen 19 1.4. Stijging van het

Nadere informatie

Vlaams-Brabant Klimaatneutraal

Vlaams-Brabant Klimaatneutraal Vlaams-Brabant Klimaatneutraal Klimaatneutraal via 3 trajecten Europees Burgemeestersconvenant: Gemeentelijke actieplannen Provincie coördineert, stimuleert en ondersteunt Actieplan voor provincie als

Nadere informatie

HET MODELLEREN VAN DE PRIJSONTWIKKELING VAN EEN VERPLICHT EMISSIERECHT EN HET PROBLEEM VAN VRIJWILLIGE EMISSIERECHTEN IN NEDERLAND

HET MODELLEREN VAN DE PRIJSONTWIKKELING VAN EEN VERPLICHT EMISSIERECHT EN HET PROBLEEM VAN VRIJWILLIGE EMISSIERECHTEN IN NEDERLAND HET MODELLEREN VAN DE PRIJSONTWIKKELING VAN EEN VERPLICHT EMISSIERECHT EN HET PROBLEEM VAN VRIJWILLIGE EMISSIERECHTEN IN NEDERLAND BACHELOROPDRACHT TECHNISCHE BEDRIJFSKUDE 26 februari 2016 Door: Begeleiders:

Nadere informatie

NATIONAAL KLIMAATPLAN 2002-2012

NATIONAAL KLIMAATPLAN 2002-2012 NATIONAAL KLIMAATPLAN 2002-2012 INHOUDSOPGAVE 1. DE BELGISCHE VERBINTENISSEN INZAKE KLIMAATVERANDERING... 5 1.1 KLIMAATVERANDERING... 5 1.2 INTERNATIONALE AFSPRAKEN... 8 DE KORTE TERMIJNAANPAK... 8 DE

Nadere informatie

Boordtabel van het concurrentievermogen van de Belgische economie. 04 Duurzame ontwikkeling en sociale cohesie

Boordtabel van het concurrentievermogen van de Belgische economie. 04 Duurzame ontwikkeling en sociale cohesie Boordtabel van het concurrentievermogen van de Belgische economie Executive summary 01 Algemene context 02 Prijs- en kostenconcurrentievermogen 03 Niet-kostenconcurrentievermogen 04 Duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het nieuwe klimaatverdrag van Kopenhagen. van de heer Bart Martens en de dames Tinne Rombouts en Liesbeth Homans

Voorstel van resolutie. betreffende het nieuwe klimaatverdrag van Kopenhagen. van de heer Bart Martens en de dames Tinne Rombouts en Liesbeth Homans stuk ingediend op 278 (2009-2010) Nr. 1 7 december 2009 (2009-2010) Voorstel van resolutie van de heer Bart Martens en de dames Tinne Rombouts en Liesbeth Homans betreffende het nieuwe klimaatverdrag van

Nadere informatie

Verkenning energie- en broeikasgasscenario s in Vlaanderen

Verkenning energie- en broeikasgasscenario s in Vlaanderen Verkenning energie- en broeikasgasscenario s in Vlaanderen David de Jager, Ecofys Netherlands b.v. Sara Ochelen, Departement Omgeving Leiegardens 2014, Your Estate Solution Studie Verkenning middellange

Nadere informatie

Geologische tijdschaal. AK 4vwo vrijdag 31 oktober. 11 Het klimaat door de tijd. inhoud

Geologische tijdschaal. AK 4vwo vrijdag 31 oktober. 11 Het klimaat door de tijd. inhoud Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 11 t/m 14 inhoud Het klimaat door de tijd (par. 11) Het klimaat nu (par. 12) Het klimaat in de toekomst (par. 13) Klimaatbeleid (par. 14) AK 4vwo vrijdag

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)

SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH) Dit proefschrift behandelt de relatie tussen de vraag naar koeling, klimaatverandering en het hieraan gerelateerde milieubeleid. Inleiding Koelsystemen worden op allerlei

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 26 407 Biodiversiteit Nr. 70 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Doelstellingen - Mondiaal Parijs-akkoord: Well below 2 degrees. Mondiaal circa 50% emissiereductie nodig in

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 2.2.2017 COM(2017) 51 final 2017/0016 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting van de in Kigali goedgekeurde overeenkomst tot wijziging van het Protocol

Nadere informatie

betreffende het vastleggen van ambitieuze onderhandelingsdoelstellingen voor de Vlaamse Regering op de Klimaatconferentie in Kopenhagen

betreffende het vastleggen van ambitieuze onderhandelingsdoelstellingen voor de Vlaamse Regering op de Klimaatconferentie in Kopenhagen stuk ingediend op 282 (2009-2010) Nr. 2 9 december 2009 (2009-2010) Voorstel van resolutie van de heer Bart Martens, en de dames Tinne Rombouts, Liesbeth Homans en Gwenny De Vroe betreffende het nieuwe

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

EURO-LATIJNS-AMERIKAANSE PARLEMENTAIRE VERGADERING. Commissie sociale zaken, menselijk verkeer, milieu, onderwijs en cultuur

EURO-LATIJNS-AMERIKAANSE PARLEMENTAIRE VERGADERING. Commissie sociale zaken, menselijk verkeer, milieu, onderwijs en cultuur Euro-Latin American Parliamentary Assembly Assemblée Parlementaire Euro-Latino Américaine Asamblea Parlamentaria Euro-Latinoamericana Assembleia Parlamentar Euro-Latino-Americana EURO-LATIJNS-AMERIKAANSE

Nadere informatie

CO2-voetafdruk van beleggingen

CO2-voetafdruk van beleggingen CO2-voetafdruk van beleggingen Beleggen en de uitstoot van broeikasgassen 1 WAAROM MEET ACTIAM DE CO 2 -UITSTOOT VAN HAAR BELEGGINGEN? Klimaatverandering is één van de grootste uitdagingen van de komende

Nadere informatie

Heeft de milieubeweging een alternatief? Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu Mini-symposium klimaat en energiebeleid 10 september 2009

Heeft de milieubeweging een alternatief? Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu Mini-symposium klimaat en energiebeleid 10 september 2009 Heeft de milieubeweging een alternatief? Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu Mini-symposium klimaat en energiebeleid 10 september 2009 inhoud Wake up call: TenneT rapport Energiesector: ETS onvoldoende

Nadere informatie