Cloud Computing. Tweede golf in

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cloud Computing. Tweede golf in"

Transcriptie

1 BIJLAGE BIJ SMART BUSINESS STRATEGIES Tweede golf in Cloud Computing Afgiftekantoor: Antwerpen X - P 2A9067 SMART BUSINESS STRATEGIES EXCLUSIEVE CIJFERS: CLOUD IN BELGIË VERDUBBELING OP TWEE JAAR TIJD BEDRIJVEN AAN HET WOORD VIER SCENARIO S VOOR DE CLOUD DE CLOUD JURIDISCH WAT MET SECURITY EN PRIVACY? KEUZES VOOR DE CIO CLOUD ZET IT-AFDELING OP ZIJN KOP

2 Hit your virtualization ceiling? Get your private cloud up, fast. You ve pushed the limits of virtualization in your server environment. Now the cloud is about to make you more agile, innovative, and efficient. HP can show you how to accelerate your cloud journey to get you to value faster. Get the Build a Cloud Within a Day white paper. The power of HP Converged Infrastructure is here. Download the Build a Cloud Within a Day white paper at Brought to you by HP & Intel. Copyright 2013 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice. The only warranties for HP products and services are set forth in the express warranty statements accompanying such products and services. Nothing herein should be construed as constituting an additional warranty. HP shall not be liable for technical or editorial errors or omissions contained herein. Intel and the Intel logo are trademarks of Intel Corporation in the U.S. and/or other countries.

3 WILLIAM VISTERIN, Hoofdredacteur De speeltijd is voorbij We zitten in de tweede golf van cloud computing. De eerste begon zo n vijf jaar geleden, terwijl sommige concepten van de cloud eigenlijk al van de vorige eeuw dateren. Toen overheerste toch vooral de hype en werd er flink wat aan cloud washing gedaan. Bestaande toepassingen kregen plots een cloudsausje. Wat tien of vijftien jaar geleden bijvoorbeeld nog ASP boekhouden was, heette in het persbericht in mijn mailbox plots cloud accounting. En online back-up werd ineens omgetoverd tot cloud storage. Oude wijn in nieuwe zakken, heet zoiets. Vandaag is anders, vind ik. De speeltijd is intussen voorbij. Het aanbod inzake cloud computing is matuur en aangepast. Het is niet langer een cloud takes it all -verhaaltje dat wordt opgediend. Sommige zaken gebeuren intern en on premise, andere gaan in een private of public cloud. Bedrijven en leveranciers zoeken naar het juiste evenwicht. Met succes, denk ik. Want het gebruik van de cloud groeit snel. Het aantal bedrijven dat (deels) is overgeschakeld naar de cloud, zo blijkt uit eigen cijfers, is op twee jaar tijd verdubbeld. HET GEBRUIK VAN CLOUD COMPUTING IS OP TWEE JAAR TIJD VERDUBBELD. Inhoud 04 Zonnig, met veel kans op wolken Cloud computing breekt flink door in het bedrijfsleven, en dat is geen verrassing. Alleen groeit niet elke sector mee en kunnen de drijfveren voor de cloud fors verschillen. Enkele cijfers over het wolkenlandschap in ons land, met commentaar van gebruikers, ondernemers en analisten. 08 Blijf niet blind voor de juridische kant Hoe goed zijn uw gegevens beschermd? Waar hebt u recht op bij gegevensverlies of onbeschikbaarheid? En wat als u een clouddienst voorgoed opzegt? Als u de wolken instapt, doet u dit best met de ogen wijd open. 12 Vier scenario's voor de cloud Iedereen ziet iets anders in de wolken. Dat blijkt uit vier verhalen van organisaties die de stap zetten naar cloud computing: een medisch bedrijf, een boekhoudkantoor, een industriële firma én een vzw. Allemaal zitten ze in de cloud, maar elk op een andere manier. 16 De nieuwe rol van de CIO Nieuwe technologie, trends en verwachtingen doen de rol van de CIO of IT-manager grondig veranderen. Al is het maar dat heel wat IT-budgetten verschuiven naar andere afdelingen. IT wordt een evidentie binnen zowat alle businessfuncties. 18 Vier reality checks voor de cloud Te weinig ruimte op die server, problemen met de beveiliging, niet genoeg processorkracht? Gooi het in de cloud. Maar is die cloud echt zo miraculeus? Er bestaan best veel misvattingen over de technologie. Wij overlopen de vier meest relevante reality checks. In deze cloud guide laten we uiteenlopende partijen groot & klein, privé & overheid aan het woord over hun eigen cloudervaringen. We deden ons eigen onderzoek naar het gebruik van de cloud en besteden ook aandacht aan juridische argumenten. Een cloudgids die er mag wezen, al zeggen we het zelf. Want de speeltijd is voorbij. Het echte werk is begonnen. Wij wensen u veel leesplezier. Colofon Hoofdredacteur: William Visterin, Eindredactie: Bart Bettens Redactiemedewerkers: Els Bellens, Dries Van Nieuwenhuyse en Stef Gyssels Vormgeving: Marlies Stappaerts Advertentieverkoop: Johan Nys, sales manager, - Michel Mol, senior account manager, - Yuang-Men Tang, sales assistant, - Marketing: Johan Vandecasteele, marketing manager, Verantwoordelijke Uitgever: Diederik Vandewouer Algemeen Directeur: Raimon Gort Abonnementen: Niets uit deze uitgave mag overgenomen of gekopieerd worden zonder de voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever. Alle rechten voorbehouden Minoc Business Press N.V. APRIL

4 ZONNIG, MET VEEL KANS OP WOLKEN Cloud computing breekt flink door in het bedrijfsleven, en dat is misschien geen verrassing. Alleen groeit niet elke sector mee en kunnen de drijfveren voor de cloud fors verschillen. Enkele cijfers over het wolkenlandschap in ons land, met commentaar van gebruikers, ondernemers en analisten. WILLIAM VISTERIN APRIL 2013 Voor onze cijfers baseren we ons op twee onderzoeken. Eentje dat we met dit blad, samen met zustersite ZDNet.be, zelf uitvoerden bij een 200-tal respondenten. En eentje dat Computer Profile voor zijn rekening nam, op basis van de ICTinfrastructuur bij ongeveer Belgische bedrijven. Op basis van deze voorbereiding kunnen we een goed Percentage Belgische bedrijven in de cloud Bron: Smart Business Strategies & Computer Profile Price Scalability 5% 2013 Maintenance & flexibility 21% 19% Price Scalability 5% Maintenance 8% Security & flexibility 21% Wat zijn voor u de grootste voordelen van cloud computing? 19% 47% Always on 47% Always on Bron: Smart Business Strategies & ZDNet (200 respondenten) 8% Security 50% 40% 50% 30% 40% 20% 30% 10% 20% 0% 10% 0% beeld schetsen van de situatie op het veld, en koppelen we dit terug met een aantal experts. 1. Ruim één Belgisch bedrijf op drie zit in de cloud Zowat 35 procent van de Belgische bedrijven of organisaties maakt gebruik van cloud computing. Dit cijfer is het gemiddelde van onze twee onderzoeken. Ons eigen onderzoek brengt een cijfer dat een tikkeltje lager ligt. Terwijl Computer profile, dat de focus legde op cloudsoftware of SaaS, het begrip cloud eerder breed definieerde. Voor hen blijken Isabel en SD Worx voor respectievelijk online betalingen en online HR-diensten de populairste cloudleveranciers. Met Microsoft en Salesforce. com als nummer drie en vier. Waardoor u kunt stellen dat veel organisaties vandaag al de stap naar de cloud hebben gezet zonder dat ze het zelf beseffen. Belangrijker dan het exacte percentage van bedrijven in de cloud is de forse groei die cloud computing in ons land heeft gekend. Want hoewel slechts een minderheid van de bedrijven reeds de stap naar de cloud zette, neemt het aantal gegadigden dus snel toe. Zo n tien maanden geleden lag het aandeel van organisaties die de stap naar de cloud hadden gezet, op één bedrijf op vier. Op twee jaar tijd is het aantal Belgische bedrijven dat actief gebruik maakt van cloud computing zelfs verdubbeld. Als we cloud computing (zie kader) onderverdelen in SaaS (Software as a Service), IaaS (Infrastructure as a Service) en PaaS (Platform as a Service), dan merken we dat het SaaSdomein het best vertegenwoordigd is. Dat is ook logisch, vermits het de vorm van cloud computing is die ook de Healthcare Education Finan. & Busin. & Utilities IT, Telecom & Utilities Wholesale & Retail Construction Transport eindgebruiker aandoet. 2. Drijfveren: betrouwbaarheid en schaalbaarheid De overgrote meerderheid van de Belgische bedrijven en organisaties ziet de betrouwbaarheid, het feit dat infrastructuur en toepassingen steeds bereikbaar (moeten) zijn, als grootste voordeel van cloud computing. Ook het feit dat uw IT-systemen indien nodig (relatief) vlot kunnen meegroeien en krimpen, wordt beschouwd als een belangrijk voordeel. Healthcare Education Finan. & Busin. & Utilities IT, Telecom & Utilities Retail Wholesale & Construction Transport Manufacturing Manufacturing Total Total

5 CIJFERS Het is ook nog belangrijk om mee te geven dat het argument dat de cloud goedkoper zou zijn niet meteen een rol speelt. De prijs is hoogstens een interessant nevenverschijnsel, stelt Frank De Winter, de CIO van Arista (zie ook het artikel Vier scenario s voor de cloud ) die enkele maanden geleden nagenoeg alle toepassingen en infrastructuur van zijn IT-afdeling in de cloud deponeerde. Door dit te doen, konden we effectief een flinke besparing realiseren, zelfs van meer dan 300 procent. Maar de beheersbaarheid en het beperken van de risico s speelden voor ons een veel grotere rol, aldus De Winter. De troeven van cloud computing rond betrouwbaarheid en schaalbaarheid komen in bepaalde domeinen nog eens extra tot uiting. Er is de laatste tijd heel veel gepraat over de voordelen van cloud computing, maar persoonlijk stel ik vast dat die vooral voor webtoepassingen en websites heel erg tot uiting komen, vertelt Dries Buytaert, de Belgische CTO en oprichter van Acquia, een bedrijf dat diensten levert voor websites die gebaseerd zijn op het open sourcesysteem Drupal. Acquia werd door het Amerikaanse zakenblad Inc onlangs uitgeroepen tot een van de tien snelst groeiende private bedrijven van de VS. En de opmars van de cloud was hierbij cruciaal, benadrukt Dries Buytaert. Als dienstenbedrijf verbreedde Acquia zijn aanbod met cloudhosting van (onder andere) mission critical websites. Denk daarbij bijvoorbeeld aan sites zoals voor de Grammy Awards of van Stand up to Cancer, een liefdadigheidsinstelling die op één dag miljoenen ponden binnenhaalt via zijn website, vertelt Buytaert. Dankzij cloud computing kan je de onvermijdelijke en tijdelijke piekbelasting die bij sommige websites komt kijken, beantwoorden en garanderen. DRIES BUYTAERT, CTO en oprichter van Acquia: Inzake cloudgebruik zitten we nog maar in het stadium van de early adopters. Daarenboven blijkt dat digitale aanwezigheid voor veel bedrijven alleen maar belangrijker is geworden. Een muziekmaatschappij als Warner Music denkt vandaag in eerste instantie digitaal. Voor de kleinere artiesten bieden wij hen een SaaS-oplossing, een soort van websitefabriek zeg maar waar ze snel mee aan de slag kunnen. Voor grotere artiesten, zoals The Red Hot Chili Peppers, kan er via een PaaS-oplossing speciaal ontwikkeld worden. Deze hele evolutie rond de cloud, waar Acquia en Warner Music een goed voorbeeld van is, heeft gevolgen voor de IT-sector, voor softwarebedrijven en voor IT-afdelingen. De cloud blijkt erg disruptive. De impact is groot, stelt Buytaert vast. Bovendien zitten we inzake cloudgebruik eigenlijk nog maar in het stadium van de early adopters. Er zijn er nog veel die moeten overstappen. Het groeipotentieel is dus enorm. 3. Overheid hinkt achterop, onderwijs koploper Terug naar België, met een zicht op het gebruik in diverse sectoren. Zo maken overheidsdiensten het minst gebruik van cloud computing. Dat blijkt eveneens uit onze cijfers, met focus op het gebruik van toepassingen of software in de cloud. APRIL

6 ce Gebruik cloudsoftware per sector 50% 40% 30% 20% 10% 0% Healthcare Education Bron: Computer Profile, maart 2013 De overheid is, met 21 procent van de instanties die gebruik maken van cloudsoftware, een behoorlijke achterblijver. De onderwijssector, die zowel privébedrijven als overheidsorganisaties omvat, doet het inzake het gebruik van software in de cloud dan weer erg goed. Bijna de helft van de organisaties in die sector maakt er gebruik van. Ook de IT- en telecomsector, de financiële sector en de bouwsector zijn qua gebruik van cloudsoftware vrij goed vertegenwoordigd. 4. Cloud gaat via virtualisatie, en die weg is lang Genoeg software; laat ons eens een kijkje nemen naar de infrastructuur in het datacenter en de trend naar de private cloud. Want de cloud is zeker geen revolutie voor bedrijven, eerder een evolutie, weet Lennert Van Alboom, solution architect bij HP. De weg naar de cloud gaat voor een bedrijf via virtualisatie, waarbij een organisatie, en zijn IT-afdeling in het bijzonder, de directe link doorbreekt tussen uw fysieke computer en de software die erop staat. Dat zorgt voor een efficiënter gebruik van de beschikbare computermiddelen. Virtualisatie heeft diverse vormen, maar servervirtualisatie is het meest van tel. Een fysieke server die vroeger misschien 10 à 12 procent van zijn tijd effectief werkte, kan dat aandeel vandaag gevoelig opdrijven door diverse virtuele servers te huisvesten, verklaart Luc Costers, CEO van VMWare Belux. Uit cijfers van computer Profile blijkt dat 50 à 60 procent van de Belgische organisaties geopteerd Finan. & Busin. & Utilities IT, Telecom & Utilities Wholesale & Retail Construction Transport Manufacturing Total heeft voor servervirtualisatie. De crisis en de nood aan meer efficiëntie hebben hier zeker toe bijgedragen, maar je merkt aan deze cijfers duidelijk dat het bij heel wat organisaties nog moet beginnen, aldus Costers. Kortom, de weg is nog lang. Vooral de grotere organisaties gebruikten al vrij snel virtualisatie, omdat zij er ook het meeste schaalvoordeel mee konden realiseren. Het typische stappenplan is om naast uw server ook uw storage te virtualiseren. En vervolgens het netwerk, omdat dit toch nog een totaal andere wereld behelst. Uiteindelijk ziet Costers voor een IT-afdeling diverse manieren om aan capaciteit te geraken. Er is een eigen private cloud vanuit het eigen datacenter of datacenters. Er is capaciteit via uw spreekwoordelijke buurman, ook wel een community cloud genoemd, en tenslotte is er nog de public cloud. Dat zijn dus drie soorten van bronnen waar een CIO op kan terugvallen, aldus Costers. 5. Van public naar personal cloud De evolutie naar de cloud situeert zich in het datacenter, maar ook op persoonlijk vlak. De pc is niet langer het enige toestel met toegang tot data en toepassingen. Een doorsnee kantoorwerker heeft vandaag al snel drie toestellen ter beschikking, van (draagbare) pc tot tablet en smartphone. Ook in dit domein is er een opkomende markt van clouddiensten die een soort van lijm worden om het arsenaal aan toestellen te connecteren. Zodat gebruikers los van hun device steeds aan de nodige informatie kunnen, aldus Steve Kleynhans, research vice president bij Gartner. Gartner ziet de personal cloud tegen volgend jaar de rol van de pc overnemen als centrum van het digitale leven van de eindgebruiker. Veel mensen hebben het in dit kader over het post-pc-tijdperk, benadrukt Kleynhans. Maar zelf zie ik het niet als een after pc -trend. Eerder als een nieuwe vorm van personal computing. curity 6 80 APRIL

7 CIJFERS Cloud computing in drie cijfers Om cloud computing te definiëren, hanteren we een benadering, wat ons al snel doet denken aan de opstelling van een Italiaans voetbalelftal. Bij die horen de vijf basisvoorwaarden, de drie types van gebruik en de twee manieren van aanbieden. We overlopen ze even. 5Cloud computing in vijf voorwaarden Grosso modo zijn er vijf voorwaarden om over cloud computing te kunnen spreken: On-demand self-service: Bedrijven of individuen zorgen zelf voor de opzet, zonder hulp van buitenaf. Dit benadrukt het aspect van cloud computing waarbij de gebruiker bepaalt wat, wanneer en hoeveel hij nodig heeft. Ubiquitous network access: De toepassingen worden aangeboden via een netwerk dat alomtegenwoordig is, in de meeste gevallen het internet. De resources zijn altijd en overal beschikbaar via devices of apparaten die uitgerust zijn met standaard internettoegang. Location independent resource pooling: De vraag naar capaciteit komt vanuit een gemeenschappelijke infrastructuur waar de resources via pooling voorzien worden. Virtualisatie, de technologie die de rechtstreekse link verbreekt tussen fysieke infrastructuur en applicaties, is een van de grondleggers van cloud computing. Aanbieders kunnen op die manier de bezettingsgraad van hun capaciteit verhogen. Rapid elasticity: Gebruikers kunnen op eigen verzoek de capaciteit verhogen of verlagen. Cloud computing belooft oneindige capaciteit en veronderstelt schaalbaarheid. De infrastructuur is elastisch en past zich dus aan aan de behoeften van de gebruikers. Pay per use: Gebruikers betalen een bedrag dat gebaseerd is op hun gebruik. Een gebruik van diensten zoals computerkracht, bandbreedte of opslagcapaciteit. Cloud computing veronderstelt transparantie, want de klant betaalt volgens wat hij effectief gebruikt. cloud computing in drie types 3 van gebruikers SaaS (Software as a Service): De meeste gebruikte vorm van cloud computing. Een softwarepakket draait niet meer binnen de eigen bedrijfsmuren, maar wordt door een externe partij als dienst aangeboden. In deze categorie is de consument de gebruiker, bijvoorbeeld van een -, CRM- of HR-pakket. PaaS (Platform as a Service): Hier dient de cloud als platform voor de ontwikkeling van SaaS-software of zelfs van interne toepassingen. Deze vorm van cloud computing verschilt grondig van de vorige. In dit domein is de ontwikkelaar de gebruiker. IaaS (Infrastructure as a Service): Hier wordt de volledige ICT-infrastructuur als dienst afgenomen, al dan niet als verlengstuk van de eigen interne ICT-infrastructuur. Hier is de gebruiker de IT-afdeling, en meer bepaald de systeembeheerder. Opmerking: Er bestaan nog andere vormen, waarvan DaaS of Desktop as a Service de belangrijkste is. cloud computing in twee 2 verschijningsvormen We kunnen de cloud ook onderverdelen qua verschijningsvorm, volgens de manier van aanbieden. Dan onderscheiden we twee wolken, of eigenlijk drie: Public cloud: Dit is cloud computing zoals men zich het meestal voorstelt: één toepassing of dienst die aan vele klanten tegelijk ter beschikking wordt gesteld. Het aanbod komt dan vanuit de datacenters van grote wereldwijde partijen, zoals Amazon, Google of Microsoft. Private cloud: Dit is het andere uiteinde van het spectrum: de cloudinfrastructuur wordt aan één enkel bedrijf ter beschikking gesteld, al dan niet binnen de muren van dit bedrijf en al dan niet door de ICT-afdeling van het bedrijf zelf. Dat zijn dan vaak lokaal gesitueerde datacenters, gebaseerd op technologieën rond virtualisatie. Hybride cloud: Dit is een combinatie van beide voorgaande modellen: een deel van de ICT-infrastructuur huist in een privéwolk, een ander deel in een public cloud, en beide delen vloeien (idealiter) naadloos in elkaar over. Opmerking: een niet te onderschatten tussenvorm van private en public cloud is een community cloud. De infrastructuur wordt daarbij wel gedeeld over verschillende partijen, maar dat zijn dan meestal partijen die elkaar kennen, vertrouwen of gemeenschappelijke objectieven hebben. En het zijn er minder dan bij een public cloud. Persoonlijk ben ik van oordeel dat de populariteit van dergelijke community clouds in 2013 zal toenemen, oordeelt George Watt, VP Corporate Strategy bij CA Technologies. Zo kunnen community clouds van voldoende omvang eigenlijk bijna alle, of zelfs exact dezelfde, economische voordelen bieden als een public cloud. APRIL

8 Blijf niet Blind voor de juridische kant van de cloud Bij de juridische gevolgen van het inschakelen van clouddiensten blijft men doorgaans niet lang stilstaan. Hoe goed zijn uw gegevens beschermd? Waar hebt u recht op bij gegevensverlies of onbeschikbaarheid? En wat als u een clouddienst voorgoed opzegt? Als u de wolken instapt, doet u dit best met de ogen wijd open. Dries Van nieuwenhuyse & william Visterin "we zijn intussen allemaal vertrouwd met de belangrijkste argumenten om de cloud in te stappen", zo opent Erik Luysterborg, partner bij Deloitte Enterprise Risk Services, de informatiesessie van ICT-kennis- en -netwerkplatform ADM over de juridische aspecten van de cloud. "Door ofssite te gaan, bespaart u zichzelf heel wat zorgen rond ownership, hosting en beheer. Het pay-per-use model zorgt voor een gespreide en correcte betaling voor het gebruik van de software. De uitbreidbaarheid en de flexibiliteit zorgen ervoor dat u snel kunt schakelen wanneer nodig. Maar er zijn ook heel wat risico's aan verbonden, en die worden vaak minder belicht." Risico's Nochtans verschillen die risico's niet zo sterk van andere vormen van ICT-organisatie en -uitbesteding, meent Erik Luysterborg. "Het pakket van risico's is ongeveer hetzelfde, alleen zijn de grootste risico's bij cloud computing verschillend van de grootste risico's bij traditionele ICT. De verantwoordelijkheid en rolverdeling is bij een traditioneel outsourcingcontract bijvoorbeeld veel Smart guide cloud 8 april 2013

9 JURIDISCH duidelijker dan bij een clouddienst. En omdat u in de cloud veel meer toegang zoekt tot externe software en diensten, neemt ook het belang van identity en access management toe." Dat de beveiligingsrisico's per definitie toenemen door in de cloud te stappen, wil Luysterborgh niet gezegd hebben: "Iemand zei me ooit: 'a well-configured cloud is a hacker's worst nightmare, a badly configured cloud is like Eurodisney'. Tussen de clouddiensten vind je dus zowel de beste als de slechtste leerlingen van de klas als het op security aankomt." Andere risico's verbonden met cloud computing zijn onder meer control en compliance (als u tegen klanten zegt dat hun data in België blijven, dan moet u daar rekening mee houden bij uw keuze van cloud vendor wanneer u hun gegevens in de cloud zou plaatsen) en de maturiteit en betrouwbaarheid van de leverancier (weet u waar u aan toe bent wanneer de leverancier zijn clouddiensten stopzet?) "Maar misschien nog de belangrijkste vraag die u zich moet stellen," aldus Erik Luysterborg, "is of uw organisatie wel klaar is om in de cloud te stappen. Op individueel niveau een dienst als Dropbox gebruiken is één ding, maar als u bedrijfsbreed clouddiensten wilt introduceren, vergt dit een andere manier van bedrijfsvoering. Denk maar aan de ICTorganisatie: als zij zich niet meer om de dagelijkse zorgen rond beheer, probleemoplossing en upgrades moeten bekommeren, moeten zij klaarstaan om te evolueren naar een meer strategische rol, waarin ze mee de koers van het schip gaan bepalen. Dat is een hele stap die soms de nodige tijd vergt, en ook daar moet u rekening mee houden." Juridisch Op juridisch vlak komen ook vragen rond SLA's (service level agreements) bovendrijven. SLA's zijn een manier om de risico's in te perken, maar ook dat is eenvoudiger gezegd dan gedaan, meent Erik Luysterborg: "U kunt met cloudproviders veel afspreken, maar u moet ook beseffen: hoe strenger de SLA's, hoe hoger de prijs van uw cloud. Bovendien moet u opletten voor het 'paper tiger' syndroom, waarbij u zoveel restricties en voorwaarden op papier zet, dat de situatie in de praktijk onwerkbaar wordt." Andere specifiek juridische risico's zitten bijvoorbeeld in de locatie van de cloudleverancier, meer bepaald in de vraag welke nationale wet van toepassing zal zijn in geval van betwistingen, en in de intellectuele eigendomsrechten, voegt Erik Luysterborg er nog aan toe: "Meestal geldt dat u de software gewoon huurt en dat de eigendomsrechten dus bij de cloudleverancier blijven, maar wat gebeurt er als u een eigen pakket bouwt bovenop een clouddienst? Is dat ERIK LUYSTERBORG, partner bij Deloitte Enterprise Risk Services: U kunt met cloudproviders veel afspreken, maar u moet ook beseffen: hoe strenger de SLA's, hoe hoger de prijs van uw cloud. dan van u, of van de leverancier? Dit durft al wel eens verschillen." "Bepaalde contractuele clausules worden veel belangrijker als u een cloudcontract afsluit", besluit Erik Luysterborg. "Hoe zit het met de overdracht van onsite naar cloud, wat bij beëindiging van een contract, hoe vaak wordt er een audit uitgevoerd, hoe zit het met de aansprakelijkheid enzovoort." Om de problematiek concreet te maken, werden een aantal bekende clouddiensten de online storagedienst Dropbox, Microsofts cloudsoftware Office 365, de videodienst YouTube en de gekende cloud CRM-leverancier Salesforce. com onderzocht op risico's zoals beveiliging, aansprakelijkheid en beëindiging van een contract (zie kaderstuk 'De risico's in kaart gebracht'). De algemene conclusie luidt, allesbehalve verrassend: hoe meer u betaalt voor uw clouddienst, hoe beter de risico's opgevangen APRIL

10 De risico's in kaart gebracht We overlopen even de juridische risico's van de cloud op basis van vier bekende clouddiensten (Dropbox, Office 365, YouTube en Salesforce.com), met elkaar vergeleken op basis van enkele relevante criteria. De resultaten vindt u in de tabel hieronder: 10 APRIL 2013 Clouddienst Dropbox Office 365 YouTube Salesforce.com Versie Free of Pro Kmo-versie Salesforce Master subscription agreement (voor CRM) SLA 'As is': Dropbox verbindt zich tot geen enkele minimum dienstverlening Gedetailleerde SLA beschikbaar (8 pagina's) Aansprakelijkheid Maximum 20 $ Beperkt tot bedrag dat u de voorbije 12 maanden betaalde (indien gratis: maximaal $) 'As is': YouTube verbindt zich nergens toe en stelt zich ook niet verantwoordelijk voor de content die op hun site wordt geplaatst. YouTube weigert elke aansprakelijkheid, ook als uw accountgegevens achterhaald worden. Standaard ondersteuning gratis "Commercieel haalbare inspanningen voor 24/7 beschikbaarheid" Minder dan $ of wat u de voorbije12 maand betaalde Wet van toepassing Californië Ierland Engeland Zwitserland Privacy & security Dienst beëindigen Vertrouwelijkheid Intellectueel eigendomsrecht U bent verantwoordelijk voor al uw stuff, maar Dropbox doet wel zijn best om u te beschermen (SafeHarbor, Truste, AES- 256 encryptie,...) Dropbox mag zonder meer zijn dienstverlening beëindigen, met of zonder waarschuwing. "We proberen u vooraf te verwittigen en u te helpen uw gegevens te recupereren." Dropbox zal zelf geen initiatief nemen om uw gegevens met anderen te delen. Dropbox respecteert andermans intellectuele eigendom en verwacht van u hetzelfde. - Standaard gedetailleerde 'data processing' overeenkomst. - Elk beveiligingsincident wordt gemeld. - ISO certificatie, SafeHarbor,... U kunt de dienst stopzetten wanneer u wilt, maar zult tot 25% van het resterende bedrag moeten betalen wanneer het een jaarcontract betreft. Microsoft kan de dienst stopzetten met een opzegtermijn van 30 dagen als u niet betaalt. Bij aanhoudende nietbetaling kan Microsoft de dienst volledig beëindigen. 'Data processing agreement' bevat ook vertrouwelijkheidsclausule. Uitgebreide beschrijving van softwarelicentieovereenkomst Google privacy policy, algemene securityclausule, SafeHarbor Uiteraard garandeert YouTube geen vertrouwelijkheid rond de content van wat online wordt geplaatst. U behoudt alle eigendomsrechten. YouTube mag met uw content doen wat zij willen, totdat u die content van hun site verwijdert. Algemene securityclausule Auditrecht, 'breach notification' en privacy onderhandelbaar. SafeHarbor, Truste, ISO27001 Duur van de overeenkomst wordt automatisch verlengd tenzij tegenbericht uiterlijk 30 dagen van tevoren. Bij afbreken overeenkomst blijven gegevens 30 dagen beschikbaar in.csv-formaat. Diensten worden 'on hold' gezet bij niet-betaling. Clausule van wederzijdse vertrouwelijkheid Klant krijgt geen eigendomsrecht op Salesforce-software. Salesforce mag met de klantsoftware enkel doen wat nodig is voor een goede dienstverlening. Bron: ADM, maart 2013 Disclaimer: deze tabel is een momentopname. Tussen het ter perse gaan en de verschijning kunnen een aantal clausules en voorwaarden al aangepast zijn. Maar het geeft u wel een goed idee van hoe de ene cloud de andere niet is, als het op de behandeling van risico's aankomt. "Wat niet in een contract staat, is vaak interessanter dan wat er wel in staat", waarschuwt David Lenaerts nog.

11 JURIDISCH worden. "Zelfs de gratis diensten doen hun best om uw gegevens te beveiligen en beschikbaar te houden," stelde David Lenaerts, senior consultant bij Deloitte Enterprise Risk & Services vast, "maar ze zijn veel minder bereid om hiervoor aansprakelijk te worden gesteld." Voorbereiding is het halve werk Erik Luysterborg sluit af met enkele aanbevelingen: "Eerst en vooral: voor u overgaat tot uitgebreide besprekingen en de daaruit voortvloeiende contracten met cloudleveranciers, dient u eerst lang en uitgebreid te praten met alle betrokken partijen. Dus niet alleen met de juridische afdeling, maar ook met alle businessafdelingen en het IT-departement. Zij weten beter dan wie ook wat er eigenlijk van de clouddiensten verwacht wordt, wat wenselijk is en last but not least wat al dan niet haalbaar is. Daarmee kunt u dan naar de cloudleverancier stappen om een contractueel raamwerk af te spreken dat voor alle partijen haalbaar is." De juridische risico's zijn vergelijkbaar met die bij outsourcing, en ze zullen verschillen per type clouddienst. Als de dienst gratis is, zal zich dat bijvoorbeeld ook weerspiegelen in de 'terms and conditions'. "Juridische risico's zijn maar één deel van cloud computing", herhaalt Luysterborg tot slot nog even. "Een even groot "JURIDISCHE RISICO'S ZIJN MAAR ÉÉN DEEL VAN CLOUD COMPUTING. EEN EVEN GROOT RISICO SCHUILT IN UW ORGANISATIE ZELF." risico schuilt in uw organisatie zelf: is uw bedrijf er klaar voor, biedt de cloudoplossing een antwoord op uw businessverwachtingen, is de IT-afdeling voorbereid op zijn nieuwe rol? We hebben al met veel businessproblemen te kampen gekregen, maar de meerderheid van de problemen is te wijten aan een gebrek aan zelfkennis binnen de organisatie: ze dachten klaar te zijn voor de cloud, maar dat bleek in de praktijk niet het geval." A. Introduction - Cloud computing - key legal risk domains Juridische risico's Liability Cloud user organizations Privacy & Security Confidentiality Cloud service providers SaaS Intellectual Property Rights PaaS IaaS Service Level Agreement Applicable law Termination or suspension of service 13 ADM Info Session - March 25th, 2013 Een overzicht van de belangrijkste juridische risico's bij cloud computing Deloitte Belgium APRIL

12 Vier scenario s voor de cloud Iedereen ziet iets anders in de wolken. Dat blijkt uit vier verhalen van organisaties die de stap zetten naar cloud computing: een medisch bedrijf, een boekhoudkantoor, een industriële firma én een vzw. Allemaal zitten ze in de cloud, maar elk op een andere manier. Op weg naar de cloud in vier scenario s WILLIAM VISTERIN 12 APRIL 2013 We halen onze verhalen uit het succesvolle seminarie over cloud computing dat dit blad recent organiseerde in de reeks van het populair seminarieprogramma Business Meets IT. Hier kwamen vier organisaties een doorsnede van het Belgische bedrijfsleven aan het woord om hun ervaring met cloud computing mee te delen. Het objectief was voor alle vier hetzelfde: een deel van hun IT-systemen of toepassingen buiten de bedrijfsmuren (en dus in de cloud) plaatsen. In de praktijk gaat het dan om het datacenter van een aanbieder. Dat meer en meer bedrijven en kmo s het fenomeen van cloud computing beginnen omarmen, staat buiten kijf. Alleen wil de manier waarop bedrijven de stap zetten wel eens grondig verschillen. Iedereen heeft blijkbaar andere drijfveren en doelstellingen. Op basis van de getuigenissen selecteren we vier scenario s, opgetekend bij Belgische organisaties. Scenario 1: Big Bang Dit eerder uitzonderlijke scenario vertrekt van een zogenaamde greenfield situatie. Vrij vertaald: u kunt met een wit blad beginnen. De impact is een stuk groter, en de stap naar de cloud doorgaans ook een stuk drastischer. Het voorbeeld voor dit scenario is Arista, een bedrijf uit de medische sector dat externe preventiediensten aanbiedt, met ongeveer 250 personeelsleden. Het bedrijf maakte tot voor kort deel uit van het sociaal secretariaat HDP/Arista, maar sinds oktober kent Arista een onafhankelijk bestaan. Het bedrijf moest voor zijn IT dus van nul beginnen. Een once in a lifetime opportunity, zo omschrijft Frank De Winter, CIO bij Arista, deze situatie. We maakten de oefening. Ofwel migreerden we met ons nieuwe bedrijf een deel van de oude IT-systemen, ofwel begonnen we vanaf nul. Maar al snel bleek migratie geen optie. Want als we verder zouden werken op de oude IT-systemen, zouden de risico s veel groter zijn en bovendien zou het veel langer duren. Nu konden we op pakweg vijf maanden tijd een geheel nieuwe IT-infrastructuur uitrollen, vertelt Frank De Winter. De focus lag aanvankelijk op de uitbouw van de gebruikersomgeving en vervolgens op de onderliggende infrastructuur. Die IT-infrastructuur bevindt zich extern, niet alleen qua IT-systemen, maar ook qua mensen. Mijn IT-afdeling bestaat uit vijf personen plus mezelf, vertelt Frank De Winter. Cloud computing zorgt overigens niet alleen vaak voor een kleinere afdeling, maar ook voor een andere IT-afdeling. Veel minder technici dus, zoals programmeurs of systeembeheerders, en meer zakelijke profielen. In die nieuwe IT-afdeling bemannen drie mensen de service desk om gebruikers te helpen met eventuele problemen. Maar de andere drie, waaronder mezelf, zorgen ervoor dat IT optimaal

13 event report de noden van de rest van het bedrijf bedient. Bijvoorbeeld via analyse van bestaande bedrijfsdata, vertelt De Winter. De link met de business staat dus centraal. Ook de link met de buitenwereld staat voorop. Zo moet er veel meer samengewerkt worden met externe partijen. Eigenlijk bestaat mijn IT-afdeling vooral uit externe leveranciers. Daar moet je goed mee samenwerken en goede afspraken mee maken. Zo zit ik elke maand voor een speciale leveranciersmeeting met hen samen, om alle lopende zaken te bespreken. Je besteedt als IT-afdeling dan wel flink uit, maar je moet de regie strak in handen houden. Ook het afbakenen van de verantwoordelijkheden bij aanvang van je cloudproject is geen makkelijke opdracht. Maar wel cruciaal. Een ander belangrijk aandachtspunt is alles wat met security te maken heeft. Dan denk ik onder meer aan de scheiding tussen de publieke en private wereld. Privacy bijvoorbeeld wordt in dit kader een veel belangrijker argument. Cruciaal, met name voor financieel verantwoordelijken, is dat een bedrijf dankzij de cloud plots met een erg beheersbare kost te maken heeft. Een belangrijk kenmerk van zo n cloudoplossing is niet alleen dat u geen hardware en software hoeft te installeren of te updaten, maar ook dat u er niet in hoeft te investeren. Ons opzet was om een passieve TCO (Total Cost of Ownership) te hebben. Hiermee bedoel ik dat we geen investeringen gingen doen in infrastructuur, computers en software. De bedoeling was simpelweg om alles uit te besteden, aldus De Winter. Met, volgens hem, de nodige transparantie tot gevolg. Ik kan perfect op voorhand zeggen hoeveel mijn IT zal kosten. Vroeger was ik daar voor de budgettering een paar weken mee zoet, maar vandaag is dat maar enkele uren werk. Bovendien konden we een forse besparing realiseren. Cloudprojecten hebben nog een andere eigenschap: de aanpak werkt goed bij bedrijven waarbij de werknemers vaak buiten het kantoor, en dus thuis of op verplaatsing, werken. Door de zogenaamde presence functionaliteit ziet men wie on line is, en iedereen is ook vlot bereikbaar. Een gelijkaardige redenering bij Arista, dat eveneens Office 365, de cloudoplossing van Microsoft gebruikt. Veel van onze mensen zijn elders aan het werk. Het gaat dan bijvoorbeeld om artsen die bij andere bedrijven een jaarlijkse controle uitvoeren, licht De Winter toe. Zo heb je als IT-afdeling ook gewoon minder vat op de software die ze gebruiken. Veel medewerkers hebben ook de neiging om hun eigen device te gebruiken voor het werk. Dan denk ik aan de smartphone of de tablet die ze thuis van een familielid hebben gekregen. Wij zorgen er, dankzij de technologie van desktopvirtualisatie, dan voor dat op die toestellen geen data en bestanden van het werk achterblijven. Dat Arista met zijn cloudaanpak een voorbeeld is van de IT-afdeling van de toekomst, daar is De Winter zeker van. Voor een modale kmo met enkele honderden medewerkers is een IT-afdeling van 15 mensen niet meer rendabel. IT is de laatste jaren erg complex geworden. Niet elke specialisatie kan ingevuld worden door jouw eigen organisatie. Security is daar een goed voorbeeld van. Bovendien kan je die betreffende specialist ook niet de hele dag bezighouden, aldus De Winter. Tenzij u een grote bank, een overheidsinstantie of bijvoorbeeld een telecombedrijf bent natuurlijk. Maar voor de meeste anderen is IT, en security in het bijzonder, geen kernactiviteit, vindt hij. Scenario 2: cloud door nieuw businessmodel Niet elk bedrijf kan zich een big bang veroorloven zoals bij Arista. Een voorbeeld hiervan is Transics, een dienstenleverancier voor de transporten logistieke sector. Het bedrijf, een grotere kmo met ongeveer 250 werknemers, maakte de voorbije jaren de shift van een productiebedrijf van systemen voor de transportsector naar een dienstverlener. Transport- en logistieke bedrijven focussen zich meer en meer op hun kernactiviteiten. De evolutie naar transportbusinessapplicaties in een hostingmodel is daar een logisch gevolg van, oppert Koen Uyttenhove, VP Customer Services bij Transics, dat zijn klanten applicaties aanbiedt vanuit een hostingformule. Door de centralisatie SMart guide cloud april

14 14 Drie aandachtspunten voor uw stappen in de cloud 1. Hou rekening met mogelijke downtime Zet u de stap naar de cloud, hou er dan rekening mee dat uw netwerk- en internetverbinding uw belangrijkste point of failure is. Kies daarom voor een geschikte en betrouwbare provider. Bovendien moet u een afzonderlijke communicatie-infrastructuur voorzien, met twee verbindingen en twee providers. Bij het onderhandelen over SLA s mag je je niet blindstaren op percentages zoals 99,99 % beschikbaarheid. Het standaard percentage dat wij van onze leverancier ontvingen, betekende dat de lijn twaalf dagen per jaar mag plat gaan. Hou in de plaats daarvan dus rekening met een mogelijke uitval van enkele uren per maand, raadt Frank De Winter van Arista aan. 2. Besteed aandacht aan security In een IT-omgeving die zich baseert op clouddiensten is het moeilijk om echte topexperts te vinden voor security. Het is aangewezen om dit te outsourcen, maar baseer je altijd op zeer strenge en strikte SLA s. Ook wat security betreft, aldus De Winter. 3. Minder flexibiliteit dan verwacht Cloud computing is vandaag minder flexibel dan u zou denken. In sommige gevallen moet je meer dan een jaar wachten voor je de nieuwste versie van de software kan gebruiken, vertelt hij. Het is momenteel ook nog zeker niet zo dat alle toepassingen in een cloudmodus werken. Wat de leveranciers ook mogen beweren. Je controleert dit best altijd even extra, al is het maar om misverstanden te vermijden. APRIL 2013 van de aangeboden toepassingen kan het bedrijf, en zijn klanten, kosten besparen. Al vergt deze aanpak rond hosting wel extra aandacht als organisatie. Een van de zaken die we geleerd hebben, is dat je niet zomaar je legacy applicaties kan overhevelen naar de cloud. Vandaag beschikken wij over oplossingen die specifiek voor cloud computing ontworpen zijn, aldus Uyttenhove. Het model bij Transics is echt dat van de hybride cloud : sommige toepassingen wel naar de (public) cloud, andere (nog) niet. Onze belangrijkste applicaties zitten nog niet puur in de cloud, geeft Uyttenhove toe. Zo zitten de zogenaamde front-end servers bij Transics in de public cloud, gebaseerd op diensten rond Microsoft Azure en Sungard, onder meer voor testomgevingen en nevenproducten. Maar de vooraanstaande back-end oplossingen zitten in een dedicated modus, wat dus een zogenaamde private cloud is, vertelt hij. We volgen de ontwikkelingen in de markt op vlak van cloudoplossingen wel verder op. Maar toch gaan we ervan uit dat onze cloudomgeving nog lang een combinatie van public en private zal zijn, besluit hij. Scenario 3: Op kousenvoeten overschakelen Bij sommige bedrijven geen big bang of verandering in het businessmodel, maar eerder een geruisloze overstap. Een mooi voorbeeld hiervan is het boekhoudkantoor BDO, dat sinds een aantal jaar een aantal toepassingen naar de cloud heeft verschoven. Ook al ligt de focus toch nog voor een flink stuk op interne toepassingen. Maar de overstap naar de cloud verloopt ook hier erg doordacht. Een belangrijke drijfveer voor online boekhouding is samenwerking. Onze klanten konden kiezen of ze hun boekhouding enkel konden raadplegen, of dat ze ook mee de verwerking zouden doen, vertelt Chantal Smits, Partner Accountancy, BDO Belgium. Belangrijk is dat BDO enkele maanden geleden de overstap gemaakt heeft van een pure online boekhoudomgeving naar een dedicated omgeving in de cloud. Hierbij duiken ook andere toepassingen op, zoals rapportering, een elektronisch dossier en sinds kort ook het elektronisch uitwisselen van uittreksels. Geleidelijk aan is alles voor de klant dus meer en meer gedigitaliseerd en in de cloud geplaatst, benadrukt Smits. Wij overwegen ook om onze omgeving met Microsoft Exchange binnenkort ook eventueel als cloudformule aan te wenden. Geleidelijk aan komen dus meer en meer toepassingen in de cloud terecht. Toch heeft het boekhoudkantoor, dat een beroep deed op Aspex als cloudprovider, een belangrijke eis. Voor ons is het echt wel cruciaal om onze data in België te houden. Dat is iets wat wij ook echt controleren, bijvoorbeeld in functie van de noodzakelijke back-ups van onze data. Scenario 4: Migratie om groei te ondersteunen Bij sommige organisaties is de stap naar de cloud heel erg pragmatisch en zelfs onvermijdelijk. Dat is bijvoorbeeld het geval bij IN-Z, een vzw die diensten als thuiszorg en poetshulp organiseert. Onze exponentiële groei qua gebruikers zorgde ervoor dat we moesten ingrijpen, vertelt Th i e r r y Severi, verantwoordelijke Zuid- Limburg bij IN-Z. Onze capaciteit kon het simpelweg niet meer aan. De vzw ging aankloppen bij een ervaren dienstverlener, die de nodige schaalbaarheid en betrouwbaarheid moest kunnen bieden. Geleidelijk aan werd het pad geëffend voor een migratie naar een cloudomgeving: de toepassing voor de planning, het WAN (Wide Area Network) zelf en een noodzakelijke spiegelomgeving. Onze werknemers werken nu op basis van een DaaS- of Desktop as a Service-omgeving, waarbij we gebruik maken van technologie rond desktopvirtualisatie, vertelt Severi. IN-Z staat in deze omgeving in voor de eerstelijnshulp, maar geavanceerde problemen worden doorgespeeld naar de dienstenleverancier. Stabiliteit, flexibiliteit en betere prestaties stonden hierbij voorop, naast het feit dat onze organisatie zich voortaan kan focussen op z n kerntaken, benadrukt hij. Maar bovenal heeft onze nieuwe omgeving gezorgd voor minder frustratie bij de eindgebruikers.

15 EVENT REPORT Sponsors van het Business Meets IT-seminar Cloud Exact Software, is een internationaal leverancier van zakelijke-, boekhoud- en ERP-software die zowel éénmanszaken, starters, KMO s als internationale bedrijven ondersteunt in het efficiënt organiseren van haar belangrijkste bedrijfsprocessen. Exact Software Belgium Koningin Astridlaan Wemmel HP, het grootste technologiebedrijf ter wereld, creëert technologieoplossingen die nieuwe mogelijkheden bieden voor consumenten en bedrijven met een portfolio bestaande uit printers, personal computers, software, services en IT-infrastructuur. Hewlett-Packard Company Hermeslaan 1a 1831 Diegem Microsoft Office 365 combineert Microsoft Office met de online services Exchange, SharePoint en Lync. Deze all-in-one cloud service zorgt ervoor dat u overal en altijd toegang heeft tot uw , documenten, contactpersonen en agenda s, vanop vrijwel elk apparaat en op een beveiligde manier. Microsoft Da Vincilaan Zaventem SunGard Availabilty Services levert business continuity en cloud computing diensten op basis van een wereldwijd netwerk van data centers en workplace recovery centers. Het Belgische uitwijkcentrum bevindt zich in Diegem. SunGard De Kleetlaan 12B 1831 Diegem #Vacature en Références zoeken constant naar de beste weg om kandidaten en bedrijven met elkaar in contact te brengen met het oog op rekrutering en persoonlijke ontwikkeling. Via vier pijlers (Print, Online, Events en Databanken) spelen #Vacature en Références steeds opnieuw in op de behoeften van zowel de kandidaat en het bedrijf en biedt het hen een multimediaal platform dat past bij hun succesvolle ontwikkeling. Vacature Havenlaan 86C 1000 Brussel APRIL

16 De nieuwe rol van De Cio Nieuwe technologie, trends en verwachtingen doen de rol van de cio of it-manager grondig veranderen. al is het maar dat heel wat it-budgetten verschuiven naar andere afdelingen. it wordt een evidentie binnen zowat alle businessfuncties. Dries Van nieuwenhuyse & william Visterin 16 Smart guide cloud april 2013 het was onderzoeksbureau Gartner dat onlangs voorspelde dat de CMO of marketingdirecteur in 2017 meer aan IT zal besteden dan de CIO (Chief Information Officer) zelf. Het concurrerende bureau IDC kwam met een vergelijkbaar onderzoek op de proppen. Volgens hen zullen line of business executives binnen een jaar of drie al zowat 40 procent van de IT-budgetten onder hun hoede hebben. conciërge De rol en de macht van een IT-verantwoordelijke binnen een organisatie staat dus enigszins onder druk. Al hangt alles af van de uiteindelijke rol die een CIO zal (en wil) invullen. Gartner situeert de rol van de CIO-rol in dit kader volgens twee spanningsvelden: tactisch versus strategisch en risico-avers versus risiconemend. Binnen dit model bekomen we vier kwadranten met telkens één profiel van CIO: maaltanden of grinders (risico-avers en tactisch), team players (risico-avers en strategisch), butlers (ondernemend en tactisch) en entrepreneurs (ondernemend en strategisch). Al hangt de invulling ook af van de omstandigheden. Heel wat CIO s proberen nog altijd de lichten brandend te houden en hebben weinig ademruimte om ondernemend te zijn, laat staan strategisch. Intussen verplicht de nieuwe technologische evolutie (met onder meer de cloud, big data, ) de CIO om diverse rollen op te nemen. Dat is niet eenvoudig als u weet dat de budgetten waarmee dit dient te gebeuren nog amper groeien en steeds meer uit andere departementen komen, zoals marketing of financiën. De kans bestaat dus dat de CIO achterblijft als conciërge, terwijl de business ondertussen de toekomst aan het uittekenen is en van het ene feestje naar het andere trekt. Al lijkt er geen keuze.

17 CIO CFO De CIO lijkt in het oog van de storm te staan, en toch is er enige gelijkenis met andere managementprofielen. Zo merken we een gelijklopende evolutie bij de CFO. Advieskantoor Ernst&Young publiceerde onlangs bijvoorbeeld een analoog verhaal met twee spanningsvelden. Het verklaren van de cijfers (reactief) versus het aanwenden van deze cijfers (proactief) enerzijds en controlling versus het nemen van beslissingen en het communiceren ervan anderzijds. Zo bekomen we ook hier vier kwadranten: score keeper (verklaren en controlling), commentator (verklaren en beslissen), conservator (controlling en cijfers gebruiken om te beslissen en te veranderen) en business partner (proactief beslissingen onderbouwen en verandering bewerkstelligen). Het lijkt evident, maar elke CFO droomt er wellicht van om te evolueren van bean counter naar bean grower. En tegelijk willen ook andere profielen als de COO en de CHRO allemaal meer waarde gaan creëren, veeleer dan dat ze de reputatie zouden hebben om alleen maar geld te kosten. Cross-departementeel Als antwoord op veranderende externe en interne omstandigheden zal de CIO zich dus moeten aanpassen. Technologische veranderingen zoals cyber warfare, Bring Your Own Device en nieuwe besturingssystemen worden meestal vrij makkelijk herkend. Andere veranderingen zijn de toegenomen nood aan proactiviteit, waarbij de CIO mogelijk een rol van betekenis kan spelen bij het beleid, de opkomst van analytics, outsourcing op basis van processen en intelligentie. Ook de evolutie rond cloud computing speelt in dit alles een belangrijke rol. Bovenal evolueren organisaties meer en meer naar cross-departementele samenwerkingsverbanden. IT-departementen lossen daardoor mogelijk geleidelijk aan op in de diverse businessdepartementen, zodat IT een evidentie wordt binnen zowat alle businessfuncties. Deze organisatorische, technologische en analytische trends dwingen de CIO dus tot aanpassing. Nieuwe rollen van de CIO kunnen dan ook die van entrepreneur, global talent scout, connector, futurist of master of business metrics zijn, die hem in staat moeten stellen om om te gaan met alle technologische evoluties. De huidige macroeconomische situatie zal de nood aan veranderingen zelfs nog veel scherper stellen. DRIES VAN NIEUWENHUYSE is onderzoeker aan het BICC van Thomas More en werkt vooral rond performance management maturiteitsmodellen. Hij is zelfstandig consulent en auteur van drie boeken over performance management (www.hetperformancemanagementboek.be). Technology as Utility The Butler The Grinder Market Leader / Risk Taker / High Growth Market Follower / Risk Averse / Mature Het profiel van de CIO volgens Gartner. Welke weg voor de CIO of IT-manager? The Entrepreneur The Team Player Technology as Strategic Er zijn verschillende opties voor de toekomst van de CIO. 1. CIO wordt CTO De CIO kan zich terugplooien en de rol van CTO opnemen. De niet-technologische veranderingen zullen wellicht zeer vlug overgenomen worden door de CFO, die ze met volle goesting zal aanwenden om zijn nieuwe proactieve rol in te vullen. Technologiegedreven CIO s zullen wellicht in dit scenario geduwd worden. 2. CIO wordt CDO Een ander alternatief zou kunnen zijn dat alle beleidsondersteunende processen van zowel CIO als CFO gebundeld worden onder de CDO (Chief Data Officer) of CPO (Chief Performance Officer). Zowel de CIO als de CFO zou daarbij terugplooien op zijn initiële expertisedomein en de lijmfunctie, die alle eindjes aan elkaar knoopt, kan door deze nieuwe functie ingevuld worden. 3. CIO wordt CSB Een andere weg, specifiek in functie van de evolutie van cloud computing, is dat een CIO evolueert naar een soort van interne cloud services broker, die de diverse cloudtoepassingen, zowel private als public, aan mekaar knoopt en organiseert. APRIL

18 mythes Vier reality checks Voor de cloud te weinig ruimte op die server, problemen met de beveiliging, niet genoeg processorkracht? gooi het in de cloud. maar is die cloud echt zo miraculeus? er bestaan best veel misvattingen over de technologie. Wij overlopen de vier meest relevante reality checks. William Visterin & els Bellens 1. het is altijd goedkoper De cloud biedt de schaal en de beheermogelijkheden om processen en software veel efficiënter en goedkoper te draaien dan de modale kmo. Dat klopt, maar als u voor enkele processen een vaste load hebt, kunt u die interne systemen misschien beter standaardiseren en automatiseren. Hoe gevoelig bent u voor pieken? Wanneer u elke dag met de auto van punt A naar punt B rijdt, is het goedkoper om een auto te kopen dan om telkens een taxi te nemen. Maar bent u het soort bedrijf dat soms honderd man moet vervoeren, maar soms ook twee, of helemaal geen, dan is het logischer om de ene keer een bus te huren en de andere keer een taxi. Scenario één is een interne server, scenario twee geeft u de flexibiliteit van een cloudservice. U zult zelf moeten bepalen welke piste het best bij u past. Al kunt u de twee uiteraard ook combineren. 2. het is altijd veiliger en beter beheerd U gaat er al snel van uit dat de cloud in een professioneel serverpark staat, gekoeld en beheerd door systeembeheerders die weten waar ze mee bezig zijn. Voor de grote, gerespecteerde diensten is dat ook effectief het geval. Maar zelfs de groten maken foutjes. Zo bleken er in een dienst als Dropbox lekken te zitten die u toelieten om op eender welke account in te loggen, met eender welk paswoord. U ziet uw bedrijfsgeheimen niet graag op straat of in handen van hackers belanden, dus kan het geen kwaad om de veiligheidsvoorzieningen van uw cloudprovider even te dubbelchecken. 3. u weet altijd hoeveel het u gaat kosten Dit is zeker waar voor diensten als Office 365 of Salesforce, waarbij u maandelijks een op voorhand afgesproken bedrag betaalt per gebruiker. Bij infrastructuur ligt dat soms iets moeilijker. Gebruikt u bijvoorbeeld iets als Microsoft Azure, dat voor specifieke modules aparte kosten aanrekent, dan kan het wat complexer worden. Cloud is on demand: u betaalt alleen voor wat u verbruikt. Alleen is dat in de praktijk niet altijd het geval. Soms koopt u een SaaS-product op maandelijkse basis, maar betaalt u een jaarvoorschot. Kijk altijd even na of de dienst u effectief alleen aanrekent wat u gebruikt. 4. het staat altijd aan Het zwakke punt in uw cloudservice is uw internetaansluiting. Alles staat aan zolang u met het internet en met uw clouddienst verbonden bent. En zoals we regelmatig merken, zoals onlangs met de perikelen bij Telenet, staat dat internet niet altijd aan. Daarnaast heeft zelfs een grote clouddienst al eens een black-out. De voorbije maanden verdwenen Office 365, Google, Twitter en Facebook allemaal even van de radar. Al kunt u zich natuurlijk de vraag stellen of de boel de hele tijd zou blijven draaien als u het zelf zou doen. 18 smart guide cloud april _018_SG135_Cloud_mythes.indd 18 02/04/13 11:41

19 Infrastructure, Platform, Software, Monitoring, Mobility as a Service Ontdek de voordelen van onze hybride cloud Surf naar Brussel +32 (0) Luik +32 (0) linkedin.com/company/nrb

20 8.34u EMMA, KIM, MARK & MARIA openen allemaal het PowerPoint-bestand + EMMA past eerste slide aan op de trein + KIM bewerkt grafek met de nieuwe kleuren van de klant + MARK roept iedereen samen op de chat om alle aanpassingen af te ronden + MARIA oefent met het team via videoconferentie + EMMA deelt fnaal document in de cloud voor de call van 9 uur 8.42u 100% gesynchroniseerd JE VOLLEDIGE WERKPLEK IN DE CLOUD Scan de tag en ontdek wat Office 365 nog meer kan. Download de gratis scannerapp op Videoconferenties in HD / op bedrijfsniveau / Eenvoudiger IT-beheer / Chatten met je collega s / Overal toegang tot je documenten / Je volledige Office Ontdek hoe je anders kan werken met Office 365 op Office365.be Je hebt WiFi, een internetverbinding of een mobiel dataplan nodig om de tag te scannen (er kunnen kosten aangerekend worden). Een HD-ondersteunend toestel is vereist.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Webinar Unizo Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be January 20 th, 2012 Agenda Agenda: Wat is nu precies Cloud Computing? Voordelen & Nadelen Hoe ga ik naar de Cloud? Belgacom Cloud

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be February 13 th, 2012 Cloud computing is niet nieuw. Het is een evolutie, geen revolutie! Personal Computer, Tekstverwerker, Rekenblad, MS DOS,..

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Vervang uw verouderde hardware

Vervang uw verouderde hardware Whitepaper Vervang uw verouderde hardware Dedicated of Cloud? Alles over virtualisatie. Wat is het, hoe werkt het en wat zijn de voordelen? INHOUD» Wat is virtualisatie?» Wat is een Virtual Server?» Besparen

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Mobile Connect. Welcome Pack. Inclusief gratis proefversie. Mobile Broadband

Mobile Connect. Welcome Pack. Inclusief gratis proefversie. Mobile Broadband Mobile Connect Welcome Pack Mobile Broadband Inclusief gratis proefversie Welkom bij HP Mobile Connect. Uw SIM-kaart voor HP Mobile Connect is al vooraf geïnstalleerd in uw apparaat HP Mobile Connect is

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services CLOUD MANAGEMENT Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

7x Managers in de cloud

7x Managers in de cloud cloud innovation by Macaw 7x Managers in de cloud Uitkomsten van het Nationale Cloudonderzoek Bij alles wat de businessmanager voorgelegd krijgt, wil hij weten wat het hem en zijn bedrijf oplevert. Voor

Nadere informatie

Informatieavond 15 06 2011 Gent

Informatieavond 15 06 2011 Gent Informatieavond 15 06 2011 Sessie overzicht De weg naar Cloud Computing Wat is Cloud Computing? Welke toepassingen bestaan er? Is het geschikt voor de Bouwsector/KMO? Live demo Google Apps Q&A De weg naar

Nadere informatie

Een alledaags gegeven

Een alledaags gegeven Venice in een SAAS omgeving 8 September, 2010 Een alledaags gegeven Elektriciteit, water, gas, telefonie zijn enkele van de basisbenodigdheden waar we als consumenten en bdij bedrijven continu gebruik

Nadere informatie

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau

Gedegen Cloud management volgens Mirabeau Managed Services Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar in hoog tempo op. Regelmatig worden er

Nadere informatie

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT

De RealDolmen-cloud. Ademruimte voor uw ICT De RealDolmen-cloud Ademruimte voor uw ICT De cloud komt niet uit de lucht gevallen. Voor heel wat organisaties is de cloud een logische stap die voortvloeit uit de gewijzigde verwachtingen van hun gebruikers.

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Altijd en overal in de cloud Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Zorgeloos in de cloud De wereld verandert voortdurend en ook ons werkmodel bevindt zich in een fase

Nadere informatie

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek Een complete werkplek inclusief hard- en software zonder zorgen? Laat WerkPlek voor u werken Thuis, op kantoor

Nadere informatie

StartReady Partnership. Detailed Portfolio overview

StartReady Partnership. Detailed Portfolio overview StartReady Partnership Detailed Portfolio overview Microsoft Based Communications Organisatie in 2007 opgericht door twee voormalige Microsoft medewerkers Specialist in Unified Communications: Microsoft

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Fors besparen op uw hostingkosten

Fors besparen op uw hostingkosten Whitepaper Fors besparen op uw hostingkosten Hoe kunt u een kostenvoordeel behalen zonder dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van uw dienstverlening? INHOUD» De hostingmarkt» Cloud technologie» Uitbesteden

Nadere informatie

zorgeloos werken in de cloud

zorgeloos werken in de cloud metacom cloud functionele mogelijkheden zorgeloos werken in de cloud vanmeijel.nl bouwen kan simpeler Metacom is één van de meest bedrijfskritische applicaties binnen uw organisatie. De beschikbaarheid,

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Lagere kosten en kortere doorlooptijden zonder datacentrum 11 september 2012 Rolf Zaal ING zet in rap tempo haar datacentra buiten de

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen

De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen Kaseya Onderzoek De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen 2011 www.kaseya.nl Over dit rapport In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek dat door Kaseya is geïnitieerd en uitgevoerd

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ruim 25 jaar ervaring Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties Voorheen freelancer als (business) consultant, projectleider en programmamanager

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider

Incidenten in de Cloud. De visie van een Cloud-Provider Incidenten in de Cloud De visie van een Cloud-Provider Overzicht Cloud Controls Controls in de praktijk Over CloudVPS Cloudhosting avant la lettre Continu in ontwikkeling CloudVPS en de Cloud Wat is Cloud?

Nadere informatie

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen Cloud, cloud, cloud Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen 1 Wat kunt u verwachten? Definitie van Cloud computing Welke modellen van Cloud Computing zijn er? Welke varianten zijn er dan? Waarom naar een Cloud

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda:

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda: Broodje IT: Cloud Computing Agenda: Welkomstwoord door Jan Mudde Breedband Drechtsteden door Wico Lunch Cloud Computing door William Geluk Cloud Computing Agenda Opening (Jan Mudde) Breedband Drechtsteden

Nadere informatie

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud Erik Scholten Solution Architect Agenda Introductie Waarom cloud-oplossingen en wat zijn de uitdagingen? Wat is ImtechCloud? Toepassingen van Hybride Cloud

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services CLOUD MIGRATIE Managed Services We regelen een snelle en zorgeloze overstap naar een flexibele, veilige en stabiele cloud-omgeving. Een succesvol digitaal platform

Nadere informatie

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen VOOR DE SCHERMEN Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen Voor de schermen Wat wij áchter de schermen voor u kunnen betekenen, begint vóór de schermen. Hoe kunnen wij uw organisatie helpen om efficiënter,

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Whitepaper internetconnectiviteit. IT continuity en internetconnectiviteit

Whitepaper internetconnectiviteit. IT continuity en internetconnectiviteit Whitepaper internetconnectiviteit IT continuity en internetconnectiviteit IT continuity en internetconnectiviteit Wat als uw internetverbinding uitvalt? In deze whitepaper leggen we uit hoe het in uw bedrijf

Nadere informatie

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact Veldwerk Doel van de Exact MKB Cloud Barometer Hoeveel waarde haalt het MKB uit de cloud? Hoe kunnen

Nadere informatie

Security, Legal and Compliance

Security, Legal and Compliance SharePoint Online Security, Legal and Compliance Voorstellen Harald van Leeuwen IT Consultant EIC Verantwoordelijk voor SharePoint portfolio www.linkedin.com/in/haraldvanleeuwen Harald.van.leeuwen@eic.nl

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud. powered by Cisco. Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco

Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud. powered by Cisco. Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud powered by Cisco Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco Alex Struik Partner Accountmanager Parentix Cloud introductie Cisco Parentix Cloud

Nadere informatie

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service:

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: Betrouwbaardere ICT, minder zorgen! Maak kennis met Multrix Wilt u op maat gesneden ICT-diensten die volledig aan de wensen en behoeften van uw organisatie

Nadere informatie

CHEOPS REPORT. DEEL 3 In 8 stappen naar uw business case voor de cloud Til uw onderneming naar een hoger niveau.

CHEOPS REPORT. DEEL 3 In 8 stappen naar uw business case voor de cloud Til uw onderneming naar een hoger niveau. CHEOPS REPORT DEEL 3 In 8 stappen naar uw business case voor de cloud Til uw onderneming naar een hoger niveau. In 8 stappen naar uw business case voor de cloud De sterke opmars van cloud computing toont

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld.

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. Cloud & Licenties Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. TIP: controleer of uw geluid aanstaat en uw browserinstellingen toestaan dat u beeld

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper Orbis Software Exact Integration Tools Whitepaper Exact Integration Tools Whitepaper Orbis Software is met het product TaskCentre marktleider op het gebied van Business Proces Management (BPM) software

Nadere informatie

Fundaments, de IaaS experts

Fundaments, de IaaS experts 1 Fundaments, de IaaS experts Verwacht de absolute essentie INHOUD Introductie IaaS, het specialisme van Fundaments Voordelen van IaaS Is IaaS geschikt voor elk type onderneming? Businesscase Expro-IT

Nadere informatie

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint Impact Cloud Computing staat volop in de belangstelling Low High Augmented

Nadere informatie

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen Geef uw onderneming vleugels Met de soepele werkprocessen van Dutchict Cloud Online functionaliteiten Managed Cloud Online functio U wilt uw documenten overal kunnen beheren en delen. Maar applicaties

Nadere informatie

Orbis Software. Prijslijst. Producten. Deze prijslijst geeft u meer informatie over de verschillende producten van Orbis Software Benelux BV.

Orbis Software. Prijslijst. Producten. Deze prijslijst geeft u meer informatie over de verschillende producten van Orbis Software Benelux BV. Orbis Software Prijslijst en Deze prijslijst geeft u meer informatie over de verschillende producten van Orbis Software Benelux BV. TaskCentre Orbis Usage Model Het Usage prijsmodel van Orbis TaskCentre

Nadere informatie

To cloud or not to cloud

To cloud or not to cloud Stad & OCMW Sint-Niklaas To cloud or not to cloud gebruik bij lokale besturen Ivan Stuer 25 juni 2015 Wat is cloud eigenlijk? Wat is cloud eigenlijk? Voordelen echte realisatie van 'on-demand' computing

Nadere informatie

Moderne vormen van samenwerken Maarten Groeneveld

Moderne vormen van samenwerken Maarten Groeneveld Moderne vormen van samenwerken Maarten Groeneveld Samenwerken Het moderne kantoor met Office 365 Maarten Groeneveld ICT Adviseur - ICT Architectuur - Sourcing - Business & IT Alignment 1. Introductie Visie

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Customer case. IT ondersteunt missie Ritmo

Customer case. IT ondersteunt missie Ritmo Customer case IT ondersteunt missie Ritmo De missie van Ritmo Interim is het juiste talent, op de juiste plaats, op het juiste moment. Dat impliceert vanuit zakelijk standpunt een groot engagement tegenover

Nadere informatie

ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops

ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops ROC ID College vergroot kracht van virtuele desktops IT met impact Referentie Met deze oplossing kunnen we een beter serviceniveau aan ons hun productiviteit te verbeteren Voor beter onderwijs en meer

Nadere informatie

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud!

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! NU GRATIS OFFICE 365 VOOR STICHTINGEN & NGO S met ANBI of SBBI status UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! Zij gingen u voor UNO Flex geeft mij letterlijk

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

EXIN Cloud Computing Foundation

EXIN Cloud Computing Foundation Voorbeeldexamen EXIN Cloud Computing Foundation Editie maart 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Uw IT, onze business

Uw IT, onze business Techniek gaat prima samen. Uw IT, onze business Hoogendoorn IT Services biedt vele mogelijkheden om de kantoorautomatisering van bedrijven te beheren, optimaal te laten functioneren of het bedrijf zelfs

Nadere informatie

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA MKB in de Cloud Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA Even inventariseren Wie van u zit er in de cloud? Met hoeveel applicaties denkt u? 0 5 6 10 11 15 16 20 20 en meer Even inventariseren Waar maakt

Nadere informatie

Orbis. Partnerportal. Orbis Software

Orbis. Partnerportal. Orbis Software Orbis Software Orbis Partnerportal Deze handleiding geeft u meer informatie over de gebruikersinstellingen in de Orbis Partnerportal van Orbis Software Benelux BV. Orbis Partnerportal Handleiding Alle

Nadere informatie

Hostbasket. Het hosting en cloud computing aanbod van Telenet

Hostbasket. Het hosting en cloud computing aanbod van Telenet Hostbasket Het hosting en cloud computing aanbod van Telenet 1 Uw IT in betrouwbare handen Uw IT infrastructuur en software uitbesteden zonder zorgen en investering zodat u zich volledig kunt concentreren

Nadere informatie

Fundaments, de IaaS experts

Fundaments, de IaaS experts 1 Fundaments, de IaaS experts Verwacht de absolute essentie INHOUD Introductie IaaS, het specialisme van Fundaments Voordelen van IaaS Is IaaS geschikt voor elk type onderneming? Businesscase Expro-IT

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie