Hygiëne, vervuiling en onderhoud

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hygiëne, vervuiling en onderhoud"

Transcriptie

1 OPTIVENT achtergrondbijlage 09 Hygiëne, vervuiling en onderhoud Samuel Caillou 1 Joris Van Herreweghe 2 Paul Van den Bossche 1 1 Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie (CLIE) Onderzoeksgroep ventilatie 2 Afdeling Duurzame Ontwikkeling en Renovatie Labo Microbiologie & Gezondheid Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf WTCB Versie 23/07/2013 Inhoudstabel 1 OVERZICHT BRONNEN EN ALGEMENE AANBEVELINGEN Polluenten in de buitenlucht Plaatselijke vervuiling van buitenlucht Bronnen in het systeem zelf Vervuiling van het systeem als secundaire bron Vervuiling tijdens de werf Vervuiling tijdens het gebruik PLAATS VAN TOEVOER AFVOER ONTWERP EN ONDERHOUD PER COMPONENT Natuurlijke toevoeropeningen Luchttoevoeropeningen en filters voor mechanische toevoer Luchttoevoeropeningen Basis: filters om het systeem te beschermen Filterklasse en efficiëntie... 9 Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

2 By pass lekken van filters Drukverliezen van filters Onderhoud van filters Optie: filters om de buitenluchtkwaliteit te verbeteren Warmtewisselaar Ventilatoren Kanalen voor mechanische toe en/of afvoer Ventielen Natuurlijke afvoeropeningen en afvoerkanalen SAMENVATTING ONDERHOUD...16 Deze bijlage vormt een aanvulling op de praktijkrichtlijn ventilatiesystemen in woningen die werd opgesteld door het WTCB in het kader van het IWT project Optivent (VIS CO 95076). Deze documenten werden met de grootste zorg opgesteld. Het WTCB kan echter niet aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schade die door gebruik van deze informatie zou zijn veroorzaakt. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

3 1 Overzicht bronnen en algemene aanbevelingen Gezien de verschillende bronnen van polluenten binnen in de woning, is het principe van ventilatie om de vervuilde binnenlucht te vervangen door verse buitenlucht (zie achtergrondbijlage 2 Basisprincipes van ventilatie ). De buitenlucht en het ventilatiesysteem zelf kunnen in sommige omstandigheden echter ook bronnen van polluenten worden. 1.1 Polluenten in de buitenlucht Zoals beschreven in de bijlage basisprincipes kan de buitenlucht soms ook polluenten bevatten met mogelijke invloed op de binnenluchtkwaliteit: chemische stoffen, gassen zoals NO x, SO 2, enz., en stofdeeltjes zoals koolstofdeeltjes, pollen, schimmelsporen, enz. Een verbetering van de buitenluchtkwaliteit is slechts mogelijk met ventilatiesystemen met mechanische toevoer (systeem B en D) die over voldoende drijvende kracht beschikken om filtratietechnieken toe te kunnen passen. In geval van specifieke chemische pollutie van de buitenlucht, kunnen specifieke luchtzuiveringstechnieken voor gasvormige chemische polluenten, bv. met actieve kool filters, toegepast worden (niet verder behandeld in dit document). Voor een verbetering van de buitenluchtkwaliteit op vlak van stofdeeltjes kan een bijkomende mechanische filtratie toegepast worden, zie verder Plaatselijke vervuiling van buitenlucht De buitenlucht kan ook plaatselijk vervuild worden juist voor zijn binnenkomst in het ventilatiesysteem via natuurlijke toevoeropeningen voor systemen A en C of via luchttoevoeropeningen van mechanische systemen B en D. Denk bv. aan recirculatie van vervuilde lucht afkomstig van verbrandingstoestellen, geuren en/of polluenten van planten en dieren, van afval, van het verkeer of een parking, enz. De keuze van de plaats van toevoeropeningen (natuurlijk en mechanisch) bij het ontwerp van het systeem moet dan ook rekening houden met dergelijke plaatselijke bronnen. 1.3 Bronnen in het systeem zelf Sommige onderdelen van het ventilatiesysteem zelf kunnen ook chemische polluenten emitteren of stofdeeltjes vrijgeven. Zowel systemen met natuurlijke (systeem A en C) of mechanische (systeem B en D) toevoer zijn hierbij betrokken. Door de actuele afwezigheid aan genormaliseerde productgegevens over emissies van polluenten en het vrijgeven van stoffen, zal men voorzichtig blijven bij de keuze van ventilatiecomponenten en systemen. Enkele algemene aanbevelingen (niet verder behandeld in dit document): Gebruik slechts componenten en materialen voorzien voor ventilatietoepassingen. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

4 Vermijd het gebruik van lijmen, (siliconen)kits, stopverf, verf, enz. en vermijd componententypes die op de werf moeten gemaakt worden. Over het algemeen hebben metalen en minerale materialen lagere chemische emissies dan kunststofmaterialen. Voor geluidsdempers van zowel natuurlijke toevoeropeningen als mechanische onderdelen (geluidsdemper voor hoofdkanalen, geluidsdempers voor eindkanalen, ventielen, enz.): o kies onderdelen samengesteld uit minerale wollen die beschermd worden met een folie tegen het vrijgeven van vezels in de lucht; o kies onderdelen in schuim die geschikt en voorzien zijn voor ventilatietoepassingen. 1.4 Vervuiling van het systeem als secundaire bron Uiteindelijk is er ook het probleem van vervuiling van het ventilatiesysteem, eerst tijdens de werf (de installatie zelf en andere werken) maar ook tijdens de hele gebruiksfase van het ventilatiesysteem. Dit betreft zowel systemen met natuurlijke toevoer (systeem A en C) als met mechanische toevoer (systeem B en D), maar dit ook in sommige mate de natuurlijke en mechanische afvoeren van deze systemen Vervuiling tijdens de werf Voor problemen van vervuiling tijdens de werf, kunnen de oplossingen in principe gemakkelijk gecontroleerd worden. Alle onderdelen van het ventilatiesysteem moeten beschermd worden tegen vervuiling tijdens elke stap van de installatie: eventuele opslag in het installatiebedrijf zelf, vervoer naar de werf, opslag op de werf, installatiewerken, en dan bescherming van elke geplaatste component tot het eind van alle andere werken. In vele gevallen zullen de kanalen en de natuurlijke toevoeropeningen relatief vroeg in het bouwproces geplaatst worden. Een bescherming tijdens de andere werken is dus essentieel, zie voorbeeld van oplossingen hieronder. Sensibilisatie van de andere betrokken beroepen is soms noodzakelijk: bv. alle vaklui die breken, slijpen en met stofachtige materialen actief zijn: installateurs verwarming, sanitair, elektriciteit, dekvloerleggers, tegelzetters, de stukadoors/bezetters, en de schilders. Figuur 1: Voorbeelden van kanalen met ontoelaatbare vervuiling tijdens de werf. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

5 Figuur 2: Voorbeelden van goede oplossingen voor het beschermen van kanalen tijdens de opslag. Andere onderdelen zoals ventielen, ventilatiegroepen, filters, natuurlijke afvoeropeningen, enz. worden relatief laat in het bouwproces geplaatst. Bescherming tijdens de opslag is dus van belang. Idealiter zal de indienststelling van het systeem gebeuren wanneer alle andere werken voltooid zijn, in het bijzonder vervuilende werken. Indien dit niet mogelijk is zal het systeem opnieuw beschermd worden na de indienststelling en tot het gebruik van het gebouw. Vermijd het ventilatiesysteem te gebruiken voor het drogen van het gebouw tijdens de werfwerkzaamheden. Op het einde van deze werkzaamheden en voor het gebruik van het gebouw zullen de natuurlijke toevoeropeningen en de kanalen gereinigd worden indien nodig. Eventuele filters kunnen vervangen worden door nieuwe filters Vervuiling tijdens het gebruik Zowel de buitenlucht als de binnenlucht worden een bron van vervuiling van het systeem tijdens het gebruik, meestal door stofdeeltjes van binnen en buiten. Deze afgezette stofdeeltjes kunnen eventueel terug worden opgenomen in de lucht, bijvoorbeeld tijdens verandering van het ventilatieregime. Deze vervuiling in het systeem kan in bepaalde omstandigheden ook een voedingsbron worden voor schimmel en bacterieontwikkeling (zie achtergrondbijlage 02 Basisprincipes van ventilatie ). De vervuiling van het systeem kan ook een invloed hebben op de werking en de prestaties van het systeem zelf: hogere drukverliezen van de filters en van de kanalen (zowel voor mechanische als voor natuurlijke ventilatie), lagere rendementen van ventilatoren, enz., met mogelijk lagere ventilatiedebieten en mogelijke problemen van binnenluchtkwaliteit als gevolg (zie achtergrondbijlage 02 Basisprincipes van ventilatie ). De ontwerps en onderhoudsaanbevelingen op vlak van vervuiling van het systeem worden component per component behandeld in deze bijlage. Een algemeen overzicht van de problematiek is als volgt. Op vlak van hygiëne is het probleem belangrijker voor toevoer dan voor afvoer. Maar er kan ook een tijdelijke terugstroming van afvoerlucht voorkomen in sommige omstandigheden zoals in natuurlijke afvoerkanalen of in mechanische afvoersystemen bij een zeer laag regime. Bij systemen met mechanische toevoer (systeem B en D) is er de mogelijkheid om filtratie toe te passen met bescherming van minstens een deel van het Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

6 toevoersysteem tegen vervuiling. Deze filters vereisen echter een regelmatig onderhoud. Bij systemen met natuurlijke toevoer (systeem A en C) is er geen mogelijkheid om de buitenlucht te filtreren. Het aantal toevoeronderdelen die vervuild kunnen worden, zijn echter ook beperkter in vergelijking met mechanische systemen. Bij toevoer, heeft buitenlucht vaak een hoge relatieve vochtigheid (phi, in %, zie achtergrondbijlage 02 Basisprincipes van ventilatie ), die in combinatie met voldoende voedingsstoffen gunstig kan zijn voor schimmelontwikkeling. Deze omstandigheden kunnen soms aangetroffen worden in filters van mechanische toevoersystemen en in natuurlijke toevoeropeningen. In de toevoerkanalen (na de ventilatiegroep) van een systeem D met warmteterugwinning is er in principe geen ontwikkeling meer mogelijk want de buitenlucht is verwarmd met als gevolg een vermindering van zijn relatieve vochtigheid (zie diagram van vochtige lucht in bijlage basisprincipes). Bodem lucht warmtewisselaars en bevochtiging worden momenteel niet behandeld in dit document. 2 Plaats van toevoer afvoer Zowel voor natuurlijke toevoeropeningen als voor luchttoevoeropeningen voor mechanische ventilatie is de plaats van de opening ten opzichte van de andere luchtafvoeren zoals afvoer voor ventilatie, verbrandingstoestellen (gas, olie of hout), dampkap, enz. van belang. Bij gebrek aan andere regels, meer gedetailleerd en/of geschikt voor residentiele toepassingen, kan de informatieve bijlage van NBN EN als aanbeveling gebruikt worden. 3 Ontwerp en onderhoud per component 3.1 Natuurlijke toevoeropeningen Bij de natuurlijke toevoer van systemen A en C zullen natuurlijke toevoeropeningen (ook regelbare toevoeropening (RTO) genoemd) aanwezig zijn in de gevels voor het toevoeren van buitenlucht in het gebouw, waarbij men het gelijktijdig binnenbrengen van water, stof en insecten tracht te beperken. In tegenstelling tot bij mechanische toevoer (zie en 3.2.3), is filtratie van de buitenlucht niet mogelijk bij natuurlijke toevoersystemen. Er zijn meerdere EPB eisen (of slechts aanbevelingen in sommige Gewesten, zie infofiche 42.4) op productniveau voor het vermijden van het binnenbrengen van water en vuil via de natuurlijke toevoeropeningen: Voor de bescherming tegen binnendringend ongedierte mag het niet mogelijk zijn een metalen bolletje van 4 mm diameter of een metalen schijfje van 10 mm diameter en 3 mm dik door de opening te laten passeren. De opening moet regenwaterdicht zijn bij een drukverschil gelijk aan of lager dan 150 Pa in gesloten stand en gelijk aan of lager dan 20 Pa in volledig open stand. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

7 De natuurlijke toevoeropeningen zullen regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Minstens één inspectie elke 3 maanden is aanbevolen. De reiniging zal uitgevoerd worden volgens de voorschriften van de fabrikant. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Zowel de binnenzijde als de buitenzijde van de opening moet gereinigd worden. Om het onderhoud te vergemakkelijken, kunnen soms onderdelen van de opening gedemonteerd worden. Een stofzuiger en/of een vochtige doek kunnen gebruikt worden. Figuur 3: Voorbeeld van een vervuilde natuurlijke toevoeropening: links, buitenzijde; rechts, binnenzijde. 3.2 Luchttoevoeropeningen en filters voor mechanische toevoer Voor mechanische toevoer van systemen B en D, zullen volgende componenten aanwezig zijn: Een luchttoevoeropening voor inlaat van buitenlucht in het systeem, waarbij men het gelijktijdig binnenbrengen van water, stof en insecten tracht te beperken. Een filter met als eerste doel de bescherming van het systeem tegen vervuiling, maar die eventueel ook gebruikt kan worden om de buitenluchtkwaliteit te verbeteren Luchttoevoeropeningen Merk op dat de plaats van luchttoevoeropening ook essentieel is, zie 2. Om het binnenbrengen van kleine dieren of plantresten (bladeren, enz.) en ander vuil te vermijden, kan de luchttoevoeropening uitgerust zijn met een grof roosterwerk met mazen van 1 cm. Een gaas met te kleine mazen is echter sterk afgeraden. Een dergelijk gaas zal inderdaad zeer snel vervuild worden tijdens het gebruik, met verschillende minerale of organische kleine stofdeeltjes, waardoor de drukverliezen drastisch zullen stijgen. Een luchttoevoeropening heeft geen filtratiedoel. In vergelijking met een filter (zie verder), heeft een luchttoevoeropening een veel te kleine doorlaat oppervlakte, die een hoog drukverlies kan creëren zelfs met beperkte vervuiling. Bovendien is een dergelijk gaas moeilijk te reinigen en is het niet voorzien om regelmatig te worden vervangen. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

8 Figuur 4: Gunstig voorbeeld van een luchttoevoeropening met een grof roosterwerk met een maas van de orde van 1 cm. Figuur 5: Negatief voorbeeld van een luchttoevoeropening met een roosterwerk met een te kleine maas: links, de vervuilde luchttoevoeropening; midden, het roosterwerk; en rechts, detailopname van het roosterwerk met mazen van de orde van 1 mm. Om het binnenbrengen van (regen) waterdeeltjes te vermijden, zal bij het ontwerp en de keuze van de luchttoevoeropening rekening gehouden worden met: De luchttoevoeropening kan beschermd worden met een kap. Dit is zeker vereist voor luchttoevoeropeningen geplaatst op een dak. Voor een luchttoevoer geplaatst in een gevel wordt een helling van minstens 2 cm per m naar buiten voorzien voor het kanaal dat door de gevel gaat. Idealiter zal de vrije doorlaatoppervlakte van de luchttoevoeropening ontworpen worden voor een maximale snelheid van 2 m/s bij ontwerpdebiet. Een lage snelheid vermijdt het meevoeren van waterdeeltjes met de luchtstroom. In het algemeen zijn er meerdere redenen om de luchttoevoer in een gevel en niet op een dak te plaatsten: Deze blijft zichtbaar en redelijk gemakkelijk toegankelijk (bv. met behulp van een ladder) voor regelmatige inspectie en eventueel onderhoud. Een helling naar buiten van het eerste deel van het kanaal verzekert een evacuatie van eventueel water naar buiten, en niet naar de filter en/of het ventilatiesysteem. Het kanaal blijft langs buiten toegankelijk voor eventuele reiniging. De luchttoevoeropeningen moeten regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Een inspectie minstens elke 3 maanden is aanbevolen. De reiniging zal uitgevoerd Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

9 worden volgens de voorschriften van de fabrikant. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Zowel de binnenzijde als de buitenzijde van de opening moet gereinigd worden. Om dit te vergemakkelijken kan de opening gedemonteerd worden. Een stofzuiger en/of een vochtige doek kunnen gebruikt worden Basis: filters om het systeem te beschermen Het voornaamste doel van filtratie bij systemen B en D is het systeem te beschermen tegen vervuiling (kanalen, ventilator, warmtewisselaar, enz.). Voor systeem D met warmteterugwinning is er ook een filter op de afvoer, met hetzelfde doel. Een dergelijke filter kan eventueel ook voorzien worden in een systeem C om de ventilator en ventilatiegroep te beschermen tegen vervuiling Filterklasse en efficiëntie Filters voor ventilatie worden geclassificeerd volgens de norm NBN EN 779: grof (G1 tot G4), medium (M5 en M6), en fijn filter (F7 tot F9), op basis van hun gemiddelde efficiëntie voor genormaliseerde 0,4 µm deeltjes: Groep Filterklasse Gemiddelde efficiëntie (Em) voor 0,4 µm deeltjes Grof G1 tot G4 Em < 40% Medium M5 40% Em < 60% M6 60% Em < 80% Fijn F7 80% Em < 90% F8 90% Em < 95% F9 95% Em De verschillende grove filters worden ook geclassificeerd op basis van hun efficiëntie getest met een genormaliseerde combinatie van stofdeeltjes (silica, carbon black en katoenvezels). Om het ventilatiesysteem te beschermen is een filterklasse G4 voldoende By pass lekken van filters Veel belangrijker dan de filterklasse is de luchtdichtheid van de combinatie van de filter en zijn filterbehuizing. De luchtstroom kiest altijd de gemakkelijkste weg. Als er een luchtlek bestaat tussen de filter en de filterbehuizing zal een significant deel van de luchtstroom ook via dit luchtlek passeren zonder gefilterd te worden. De effectieve filterefficiëntie is dan lager dan voorzien. Dit is in het bijzonder van belang wanneer fijne filters met een theoretisch hoge efficiëntie gebruikt worden. Deze luchtlekken worden by pass lekken (bypass leakage) van de filter genoemd en kunnen gemeten worden volgens de norm NBN EN 1886 over de prestaties van ventilatiegroepen. Deze gemeten gegevens zijn echter zelden beschikbaar voor ventilatiegroepen voor residentiele toepassingen. Bij de keuze van een ventilatiegroep, een optionele filter ter vervanging van de standaard filter, of een Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

10 bijkomende filter box, moet de filterkwaliteit voorzichtig geëvalueerd worden, rekening houdend met de by pass lekken: Het kader van de filter moet voldoende stijf zijn en er mogen geen lekken zijn tussen het kader en het filtrerende materiaal zelf. In geval van een asymmetrisch filterkader moet de insteekrichting van het filterkader in de filterbehuizing éénduidig zijn, bij voorkeur zodat een verkeerde plaatsing onmogelijk is. Figuur 6: Negatief voorbeeld van een asymmetrisch filterkader dat te gemakkelijk omgekeerd ingestoken kan worden. Er is slechts beperkte speling tussen het filterkader en de filterbehuizing. Het filterkader mag niet zijwaarts bewegen. Figuur 7: Negatief voorbeeld van sok filter gemonteerd op een onvoldoende stijf metalen kader, dat gemakkelijk zijwaarts kan worden bewogen in de filterbehuizing van de ventilatiegroep. De luchtdichtheid tussen het filterkader en de filterbehuizing in de ventilatiegroep moet verzekerd worden dankzij een voldoende samendrukking tussen de materialen of dankzij een specifieke afdichting. Dit moet op de 4 zijden van het filterkader gebeuren, dus ook ter hoogte van een eventuele kap die de filterbehuizing sluit Drukverliezen van filters Elke filter geeft een bijkomend drukverlies aan het ventilatiesysteem met als gevolg een bijkomend elektriciteitsverbruik. De drukverliezen van de filters stijgen ook met vervuiling van enkele Pa tot soms 100 Pa en meer. Voor het reële elektriciteitsverbruik van het systeem zijn niet alleen de drukverliezen van een nieuwe schone filter van belang, maar ook de reële drukverliezen van deze filter na enige tijd van gebruik en vervuiling. Daar is er een gevoelig compromis te vinden tussen filtratie efficiëntie, drukverliezen (en elektriciteitsverbruik) en kosten van onderhoud. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

11 Fijne filters met een hogere klasse kunnen soms een hogere stijging van de drukverliezen bij vervuiling vertonen en kunnen ook tot hogere onderhoudskosten leiden (duurdere filters die soms vaker moeten worden vervangen). Daarom wordt een filter met een lage (maar toch voldoende) filterklasse aanbevolen, bv. G4, om het ventilatiesysteem te beschermen, en wordt eventueel een bijkomende filtertrap voorzien indien men de buitenluchtkwaliteit wil verbeteren (zie 3.2.3). Een belangrijke parameter op vlak van drukverliezen van filters bij vervuiling is de vrije doorlaat oppervlakte van de filter. Hoe groter deze oppervlakte is, hoe lager de stijging van drukverliezen bij vervuiling zal zijn. Daarom bestaan er zakfilters met één of meerdere zakken om de filtratie oppervlakte te verhogen. Sommige ventilatiegroepen, of bijkomende filterboxen (zie verder) zijn met zakfilters uitgerust. In de praktijk kunnen er toch grote verschillen zijn tussen merken en types van filters ongeacht hun klasse en hun oppervlakte. Op vlak van drukverliezen van filters, zijn er ook bijkomende technische oplossingen die nuttig kunnen zijn: Er zijn ventilatiegroepen en filterboxen die uitgerust zijn met een drukverschilmeting ter hoogte van de filter. Op basis van deze meting kan een signaal gegeven worden wanneer een bepaalde waarde van drukverliezen bereikt wordt. Het is dan tijd om de filters te reinigen of eventueel te vervangen. Een dergelijke controle van de vervuiling kan nuttiger zijn dan gewone controle op basis van een geprogrammeerde vaste tijdspanne. Er zijn ventilatoren met automatische regeling die zorgen voor constante debieten en een balans tussen toevoer en afvoerdebieten ter hoogte van de ventilatiegroep, zelfs in geval van drukverandering, bv. bij vervuiling van filters Onderhoud van filters Alle filters moeten regelmatig gereinigd worden en minstens een keer per jaar vervangen worden. De filters moeten dus gemakkelijk bereikbaar blijven: eenvoudige tijdelijke uitschakeling van de luchtgroep, demonteerbaar zonder gereedschap, de ventilatiegroep of filterbox gemakkelijk bereikbaar voor een volwassene, enz. Het regelmatig verwijderen van de opgehoopte stofdeeltjes door reiniging van de filters is noodzakelijk om de stijging van de drukverliezen te beperken. Regelmatige reiniging beperkt ook het risico van schimmelontwikkeling, met de schimmelsporen die geaccumuleerd werden vanuit de buitenlucht (zie bijlage basisprincipes). De nodige reinigingsfrequentie hangt af van verschillende factoren en kan sterk variëren van geval tot geval: deeltjeslast in de buitenlucht in een bepaalde omgeving, type en efficiëntie van de filters, deeltjeslast in de binnenlucht (voor afvoerfilters), enz. Een inspectie van de filters elke maand is aanbevolen. De ventilatiegroep moet dan even uitgezet worden voor alle onderhoudswerken. De filters worden gereinigd volgens de voorschriften van de fabrikant. In meeste gevallen kunnen de stofdeeltjes verwijderd worden met behulp van een stofzuiger, dit moet voorzichtig gebeuren om schade aan het filtermateriaal te voorkomen. Voer dit bij voorkeur buiten het gebouw uit om het vrijkomen van stof in de woning te vermijden. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

12 Minstens een keer per jaar moeten de filters vervangen worden. Zelfs met regelmatige reinigingen blijven sommigen kleine stofdeeltjes in het filtermateriaal achter, leidend tot onomkeerbare stijging van het drukverliezen. Op termijn kunnen opeenvolgende reinigingen het filtermateriaal ook verzwakken. Om het risico van schimmelontwikkeling in de filters te beperken zullen de filters vervangen worden in de herfst ongeveer in het begin van het stookseizoen. Er zijn inderdaad veel meer schimmelsporen in de buitenlucht in de zomer en veel minder in de winter. Met schone filters in het begin van de winter zal men beschermd zijn in de belangrijkste periode voor het gebruik van het ventilatiesysteem Optie: filters om de buitenluchtkwaliteit te verbeteren Naast de bescherming van het systeem tegen vervuiling kunnen filters in de toevoer van systemen B en D optioneel gebruikt worden om de buitenluchtkwaliteit te verbeteren met als eerste doelgroep de stofdeeltjes van de buitenlucht zoals pollen, schimmelsporen, enz. (zie bijlage basisprincipes). Om voldoende efficiënt te zijn tegen deze stofdeeltjes moet minstens een filter met klasse F7 gebruikt worden. Een dergelijke fijne filter kan echter ook een sterke stijging van de drukverliezen geven na enkele tijd. Daarom is het sterk aanbevolen om met 2 filtertrappen te werken indien men filtratie voor een betere luchtkwaliteit wil realiseren: Een eerste trap met een filter klasse G4 om het grootste deel van de stofdeeltjes te tegen te houden, en dan ook de tweede filtratiestap hiervoor te beschermen; Een tweede trap met een fijne filter, bv. F7, om hogere filtratie efficiëntie te bereiken met een beperkte stijging van de drukverliezen. In de praktijk kan een dergelijke filtratie in 2 trappen als volgt uitgevoerd worden: Alle algemene aanbevelingen hierboven over filtratie voor de bescherming van het ventilatiesysteem blijven geldig: bereikbaarheid voor onderhoud, luchtdichtheid van de filterbehuizing (by pass lekken), onderhoud, enz. De eerste trap met een G4 filter kan geïnstalleerd worden voor de ventilatiegroep in een bijkomende filterbox. De fijne filter kan, indien beschikbaar, gebruikt worden in de ventilatiegroep zelf. Daar kan de hogere filterefficiëntie ook gebruikt worden voor een nog hogere bescherming van het systeem (ventilator, enz.). Als alternatief kan ook de eerste trap met een G4 filter gebeuren in de ventilatiegroep zelf en de tweede met de fijne filter in een bijkomende filterbox na de ventilatiegroep, op het hoofdtoevoerkanaal. De G4 filter van de eerste trap kan eventueel een zakfilter zijn. Een zakfilter heeft een hoger filtratie oppervlakte, en kan meer vervuiling bevatten met een beperktere invloed op de drukverliezen. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

13 Figuur 8: Links: voorbeeld van een G4 zakfilter geschikt voor een trap pre filtratie (foto: Camfil). Rechts: voorbeeld van een filterbox voor een bijkomende filtratietrap. Een studie uitgevoerd door het Cetiat in Frankrijk heeft bv. de prestaties van een F7 filter alleen en een combinatie van G4 en F7 filters vergeleken. Na een jaar gebruik (zonder reiniging) was de verhoging van het totale drukverliezen veel lager voor de G4/F7 combinatie dan voor de F7 alleen: ongeveer 40 Pa in plaats van meer 300 Pa voor één filtercombinatie, en ongeveer 20 Pa in plaats van meer dan 600 Pa voor een andere filtercombinatie (AIVC conference 2011). Op vlak van onderhoud gelden de zelfde aanbevelingen ook voor een filtratie in 2 trappen: Vervanging van beiden filters minstens een keer per jaar, zelfs als de fijne filter niet erg vuil lijkt. Regelmatige reiniging, met een inspectie minstens elke maand, zelfs in geval van zakfilters. Voor de luchtzuivering van de buitenlucht op vlak van gasvormige chemische stoffen kan een systeem met bv. actieve kool toegepast worden. Dergelijk systeem wordt niet verder behandeld in dit document. 3.3 Warmtewisselaar Voor ventilatiesystemen systeem D met warmteterugwinning is de bescherming van het systeem met geschikte filters essentieel zowel voor de toevoer als voor de afvoerzijde (zie 3.2.2). Het kan niet genoeg worden benadrukt dat een te snelle vervuiling van de warmtewisselaar meestal veroorzaakt wordt door een onvoldoende filtratie, bv. niet luchtdichte combinatie van de filter en zijn filterbehuizing. Voor ventilatiegroepen met warmteterugwinning moet een waterafvoer voor het condensaat aangesloten worden op de waterafvoer van het gebouw. Een sifon met een waterhoogte van minstens 6 cm, bij voorkeur 8 cm, zal tussen beiden geplaatst worden. Deze moet gevuld worden voor de indienststelling. Verdamping van het water kan voorkomen worden door een scheutje slaolie toe te voegen. De warmtewisselaar moet regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Een inspectie minstens elk jaar is aanbevolen. De reiniging zal uitgevoerd worden volgens de voorschriften van de fabrikant. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

14 Schakel de voeding van de ventilatiegroep uit voor alle onderhoudswerken. De warmtewisselaar kan normaalgezien uit de ventilatiegroep worden gehaald. De grootste verontreinigingen kunnen eventueel verwijderd worden met een stofzuiger. Een persluchtpistool (lage druk, niet geoliede lucht) kan eventueel gebruikt worden, tegen de richting van de luchtstroom. Sommige warmtewisselaars (zie voorschriften fabrikant) kunnen gereinigd worden in een bad water, met meerdere onderdompelingen. Daarna moet deze voorzichtig gespoeld en gedroogd worden. 3.4 Ventilatoren De ventilatoren van systemen B, C en D kunnen tijdens het gebruik ook vervuild worden met stof. Systemen uitgerust met filters voor de ventilatoren (in principe minstens alle systemen D) zullen beter beschermd zijn dan systemen zonder filters. Filters kunnen ook gebruikt worden voor de ventilatiegroep van systemen B en C om hun ventilatoren te beschermen, zoals voor systemen D (zie 3.2.2). De ventilatoren moeten regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Elk jaar minstens één inspectie is aanbevolen (indicatieve reinigingsfrequentie: elk jaar zonder filters; om de 3 jaar met filters). De reiniging zal uitgevoerd worden volgens de voorschriften van de fabrikant. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Schakel de voeding van de ventilatiegroep uit voor alle onderhoudswerken. Gebruik een stofzuiger om het stof te verwijderen. Gebruik eventueel een zachte borstel om de ventilatorschoepen voorzichtig schoon te maken. Figuur 9: Voorbeeld van sterke vervuiling van een afvoerventilator door onvoldoende filtratie om het systeem te beschermen tegen vervuiling en door gebruik van het ventilatiesysteem tijdens werfwerkzaamheden. 3.5 Kanalen voor mechanische toe en/of afvoer De kanalen voor mechanische ventilatie voor systemen B, C en D kunnen ook vervuild worden door stof tijdens het gebruik. Kanalen van systemen uitgerust met filters zullen beter beschermd worden dan systemen zonder filters. Met een correcte filtratie (zie 3.2.2), zullen de toevoerkanalen van systemen D en systemen B beter beschermd worden. In tegenstelling daarmee kunnen de afvoerkanalen van alle mechanische systemen C en D Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

15 sneller vervuild worden; een filtratie ter hoogte van de afvoerventielen is meestal moeilijk toe te passen (en duurder te onderhouden). De toevoerkanalen van systemen B en D tussen de buitenluchttoevoeropening en de eerste filter kunnen ook sneller vervuild worden. In het algemeen (zie verder voor details) kunnen de ventilatiekanalen gereinigd worden op basis van het volgende principe: Een ronddraaiende borstel wordt in het kanaal gestoken via een toegangsopening om het stof dat geaccumuleerd werd op de kanaalwanden los te maken. Een krachtige stofzuiger is via een andere toegangsopening op hetzelfde kanaalnetwerk aangesloten om de losgemaakte stofdeeltjes af te zuigen. De andere openingen op hetzelfde kanaalnetwerk worden afgedicht. Deze reinigingstechniek kan een invloed hebben op het voorzien van toegangsopeningen maar ook op de keuze van het type kanaal, al bij het ontwerp van het systeem. De keuze van het type kanaal heeft een belangrijke invloed op zijn onderhoudbaarheid: Stijve ronde kanalen met een gladde binnenwand (bv. metaal kanalen) kunnen meestal gemakkelijk gereinigd worden. Vermijd zo veel mogelijk (ook om andere redenen, zie praktijkrichtlijn) kanalen met niet gladde binnenwand en/of kanalen met een te kleine diameter (bv. minder dan 60 mm). Vermijd zo veel mogelijk (ook om andere redenen, zie praktijkrichtlijn) flexibele kanalen. Indien flexibele kanalen toch worden gebruikt moeten ze altijd bereikbaar blijven voor een volledige vervanging zonder invloed op andere werken (vb afkastingen). Dergelijke flexibele kanalen kunnen in de meeste gevallen niet gereinigd worden (zie verder) en moeten dan volledig vervangen worden na enkele jaren gebruik. Voor de hieronder beschreven klassieke reinigingstechnieken van kanalen moeten de kanaalstukken bereikbaar blijven via toegangsopeningen. Worden beschouwd als toegangsopeningen: Een afneembaar ventiel of een rooster; Een demonteerbaar deel van het netwerk, dat eenvoudig terug luchtdicht kan worden gemonteerd (bv. aansluitingen op de ventilatiegroep, via een bijkomende filter box, enz.); Een opening die voldoet aan de vereisten van de norm NBN EN Het aantal en de ligging van de toegangsopeningen zullen zo zijn dat er niet meer dan 4 bochten van 45 of meer, en niet meer dan één obstakel (bv. regelklep, geluidsdempers met baffles, enz.) zijn tussen twee toegangsopeningen. De kanalen moeten regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Een inspectie minstens elke 3 jaar is aanbevolen. In de meeste gevallen zal een reiniging pas nodig zijn na ongeveer 9 jaar. De reiniging zal uitgevoerd worden volgens de voorschriften van de fabrikant van de kanalen en het gebruikte reinigingstoestel. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Schakel de voeding van de ventilatiegroep uit voor alle onderhoudswerken. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

16 De stofzuiger wordt aan één van de toegangsopeningen aangesloten, bv. aan de aansluiting van het hoofdkanaal met de ventilatiegroep. De stofzuiger zal bij voorkeur uitgerust worden met een HEPA filter om het verspreiden van stof in het gebouw te vermijden. De mechanische borstel wordt in een deel van het kanaalnet gestoken via een toegangsopening. De andere openingen op hetzelfde kanaalnetwerk worden afgedicht, bv. met een ballon. Er bestaan verschillende types en diameters van borstels en er zijn verschillende lengtes van flexibele kabels, aangepast voor verschillende toepassingen. In het algemeen is een droge reiniging met een dergelijke mechanische borstel voldoende voor residentiële toepassingen. Er bestaan ook andere en/of optionele reinigingstechnieken die nuttig kunnen zijn voor niet residentiële en/of specifieke toepassingen (ziekenhuis, enz.), bv.: camera voor het volgen van de reiniging via video, borstel uitgerust met inblazen van lucht, besproeien met desinfecterende vloeistoffen, enz. 3.6 Ventielen De ventielen, zowel voor toevoer als voor afvoer, moeten altijd demonteerbaar blijven voor het schoonmaken. Het gebruik van elastische afdichtingen (silicone, acryl, enz.) tussen het ventiel en de wand of het plafond wordt sterk afgeraden. Indien een dergelijke afdichting toch toegepast wordt, moet deze bij onderhoud telkens wordt doorgesneden. De definitieve afstelstand van het ventiel moet stevig worden vastgezet. Idealiter zullen het ontwerpdebiet, de afstelstand en de naam van de ruimte op het ventiel zelf worden vermeld zodat na onderhoud, maar ook bijvoorbeeld bij schilderwerken, elk ventiel op de juiste plaats kan worden teruggezet. De ventielen moeten regelmatig geïnspecteerd en eventueel gereinigd worden. Een inspectie minstens elke 3 maanden is aanbevolen. De reiniging zal uitgevoerd worden volgens de voorschriften van de fabrikant. In het algemeen gelden de volgende aanbevelingen: Gebruik een stofzuiger en/of een vochtige doek. Sommige ventielen (zie voorschriften fabrikant) kunnen gereinigd worden in een bad water, eventueel zelfs met de vaatwasmachine. 3.7 Natuurlijke afvoeropeningen en afvoerkanalen Voor natuurlijke afvoeropeningen en kanalen gelden dezelfde aanbevelingen als voor mechanische ventielen en kanalen. 4 Samenvatting onderhoud Voor de werking en de onderhoudbaarheid van het ventilatiesysteem zijn het ontwerp en de installatie van groot belang. Maar het echte leven van het ventilatiesysteem begint pas na de indienstelling. Voor elk ventilatiesysteem is een regelmatig onderhoud en controle van de werking noodzakelijk. Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

17 De overzichtstabel hieronder geeft aanbevelingen over de inspectiefrequentie van de verschillende componenten, en ook indicatieve reinigings en vervangingsfrequenties. Deze zijn indicatief want de werkelijke vervuiling van de componenten kan in grote mate variëren in functie van de buiten en de binnenomgeving, en het ontworpen en geïnstalleerd systeem (type kanalen, type filters, enz.). Sommige onderhoudswerkzaamheden kunnen gemakkelijk door de gebruiker zelf uitgevoerd worden (natuurlijke toevoeropeningen, filters, ventielen, enz.), maar andere moeten bij voorkeur uitgevoerd worden door een gespecialiseerd vakman (kanalen, enz.). Daarom kan eventueel een onderhoudscontract met de installateur afgesloten worden, op basis van een nauwkeurige oplijsting van de uit te voeren werkzaamheden. Naast het onderhoud is de regelmatige controle van de werking van het systeem ook van belang. Bij elke werkzaamheid van een vakman op het systeem moet de werking van de verschillende componenten gecontroleerd worden. Een meting met eventueel een afstelling van de debieten is ook regelmatig aanbevolen, bv. na een grondig onderhoud van het systeem na enkele jaren gebruik. Tabel 1: Overzicht van inspectiefrequenties voor de verschillende componenten van de ventilatiesystemen; en indicatieve reinigings en vervangingsfrequenties. Systeem A B C D inspectie frequentie Indicatieve reinigings frequentie Indicatieve vervanging s frequentie Natuurlijke X X 3 m 1 j toevoeropeningen Luchttoevoeropeningen X X 3 m 1 j Filters (X) (X) X 1 m 3 m 1 j Warmtewisselaar X 1 j 3 j Ventilatoren Beschermd door filter Niet beschermd Kanalen Stijf Flexibel (X) (X) X 1 j 3 j (X) X 1 j 1 j X X X 3 j 9 j (X) (X) (X) 3 j 9 j Ventielen X X X 3 m 1 j Natuurlijke afvoeropeningen X X 3 j 9 j Natuurlijke afvoerkanalen X X 3 m 1 j Optivent Achtergrondbijlage 09 - Hygiene vervuiling en onderhoud v /17

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ventilatie: ontwerp en afstelling

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ventilatie: ontwerp en afstelling Opleiding Duurzaam Gebouw : Ventilatie: ontwerp en afstelling Leefmilieu Brussel Relatie tussen de luchtkwaliteit en het ventilatiesysteem Samuel CAILLOU WTCB/CSTC Doelstelling(en) van de presentatie Overzicht:

Nadere informatie

Meten van het elektrisch vermogen van ventilatoren

Meten van het elektrisch vermogen van ventilatoren OPTIVENT achtergrondbijlage 12 Meten van het elektrisch vermogen van ventilatoren Paul Van den Bossche Samuel Caillou Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie (CLIE) Onderzoeksgroep ventilatie

Nadere informatie

Studiedag Energiebesparingsforum. Ventilatie. Ventilatie

Studiedag Energiebesparingsforum. Ventilatie. Ventilatie Ventilatie Studiedag Energiebesparingsforum Ventilatie Hilde Breesch, KaHo Sint-Lieven Paul Van den Bossche, WTCB Binnenluchtkwaliteit Ventilatiesystemen in woningen Aanbevelingen ventilatiegids Studiedag

Nadere informatie

Methodes voor debietsafstelling

Methodes voor debietsafstelling OPTIVENT Achtergrondbijlage 10 Methodes voor debietsafstelling Samuel Caillou Xavier Kuborn Paul Van den Bossche Afdeling Klimaat, Installaties en Energieprestatie (CLIE) Onderzoeksgroepen ventilatie en

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer

Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer Onderhoud / storing Belangrijk: Reinig de (toevoer)roosters in de gevel en de afvoerventielen minimaal 1x per jaar of zoveel vaker als nodig

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie

Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie Systeemopbouw: In één of meerdere vertrekken heeft u een decentrale ventilatieunit die voor de ventilatie van dat vertrek zorgt. In de overige vertrekken is

Nadere informatie

Ventilatie in openbare gebouwen Paul De Schepper Katholieke Hogeschool Kempen Kenniscentrum energie

Ventilatie in openbare gebouwen  Paul De Schepper Katholieke Hogeschool Kempen Kenniscentrum energie Ventilatie in openbare gebouwen www.khk.be Paul De Schepper Katholieke Hogeschool Kempen Kenniscentrum energie Samenstelling van buitenlucht Droge lucht bevat ongeveer 78% stikstof en 21% zuurstof; Rest

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer;

Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer; Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer; Onderhoud / storing Belangrijk: Reinig de (toevoer)roosters in de gevel en de afvoerventielen minimaal 1x per

Nadere informatie

Module 2.3. Ventilatievoorzieningen in residentiële gebouwen: Voorbeeld. Versie 2.1 februari 2006. Module 2.3

Module 2.3. Ventilatievoorzieningen in residentiële gebouwen: Voorbeeld. Versie 2.1 februari 2006. Module 2.3 Ventilatievoorzieningen in residentiële gebouwen: Voorbeeld 1 Concreet voorbeeld Eenvoudige woning Niveau -1 Kelder + inkom Niveau 1 Gelijkvloers Niveau -1 2 2 Concreet voorbeeld 3 Gelijkvloers: Woonkamer

Nadere informatie

tips en tricks voor uw ventilatie C en D

tips en tricks voor uw ventilatie C en D tips en tricks voor uw ventilatie C en D 1 Wie doet wat? De EPB verslaggever: Afd10,art10, 2: In het kader van de toewijzingsprocedure van een aannemingsopdracht, bezorgt de opdrachtgever of de architect

Nadere informatie

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht Ventileren en verluchten Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht 1 Waarom ventileren en verluchten? Binnen is de lucht meestal slechter

Nadere informatie

Gemeenschappelijke schoorstenen in bestaande appartementsgebouwen

Gemeenschappelijke schoorstenen in bestaande appartementsgebouwen Gemeenschappelijke schoorstenen in bestaande appartementsgebouwen 1 Inhoudsopgave Bestaande situatie Atmosferische ketels Gemeenschappelijk opbouwvoorbeeld Werkingsprincipe Verse luchttoevoer Rookgasafvoer

Nadere informatie

Opleiding Ventilatieverslaggever

Opleiding Ventilatieverslaggever 2016 www.sbmopleidingen.be PROGRAMMA : WETTELIJK KADER WAAROM LUCHTDEBIETEN METEN HOE LUCHTDEBIETEN METEN PRAKTISCHE OEFENING WETTELIJK KADER : IN PRINCIPE IS EEN STS EEN NORMATIEF DOCUMENT, AANGEZIEN

Nadere informatie

Basisprincipes van ventilatie: Van luchtkwaliteit naar basisventilatiesystemen

Basisprincipes van ventilatie: Van luchtkwaliteit naar basisventilatiesystemen OPTIVENT achtergrondbijlage 02 Basisprincipes van ventilatie: Van luchtkwaliteit naar basisventilatiesystemen Samuel Caillou 1 Joris Van Herreweghe 2 Paul Van den Bossche 1 1 Afdeling Klimaat, Installaties

Nadere informatie

Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen?

Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen? 1 Seminarie Duurzaam Bouwen : Welke ventilatieoplossingen voor de renovatie van woongebouwen? 7 oktober 2014 Leefmilieu Brussel Ontwerp en onderhoud van ventilatiesystemen Christophe DELMOTTE, Ir CSTC

Nadere informatie

Praktijkrichtlijn. Ventilatiesystemen in woningen

Praktijkrichtlijn. Ventilatiesystemen in woningen Praktijkrichtlijn Ventilatiesystemen in woningen IWT project OPTIVENT Draft versie 23/07/2013 Optivent Praktijkrichtlijn Ventilatie v130723 1/59 Inhoudstabel 1. Ontwerp... 6 1.1 Systeemkeuze... 6 1.2 Vereiste

Nadere informatie

Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw)

Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw) Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw) Onderhoud / storing Belangrijk: Maak 1x per maand de twee filters in de wtw-unit schoon en vervang ze minimaal 2 per jaar. Zowel voor het schoonmaken

Nadere informatie

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker Handleiding voor de installateur z.o.z. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Inhoudsopgave 1. Introductie...2 2. Werking systeem...3 3. Garantie...4 4.

Nadere informatie

Ventileren voor een optimale luchtkwaliteit

Ventileren voor een optimale luchtkwaliteit Ventileren voor een optimale luchtkwaliteit Maandag 4 september 2017 Panoramazaal 1. Algemeen... 2 Waarom ventileren?... 2 2. Twee opties: Individueel of collectief... 2 3. Relevante info voor collectieve

Nadere informatie

Technische fiche Healthconnector

Technische fiche Healthconnector v01 - mei 2015 De RENSON Healthconnector regelt per lokaal de afgevoerde (verontreinigde) binnenlucht in gecentraliseerde ventilatiesystemen. Toepassingsgebied Geschikte oplossing om vraaggestuurde ventilatie

Nadere informatie

Instructie Ventilatie

Instructie Ventilatie Instructie Ventilatie Type woning Bij de bouw van een woning wordt er rekening mee gehouden dat de woning geventileerd kan worden. Hierin is onderscheid te maken in 3 type woningen; woningen met luchtkanalen,

Nadere informatie

Onderhoud van ventilatiesystemen. Andy Camps XIOS Hogeschool Limburg

Onderhoud van ventilatiesystemen. Andy Camps XIOS Hogeschool Limburg Onderhoud van ventilatiesystemen Andy Camps XIOS Hogeschool Limburg Andy Camps XIOS Hogeschool Limburg andy.camps@xios.be https://twitter.com/andy_camps http://www.andycamps.be/ Onderhoud = financieel

Nadere informatie

Sessie 5: binnenlucht specialist in 60 minuten. Ventilatie in huis verbeteren. Mariken Stolk 2 November 2017

Sessie 5: binnenlucht specialist in 60 minuten. Ventilatie in huis verbeteren. Mariken Stolk 2 November 2017 Sessie 5: binnenlucht specialist in 60 minuten Ventilatie in huis verbeteren Mariken Stolk 2 November 2017 Milieu Centraal als vraagbaak 2 Milieu Centraal over ventilatie 3 Bereik milieucentraal.nl over

Nadere informatie

Werkgroepdocument A. Ventilatievoorontwerp (VVO)

Werkgroepdocument A. Ventilatievoorontwerp (VVO) Werkgroepdocument A Ventilatievoorontwerp (VVO) Aanvulling op STS-P 73-1: Systemen voor basisventilatie in residentiële toepassingen 9 februari 2017 Inhoudstabel 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMEEN... 2 3 OVERZICHT

Nadere informatie

INFORMATIE GIDS VOOR DOE HET ZELFVERS

INFORMATIE GIDS VOOR DOE HET ZELFVERS Ventileren Wat? Ventileren is verse lucht aanvoeren en vervuilde lucht, die schadelijke stoffen en geuren bevat, afvoeren. Ventileren is meer dan de kamer luchten door ramen en deuren even wijd open te

Nadere informatie

Andy Camps in opdracht van Dubolimburg

Andy Camps in opdracht van Dubolimburg Andy Camps in opdracht van Dubolimburg Andy Camps XIOS Hogeschool Limburg Ruim 10 jaar Ventilatietechnieken Labo klima Actief in de praktijk Plaatsen woningventilatiesystemen Ontwerpen woningventilatiesystemen

Nadere informatie

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

Goed ventileren in huis

Goed ventileren in huis Goed ventileren in huis Wist u dat de binnenlucht meestal viezer is dan de buitenlucht? Eén op de tien huizen heeft schimmel en in veel woningen is er meer fijnstof dan buiten. Daarom is ventileren zo

Nadere informatie

Algemeen. Om een duidelijker beeld hiervan te scheppen, maken wij graag voor u een korte samenvatting. TOEVOER. vrije toevoer (A,C) maximaal [m³/h]

Algemeen. Om een duidelijker beeld hiervan te scheppen, maken wij graag voor u een korte samenvatting. TOEVOER. vrije toevoer (A,C) maximaal [m³/h] 1. Woningventilatie Algemeen 1.1.2. VENTILATIE IN DE PRAKTIJK (EPB) WETGEVING (EPB) Vanaf 1 januari 06 is de nieuwe EPB-regelgeving (Energie Prestatie en Binnenklimaat) van toepassing. Deze regelgeving

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken?

Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken? Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken? Leefmilieu Brussel Ventilatie: technische oplossingen om de kwaliteit van de binnenlucht in woningen te garanderen Samuel Caillou CSTC/WTCB

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Ventilatie: ontwerp en afstelling Leefmilieu Brussel Keuze van een hygiënisch ventilatiesysteem voor een tertiair nieuwbouw- of renovatieproject Lieven INDIGNE CENERGIE Doelstellingen

Nadere informatie

silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400

silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400 silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400 De VASCO ventilatie-unit D400 en het EasyFlow luchtkanalensysteem dragen bij tot een uiterst stil balansventilatiesysteem

Nadere informatie

Easy-Vent RENOVATIE. Tochtvrije ventilatie voor oudere woningen

Easy-Vent RENOVATIE. Tochtvrije ventilatie voor oudere woningen Easy-Vent RENOVATIE Tochtvrije ventilatie voor oudere woningen De Easy-Vent RENOVATIE luchtgeleider wordt gemonteerd bij een reeds aanwezige radiator en voorziet de woning van aangenaam voorverwarmde verse

Nadere informatie

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Project: Adres of bouwnummer: Fabrikaat ventilatiesysteem:

Nadere informatie

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

Handleiding. AirQlean H luchtfiltersysteem voor montage aan het plafond

Handleiding. AirQlean H luchtfiltersysteem voor montage aan het plafond Handleiding AirQlean H luchtfiltersysteem voor montage aan het plafond ... Copyright 2014 QleanAir Scandinavia 2 DEEL 1 Informatie over de veiligheid 1.1. Inleiding Dit hoofdstuk bevat informatie over

Nadere informatie

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VOCHT EN VENTILATIE Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VENTILEREN GEZOND LUCHT OPEN BUITENLUCHT VOCHT RAMEN WONING Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning Het voorkomen van vocht in uw woning

Nadere informatie

Verwarming en ventilatie

Verwarming en ventilatie Verwarming en ventilatie Gebouwen met hoge energieprestaties Mei 2013 Christophe Delmotte, Ir Laboratorium Luchtkwaliteit en ventilatie WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Bladzijde

Nadere informatie

Leginstructies. Natural Floor VOORAF. Europese Eik Europese Productie. Acclimatisering. Omgevingstemperatuur en Relatieve Luchtvochtigheid

Leginstructies. Natural Floor VOORAF. Europese Eik Europese Productie. Acclimatisering. Omgevingstemperatuur en Relatieve Luchtvochtigheid Leginstructies VOORAF Voor een goed resultaat is het absoluut noodzakelijk de leginstructies nauwkeurig te volgen. Het is belangrijk om, bij daglicht, alle panelen voor en tijdens de plaatsing te controleren

Nadere informatie

Mogelijkheden tot het verlagen van het E-peil

Mogelijkheden tot het verlagen van het E-peil VE 1 inhoud 1. Inleiding 2. Infiltratie, ventilatie en E-peil 3. In- en efiltratie van lucht : v 50 -waarde 4. Uitvoeringskwaliteit : m-factor 5. Energieverbruik van ventilatoren 6. Warmterecuperatie 7.

Nadere informatie

WHIRLPOOL AKR643GY. Gebruiksaanwijzing

WHIRLPOOL AKR643GY. Gebruiksaanwijzing WHIRLPOOL AKR643GY Gebruiksaanwijzing 3Nl33014.fm5 Page 16 Monday, August 27, 2001 4:45 PM GEBRUIKSAANWIJZING VOOR DE INGEBRUIKNEMING MILIEUTIPS ALGEMENE VOORZORGSMAATREGELEN EN ADVIEZEN BEDIENING ONDERHOUD

Nadere informatie

Handleiding voor de installateur z.o.z. Heating Koeling Fresh Air Clean Air

Handleiding voor de installateur z.o.z. Heating Koeling Fresh Air Clean Air ComfoFan S ZMV Handleiding voor de gebruiker Handleiding voor de installateur z.o.z. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...2 2. Werking systeem...3 3. Garantie...4 4. Bediening...4

Nadere informatie

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Project: Adres of bouwnummer: Fabrikaat ventilatiesysteem:

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie Ventileren in huis Handleiding warmte-terug-win-installatie Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Strategie voor energiezuinig wooncomfort

Strategie voor energiezuinig wooncomfort VENTILATIE IN WONINGEN Ventilatie en renovatie Informatie-avond 18 mei 2011 Paul Van den Bossche WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Strategie voor energiezuinig wooncomfort

Nadere informatie

Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding

Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding Goede ventilatie in school is belangrijk voor de gezondheid van leerlingen en personeel. Met het regelmatig verversen van de

Nadere informatie

Dee Fly Cube 300 en 370. Balans ventilatie systeem met warmteterugwinning

Dee Fly Cube 300 en 370. Balans ventilatie systeem met warmteterugwinning V E N T I L A T I E Dee Fly Cube 300 en 370 Balans ventilatie systeem met warmteterugwinning 2 Eenvoudig en sober ontwerp Perfecte integratie in de woning Het principe van ventilatie met dubbele luchtstroom

Nadere informatie

Module 2.6. Ventilatie van niet-residentiële gebouwen: Concreet voorbeeld. Versie 2.1 februari 2006. Module 2.6

Module 2.6. Ventilatie van niet-residentiële gebouwen: Concreet voorbeeld. Versie 2.1 februari 2006. Module 2.6 Ventilatie van niet-residentiële gebouwen: Concreet voorbeeld Voorbeeld: het PROBE gebouw Verdieping 1 : kantoren Verdieping 0 : kantoren Verdieping -1 : archief + stookplaats Het PROBE-gebouw bestaat

Nadere informatie

Uitleg bij de productgegevens van ventilatoren en warmteterugwinapparaten in de EPW- en EPU-bepalingsmethoden

Uitleg bij de productgegevens van ventilatoren en warmteterugwinapparaten in de EPW- en EPU-bepalingsmethoden Uitleg bij de productgegevens van ventilatoren en warmteterugwinapparaten in de EPW- en EPU-bepalingsmethoden versie 14 juli 2011 Inhoud 1 INLEIDING... 2 2 VERMOGEN VAN VENTILATOREN... 2 2.1 VERMOGEN VAN

Nadere informatie

Brink Renovent. www.atc-ventilation.be

Brink Renovent. www.atc-ventilation.be Brink Renovent www.atc-ventilation.be Renovent A B Brink Renovent Excellent 180 pagina 3 A+ A Brink Renovent Excellent 300/400/450 pagina 7 A+ A pagina 11 Brink Renovent Sky Brink Renovent Excellent 180

Nadere informatie

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk 1 Huurdersinformatie Goed ventileren, erg belangrijk Goed ventileren zorgt voor gezonde en droge lucht in uw woning. In deze brochure tips om te ventileren en om vocht te voorkomen. Inhoud Ventileren:

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem Ventileren in huis Handleiding mechanisch ventilatiesysteem 2 Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Gezond ventileren en verluchten

Gezond ventileren en verluchten Gezond ventileren en verluchten Tips voor keuze en onderhoud van ventilatiesystemen 1 2 Inhoud Ventileren en verluchten 5 Waarom ventileren 8 Hoe uw woning ventileren 10 Ontwerp, plaatsing en onderhoud

Nadere informatie

Augustus 2013 Pagina 1

Augustus 2013 Pagina 1 Aanvullende Installatiehandleiding t.b.v. Tzerra & Calenta koppeling met de WTW unit met ingebouwde terugslagklep en voedingsspanning aansluiting voor de ketel Inleiding Met gebalanceerde ventilatie met

Nadere informatie

Rudy Ballegeer Business Manager Installatie. 0470/

Rudy Ballegeer Business Manager Installatie. 0470/ Rudy Ballegeer Business Manager Installatie rudy.ballegeer@duco.eu 0470/13 60 01 1 2 Twee afvoerventilatoren DucoBox Silent De stilste box van Europa! - Centrale afvoer - Budgetvriendelijk - Design Ruimtesensoren

Nadere informatie

SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD

SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD CITY M AIR PURIFIER VAN CAMFIL Camfil Clean Air Solutions 1 FEITEN: MET ONZE LUCHTREINIGERS GAAT U DUIZENDEN JAREN TERUG IN DE TIJD. In enkele uren

Nadere informatie

Hoofdbediening CO 2. RF en Uitbreidingssensor CO 2. RF Handleiding voor de gebruiker. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering

Hoofdbediening CO 2. RF en Uitbreidingssensor CO 2. RF Handleiding voor de gebruiker.  Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Hoofdbediening RF en Uitbreidingssensor RF Handleiding voor de gebruiker In de Kasbah geplaatst in het voorjaar 2015 Verwarming Koeling Ventilatie Filtering www.dekasbah.nl Inhoudsopgave 1. Introductie

Nadere informatie

Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem

Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Aanwezig bij het onderzoek: Project: Adres of bouwnummer: Type ventilatiesysteem Fabricaat

Nadere informatie

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Pieter Logghe, Departement Gezondheid en Binnenhuisvervuiling, Leefmilieu Brussel Ventilatie hangt onlosmakelijk

Nadere informatie

Publicaties. THERMAC-handboek. THERMAC-handboek. Inhoud. Handboek voor het verwarmen en natuurlijk koelen van THERMisch ACtieve gebouwen

Publicaties. THERMAC-handboek. THERMAC-handboek. Inhoud. Handboek voor het verwarmen en natuurlijk koelen van THERMisch ACtieve gebouwen WTCB THERMAC-handboek THERMAC-handboek V-gids ODE-folders Syllabus studiedagen Rekenbladen met workshops Raf De Herdt Publicaties Handboek voor het verwarmen en natuurlijk koelen van THERMisch ACtieve

Nadere informatie

I Ventilatiesystemen principes :

I Ventilatiesystemen principes : I Ventilatiesystemen principes : Types A, B, C van ventilatie technieken: Ventilatiesysteem A : Het natuurlijke ventilatieconcept, genaamd ventilatiesysteem A, gebruikt het schoorsteenprincipe om de luchtstroming

Nadere informatie

Speciale aandachtspunten

Speciale aandachtspunten Ventilatievoorzieningen in residentiële gebouwen: Speciale aandachtspunten 1 Inhoud van de presentatie Wat is een "aanbeveling"? Luchtdichtheid van gebouwen Intensieve ventilatie Vertikale kanalen en uitmondingen

Nadere informatie

4 mogelijke ventilatieprincipes.

4 mogelijke ventilatieprincipes. 4 mogelijke ventilatieprincipes Systeem C Luchttoevoer: natuurlijk, zelfregelend en eventueel akoestisch Luchtafvoer: mechanisch, minstens kloksturing (IDA-C3) eventueel vraaggestuurd (IDA-C4/5/6) indien

Nadere informatie

als het over ventilatie gaat...

als het over ventilatie gaat... als het over ventilatie gaat... Made in Belgium by Sanutal Hoogefficiënte tegenstroomwarmtewisselaar Systeem D Slim ventileren met terugwinning van energie air Tallinn hoofdstad van Estland, zuiverste

Nadere informatie

Fiche 29 (Analyse): Ventilatoren, jets en afzuiging

Fiche 29 (Analyse): Ventilatoren, jets en afzuiging Fiche 29 (Analyse): Ventilatoren, jets en afzuiging 1. De ventilatoren Het belangrijkste onderdeel van elk ventilatiesysteem is de ventilator. Er bestaan grofweg 3 types ventilatoren: De extractoren, veelal

Nadere informatie

Werkgroepdocument B. Ventilatieprestatieverslag (VPV)

Werkgroepdocument B. Ventilatieprestatieverslag (VPV) Werkgroepdocument B Ventilatieprestatieverslag (VPV) Aanvulling op STS P 73 1: Systemen voor basisventilatie in residentiële toepassingen Versie 1 Inhoudstabel 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMEEN... 2 3 INHOUD

Nadere informatie

Niet residentiële ventilatie

Niet residentiële ventilatie Voorbeeld berekening minimum ontwerpdebiet: Leslokaal 50m² Bezetting volgens bouwteam (op plan): 10 personen 10 pers x 22m³/h/pers = 220m³/h Bezetting volgens tabel: 50m² : 4m²/pers = 12,5 pers 13 personen

Nadere informatie

Ventilatie in bestaande bouw

Ventilatie in bestaande bouw Ventilatie in bestaande bouw Ontwerp en uitwerkingsvoorbeelden van praktische oplossingen André Meester Algemeen directeur Alusta Natuurlijke Ventilatietechniek BV Daar sta je dan. Verbetering van: Luchtkwaliteit

Nadere informatie

Technische richtlijnen

Technische richtlijnen Technische richtlijnen De eerste werkbladdampkap op 2 niveaus Uniek aan UP_SIDE is zijn werking op 2 niveaus: zowel op werkbladhoogte, naast een teppan yaki of lage pan, als uitgetrokken naar boven toe

Nadere informatie

Gebruikers- en montagehandleiding Pijpdakventilator MPV

Gebruikers- en montagehandleiding Pijpdakventilator MPV Gebruikers- en montagehandleiding Pijpdakventilator MPV type: MPV-7W MPV-7WR MPV-7/14W MPV-7/14WR Deze handleiding is bedoeld voor de gebruikers en de installateurs van het mechanisch ventilatiesysteem

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS type: MVS-10P

Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS type: MVS-10P Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS type: MVS-10P Deze handleiding is bedoeld voor de gebruikers en de installateurs van het mechanisch ventilatiesysteem van het type MVS-10P. Deze hand leiding

Nadere informatie

KNOEIWERK. FOTO 2 Aansluitkanaal - twee stukken flexibele metalen buis met verschillende doormeter aan elkaar vastgezet.

KNOEIWERK. FOTO 2 Aansluitkanaal - twee stukken flexibele metalen buis met verschillende doormeter aan elkaar vastgezet. KNOEIWERK FOTO 1 Foutief gebruik van flexibele metalen buizen als aansluitkanaal [NBN B 61-002 ( 7.3.2)]: - twee metalen flexibels; - de lengte is in beide gevallen groter dan 1 m; - elk van de aansluitkanalen

Nadere informatie

Pagina 2.1 Internet: Amersfoort, Tel Fax

Pagina 2.1 Internet:  Amersfoort, Tel Fax 2016-01 Pagina 2.1 FilterCart Original FilterCart Original zonder verlichting Mobiele filterunit voor licht laswerk en afzuigtoepassingen. De FilterCart wordt geleverd met 3 meter Original afzuigarm zonder

Nadere informatie

Woonhuisventilator type: Compact-10P

Woonhuisventilator type: Compact-10P Gebruikershandleiding Compact-10P Gebruikershandleiding Woonhuisventilator type: Compact-10P Deze handleiding is bedoeld voor de gebruikers en de installateurs van het mechanisch ventilatiesysteem van

Nadere informatie

Systemen voor reiniging, ontvetting en beperken van geur in de professionele keukenventilatie

Systemen voor reiniging, ontvetting en beperken van geur in de professionele keukenventilatie Systemen voor reiniging, ontvetting en beperken van geur in de professionele keukenventilatie VERMINDERING VAN VET De AirMaid ozon unit reduceert zeer effectief de vetten die mee via de kookdampen worden

Nadere informatie

Wetgeving in stooklokalen

Wetgeving in stooklokalen Wetgeving in stooklokalen Wat wordt er verwacht van U? Welke norm is van toepassing? Waar moet of kan u op letten? Is het een nieuw stooklokaal of renovatie? Stookplaats boven 70kW volgens NBN B61-001

Nadere informatie

HANDLEIDING LUCHTKANALENSYSTEEM EASYFLOW

HANDLEIDING LUCHTKANALENSYSTEEM EASYFLOW HANDLEIDING LUCHTKANALENSYSTEEM EASYFLOW A B G F C D E 2 SYSTEEMOMSCHRIJVING (zie tekening linkerpagina). Het EasyFlow luchtkanalensysteem is een flexibel luchtkanalensysteem voor ventilatiedoeleinden.

Nadere informatie

Ventilatie in uw woning Systeem C en Systeem D. Koeling Ventilatie Luchtzuivering

Ventilatie in uw woning Systeem C en Systeem D. Koeling Ventilatie Luchtzuivering Ventilatie in uw woning Systeem C en Systeem D Verwarming Koeling Ventilatie Luchtzuivering Wat is ventileren? Isoleren = ventileren Wist u dat we gemiddeld zo n 70% van onze tijd tussen 4 muren doorbrengen?

Nadere informatie

The BEST or NOTHING. (nl)

The BEST or NOTHING. (nl) The BEST or NOTHING. (nl) SYSTEEM C? NATUURLIJK! Natuurlijke toevoer in combinatie met intelligente, mechanische afvoer Duco Ventilation & Sun Control kiest al sinds zijn ontstaan voor ventileren volgens

Nadere informatie

MYSON. Kickspace 500, 600 & 800. Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften. Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden

MYSON. Kickspace 500, 600 & 800. Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften. Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden MYSON Kickspace 500, 600 & 800 Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden 1 INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMENE INFORMATIE 3 2. ONTWERP CV INSTALLATIE

Nadere informatie

Warmteterugwinunit Zehnder WHR 918

Warmteterugwinunit Zehnder WHR 918 Belangrijke kenmerken Compacte afmetingen (558 x 680 x 299 mm) Energielabel A Sturing met meerdere sensoren energielabel A + Links/rechts uitvoering in één unit Voorzien van vier boven aansluitingen en

Nadere informatie

Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen

Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen Met deze checklist heeft de preventieadviseur, gezondheidscoördinator, milieucoördinator, directie of leerkracht een handig instrument om het beleid of de

Nadere informatie

silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400

silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400 silent ventilation DE KRACHT VAN DE NATUUR IN DE WONING MET EEN BALANSVENTILATIESYSTEEM D400 De VASCO ventilatie-unit D400 en het EasyFlow luchtkanalensysteem dragen bij tot een uiterst stil balansventilatiesysteem

Nadere informatie

Warmteterugwinning per ruimte Ventilatie Nano Air 50

Warmteterugwinning per ruimte Ventilatie Nano Air 50 Warmteterugwinning per ruimte Ventilatie Voordelen Conformiteit Installatie Beschrijving Assortiment Technische details Afstandsbediening Afstandsbediening Conformiteit Elektrische veiligheid Voordelen

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS

Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS Gebruikershandleiding Woonhuisventilator MVS type: MVS-8p MVS-8/14P Deze handleiding is bedoeld voor de gebruikers en de installateurs van het mechanisch ventilatiesysteem van het type MVS-8P en MVS-8/14P.

Nadere informatie

Vlaanderen is milieubewust. Gezond ventileren en verluchten. Tips voor keuze en onderhoud van ventilatiesystemen

Vlaanderen is milieubewust. Gezond ventileren en verluchten. Tips voor keuze en onderhoud van ventilatiesystemen Vlaanderen is milieubewust Gezond ventileren en verluchten Tips voor keuze en onderhoud van ventilatiesystemen 1 2 Inhoud Ventileren en verluchten 5 Waarom ventileren 8 Hoe uw woning ventileren 10 Ontwerp,

Nadere informatie

Ventilatie in woning en utiliteitsbouw

Ventilatie in woning en utiliteitsbouw Wetgeving Ventilatie in woning en utiliteitsbouw Maandag 5 december 2005 EPB informatie op maat van de aannemer Besluit Vlaamse regering 11 maart 2005 : energieprestatieregelgeving Bijlage V en VI : Het

Nadere informatie

Technische richtlijnen INSPIRED BY QUALITY

Technische richtlijnen INSPIRED BY QUALITY Technische richtlijnen INSPIRED BY QUALITY De eerste werkbladdampkap op 2 niveaus Uniek aan UP_SIDE is zijn werking op 2 niveaus: zowel op werkbladhoogte, naast een teppan yaki of lage pan, als uitgetrokken

Nadere informatie

Natuurlijk ventileren DUCO AT HOME. een verademing! We inspire at

Natuurlijk ventileren DUCO AT HOME. een verademing! We inspire at Natuurlijk ventileren een verademing! HOME WAAROM & HOE VENTILEREN? DE STILSTE BOX + DE SLIMSTE VENTILATIE DE HOOGSTE -! > Basisventilatie > Doorvoerventilatie > Luchtafvoer > Ventilatieve koeling > Buitenzonwering

Nadere informatie

Mogelijkheden tot het verlagen van het E-peil

Mogelijkheden tot het verlagen van het E-peil VE 1 inhoud 1. Inleiding 2. Infiltratie, ventilatie en E-peil 3. In- en efiltratie van lucht : v 50 -waarde 4. Uitvoeringskwaliteit : m-factor 5. Energieverbruik van ventilatoren 6. Warmterecuperatie 7.

Nadere informatie

De juiste dampkap op de juiste plaats

De juiste dampkap op de juiste plaats De juiste dampkap op de juiste plaats De juiste dampkap op de juiste plaats De meest toegepaste dampkappen zijn conventionele dampkappen, luchtinductie dampkappen en impulslucht dampkappen. Deze kappen

Nadere informatie

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Wat wordt in het kader van de energieprestatieregelgeving verstaan onder een verbouwing? In het kader van de energieprestatieregelgeving is een

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

1. Het systeem. 2. Onderdelen van het ventilatiesysteem. Bestektekst Zehnder ComfoAir XL 800

1. Het systeem. 2. Onderdelen van het ventilatiesysteem. Bestektekst Zehnder ComfoAir XL 800 Bestektekst Zehnder ComfoAir XL 800 1. Het systeem De ventilatie unit is ontwikkeld voor toepassing van balansventilatie met warmterecuperatie in grotere woningen en kleine utiliteit (bv. kleine kantoren,

Nadere informatie

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin...

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Woonvocht en oppervlaktecondensatie De mens zelf produceert steeds een hoeveelheid waterdamp door

Nadere informatie

DucoGrille Close 105. Dagmaat breedte Speling boven. Dagmaat breedte= breedte DGC *speling 5mm. Dagmaat hoogte

DucoGrille Close 105. Dagmaat breedte Speling boven. Dagmaat breedte= breedte DGC *speling 5mm. Dagmaat hoogte 1. Dagmaat breedte Speling boven Dagmaat breedte= breedte DGC 105+ 2*speling 5mm Dagmaat hoogte= hoogte DGC 105 + speling onder 5mm + speling boven afhankelijk van stap Dagmaat hoogte is verkrijgbaar in

Nadere informatie

Optiflex. Luchtverdeelsysteem voor eengezinswoningen

Optiflex. Luchtverdeelsysteem voor eengezinswoningen V E N T I L A T I E Optiflex Luchtverdeelsysteem voor eengezinswoningen Optiflex, het eerste ventilatiesysteem dat De Optiflex-reeks is geschikt voor alle toepassingen (plafond, wandmontage, vloer/dekvloer),

Nadere informatie

Superstille ronde kanaalventilatoren TD-SILENT ECOWATT SERIE

Superstille ronde kanaalventilatoren TD-SILENT ECOWATT SERIE TD-SILENT ECOWATT - MODELLEN 5 TOT TD-SILENT ECOWATT - MODELLEN EN Bij 5% van de volle snelheid wordt het stroomverbruik verminderd met 7% Mixed-flow ventilatoren met laag profiel en geluidsabsorberende

Nadere informatie

ClimateBooster Convector Pro Handleiding

ClimateBooster Convector Pro Handleiding ClimateBooster Convector Pro Handleiding Meer comfort met minder energie. Inleiding Energie besparen Met de ClimateBooster convector Pro kunt u de aanvoertemperatuur van uw verwarmingsinstallatie verlagen

Nadere informatie

Woningventilatie en renovatie

Woningventilatie en renovatie Woningventilatie en renovatie Bouwbesluit, bewoners en de praktijk Workshop Energie Nul73 Ir. H.J.J. (Harm) Valk Nieman Raadgevende Ingenieurs BV 19 mei 2015 Ventilatie Waarom ventileren? Kwaliteit en

Nadere informatie