Nieuw Nederlands. 5 e editie. Antwoorden Leerboek Formuleren 4/5 havo

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuw Nederlands. 5 e editie. Antwoorden Leerboek Formuleren 4/5 havo"

Transcriptie

1 Nieuw Nederlands 5 e editie Antwoorden Leerboek Formuleren 4/5 havo

2 Inhoudsopgave Nieuw Nederlands 4/5 havo - Formuleren Hoofdstuk 1 Correct formuleren... 3 Hoofdstuk 2 Aantrekkelijk formuleren

3 Hoofdstuk 1 Cursus Formuleren Hoofdstuk 1 Correct formuleren Paragraaf 0 De standaardfoutenlijst Opdracht 1 -- Paragraaf 1 Dubbelop Opdracht 2 1 Waarschijnlijk + vermoedelijk = 1.2 tautologie Verbetering: laat vermoedelijk weg. 2 ontmoedigt + niet op de bank zetten = 1.5 dubbele ontkenning Verbetering: laat niet langer weg. 3 achteraf een evaluatie = 1.3 pleonasme Verbetering: laat achteraf weg. 4 naar + naar = 1.1 onjuiste herhaling Verbetering: laat het tweede naar weg. 5 raadde af + geen = 1.5 dubbele ontkenning Verbetering: laat geen weg. 6 je + bedenken = 1.4 contaminatie Verbetering: je realiseren of bedenken. 7 van + van = 1.1 onjuiste herhaling Verbetering: laat het tweede van weg. 8 Plotseling + ineens = 1.2 tautologie Verbetering: laat ineens weg. 9 rekenschap houden met = 1.4 contaminatie Verbetering: rekenschap wordt rekening ; vermenging van rekening houden met en (zich) rekenschap geven van. 10 stomme sufferd = 1.3 pleonasme Verbetering: laat stomme weg. Opdracht 3 1 kost + duur = 1.4 contaminatie Verbetering: kost moet is zijn of duur moet veel zijn. 2 correcte zin 3 vrouwelijke schrijfsters = 1.3 pleonasme Verbetering: laat vrouwelijk weg. 4 vermijden + geen 1.5 dubbele ontkenning Verbetering: laat geen weg. 5 zoiets dergelijks = 1.4 contaminatie Verbetering: zoiets of iets dergelijks. 6 aangenaam genoegen = 1.3 pleonasme Verbetering: laat aangenaam weg. 7 verzoek + willen = 1.2 tautologie of 1.3 pleonasme Verbetering: laat willen weg. 8 komt zeldzaam voor = 1.4 contaminatie Verbetering: is zeldzaam of komt zelden voor. 9 Aan + aan = 1.1 onjuiste herhaling Verbetering:Laat het tweede aan weg. 10 pleegt gewoonlijk = 1.3 pleonasme Verbetering: laat gewoonlijk weg. Of: en hij komt gewoonlijk op tijd.

4 Paragraaf 2 Fouten met verwijswoorden Opdracht 4 1 het 2 ze 3 hem 4 het 5 hij, hij 6 hem 7 haar 8 het Opdracht 5 1 haar 2 zijn, het 3 zijn, zijn, haar 4 haar 5 haar, ze 6 het, het 7 haar, ze 8 hem, zijn Opdracht 6 1 hun, ze 2 hen, zij 3 hen 4 zij, hen 5 hen 6 ze, hun, hun 7 zij, hun 8 hen, ze Opdracht 7 1 dit 2 wat 3 dat 4 wie 5 wat 6 dat 7 dat 8 wat, dat Opdracht 8 1 van wie 2 waarmee 3 waarop 4 waarop 5 waaraan 6 aan wie, wat 7 waarover 8 waar Opdracht 9 1 Het mooiste Nederlandse boek dat Carola ooit gelezen heeft, is De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans. 2 De directeuren hoeven de leden van de ondernemingsraad niet meer voor overleg uit te nodigen, want ze (wie?) zijn toch niet bereid om compromissen te sluiten. 4

5 want de directeuren zijn / want de directie is Of: want de leden zijn / want de raad is 3 Het waterschap heeft besloten zijn tarieven voor de afvoer van hemelwater te verhogen. 4 Bij deze zwervers heeft de drank duidelijk zijn tol geëist, want je kunt geen verstandig woord meer met hen wisselen. 5 Vincent kent een meisje dat ons wel kan helpen met het invoegen van de illustraties in de tekst. 6 De gemeenteraad heeft besloten dat hij het geld dat bestemd was voor armoedebestrijding, gaat uitgeven aan een prestigieus nieuw theater. 7 Het instituut Socrates geeft zijn adviezen aan alle leerlingen en studenten, waarvan het de adres- of gegevens heeft. 8 De pr-medewerkster zei tegen de schoolleiding dat ze (wie?) vaker contact met de ouders van de leerlingen moest zoeken. Bijvoorbeeld: dat ze vanuit haar pr-functie Of: dat ze als directie Opdracht 10 In Nederland werkt slechts een gering aantal vrouwen fulltime. Als het kabinet een betere basis voor de economie wil creëren, zal ze het het vrouwelijk arbeidspotentieel moeten mobiliseren. Deze Dit kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het succes van een onderneming, zeker wanneer dat die alleen door mannen geleid wordt. Dat stelt professor Fetze Alsvanouds van de universiteit van Harderwijk. Hij leidde een onderzoekscommissie dat die afgelopen vrijdag zijn haar bevindingen wereldkundig maakte. Voor het onderzoek, dat anderhalf jaar duurde, ondervroegen de commissieleden enkele honderden managers. De meesten daarvan van hen onderschreven dat bedrijven met meer vrouwen betere resultaten behalen. Een van de oorzaken is dat vrouwen vaak zorgvuldig omgaan met hun personeel, dat daardoor beter haar zijn best doet om te presteren. Paragraaf 3 Incongruentie Opdracht 11 1 leiden leidt 2 zijn is 3 worden wordt 4 zullen zal 5 voelden voelde 6 protesteerden protesteerde 7 heeft hebben 8 zouden zou Paragraaf 4 Dat/als-constructie Opdracht 12 1 De eurolanden moeten beter samenwerken en meer voor elkaar overhebben, omdat speculanten te veel invloed krijgen op de rente op staatsleningen, wanneer de landen dat niet doen. 2 Voorstanders van een verbod op gewelddadige games zijn van mening dat jongeren agressief gedrag gaan vertonen, als ze te veel tijd aan dit soort spellen besteden. 5

6 3 Mijn buurman bouwt een hoge schutting om zijn tuin, zodat zijn nieuwe vriendin, die een ware zonaanbidster is, daar in de zomer onbespied in de zon kan liggen als die omheining straks klaar is. 4 Veel hoogopgeleide mannen geven in dit onderzoek aan dat ze een gelukkiger gezinsleven zouden hebben, als zij het iets rustiger aan konden doen. 5 Theodore geeft al enkele maanden geen cent van zijn zakgeld meer uit, omdat hij de nieuwste ipad wil kopen, zodra hij voldoende geld heeft gespaard. Paragraaf 5 Foutieve samentrekking Opdracht 13 1 Strikt genomen moet er ik woon staan, omdat ik enkelvoud is en (mijn ouders) wonen meervoud, maar veel mensen zullen deze zin wel accepteren. 2 eigen antwoord; het is volgens de Schrijfwijzer van Renkema niet verboden om was- en bruine beren te schrijven, maar mooi is het niet. (In dit uitgestrekte woud komen volgens biologen zowel wasberen als bruine beren voor.) 3 eigen antwoord; enkelvoud/meervoud: niet correct (Op deze ijsbaan wordt nog wel eens een marathon verreden, maar worden geen allround kampioenschappen gehouden.) eigen antwoord, maar ik vind dit niet mooi. 4 eigen antwoord, maar dit lijkt me aanvaardbaar 5 eigen antwoord; dit wordt in het algemeen correct gevonden, maar het is beter om gebouwd te verplaatsen naar het eind van de zin. 6 eigen antwoord; het eerste wil is hulpwerkwoord, het tweede wil is zelfstandig werkwoord; dus is de zin ongrammaticaal. Ellen wil na de zomer verder studeren, maar Martha wil een jaar naar het buitenland. 7 eigen antwoord; het eerste is is hulpwerkwoord, het tweede is is koppelwerkwoord, dus ongrammaticaal. Mevrouw Krikke is op haar vijfentwintigste lerares geworden en is dat tot op de dag van vandaag. 8 eigen antwoord; ik, Willem Steenbergen, vind het lelijk, maar het staat er wel zo; kijk maar naar de illustratie; het bord is te zien vanaf de A50, als je in noordelijke richting rijdt. Liever: Zijn wasgoed bracht de vrijgezel altijd naar de Eper stomerij-wasserij. Opdracht 14 N.B. De weggelaten woorden zijn steeds tussen haakjes toegevoegd. 1 De prijzen zijn bij dit energiebedrijf misschien wat hoger, maar de service (zijn) een stuk beter. 6

7 Onjuist: enkelvoud/meervoud Verbetering: De prijzen zijn bij dit energiebedrijf misschien wat hoger, maar de service is een stuk beter. 2 De gescheiden man keek vooral uit naar nieuwe relaties, maar (de gescheiden man) (keek) daardoor nauwelijks om naar zijn kinderen. Onjuist: de werkwoorden uitkijken naar en omkijken naar hebben duidelijk verschillende betekenissen en daarom mag je keek niet weglaten. Het onderwerp de gescheiden man is beide keren hetzelfde in vorm, betekenis en grammaticale functie, dus dat mag je wel samentrekken. Verbetering: De gescheiden man keek vooral uit naar nieuwe relaties, maar keek daardoor nauwelijks om naar zijn kinderen. 3 Onze vertrekkende directeur wordt straks door de burgemeester toegesproken en (onze vertrekkende directeur) (wordt) een korte vakantiereis naar de Seychellen aangeboden. Onjuist: onze vertrekkende directeur is de eerste keer onderwerp en de tweede keer meewerkend voorwerp. Daarom mag je onze vertrekkende directeur niet weglaten. Vervang het door hem. Je zou wordt wel mogen weglaten, maar dat kan niet meer als hem eenmaal is toegevoegd. In veel andere gevallen kan het wel. Bijvoorbeeld: Isabelle wordt gepest en Jeanne geslagen. Verbetering: Onze vertrekkende directeur wordt straks door de burgemeester toegesproken en hem wordt een korte vakantiereis naar de Seychellen aangeboden. 4 De pinksterdagen beloven heel zonnig te worden en (de pinksterdagen) gaan we dus maar eens doorbrengen in onze stacaravan aan de kust. Onjuist: De pinksterdagen is de eerste keer het onderwerp van de zin en de tweede keer het lijdend voorwerp. Daarom mag je de pinksterdagen niet weglaten. Verbetering: De pinksterdagen beloven heel zonnig te worden en die gaan we dus maar eens doorbrengen in onze stacaravan aan de kust. 5 Zo n documentaire over Rusland vind ik erg interessant en (zo n documentaire over Rusland) zou ik nog wel een keer willen zien. Juist: zo n documentaire over Rusland is beide keren het lijdend voorwerp van de zin. Je mag het de tweede keer dus weglaten. 6 De crisis deed de winst van de cateraar snel afnemen en (de crisis) (deed) hem uiteindelijk de das om. Onjuist: deed heeft in deed afnemen een andere betekenis dan in deed hem de das om. Daarom mag je deed niet weglaten. Het onderwerp de crisis mag je wel weglaten. Verbetering: De crisis deed de winst van de cateraar snel afnemen en deed hem uiteindelijk de das om. 7 The Blair Witch Project was een heel enge film, maar (The Blair Witch Project) had ik desondanks voor geen goud willen missen. Onjuist: The Blair Witch Project is de eerste keer het onderwerp van de zin en de tweede keer het lijdend voorwerp. Je mag het dus niet samentrekken. Verbetering: The Blair Witch Project was een heel enge film, maar die film had ik desondanks voor geen goud willen missen. 8 Het protest van de schaatscoach bleek te laat ingediend en (het protest van de schaatscoach) werd daarom niet door de scheidsrechters besproken. Juist: het protest van de schaatscoach is beide keren het onderwerp van de zin; je mag het zinsdeel dus weglaten. 9 De oude man is onwel geworden en (de oude man) (is) per ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Juist: De oude man is beide keren het onderwerp van de zin en is is beide keren een hulpwerkwoord van de voltooide tijd (onderdeel van het gezegde). Je mag beide zinsdelen dus weglaten. 10 Beroepsinbreker K.R. heeft het slachtoffer eerst een klap op zijn hoofd gegeven en (beroepsinbreker K.R.) (heeft) (het slachtoffer) daarna van zijn geld en zijn creditcard beroofd. Onjuist: het slachtoffer is de eerste keer het meewerkend voorwerp van de zin en de tweede keer het lijdend voorwerp. Je mag het slachtoffer dus niet weglaten. Je mag 7

8 beroepsinbreker K.R. wel weglaten, want dat is beide keren het onderwerp van de zin. Ook heeft mag je weglaten, want dat is beide keren hulpwerkwoord van de voltooide tijd (deel van het gezegde). Verbetering: Beroepsinbreker K.R. heeft het slachtoffer eerst een klap op zijn hoofd gegeven en het slachtoffer daarna van zijn geld en zijn creditcard beroofd. Paragraaf 6 Foutieve beknopte bijzin Opdracht 15 1 A Zwervend door Finnmarken zocht Alfred naar kraters die door meteorieten waren veroorzaakt. 2 B Door de houten delen van het jacht elk jaar te lakken bescherm ik mijn schip tegen bedreigingen als paalworm en houtrot. 3 B Eindelijk eerste geworden mocht de marathonloper zijn naam op de zilveren beker onder die van zijn voorgangers laten graveren. 4 B Zwoegend op een moeilijke toets merkte hij dat de tijd een stuk sneller voorbijging dan hij dacht. 5 B Na als acteur vele successen gevierd te hebben bleek Jeroen Krabbé ook als schilder veel belangstelling te wekken. Opdracht 16 1 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: a Lopend door het warme, zonovergoten landschap stroomde het zweet van mijn voorhoofd. (fout) a Lopend door het warme, zonovergoten landschap genoot ik van mooie vergezichten over de Italiaanse heuvels. (correct) b Om betere cijfers voor tekstbegrip te halen moest Rob dagelijks een halfuur in de krant lezen. (correct) b Om betere cijfers voor tekstbegrip te halen bevat de methode Nederlands extra pittige leesopdrachten. (fout) c Eindelijk op onze vakantiebestemming aangekomen bleek ons zomerhuisje een veredeld kippenhok. (fout) c Eindelijk op onze vakantiebestemming aangekomen zetten we eerst de ramen van het muffe zomerhuisje wijd open. (correct) d Na in twee uur de hele route te hebben afgelegd was Brian behoorlijk moe. (correct) d Na in twee uur de hele route te hebben afgelegd werden de herinneringsmedailles uitgereikt. (fout) e Hem kennende zal hij wel weer te laat arriveren. (fout) e Hem kennende denk ik dat hij niet op tijd arriveert. (correct) 2 -- Opdracht 17 Bijvoorbeeld: 1 De weersvoorspelling gehoord hebbend vermoed ik dat de Elfstedentocht ook dit jaar waarschijnlijk niet verreden zal kunnen worden. 2 Opdat de badmeester de zwemmers in het zwembad goed in de gaten kon houden, lag het niveau van de uitkijktoren vier meter boven de waterspiegel. 3 Nadat ik mijn groentetuin twee uur lang gesproeid had, begon het ineens te regenen. 4 correct 5 Lezend in een oude boekrol met Hebreeuwse teksten reed de beroemde professor in een taxi naar de Koninklijke Bibliotheek, waar de man een lezing zou houden. 6 correct 7 Pas nadat koper en verkoper uren onderhandeld hadden, kon de prachtige klassieke Jaguar van inspecteur Morse eindelijk van eigenaar wisselen. 8

9 8 Toen ik de Duitse flitspaal met hoge snelheid passeerde, deed een rode flits mij krachtig maar te laat op mijn rem trappen. Paragraaf 7 Zinnen onjuist begrenzen Opdracht 18 1 De regering heeft de WWIK afgeschaft, wat inhoudt dat veel kunstenaars geen geld meer krijgen van de overheid. Als ze niet meer voldoende verdienen met hun kunstwerken, moeten ze op zoek naar andere bronnen van inkomsten. 2 Bij rekeningrijden houdt een in de auto ingebouwd kastje precies bij hoeveel je rijdt, waar je rijdt en op welk tijdstip, wat volgens veel politici ernstige inbreuk maakt op de privacy van de burger. 3 Het na lange procedures afwijzen van asielaanvragen blijft een politiek zeer gevoelig onderwerp, omdat er beslissingen worden genomen die het leven van mensen totaal kunnen veranderen. 4 Kinderopvang is duur. Zo betaal je in 2011 een minimum van 65 euro per maand. Dat is 21 euro meer dan het jaar ervoor. Bij een modaal inkomen betaal je 113 euro, wat maandelijks 27 euro meer is dan een jaar geleden. 5 In 2005 verlieten 1957 uitgeprocedeerde asielzoekers vrijwillig ons land, terwijl 1323 mensen gedwongen werden uitgezet. Opdracht 19 1 correct (de zin is wel aan de lange kant, maar niet ongrammaticaal) losstaand zinsgedeelte Een verhoging van de btw op bioscoop- en theaterkaartjes zal de prijs met zo'n 12 procent opdrijven, waardoor er vrijwel zeker minder bezoekers zullen komen pleonasme Davy Klaassen, A-junior van Ajax, speelde tegen NEC voor het eerst in de Eredivisie en bepaalde met zijn treffer de eindstand op 3-0. (Laat zijn debuutwedstrijd weg.) Of: Davy Klaassen, A-junior van Ajax, speelde tegen NEC zijn debuutwedstrijd in de Eredivisie en bepaalde met zijn treffer de eindstand op 3-0. (Laat voor het eerst weg.) contaminatie Het volk van Sierra Leone heeft een hoge prijs betaald voor de vrijheid in de vorm van vele getraumatiseerde landgenoten, die voor de rest van hun leven verminkt zijn. Of: Het volk van Sierra Leone heeft duur betaald voor de vrijheid in de vorm van vele getraumatiseerde landgenoten, die voor de rest van hun leven verminkt zijn onduidelijk verwijzen Ferdinand zei tegen zijn vriend: Ik heb gehoord dat Elinde Matthijssen uit 4 vwo verliefd op jou is. Of: Ferdinand zei tegen zijn vriend: Ik heb gehoord dat Elinde Matthijssen uit 4 vwo verliefd op mij is. 6 5 foutieve samentrekking De zomervakantie is in Nederland vaak nogal regenachtig en die brengen we daarom het liefst in het zonovergoten Middellandse Zeegebied door onjuist verwijswoord Het CDA heeft over hoge salarissen van bestuurders in de publieke sector een duidelijk standpunt. De partij vindt (of: Het vindt) dat die niet meer mogen verdienen dan de minister-president onjuist verwijswoord 9

10 Vrouwen moeten volgens GroenLinks gestimuleerd worden in hun eigen inkomen te voorzien. Dat is belangrijk voor de vrouw zelf, voor haar kinderen en voor de samenleving. Liever nog: Dat is belangrijk voor henzelf, voor hun kinderen en voor de samenleving zinnen aan elkaar plakken De media zijn steeds oplettender geworden als het gaat om politiek en politici. Ze zitten overal met de neus bovenop dat/als-constructie Wilde dieren moeten zelfstandig naar voedsel zoeken, omdat ze op den duur volledig afhankelijk worden van de mens, wanneer ze steeds worden bijgevoerd tautologie De Nederlandse volleyballers behalen meestal goede resultaten, maar de laatste tijd heeft de ploeg enkele pijnlijke nederlagen geleden. De Nederlandse volleyballers behalen meestal goede resultaten; de laatste tijd heeft de ploeg echter enkele pijnlijke nederlagen geleden foutieve beknopte bijzin Terwijl hij staarde naar het ingewikkelde economische vraagstuk op zijn bureau, dwaalden Jan Kees' gedachten af naar de rustige jaren voor hij minister werd. Of: Starend naar het ingewikkelde economische vraagstuk op zijn bureau liet Jan Kees zijn gedachten afdwalen naar de rustige jaren voor hij minister werd onjuiste herhaling Je moet van die behoudende docenten boven de vijftig maar niet te veel initiatieven tot onderwijsvernieuwing meer verwachten. (Laat het tweede van weg.) 14 5 foutieve samentrekking Katja deed voor de camera haar kleren uit en deed daardoor goede zaken met een wereldwijd bekend glossy mannenblad dubbele ontkenning De verdachte bleef voor de rechtbank tot het einde toe volhouden dat hij de moord op de oude vrouw in Deventer niet had gepleegd. Of: De verdachte bleef voor de rechtbank tot het einde toe ontkennen dat hij de moord op de oude vrouw in Deventer had gepleegd. (Laat niet weg.) Opdracht 20 Een politicus moet iemand zijn met een onbesmet verleden. Maar dat zijn ze (2.1) niet altijd. Een bekende vrouwelijke politica (1.3) die een misstap heeft begaan, is Philomena Bijlhout. Na op 21 juli 2002 te zijn beëdigd (6) duurde haar carrière nog slechts enkele uren. Voordat ze in Nederland in de politiek ging. Was (7.1) ze namelijk in Suriname lid geweest van de milities van Desi Bouterse. De publieke opinie was indertijd dat als (4) ze die milities verlaten had vóór de schandalige decembermoorden van 1982, ze gerust staatssecretaris kon worden. Maar helaas voor haar dook er plotseling een foto uit 1983 tevoorschijn (1.4), waarop ze in militair uniform stond afgebeeld. Bijlhout besloot daarop zich terug te trekken. Het kabinet was nog maar net begonnen en (5) haar (2.1) eerste lid meteen al kwijt. Bijvoorbeeld: Politici moeten mensen zijn met een onbesmet verleden. Maar dat zijn ze niet altijd. Een bekende politica (Laat vrouwelijke weg.) die een misstap heeft begaan, is Philomena Bijlhout. Nadat ze op 21 juli 2002 was beëdigd, duurde haar carrière nog slechts enkele uren. Voordat ze in Nederland in de politiek ging, was ze namelijk in Suriname lid geweest van de milities van Desi Bouterse. De publieke opinie was indertijd dat ze gerust staatssecretaris kon worden, als ze die milities verlaten had vóór de schandalige decembermoorden van Maar helaas voor haar kwam er plotseling een foto uit 1983 tevoorschijn (of: dook er plotseling een foto uit 1983 op), waarop ze in militair uniform was 10

11 afgebeeld. Bijlhout besloot daarop zich terug te trekken. Het kabinet was nog maar net begonnen en was zijn eerste lid meteen al kwijt. 11

12 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 2 Aantrekkelijk formuleren Paragraaf 1 Aanwijzingen voor het woordgebruik Opdracht 1 1 Eigen antwoord. 2 Eigen antwoord. 3 Tekst 1: twee enkelvoudige zinnen Tekst 2: zeven enkelvoudige zinnen 4 Tekst 1: vier samengestelde zinnen Tekst 2: drie samengestelde zinnen 5 Tekst 1: vijf zinnen Tekst 2: twee zinnen 6 Tekst 1: 24,5 woorden Tekst 2: 14,9 woorden 7 Eigen antwoord, maar ik vind tekst 2. 8 Teksten worden ingewikkelder (1) als de zinnen langer zijn, (2) als meer zinnen samengesteld zijn en (3) als de woorden moeilijker zijn. Opdracht 2 1 leuk, omdat, schrijver, boek(en), ook 2 Bijvoorbeeld: Ik heb geen favoriete schrijver, omdat ik niet van lezen houd. Bovendien moesten we steeds boeken van een andere auteur lezen. Welk genre ik leuk vind, weet ik evenmin. Maar als in een boek humor zit die mij bevalt, dan vind ik zo'n boek vaak wel grappig. Ook romans over oorlog en misdaad spreken me ook wel aan. Wat ik goed vond aan de literatuurlessen, waren de presentaties die we zelf moesten geven over oude teksten en schrijvers zoals Het Journael van Bontekoe en Sara Burgerhart. Verder waren de verhalen uit de middeleeuwen interessant en niet zo moeilijk. Minder prettig was al die theorie: te saai en te moeilijk. En dan moest je voor de toets ook nog eens alles uit het hoofd leren. Ten slotte zou het beter zijn geweest als we in de les wat tijd hadden gekregen voor de verplichte boekverslagen: nu moesten we alles thuis doen. Opdracht 3 1 kinderen (5x), pleegkinderen (3x), pleegouderschap (4x), ik wil (3x), laten zien (3x) 2 Je moet soms een beetje puzzelen om herhaalde woorden uit de tekst weg te krijgen, maar het kan wel. De herhaalde woorden (gekleurd) zijn in aantal afgenomen: kinderen (2x), pleegkinderen (2x), pleegouderschap (2x), ik wil (1x), laten zien (1x) Bijvoorbeeld: Henriëtte en haar man Mark zijn pleegouders. Ze hebben vier kinderen: twee van henzelf en twee pleegkinderen. Natuurlijk vonden ze het geweldig om eigen nageslacht te krijgen. Maar vervolgens wilden ze ook kinderen een kans geven die het in het leven minder goed getroffen hebben. De pleegkinderen hebben vaak meer aandacht nodig dan ons eigen kroost, zegt Henriëtte. Maar het geeft ons veel voldoening hen te zien opgroeien. We hebben er geen spijt van dat we hen in huis genomen hebben. (Volgorde van de zinnen veranderd om verwijswoorden (hen) te kunnen gebruiken.) Enige tijd geleden kwam het pleegouderschap negatief in het nieuws. In dit artikel wil ik laten zien dat het ook goede en leuke kanten heeft. Diverse facetten ervan komen aan de orde, onder andere wat het verschil is tussen pleegouderschap en adoptie.

13 Paragraaf 2 Aanwijzingen voor de zinsbouw Opdracht 4 1 APO 2 POA 3 PA 4 OPA 5 APO 6 OPA 7 OPA 8 POA 9 APO 10 PA Opdracht 5 Bijvoorbeeld: Diana is zeventien jaar. Ze zit op de havo. Ze was nooit ziek en ze was altijd op school. Maar op een ochtend kon ze ineens niet meer uit bed kon komen. Meteen belde haar moeder de huisarts, maar die kon niets vinden. Hij wees haar echter wel direct door naar het ziekenhuis. Daar constateerde de specialist dat ze aan een ernstige spierziekte leed, waarvoor nog geen goede medicijnen waren. Diana wilde evenwel niet zomaar opgeven. Op het internet zocht ze naar een oplossing en ze vond iets bruikbaars: alternatieve geneeswijzen. Is Diana de enige die haar heil zoekt bij alternatieve geneeswijzen? Nee, integendeel, steeds meer mensen raadplegen homeopaten, magnetiseurs en natuurgenezers. Het helpt, zeggen sommigen, maar anderen geloven er niet in. Wat is de waarheid? Wat zijn de voor- en nadelen van alternatieve geneeswijzen en welke resultaten zijn ermee bereikt? Opdracht 6 Bijvoorbeeld: Sunny Bergman is filosofe en maakster van een documentaire over de rol van uiterlijk in het leven van vrouwen, die zij toepasselijk Beperkt houdbaar heeft genoemd. Ze is fel tegen de cosmetische industrie, die vrouwen volgens haar te vaak gek maakt. Volgens Bergman worden vrouwen telkens maar weer gewezen op hun onvolkomenheden. Daardoor gaan tegenwoordig steeds vaker veel te jonge meisjes al onder het mes om hun borsten te vergroten of hun lippen te corrigeren. Bergman wil daarom de leeftijd voor cosmetische ingrepen laten verhogen van zestien naar achttien jaar. Ook overweegt ze rechtszaken aan te spannen tegen producenten van schoonheidsproducten die van alles beloven wat ze niet waarmaken. Alex Kuczynski verzet zich in haar boek Beauty Junkies eveneens tegen het uit de hand gelopen schoonheidsideaal, dat vrouwen voorschrijft dat ze er alles aan moeten doen om zo lang mogelijk jong te blijven. Kuczynski laat zien dat de obsessie met schoonheid en perfectie absurde vormen heeft aangenomen. De cosmetische industrie maakt dankbaar misbruik van de onzekerheid van vrouwen en mannen. Dat is onaanvaardbaar, omdat de chirurgen echt wel weten dat de meeste mensen helemaal niet gelukkiger worden van al dat gesleutel aan hun lijf. Bovendien zijn operaties geenszins zonder gevaar en soms hebben ze zelfs een dodelijke afloop. Opdracht 7 1 a, c, d, e (de hoofdzin niet, de bijzin wel), f 2 a Heeft de KNVB-scheidsrechter de kletsnatte, blubberige grasmat afgekeurd? c Nog altijd spieken studenten van hbo's en universiteiten tijdens toetsen veel. d De ME verwijderde de Occupybetogers op last van de rechter van het Malieveld. 13

14 e Volgend jaar zal de Onderwijsinspectie scholen bestraffen waar de leerlingen voor het schoolexamen veel hogere cijfers halen dan voor het Centraal Eindexamen. f Heeft de politie de eergisteren ontsnapte TBS'er vanochtend in Rotterdam gearresteerd? Opdracht 8 1 Vanzelfsprekend leveren wij uw nieuwe computer zo snel mogelijk. 2 Dit onderzoeksbureau heeft onderzocht welke artikelen uit het assortiment de klanten het meest op prijs stellen Vandaag heeft de politie het bronzen beeld dat afgelopen weekend uit de museumtuin is ontvreemd, naar het museum teruggebracht. (De bijzin blijft in de lijdende vorm.) 7 De bijzin staat in de lijdende vorm en dat moet zo blijven. Als je schrijft de gevangenen die de bewakers in elkaar hebben geslagen is niet meer duidelijk wie de daders en wie de slachtoffers zijn. 8 Ik maai het gazon elke week In de grote steden spreken veel jongeren onderling straattaal. Opdracht 9 Zie ook de tekst onder opdracht ze de Oost-Berlijners 2 daarvoor 1990 die vrijheid van meningsuiting 3 die de economische groei 4 Zij toeristen 5 daar in het voormalige DDR-gedeelte van de stad 6 daartoe (om) zo n oude woningen af te breken en gedeeltelijk te vervangen door nieuwbouw Opdracht 10 Zie ook de tekst onder opdracht 10. a + b 1 toelichtend verband: Zo 2 -- (ten onrechte gevraagd in het lln.boek) 3 oorzakelijk verband: doordat middel-doel: om te 4 opsommend (en tegenstellend): ander 5 opsommende: ook 6 concluderend: dus 7 tegenstellend: Desondanks Tekst 7 Alleen de vogels vliegen De verwijswoorden zijn onderstreept, de woorden die een verband aan geven zijn vetgedrukt. 1 De val van de Berlijnse Muur heeft voor de Oost-Berlijners zeker een aantal voordelen. 2 Zo hebben ze sinds 1990 weer vrijheid van meningsuiting. 3 In de jaren daarvoor was die nog ver te zoeken, doordat overal de Stasi op de loer lag om burgers te controleren op anticommunistische uitspraken. 4 Een ander voordeel is de economische groei na jaren van stagnatie. 5 Je herkent die onder andere aan het aantal toeristen dat de stad bezoekt, gemiddeld zo'n per maand. 6 Zij kunnen de vooruitgang bijvoorbeeld herkennen aan de talloze renovatieprojecten in het voormalige DDR-gedeelte van de stad. 7 Tot 2016 worden daar zo'n oude woningen afgebroken en gedeeltelijk vervangen door 14

15 nieuwbouw. 8 Mede daartoe is ook de infrastructuur verbeterd: het wegennet is flink opgeknapt. 9 Er is dus veel vooruitgang geboekt. 10 Desondanks kampt Oost-Berlijn ruim twintig jaar na de val van de Muur nog altijd met een aantal problemen. Opdracht Paragraaf 3 Het gebruik van uitdrukkingen Opdracht 12 1 bij tijd en wijle 2 gepokt en gemazeld 3 have en goed 4 in eer en deugd 5 met angst en beven 6 met hangen en wurgen 7 schering en inslag 8 van haver tot gort 9 van toeten noch blazen weten 10 voor galg en rad j zo nu en dan i zeer ervaren a bezittingen d fatsoenlijk; correct c erg bang e met zeer veel moeite g vaak voorkomend b door en door; geheel en al h volkomen onkundig zijn; van niets weten f misdadig Opdracht 13 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: 1 Bij tijd en wijle komt hier een marskramer langs die messen en scharen wil slijpen. 2 Onze fractievoorzitter is dankzij zijn jarenlange ervaring gepokt en gemazeld in het politieke metier. 3 De Syrische vluchtelingen laadden have en goed in hun autootjes en op boerenwagens en trokken de grens over naar Turkije. 4 In pension Godtschalck werden vroeger meisjes tot hun meerderjarigheid (21 jaar) in eer en deugd opgevoed en onderwezen en geoefend in alle vaardigheden die zij als huisvrouw nodig hadden. 5 Als gevolg van de economische crisis zien veel mensen de toekomst met angst en beven tegemoet. 6 Ondanks jarenlange training op het huiswerkinstituut heeft Boris met hangen en wurgen zijn havodiploma gehaald. 7 Op dit drukke kruispunt zijn aanrijdingen schering en inslag. 8 Ik ken hem van haver tot gort en daarom weet ik zeker dat hij zoiets nooit zou doen. 9 Minister Leers heeft in Angola aan twee luchtvaartjournalisten die van toeten noch blazen wisten, uitgelegd dat volgens het Nederlandse asielbeleid mensen die de boel belazeren, niet welkom zijn. 10 In deze sloppenwijk groeien de meeste kinderen op voor galg en rad en krijgen de meesten van hen al vroeg met justitie te maken. Opdracht 14 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: 1 De verdachte bleef bij hoog en bij laag volhouden dat hij niets met de inbraak te maken had. 2 Na rijp beraad besloten de onderhandelaars van de regering iets toe te geven aan de bevrijdingsbeweging, omdat ze wel inzagen dat het buigen of barsten was en dat het land niet gediend was met een voortzetting van de guerrilla. 3 Jolanda heeft hemel en aarde bewogen om met haar vriendje naar Spanje op vakantie te mogen. 15

16 4 Je krijgt geen nieuwe fiets, want zo n uitgave kan ik me niet permitteren. Het huishouden is al duur en het moet uit de lengte of uit de breedte komen, dus een nieuwe fiets zit er even niet in. 5 De oude mensen hadden ruim vijftig jaar lief en leed met elkaar gedeeld. 6 Na veel plussen en minnen besloten ze toch naar Australië te emigreren om daar een nieuw boerenbedrijf te beginnen. 7 Alida heeft jarenlang voor haar hulpbehoevende moeder gezorgd, maar ze kreeg altijd stank voor dank: nooit kon er bij de oude vrouw een vriendelijk woord af. 8 Dankzij de Nederlandse verzorgingsstaat wordt iedereen hier verzorgd van de wieg tot het graf. 9 Na de aanrijding probeerde Bastiaan uit te leggen hoe alles gegaan was, maar hij vertelde een onsamenhangend verhaal zonder kop of staart. 10 Voor ik hier wegga, wil ik zwart op wit hebben dat u mij de geleden schade vergoedt. Opdracht 15 1 als puntje bij paaltje komt 2 dubbel en dwars 3 in kannen en kruiken 4 kind noch kraai 5 met man en macht 6 op stel en sprong 7 paal en perk stellen 8 te kust en te keur 9 voor dag en dauw 10 willens en wetens a als het erop aankomt h ruimschoots; meer dan e in orde; voor elkaar; geheel afgerond c geen enkel familielid j zo krachtig mogelijk f onmiddellijk b beteugelen, binnen de grenzen houden i voor het kiezen; zoveel men maar wil d heel vroeg g opzettelijk en bewust Opdracht 16 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: 1 Bert zegt altijd eerst dat hij geen tijd heeft om je te helpen, maar als puntje bij paaltje komt, staat hij je toch terzijde. 2 Je hebt die medaille dubbel en dwars verdiend, want je hebt een prima prestatie neergezet. 3 Met klussenbedrijf Kant en klaar komt alles in kannen en kruiken en wordt uw verbouwing een groot succes. 4 De oude man had kind noch kraai en kreeg dus nooit bezoek toen hij in het verpleeghuis zat. 5 Gedurende de storm streden de matrozen met man en macht tegen de elementen om het schip veilig naar de haven te loodsen. 6 Als Janneke iets leuks bedenkt, moet dat altijd op stel en sprong gebeuren. 7 Het wordt tijd dat de leraar paal en perk stelt aan het gepraat in zijn les, want in deze wanorde leren de leerlingen niets. 8 Op internet vind je op tientallen websites de heerlijkste zomerrecepten te kust en te keur. 9 We zijn voor dag en dauw opgestaan om te gaan vissen in de Doornkolk. 10 Ellen zei dat de ruzie met Jobien door een toeval ontstaan was, maar volgens haar vriendinnen had ze er willens en wetens op aangestuurd. Opdracht 17 1 alles op haren en snaren zetten - al het mogelijke ondernemen 2 de tering naar de nering zetten - de uitgaven aanpassen aan de inkomsten 3 handel en wandel - levenswandel; gedrag 4 met raad en daad bijstaan - helpen met advies en activiteiten 5 zich met hand en tand verzetten - zich tot het uiterste verzetten 6 slikken of stikken - een aanbod accepteren of helemaal niets krijgen 7 steen en been klagen - erg klagen 8 tegen heug en meug - met tegenzin 16

17 9 van de hand in de tand leven - geld dat je verdient, meteen weer uitgeven 10 wijd en zijd bekend - alom bekend Opdracht 18 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: 1 De meisjes zetten alles op haren en snaren om van hun verjaardagsfeest een enorm succes te maken. 2 Nu de inkomsten tegenvallen, moeten we de tering naar de nering zetten en even wat soberder leven. 3 Voor we hem als directeur benoemen, moeten we eerst zijn handel en wandel van de afgelopen jaren nagaan. 4 De directeuren van de scholen moeten de raad van bestuur die boven hen staat, met raad en daad bijstaan. 5 Tegen de invoering van de ongunstige CAO verzetten de werknemers in de staalindustrie zich met hand en tand. 6 Bij de onderhandelingen stelden de vakbonden de werkgevers een ultimatum; het is nu slikken of stikken: als er geen akkoord komt, volgen er stakingen. 7 Veel docenten klagen steen en been over hoge werkdruk, maar als scholieren hun leraren weer eens om half 2 naar huis zien fietsen, vragen ze zich af of die klachten wel terecht zijn. 8 Toen moeder hem vroeg zijn kamer op te ruimen, ging Bas tegen heug en meug aan de slag, want hij heeft een pesthekel aan klusjes en karweitjes. 9 Als je zo van de hand in de tand blijft leven, zul je nooit een spaarcentje hebben voor als er eens plotseling extra uitgaven nodig zijn. 10 De bananentaart met chocolade van Sabine Schepens is inmiddels wijd en zijd bekend en is een echte klassieker geworden bij vrienden en familie. Opdracht 19 1 Als school dachten we slim te zijn door een directeur aan te stellen die alles van onderwijsfinanciën weet, maar nu hij de ene onderwijskundige bezuiniging na de andere doorvoert, blijkt dat we het paard van Troje hebben binnengehaald. 2 De succesvolle ondernemer verkocht op zijn vijftigste zijn bedrijf om van de rust te gaan genieten, want hij had zijn schaapjes op het droge. 3 Als je ontevreden bent over ons bedrijf, moet je niet met vage klachten komen, maar man en paard noemen. 4 De invoering van de vliegtaks is goed voor het milieu en een overwinning voor milieuactivisten, maar die belasting gaat de winst van onze nationale luchthaven Schiphol zeker nadelig beïnvloeden. Het is in dit geval echter onmogelijk om de kool en de geit te sparen. 5 Hoewel de werknemers een beetje bang waren om het probleem van de niet uitbetaalde overuren aan te kaarten, stapten ze na lang aarzelen toch naar hun baas om de kat de bel aan te binden. 6 Mijn baan van acht uur per dag bij TNT Post kan ik makkelijk in zes uur af, maar uiteraard ga ik geen slapende honden wakker maken. 7 Als er in deze keurige familie weer eens problemen zijn, is Arnout altijd degene die de schuld krijgt, want hij is het zwarte schaap van de familie. 8 Velen vonden het onverstandig dat ING de internetspaarbank ING Direct verkocht, omdat de bankverzekeraar daarmee de kip met de gouden eieren slachtte. 9 Als leraar moet je over een zekere humor beschikken en je moet niet op alle slakken zout leggen. 10 Volgens de krant heeft de regering met deze maatregelen om de woningmarkt in beweging te brengen het paard achter de wagen gespannen. 17

18 Opdracht 20 1 Als je de Staatsloterij wint, moet je dat niet aan de grote klok hangen, want dan krijg je allerlei liefdadigheidsorganisaties op je dak, die om je geld komen bedelen. 2 Ronald Koeman en Louis van Gaal zijn ervaren voetbalcoaches, die het klappen van de zweep kennen en elke club naar betere prestaties kunnen leiden. 3 Veel Nederlanders hebben ten onrechte de neiging alle allochtonen over één kam te scheren, want tussen de verschillende etnische groeperingen is er een groot verschil in maatschappelijke participatie. 4 Nu onze winst door de economische malaise al drie jaar achtereen is teruggelopen, moeten we als organisatie de broekriem aanhalen en helaas zullen daarbij enkele ontslagen vallen. 5 Toen de onderhandelende delegaties besloten beide wat water bij de wijn te doen, was er snel een compromis bereikt en kon het akkoord worden getekend. 6 Als we het aantal lesuren verminderen, snijdt het mes aan twee kanten: de leerlingen zijn blij dat ze eerder vrij zijn en als school houden we behoorlijk wat geld over. 7 Hoewel de oppositie met klem vroeg om een verzachting van de bezuinigingen op de gezondheidszorg, kreeg ze nul op het rekest: de minister wilde niets toegeven. 8 De partij probeerde de fraude van haar leider in de doofpot te stoppen, want als het misdrijf bekend werd, zou dat de verkiezingsuitslag zeker negatief beïnvloeden. 9 Nadat de alpinist er tot drie keer toe niet in geslaagd was de Mount Everest te bedwingen, wierp hij de handdoek in de ring en ging hij zich richten op lagere bergtoppen. 10 De minister was boos op de ambtenaar die de misstanden op het departement aan buitenstaanders bekend had gemaakt, omdat de bewindsman het niet correct vond om de vuile was buiten te hangen. Opdracht 21 1 de vinger aan de pols houden 2 een rib uit mijn lijf 3 een slag om de arm houden 4 het hoofd in de schoot leggen 5 iemand de hand boven het hoofd houden 6 iemand het vuur na aan de schenen leggen 7 op grote voet leven 8 tegen de borst stuiten 9 van de hand wijzen 10 zijn snor drukken b de ontwikkelingen goed in de gaten houden d een grote uitgave e een voorbehoud maken; iets toezeggen onder voorwaarden a de moed verliezen; het opgeven h iemand beschermen; iemand verdedigen g het iemand moeilijk maken; iemand scherp ondervragen i met geld smijten c een afkeer van iets hebben; iets volstrekt verkeerd vinden j verwerpen; afstemmen f ertussenuit knijpen; zich ergens aan onttrekken Opdracht 22 Eigen antwoord, bijvoorbeeld: 1 Nadat de raad van bestuur de scholenorganisatie bijna failliet had laten gaan, besloot de onderwijsinspectie de vinger aan de pols te houden. 2 Job heeft een prachtige stereo-installatie, maar die kostte hem wel een rib uit zijn lijf. 3 Ik wil graag zaterdag met je mee naar die luchtvaartshow, maar ik moet een slag om de arm houden, want het kan zijn dat ik moet helpen mijn zusje te verhuizen. 4 Toen de toptennisser voor de achtste keer in de eerste ronde van een toernooi verloor, legde hij het hoofd in de schoot en besloot hij zijn carrière te beëindigen. 5 Hoewel Barbara tegen roken was, hield ze Guido de hand boven het hoofd toen de docentenvergadering hem van school wilde verwijderen omdat hij gerookt had op het plein. (naar: Het rookoffer van Tessa de Loo) 18

19 6 De ondervragers van de politie legden Jason het vuur na aan de schenen met hun scherpe vragen, maar hij bleef ontkennen dat hij bij de overval ook maar enige betrokkenheid had. 7 We hebben als organisatie jarenlang op te grote voet geleefd: prachtige kantoorgebouwen, luxe personeelsfeesten, het kon allemaal niet op; we zullen in de toekomst echt wat zuiniger moeten zijn. 8 De strenge maatregelen die de VVD tegen asielzoekers wilde nemen, stuitten de leden van coalitiepartner PvdA tegen de borst. 9 De onderhandelaars wezen het voorstel van de hand, omdat zij wisten dat hun achterban een arbeidsovereenkomst zonder loonsverhoging nooit zou accepteren. 10 Als er karweitjes gedaan moeten worden, drukt Bas zijn snor, zodat het werk altijd op zijn twee zusjes neerkomt. (zie opdracht 18 zin 8) Opdracht 23 Eigen antwoord. 19

FORMULEREN Vragen + antwoorden

FORMULEREN Vragen + antwoorden FORMULEREN Vragen + antwoorden Dubbelopfouten Welke dubbelopfouten zijn er? (bij elke soort een voorbeeld) A. onjuiste herhaling (daarin heb ik nu geen zin in) B. foutief pleonasme (de ouderloze wees)

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Eigen vaardigheid Taal

Eigen vaardigheid Taal Eigen vaardigheid Taal Door middel van het beantwoorden van de vragen in dit blok heeft u inzicht gekregen in uw kennis en vaardigheden van de grammatica en spelling van de Nederlandse taal. In het overzicht

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het programma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden op het

Nadere informatie

Grammatica - Stijl v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Grammatica - Stijl v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 26 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/80884 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het Muiswerkprogramma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?

Nadere informatie

Grammatica - Standaard fouten v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Grammatica - Standaard fouten v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 26 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/80899 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Grammatica - Stijl h3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Grammatica - Stijl h3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 06 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/80834 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Deel 1: Persoonsvorm tegenwoordige tijd

Deel 1: Persoonsvorm tegenwoordige tijd Deel 1: Persoonsvorm tegenwoordige tijd In deze les leer je zwakke werkwoorden als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd op de juiste manier spellen. De sterke werkwoorden leveren vaak geen d- of t-problemen

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

vraag 1 Geef aan of het onderstreepte werkwoord hulpwerkwoord, koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord is.

vraag 1 Geef aan of het onderstreepte werkwoord hulpwerkwoord, koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord is. Toets grammatica hoofdstuk 1, 2+3 vraag 1 Geef aan of het onderstreepte werkwoord hulpwerkwoord, koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord is. Zou Zidane de beste voetballer van de wereld zijn? Bij iedere

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma

Verkiezingsprogramma Verkiezingsprogramma Op 15 maart zijn er weer verkiezingen. Iedereen mag kiezen op welke politieke partij hij of zij stemt. We kiezen dan de partijen die vier jaar lang samen bepalen wat er gebeurt. En

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Nieuw Nederlands 4 e editie 4 vwo. Cursus Argumenteren. Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten. 1 Meningen

Nieuw Nederlands 4 e editie 4 vwo. Cursus Argumenteren. Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten. 1 Meningen Cursus Argumenteren Hoofdstuk 1 Meningen en argumenten 1 Meningen Opdracht 1 1 Dat concert van die Chinese pianist lijkt me echt iets voor jou. (positief standpunt) 2 Ik weet nog niet of ik meedoe met

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen.

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen. Intro Geachte staatssecretaris, Kamerleden, leden van de debatteams, vrienden, familie en andere aanwezigen. Welkom op deze vroege, HELE vroege vrijdagochtend. Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar..,

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag:

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag: Werk en opleiding Partner Werk gaan zoeken Ander werk vinden Een vaste baan vinden Beter op kunnen schieten met mijn collega s Geen ruzie hebben met mijn baas Werkervaring krijgen (Vaker) vrij nemen Leren

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

33 Stijlfouten. 1 Inleiding

33 Stijlfouten. 1 Inleiding DC 33 Stijlfouten 1 Inleiding Dit thema gaat over stijlfouten. Stijlfouten zijn fouten tegen de goede stijl. Vaak gaat het om verhaspelde uitdrukkingen, ontspoorde zinnen, enzovoort. Iedereen maakt stijlfouten,

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Woordsoorten. Nederlands. Aanwijzend voornaamwoord. Onderschikkend voegwoord. Persoonlijk voornaamwoord. Betrekkelijk voornaamwoord

Woordsoorten. Nederlands. Aanwijzend voornaamwoord. Onderschikkend voegwoord. Persoonlijk voornaamwoord. Betrekkelijk voornaamwoord Woordsoorten Nederlands Aanwijzend voornaamwoord Betrekkelijk voornaamwoord Bezittelijk voornaamwoord Bijvoeglijk gebruikt werkwoord Bijvoeglijk naamwoord Bijwoord Bijzin Hoofdzin Hulpwerkwoord Koppelwerkwoord

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

nooit Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen Als een olifant door een porseleinkast gaan

nooit Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen Als een olifant door een porseleinkast gaan Als een olifant door een porseleinkast gaan Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als één schaap over de dam is volgen er meer Als iemand het voorbeeld geeft, zijn er al snel meer mensen die dit voorbeeld volgen

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen

In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen In Beeld: Cartoons over de Europese houding over vluchtelingen Korte omschrijving werkvorm Leerlingen analyseren cartoons over de gastvrijheid van Europese landen Leerdoel Leerlingen leren spotprenten

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier Veilig Nederland Uw veiligheidsleverancier Woord vooraf Onderweg naar huis lastig worden gevallen op straat? s Ochtends, als u naar uw werk gaat, erachter komen dat uw auto is gestolen? U en uw gezin levend

Nadere informatie

Klik op een stip... En krijg een wat als...?

Klik op een stip... En krijg een wat als...? Klik op een stip... En krijg een wat als...? Wat als er geen wetenschappers waren? Wat als je onzichtbaar was voor een dag? Wat als mensen staarten hadden? Wat als er iemand precies het zelfde was als

Nadere informatie

OPA-methode. Inhoud. 1. De OPA-methode maakt uw zinnen leesbaar 2. Zinnen bestaan uit zinsdelen 3

OPA-methode. Inhoud. 1. De OPA-methode maakt uw zinnen leesbaar 2. Zinnen bestaan uit zinsdelen 3 OPA-methode Inhoud 1. De OPA-methode maakt uw zinnen leesbaar 2 Zinnen bestaan uit zinsdelen 3 U kunt zinnen altijd in de vier OPA-volgordes schrijven 5 PP in taal 2001 versie april 2001 1 1. De OPA-methode

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1 LEZEN FICTIE BK LEKKER LEZEN PERRON Lekker lezen Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi. Ik hoef er helemaal niet heen,

Nadere informatie

Tekst 1 Goede voornemens voor 2013 Vrouwen willen meer voor zichzelf opkomen, mannen willen vaker bij hun familie zijn.

Tekst 1 Goede voornemens voor 2013 Vrouwen willen meer voor zichzelf opkomen, mannen willen vaker bij hun familie zijn. Actuele opdracht leesvaardigheid Goede voornemens januari - 2013 2 vmbo Opdracht 1 Veel mensen maken goede voornemens aan het begin van een nieuw jaar. Ze bedenken dan wat ze in het nieuwe jaar anders

Nadere informatie

Pdf versie uitleg Grammatica

Pdf versie uitleg Grammatica Uitleg Grammatica Inleiding In deze zelfstudiemodule kun je grammatica oefenen. Grammatica betekent volgens de Van Dale Leer van het systeem van een taal, geheel van regels volgens welke woorden en zinnen

Nadere informatie

Herhalingsoefeningen De Sprong, thema 6

Herhalingsoefeningen De Sprong, thema 6 Herhalingsoefeningen De Sprong, thema 6 Vocabulaire Oefening 1 Zoek de synoniemen bij elkaar de macht - de grondwet - de maatschappij - diverse - een belangrijke taak hebben - eens - in feite - lokaal

Nadere informatie

Grammatica - Beknopte bijzin v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Grammatica - Beknopte bijzin v3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 26 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/80894 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Examen Burgerschap. Naam kandidaat : Kandidaatnummer : Examenplaats : Examendatum :

Examen Burgerschap. Naam kandidaat : Kandidaatnummer : Examenplaats : Examendatum : Examen Burgerschap Niveau Opgavenummer Examenduur : KSE2 : BU2(01) : 60 minuten Instructies Dit examen bevat 40 opdrachten. Vul in het onderstaande vak uw gegevens in. Kruis bij elke vraag het goede antwoord

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Borstkanker ''Angst voor het onbekende''

Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Ellen Wagter-Streep Schrijver: Ellen Wagter-Streep ISBN: 9789402129663 Ellen Wagter-Streep Inhoud Inhoud... 05 Voorwoord...

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Examen VMBO-BB Arabisch CSE BB. tijdvak 1 woensdag 24 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-BB Arabisch CSE BB. tijdvak 1 woensdag 24 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-BB 2017 tijdvak 1 woensdag 24 mei 13.30-15.00 uur Arabisch CSE BB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

De minnaar van koningin Martha. Voor Martha Craenenburgh

De minnaar van koningin Martha. Voor Martha Craenenburgh De minnaar van koningin Martha Voor Martha Craenenburgh De minnaar van koningin Martha Er was eens een mooie koningin, haar naam was Martha. Ze was koningin van Craenenburgh. Koningin Martha woonde in

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Proeftoets E2 havo

Proeftoets E2 havo Proeftoets E2 havo 5 2016 1. Een verdachte kan te maken krijgen met een aantal personen en instanties. Wat is de juiste volgorde? A. 1. de politie 2. de rechter 3. de officier van justitie. B. 1. de officier

Nadere informatie

56vwo Antwoorden Formuleren. NN5 Antwoorden 56V Cursus Formuleren. Hoofdstuk 1 Correct formuleren. Paragraaf 1 De standaardfoutenlijst

56vwo Antwoorden Formuleren. NN5 Antwoorden 56V Cursus Formuleren. Hoofdstuk 1 Correct formuleren. Paragraaf 1 De standaardfoutenlijst NN5 Antwoorden 56V Cursus Formuleren Hoofdstuk 1 Correct formuleren Paragraaf 1 De standaardfoutenlijst 1.1 onjuiste herhaling 1.2 tautologie 1.3 pleonasme 1.4 contaminatie 1.5 dubbele ontkenning 2.1 onjuist

Nadere informatie

Een tijdje terug viel er iets uit de lucht. Het waren brokstukken van een satelliet. (Af / De / Os) brokstukken vielen op de aarde.

Een tijdje terug viel er iets uit de lucht. Het waren brokstukken van een satelliet. (Af / De / Os) brokstukken vielen op de aarde. Voorbeeldtekst: Afval uit de ruimte Een tijdje terug viel er iets uit de lucht. Het waren brokstukken van een satelliet. (Af / De / Os) brokstukken vielen op de aarde. In (de / van / zeg) ruimte zweven

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Mijn fictiedossier. Naam: Gijs Azink Klas: 3T1 Leraar: Owel

Mijn fictiedossier. Naam: Gijs Azink Klas: 3T1 Leraar: Owel Mijn fictiedossier Naam: Gijs Azink Klas: 3T1 Leraar: Owel 1 Inhoud: 1. Zakelijke gegevens...blz 3 2. Samenvatting.blz 3/4 3. Over de auteur Ellen Tijsinger.blz 4 4. Over het boek. blz 4/5 5. Leeservaringen..blz

Nadere informatie

Kennisles Mediawijs: Wat is waar?

Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Kennisles Mediawijs: Wat is waar? Wat is nu eigenlijk de waarheid? In het woordenboek staat: Iets dat waar is. Woorden overeenstemmen met feiten. Het probleem is alleen dat er maar heel weinig sprake is

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

CKV Film De moord. Marleen Daalhuisen Nicky Verheijen Daphne Oudejans

CKV Film De moord. Marleen Daalhuisen Nicky Verheijen Daphne Oudejans CKV Film 2014-2015 De moord Marleen Daalhuisen Nicky Verheijen Daphne Oudejans *Op de plaats delict* *Close-up pistool* Nicky: *Schiet* *Zwart vlak* Marleen: *Gilt* Scène 1 Scène 2 Scène 3 Nicky: *Rent

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014

TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014 TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014 TIJD OM TE WERKEN Vandaag is het Internationale Vrouwendag. Een dag die ooit begon op 8 maart 1908 met een massale staking van Amerikaanse vrouwen

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Algemeen Het leek mij nuttig om vóór de beschrijving van de deviezenproblemen eerst duidelijk te maken wat onder deviezen verstaan moet worden, zulks

Nadere informatie

Arme landen gebaat bij vrije handel

Arme landen gebaat bij vrije handel Arme landen gebaat bij vrije handel De armoede in de wereld kan tegen 2015 gehalveerd worden als de rijke landen hun handelsbarrières verlangen en de buitenlandse hulp verhogen. Ook kunnen de arme landen

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Hoe leer je Pools? Goede technieken = goed geheugen. Hoe leer je Pools? E-book

Hoe leer je Pools? Goede technieken = goed geheugen. Hoe leer je Pools? E-book Hoe leer je Pools? Goede technieken = goed geheugen Hoe leer je Pools? E-book 1 Voordat je met een cursus Pools begint, ontwikkel je eigen methode om Pools te leren. Wat is jouw doel? Op welke wijze wil

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n W E R K B O E K E C H T S C H E I D I N G, S T E U N J E K I N D M I J N W E R K B O E K Dit werkboek is speciaal voor kinderen met gescheiden ouders. Er zijn

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt)

Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt) Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt) Beste mensen, wat geweldig dat we hier vandaag allemaal staan! We begonnen met een fantastische mars en een goede debatten. 1 mei is weer van ons! En

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Toets: Lees vaardig Blok 1+2 en Nieuwsbegrip

Toets: Lees vaardig Blok 1+2 en Nieuwsbegrip JAAROVERZICHT NEDERLANDS H3 Omschrijving lesstof per week Blok 1 Wk1. Spreken informatieve tekst/ artikel oefenen Begin Lees vaardig blok 1+2 Toetsper. 1 week 39 Toets: Lees vaardig Blok 1+2 en Nieuwsbegrip

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie