Verslag van de conferentie Cultuur in Beeld De kunst van het ondernemen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag van de conferentie Cultuur in Beeld De kunst van het ondernemen"

Transcriptie

1 Verslag van de conferentie Cultuur in Beeld De kunst van het ondernemen Fokker Terminal te Den Haag, 18 mei 2011

2 Doel van de conferentie Tijdens de conferentie stonden drie thema s centraal, die relevant zijn voor elke culturele ondernemer: 1. Publieksbereik en de binding met het publiek; 2. Verdienvermogen; 3. Ontwikkeling van mecenaat en culture of asking. Opzet van de dag: - Opening door dagvoorzitter Anouschka Laheij, gastheer Jo Houben (directeur Cultuur-Ondernemen) en gastvrouw Judith van Kranendonk (directeur-generaal Cultuur en Media, ministerie van OCW). - Presentatie van feiten en cijfers over de cultuursector uit de publicatie Cultuur in Beeld. - Inspirerende toespraken door de 2 keynote sprekers: business model-expert Alex Osterwalder en mediatycoon Derk Sauer. - Lezingen en interactieve werksessies voor en door grote en kleine instellingen en best practices uit binnen- en buitenland. - Toespraak van staatssecretaris Halbe Zijlstra over de dag en cultureel ondernemen; - Veel ruimte om te netwerken en in gesprek te gaan met collega s en anderen over hun ervaringen. Meer informatie over het thema cultureel ondernemerschap is te vinden op Op deze website zullen enkele artikelen en PowerPoint-presentaties worden geplaatst die in de workshops besproken zijn. Tevens treft u o.a. er de link naar de publicaties Cultuur in Beeld en Geven aan Cultuur: de fiscale voordelen van uw gift. Wie? De conferentie werd bezocht door zakelijk en artistiek leiders, marketingmanagers, directieleden, bestuurders en toezichthouders van culturele instellingen. Ook onderzoekers en beleidsmedewerkers van brancheorganisaties, gemeenten, provincies en het Rijk bezochten de conferentie.

3 Podiumgesprek Podiumgesprek met gastheer Jo Houben (directeur Cultuur-Ondernemen) en gastvrouw Judith van Kranendonk (directeur-generaal Cultuur en Media, ministerie van OCW) onder leiding van dagvoorzitter Anouschka Laheij. Tijdens de conferentie stonden drie thema s centraal: publiek, verdienvermogen en culture of asking. Deze thema s werden verduidelijkt aan de hand van filmpjes die te vinden zijn op Als eerste werd het thema publiek aangesneden. Judith van Kranendonk benadrukte dat cultuur en publiek onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden: kunst wordt voor het publiek gemaakt! Het is een thema van de conferentie, omdat er in de relatie tussen kunst en publiek een slag te maken is. Dat kan door vanuit de culturele sector goed na te denken wie dat publiek is en wat ze wil. Iedere culturele activiteit moet zijn eigen publiek vinden en dat hoeft niet per se een groot publiek te zijn. Voor innovatie is bijvoorbeeld niet altijd meteen een breed publiek te vinden. Volgens Judith van Kranendonk heeft dit de bijzondere aandacht van de overheid. Kunstenaars die iets nieuws willen brengen, worden gekoesterd. Mits ze zelf ook op zoek gaan naar publiek.

4 Het tweede thema was verdienvermogen. Jo Houben: We willen vandaag perspectieven scheppen en kijken welke nieuwe geldstromen we kunnen aanboren. Het is voor culturele instellingen van belang om andere financiële kanalen goed te leren kennen en te weten aan welke randvoorwaarden ze daarvoor moeten voldoen. Op dit moment bestaat de creatieve sector voor 48% uit eenmanszaken en voor 48% uit zaken met minder dan 10 medewerkers. Deze instellingen kunnen niet alles zelf doen. Slechts 0,5% heeft meer dan 200 werknemers. Jo Houben: Voor de ontwikkeling van de sector is schaalgrootte nodig. Dat betekent dat we slimmer moeten samenwerken en taken moeten verdelen. Het derde thema, culture of asking, wierp de vraag op in hoeverre de culturele sector via mecenaten aan geld kan komen. Jo Houben onderstreept het belang van de relatie met een mecenas. Wanneer iemand geraakt is door een collectie, zal hij bereid zijn om een kunstenaar verder te helpen. Dat hoeft een kunstenaar niet kwetsbaar te maken. Kunst moet zich staande kunnen houden onder allerlei verschillende condities. Judith van Kranendonk vindt dat we op het gebied van culture of asking nog wel iets kunnen leren van andere landen. Er ligt ook een rol voor de overheid om de randvoorwaarden voor geven te verbeteren. De fiscale mogelijkheden in Nederland zijn vrij goed, maar worden nog te weinig gebruikt. Om meer bekendheid te geven aan de mogelijkheden hebben Cultuur-Ondernemen en het ministerie van OCW vandaag een brochure uitgebracht: Geven aan cultuur: de fiscale voordelen van uw gift. Iedere deelnemer heeft een exemplaar meegekregen. Er is natuurlijk ook kort stilgestaan bij de politieke context van de dag: de bezuinigingen van het kabinet en het recent uitgebrachte advies van de Raad voor Cultuur. Als directeur van een culturele

5 organisatie schrok Jo Houben van de omvang van de middelen die de culturele sector moet inleveren. Ook al heeft het geen rechtstreekse impact op zijn organisatie, indirect natuurlijk wel. Hij geeft organisaties, die hier direct mee geconfronteerd worden het advies te proberen over de bezuinigingsperiode heen te kijken, om van daaruit nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Judith van Kranendonk geeft aan dat de Raad voor Cultuur met een advies is gekomen hoe er 200 miljoen euro bezuinigd kan worden en hoe een nieuwe culturele basisinfrastructuur eruit zou kunnen zien met minder geld, maar dat het nu wachten is op het standpunt van de regering. De regering is voornemens om uiterlijk 15 juni een besluit te nemen.

6 Presentatie publicatie Cultuur in Beeld door Monique Vogelzang (directeur Kunsten, ministerie van OCW) Op de conferentie presenteerde Monique Vogelzang deze publicatie met feiten en cijfers over de culturele sector. Dit boekje is het vervolg op Kunst in Cijfers (2010), dat zich toespitste op de instellingen van de culturele basisinfrastructuur (BIS). In Cultuur in Beeld wordt inzicht gegeven in de omzet, werkgelegenheid, sociaal-maatschappelijke waarde en financiering van de hele sector, met uitgebreide gegevens over de BIS-instellingen in de digitale bijlage. Zo werd duidelijk dat van de in totaal 18 miljard euro omzet in de culturele sector, maar 5 miljard binnengehaald werd door gesubsidieerde instellingen. Alle deelnemers kregen de nieuwe publicatie aan het eind van de dag mee naar huis.

7 Keynote spreker Alex Osterwalder Experimenteren met business modellen wordt normaal gedaan in de private sector. Het is spannend om dat toe te passen in de culturele sector. Als voorbeeld van wat het betekent om te experimenteren met business modellen vertelde Alex Osterwalder over hoe hij het heeft aangepakt met zijn boek Business model generation : Hoe kon ik een bestseller schrijven als ik wist dat in 2010 in de VS 1 miljoen nieuwe boeken uitkwamen en daarvan businessboeken waren? Werd mijn boek het e? Bovendien was er in 2010 een afname van 12% in de verkoop van boeken. Wat heb ik gedaan? Allereerst gesproken met lezers. Zij vonden dat business boeken normaliter teveel pagina s hadden, niet relevant of praktisch genoeg waren, en te text heavy waren. Ik moest het product veranderen en wel in een emotioneel, visueel boek. Daarnaast maakte ik gebruik van een ander business model. 470 mensen betaalden om het boek te helpen produceren. Hoe meer mensen mee wilden doen, hoe meer geld ik vroeg. Ik begon met een prijs van $ 24,-. Daarna steeg de prijs van $ 36,- naar $ 81,- en het eindigde bij $ 250,-! Hoewel de prijs steeg, wilden steeds meer mensen meedoen. Zij wilden hun naam in het boek. Het resultaat is verbluffend. Er zijn nu boeken gepubliceerd met 18 vertalingen. Business model generation staat in de top 10 van de softcover boeken. En dat in een sector die niet groeit, maar krimpt. Ook dan is het mogelijk om je publiek te bereiken. In de culturele sector worden subsidies teruggedraaid. De concurrentie neemt toe, denk aan internet, ipads etc. Er komt minder geld ter beschikking via de overheid en filantropen. Het is tijd om te gaan denken in vernieuwende businessmodellen. Een businessmodel is

8 voor iedereen anders. Ik neem het door aan de hand van 3 aspecten, namelijk language, attitude en tools. Eerst language. Het Business Model Canvas is een eenvoudige tool om te zien welke onderdelen in een businessmodel een rol spelen en hoe ze zich tot elkaar verhouden. Ik hanteer daarbij 9 onderdelen: - customer segments: wie zijn je klanten - value proposition: welke waarde biedt jouw product aan de klant - channels: hoe bereik je jouw klanten - customer relationships: op welke manier ga je contact met ze aan - revenu streams: waar verdien je geld mee - key resources: wat heb je daarvoor nodig - key activities: wat doe je precies - key partners: met wie - cost structure: welk geld ben jij kwijt om je resources te benutten en om je kernactiviteiten te ontplooien Attitude is daarbij van groot belang. Nog een voorbeeld: Frank Gehry is een Canadees-Amerikaans architect, die de Pritzker Prize gewonnen heeft. Spraakmakend is zijn Guggenheim Museum, dat bepalend is geweest voor transformatie van het Spaanse Bilbao. Hiervoor experimenteerde hij veel met materialen en onderzocht hij allerlei alternatieven. Mijn boodschap aan u: blijf niet bij één idee,maar kom met alternatieven. Denk eens in wat als -scenario s: Wat als er geen subsidies meer zijn? Ont -leer wat je altijd doet en leer anders te denken. Vanmiddag is er tijd in de workshops om met het Business Model Canvas te werken. Het is een tool die de mist wegneemt. Iedereen kan het gebruiken. Met als doel: Wees creatief, kijk naar wat mogelijk is. Probeer het uit en wees bereid te experimenteren.

9 Keynote spreker Derk Sauer Ik ben een ondernemer van de afdeling gezond verstand. Ik heb nog nooit een business plan geschreven. Ik beschouw mezelf ook niet als ondernemer, maar als journalist en filmmaker. Toevallig ben ik ook zakenman geworden. Toen ik hoofdredacteur van de Nieuwe Revu was, ging het tijdschrift bijna failliet. We moesten iets doen. Ik vond het gelijk heel interessant om te ondernemen, want dat is ook een creatief proces. Ondernemen is ook een kunst. Hoe maak je iets succesvol? Dat vind ik een leuk proces om mee bezig te zijn. Als je eenmaal over de eerste drempel heen bent, is het halve werk gedaan. In organisaties zie je vaak dat er een commercieel persoon is en een creatief persoon die hun taken gescheiden houden. Fout, dat loopt mis. Er is samenwerking nodig. In een organisatie is het essentieel dat iedereen focust op één en hetzelfde ding. Ik zie op deze conferentie vooral zakelijke leiders maar mis de creatievelingen. Samenwerken, daar gaat het om. In 1989 verhuisde ik naar Rusland. Daar gaf ik tijdschriften uit en kranten. Ik had helemaal geen geld. Ik heb nog nooit bij een bank aangeklopt. Ik ga liever op een creatieve manier op zoek naar geld, door te netwerken. In die tijd had mijn vriend Boudewijn Poelmann een idee hoe hij continu geld binnen kon halen. Via een loterij die werkte met postcodes. Ik heb hem hartelijk uitgelachen. Maar goed, het eerste geld dat hij via de door hem opgerichte Postcodeloterij verdiende, gaf hij aan mij. Ik ben er een uitgeverij in Rusland mee begonnen. Het liep totaal niet, ik moest mijn huis verkopen. Al mijn spaargeld ging erin zitten. Ik kan u vertellen: dat is de beste incentive ever. Door je eigen geld op het spel te zetten ga je heel hard werken. Dan ga je er echt voor. Wat heb ik geleerd als ondernemer? Belangrijk is niet dat muziek stuk of artikel, maar het bouwen aan een merk. Zorg dat je een helder beeld hebt voor wie je het doet. Publiek heeft een verwach-

10 ting nodig. En hoe sterker je die verwachting kunt definiëren, hoe meer succes je hebt. Bij een tijdschrift moet je weten voor wie je het maakt. Waarom moet er een boom voor worden omgehakt? Dat geldt voor grote en kleine bedrijven. Ik weet waar we voor staan met de Cosmopolitan die in Rusland een oplage van 1 miljoen heeft. Maar ook bij het nieuw gestarte yoga-tijdschrift met een oplage van Dat is intuïtief werk. Kijk niet in business boeken, maar kijk om je heen. Zie wat er gebeurt en maak van daaruit je product. Samen met een investeringsfonds heb ik het NRC gekocht. Harry de Winter zei: Hiernaast gaan allemaal mannen in pak naar binnen. Daar ben ik heen gegaan op een vrijdagmiddag en heb verteld dat ik het NRC wilde kopen. Na een enthousiast verhaal van 10 minuten dat het NRC het sterkste merk is voor goed opgeleide mensen, ben ik weer weggegaan. Maandag werd ik gebeld. Bleek die man de directeur van een investeringsfonds te zijn. Hij zei: We gaan het doen. Niks business plan! Het gaat om het concept, het idee, de durf om ergens aan te bellen. Maak het niet te ingewikkeld. Denk waarom het wel kan. Durf ook op je bek te gaan. Ik ben ook voorzitter van het documentairefestival IDFA. Als er een documentaire in de bioscoop draait, komt er geen hond. Maar als je ze in een package toont op een festival, heb je bezoekers. Onthoud dat je iets dat niet populair is door een bepaalde verpakking heel populair kunt maken. De IDFA heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. We hebben nu een omzet van 4 miljoen euro waarvan 70% komt uit zelfgegenereerde inkomsten. Doe iets nieuws, doe ongewone dingen. Wij namen initiatieven als Club IDFA, IDFA on tour en begonnen met viewings voor bepaalde groepen. Ons streven is binnen 2 à 3 jaar niet meer afhankelijk te zijn van subsidies. Het kan wel, maar je moet erop af. Heb je daar een business model voor nodig? Gebruik ze dan. Word je daar nerveus van? Do like me!

11 Workshops Een compleet overzicht van de workshops vindt u in de bijlage

12 De 31 workshops rond de drie thema s publiek, verdienvermogen en culture of asking waren druk bezocht. De workshopleiders en (buitenlandse) experts streefden er naar alle ruim 500 deelnemers, van bibliotheek tot operagezelschap en van klein productiehuis tot Rijksmuseum, naar huis te laten gaan met nieuwe ideeën en praktische tools die ze kunnen toepassen in hun eigen organisatie. De workshops en mastersessies over o.a. fundraising, prijsstrategie en mecenaat leverden veel vragen en discussies over de toepasbaarheid binnen de eigen instelling op. Een paar voorbeelden: - Bij Het hoe en waarom van businessmodellen werd druk geëxperimenteerd met het Business Model Canvas. Workshopleider Patrick van der Pijl vond het bijzonder dat de deelnemers direct aan de slag gingen met deze tool. - In de workshop Gebrand op Cultuur toonde merkenexpert Hendrik Beerda aan dat culturele merken bijzonder hoog gewaardeerd worden (vaak hoger dan merken in de sport, bedrijfsleven of andere goede doelen). In gesprek met Rutger Hamelynck van ING kregen deelnemers inzicht in hoe hun merk waarde creëert voor een sponsor (die schenkt niet uit vrijgevigheid). - De workshop Wat wil het publiek? was één van de workshops waar alle stoelen bezet waren. Daar liet Motivaction de deelnemers oefenen met persona s of bezoekersprofielen. Het Scheepvaartmuseum vertelde hoe het deze techniek gebruikt om klantgerichter te werken. - Arjo Klamer, hoogleraar economie van kunst en cultuur, gaf de populaire workshop Innovatief verdienen. Hier werd duidelijk dat kunst eigenlijk een gesprek is met het publiek. Culturele instellingen doen er goed aan bezoekers mede-eigenaar van het product maken, in plaats van ze als klant te behandelen.

13 - Volgens Lynn Stirrup (Stirrup Executive Advisory Services in New York en voormalige Executive Director bij de Brooklyn Academy of Music) moeten culturele instellingen zich niet laten ontmoedigen door een nee van een potentiële sponsor. A no doesn t mean never. (workshop: For executives: Maximize your board recruitment ). - Er vonden ook verschillende grote en kleine sessies plaats over culture of asking. De mastersessie Mecenaat onder de loep bestond uit een brede paneldiscussie met René Bekkers (co-auteur van Geven in Nederland ), Sigrid Hemels (hoogleraar belastingrecht), Elly Mariani (promovenda notarieel en fiscaal recht) en Diana van Maasdijk (adviseur voor de filantropische sector in binnenland en buitenland). Een van de belangrijke conclusies van Diana van Maasdijk was dat Nederlandse instellingen nog niet gewend zijn om bijzondere relaties aan te gaan met grote gevers. Deze zitten vaak al wel in het publiek, maar vragen een bijzondere benadering. Bij de plenaire afsluiting en ook via twitter (#cultuurinbeeld) vertelden deelnemers wat ze van de workshops en lezingen vonden: ze werden geïnspireerd, gingen zelf aan de slag of wilden zich verder in de onderwerpen verdiepen. Een overzicht en beschrijving van alle workshops is ook te vinden op

14

15

16

17 Plenaire afsluiting met staatssecretaris Halbe Zijlstra U was de laatste anderhalf uur aanwezig op de conferentie. Wat viel u op? De leergierigheid, de open blik, de bereidheid om anders naar iets te kijken. De positieve energie die hier hangt stemt me gerust. Want met een open blik begint het. We hebben geen pasklaar antwoord, maar met deze energie kunnen we de verandering aan. U heeft de sessie For Executives: maximise your fundraising success with practical board recruitment gevolgd. Welke lessen heeft u geleerd? Wanneer je een sponsor vraagt om een bijdrage, hoor je vaak nee. Afstrepen is niet goed. Het is een nee voor dat moment. Onderzoek waarom het een nee was en doe later nog een poging. A no doesn t mean never. De tweede les is: ga niet meteen voor de hoofdprijs. Een hele grote mecenas binnenhalen is uitzonderlijk. Je komt er ook met veel kleine. Het is een spannende tijd in de culturele sector. Hoe ziet uw rol eruit? De rol van de overheid is het culturele veld middelen aan te reiken om ondernemender te worden. Zoals deze conferentie waar we van elkaar kunnen leren. We hebben een rol als kennismakelaar maar faciliteren de culturele sector bijvoorbeeld ook op fiscaal gebied.

18 U voert forse bezuinigingen door. Waar moet nu het geld vandaan komen? We willen naar een situatie dat het geld niet alleen van de overheid komt. Er moeten meer bronnen komen om de culturele sector te sterken. We moeten een omslag bewerkstelligen en daarom zou ik meer ceo s in de Raden van Toezicht willen zien. We willen meer privaat kapitaal, borg dat contact dan ook in de Raad van Toezicht. Maak verbinding met het veld en de private markt. Staatssecretaris, het slotwoord is aan u. Dank je wel. Toen ik hoorde dat we deze conferentie in een oude vliegtuighangar zouden houden, dacht ik dat de ruimte veel te groot was. Een misvatting, want u bent met 500 vandaag. Met een enorme leergierigheid. De noodzaak is er ook. Er wordt fors bezuinigd. Uiterlijk 15 juni komt het standpunt van het kabinet en weten we hoe de infrastructuur er precies uit komt te zien. Wat de mogelijkheden zijn. Het is belangrijk dat we gaan zorgen voor een betere geef-cultuur. De bereidheid om te geven is groot in Nederland. Internationaal staan we op de derde plaats. We moeten zorgen dat er gegeven wordt aan cultuur. Door de juiste instrumenten: goede fiscale mogelijkheden. Door kennis te verspreiden: bijvoorbeeld door een wetenschappelijke verbinding met cultuur. En door er bekendheid aan te geven: er moet meer awareness zijn voor cultuur. De wil is er om te geven, de kennis is er en het gereedschap. Laten we allemaal het motto uitdragen: Wie geeft om cultuur, geeft aan cultuur!

19 tekst : Annelies Kant, kantekst.nl fotografie en lay out: Rolf Resink, hetismooiwerk.nl Cultuur-Ondernemen Nieuwe Herengracht 119, 1011SB Amsterdam Schiekade 189- unit 401, 3013 BR Rotterdam Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap Postbus 16375, 2500 BJ Den Haag

20 Bijlage: workshops Ronde 1 Mastersessie Verdienvermogen: Het hoe en waarom van businessmodellen De veranderende wereld vraagt om vernieuwende concepten. Ook bij het ontwikkelen van je organisatie, je strategie, kortom je business. Het door Alex Osterwalder geïntroduceerde Business Model Canvas biedt de mogelijkheid om in één oogopslag je businessmodel zichtbaar te maken. Door het businessmodel in het Canvas te schetsen moet je scherp maken welke waarden je levert, aan welke klanten je dat levert en wat je in je eigen organisatie nodig hebt om dat te leveren. Patrick van der Pijl (Business Models Inc) en Ernst Houdkamp (Cultuur-Ondernemen) laten zien hoe het werkt en welke route je kunt doorlopen om je eigen businessmodellen te innoveren. Dat doen zij aan de hand van businessmodellen uit onder andere de muziekindustrie. Workshop Publiek: GeBRAND op cultuur Een levendige discussie waarbij - vanuit onderzoek van merkenexpert Hendrik Beerda - naar de kracht van culturele merken wordt gekeken: Wat zijn culturele merken waard? Hoe verhoudt de kracht van cultuurmerken zich tot sponsor- en stedenmerken? Vervolgens wordt gekeken naar de mogelijkheden om merken vanuit verschillende sectoren met elkaar te verbinden. Waar zit de synergie? Hoe kunnen merken elkaar versterken? Panel leden zijn Jo de Viet, Manager City Marketing Gemeente Utrecht, Rutger Hamelynck; Sponsor Manager ING en een vertegenwoordiger van culturele instelling Paard van Troje uit Den Haag. Mastersessie Culture of Asking: Mecenaat onder de loep In Mecenaat onder de loep wordt een brede introductie gegeven over culture of asking in Nederland. René Bekkers, co-auteur van het onderzoeksrapport Geven in Nederland, zal een korte toelichting geven op het onderzoek. Hierbij maakt hij gebruik van de actuele cijfers, zoals gepresenteerd door de VU op 19 april Verder in deze paneldiscussie aanwezig: Sigrid Hemels, hoogleraar Belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij publiceert regelmatig over de fiscaliteit van kunst, cultuur en mecenaat en is lid van de Raad van Toezicht van het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Amsterdam Museum. Elly Mariani, promovenda notarieel en fiscaal recht aan de VU is net terug uit Australië, waar zij deelnam aan een congres over Reforming Fundraising Regulation. Zij heeft daar een workshop over fiscale instrumenten en geven verzorgd. En tot slot Diana van Maasdijk, zij is adviseur met jarenlange ervaring in de filantropische sector in binnen- en buitenland. In oktober 2010 publiceerde zij het onderzoeksrapport Filantropie en de vermogenden in Nederland: De brug tussen gever en impact. Dit kwalitatieve onderzoek bracht de praktijk, verwachtingen en uitdagingen in kaart van zeer vermogende mensen die betrokken zijn bij filantropie. Een interessante paneldiscussie met experts over ideeën voor een nieuw model voor mecenaat en uitdagingen & kansen voor verschillende spelers (private donors, regering, bedrijven, culturele instellingen). Workshop Verdienvermogen: Businessmodel innovatie in Cultureel Erfgoed in 7 stappen Hoe innoveer je als erfgoedinstelling je businessmodel? In deze workshop presenteren Kennisland, kenniscentrum Digitaal Erfgoed Nederland (DEN), TNO en Erfgoed 2.0 het BMICE- Stappenplan en een aantal tools voor businessmodel innovatie. Op basis van kennis en ervaringen, onder andere van het Archief Eemland en het Amsterdam Museum, wordt het stappenplan toegelicht waarmee je innovatie een stuk dichterbij brengt. Workshop Verdienvermogen: Nieuwe waarde creëren van culturele kennis & expertise door samenwerking met wetenschap In deze workshop gaat Frank Zwetsloot, directeur en oprichter van Science Alliance, in op de theorie van valorisatie en wat daarvan de praktische mogelijkheden zijn voor de culturele sector. Daarbij staat hij stil bij de vragen: - Wat is valorisatie, hoe wordt dat op andere terreinen aangepakt? - Wat kan valorisatie betekenen voor de culturele sector? - Hoe kan de culturele sector dat aanpakken? Workshop Publiek: Wat wil het publiek? Deze workshop, geleid door Esther Cachet en Tessa van Groenestein van Motivaction, biedt culturele instellingen inzicht in de werking van persona s. Persona s zijn op maat gemaakte bezoekersprofielen om de kennis over doelgroepen tot leven te brengen binnen de organisatie. Zij geven een naam en gezicht aan de bezoeker. Het is een simpel, maar zeer krachtig middel om organisaties klantgerichter te maken. In de workshop laten we deelnemers zien en ervaren op welke wijze persona s relevant kunnen zijn voor de eigen organisatie. Het Scheepvaartmuseum geeft aan hoe zij persona s inzetten voor de herontwikkeling van het museum dat in september 2011 heropent. Deelnemers gaan ook zelf aan de slag om inzicht te krijgen in de werking van persona s. Workshop Publiek: Nieuwe Bronnen, hoe verleid ik nieuw publiek? Wat was een museum ook al weer? Deze vraag stelde Stanley Bremer, directeur van het Wereldmuseum in Rotterdam, zich aan het begin van de verandering, die het museum heeft doorgemaakt. In deze workshop geeft hij antwoord op bovenstaande vraag en vertelt hij op welke manier het Wereldmuseum ervoor heeft gezorgd dat de traditionele bezoeker weer naar het museum terugkwam en steeds weer terug blijft komen. Het Drents Museum heeft de afgelopen jaren een sterke stijging in het aantal bezoekers doorgemaakt. Sleutelwoorden daarbij waren een heldere programmering, grote tentoonstellingen en internationale samenwerking. Na de heropening zoekt het museum met een nieuw publieksinformatiesysteem nadrukkelijk het contact met de bezoeker. Michel van Maarseveen, directeur van het museum, gaat in op de vraag hoe je bezoekers aanspreekt en verleidt tot museumbezoek. Marc Cahin, hoofd communicatie en marketing van De Nederlandse Opera (DNO), maakt de tussenstand op over OperaFlirt. Dit is het programma waarmee DNO samen met CMS Derks Star Busmann nu al twee jaar lang een publiek jonger dan 30 jaar voor een eerste bezoek aan de opera verleidt. Inmiddels hebben bijna mensen deel genomen aan een OperaFlirt, hebben alle belangrijke, nationale kranten er aandacht aan besteed en wordt er ook door buitenlandse collega s met grote belangstel-

21 ling naar gekeken. DNO en CMS wonnen in 2009 de SponsorRing met dit project. Workshop Publiek: Digitaal 2.0; meer dan Twitter en Facebook Hoe kun je digitaal meer publiek naar je toetrekken en ga je verder dan de nu reeds obligate Facebook pagina of Twitteraccount? Aan de achterkant onder andere door allianties aan te gaan binnen en buiten de cultuursector: door ICT-systemen slim aan elkaar te koppelen en door kennis en ervaring over samenwerken met elkaar te delen. Aan de voorkant door te kijken welke onderdelen van je collectie of cultuurproduct verschillende doelgroepen aanspreken en hoe het (digitaal) eenvoudig toegankelijk kan worden gemaakt. Jan Willem Sieburgh verkent vanuit zijn ervaring uit de praktijk samen met deelnemers de mogelijk- en onmogelijkheden die er zijn: welke partijen kun je verzinnen om mee samen te werken en waar zou dat toe kunnen leiden? Workshop Publiek: The UK digital experience: Edinburgh Festivals Innovation Lab & Culture 24 The possibilities to use digital technology for arts and culture seem to be endless. With this workshop, Rohan Gunatillake and John Newbigin will focus on two best-practices from the United Kingdom: the Edinburgh Festivals Innovation Lab and Culture 24. Rohan will talk about the Edinburgh Festivals Innovation Lab - or festivalslab - set up by and for Edinburgh twelve cultural festivals. Festivalslab s mission is to explore and test how the festivals can better use digital to improve the Edinburgh experience - for audiences, for performers, for partners and for the festivals themselves. John will give a presentation on Culture 24, a British online platform that promotes and supports the cultural sector online and serves the needs of online audiences. A discussion will follow afterwards about other digital innovations for the arts and culture. Workshop Culture of Asking: Fundraising: Management of Organisational Change and Income Generation Following the Master Class Creating a Culture of Asking in an Arts Organization, David Dixon & Janneke Staarink (International Film Festival Rotterdam) will take a closer look at the implications of integrating fundraising and income generation into an arts organization. How can you adapt the organization to a focus on income generation (including fundraising)? How to use your stakeholders to improve income? The workshop will include methods and tools for audiences to give and turning loyalty into giving. Janneke will also tell more about the income generation strategies being used by the International Film Festival Rotterdam and how she adapted the organization to them. Mastersessie Culture of Asking: Succesvol grote giften werven: verplaats je in het mecenaat Wat gaat er om in het hoofd en het hart van (potentiële) donateurs? Tijdens deze workshop draait Ramses Man en Vera Peerdeman van Nassau de rollen om en moeten culturele instellingen zich inleven in de belevingswereld van hun donateurs. Hoe wordt een donateur graag benaderd? Wat zijn belangrijke geef criteria en hoe maakt een donateur een keuze? Wat krijgt een donateur graag terug? Tijdens deze interactieve workshop kunt u bouwen aan zelfvertrouwen om actief relaties aan te gaan met (prospect) donateurs. Workshop Verdienvermogen: Innovatief verdienen Gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, praktijkervaring en creatieve oplossingen gaat Arjo Klamer (hoogleraar in de economie van kunst en cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam ) in op de vraag hoe de financiering van de kunsten anders kan. In reactie op de bezuinigingen hebben zowel masterstudenten als vele mensen uit het veld gereageerd op de oproep voor nieuwe ideeën. Deze workshop zal de meest in het oog springende voorstellen uitlichten en onderzoeken in hoeverre ze een oplossing zijn voor de vraagstukken waar kunstenaars en culturele instellingen in deze tijd van bezuinigingen en tekorten mee worstelen. Ronde 2 Mastersessie Verdienvermogen: Pricing strategy for the arts Tim Baker (Owner Baker Richards Consulting, United Kingdom) will give a lecture on the basics and essentials of pricing strategies for arts organizations: What is pricing? How do I maximize profits from ticket-sales? Topics include Evidence based -pricing strategies, dynamic pricing and revenue management in general. He will also discuss international best-practices and offer practical tools. Mastersessie Publiek: Audience Development: doelgroepsegmentatie als marketingstrategie Volle zalen zijn van groot belang voor culturele instellingen. Uitdaging is, naast het behouden van bestaand publiek, vooral het bereiken van nieuw publiek. Audience development begint bij het onderscheiden van doelgroepen en het bepalen van een passende marketingstrategie. In deze mastersessie worden recente onderzoeken van Motivaction en Berenschot naar doelgroepsegmentatie en publieksgedrag behandeld. Ook worden succesvolle marketingstrategieën van instellingen om hun publiek te verbreden en te vernieuwen gepresenteerd door culturele instellingen die hier succesvol in zijn geweest. De getoonde inzichten helpen instellingen om betere keuzes met betrekking tot publieksbenadering te maken. Mastersessie Culture of Asking: Creating a Culture of Asking in an Arts Organisation An inspiring lecture by the British fundraising for the arts -expert David Dixon, on the essentials for creating a Culture of Asking in an arts organization. David s focus includes what donors want and what they expect, developing audience relationships and how to turn regular visiting audience members into donors. He will also focus on many international examples and best-practices. Workshop Verdienvermogen: Surviving the Culture Change A thought-provoking lecture by Diane Ragsdale (Erasmus University Rotterdam) on redefining the roles of cultural organizations. How does this changing climate affect the missions of cultural organizations? What will the effect be on their relationships with their audiences and other stakeholders? Or more boldly: who profits? Diane will also focus on the short term coping versus longer lasting transformation or cultural organizations, as well as the freedoms and responsibilities of the cultural sector.

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie!

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! In samenwerking met: Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! Shopping 2020 #Predicting the future Shopping 2020 1 "Who the hell wants to hear actors talk? H. M. Warner, Warner Brothers,

Nadere informatie

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde Uw businessmodel voor de toekomst Missie: economische groei door versterken van innovatie in het MKB Concurrentiekracht van Nederland versterken Innovatie in het MKB

Nadere informatie

Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch

Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch Need To Know info Introductie Kennismaking Opzet van colleges, hoe wordt er getoetst Wat gaan we de

Nadere informatie

Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever?

Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever? Private financiers voor cultuur Hoe vind en verleid je de particuliere gever? Cultuurforum 2011, 24 november 2011 BRINGING TOGETHER THE BEST OF BOTH WORLDS 1 Leenaers Verloop Opgericht in 2001 door Marischka

Nadere informatie

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Presentatie voor het Paradiso-debat In opdracht van Kunsten 92, ACI en Paradiso Zondag 29 augustus 2010 Bastiaan Vinkenburg 1

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

What is your business as UNusual? Tom Gouman The Bridge business innovators

What is your business as UNusual? Tom Gouman The Bridge business innovators What is your business as UNusual? Tom Gouman The Bridge business innovators 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 business innovation The creation and profitable use of the new 12 Innovatie Degree of newness in the

Nadere informatie

Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012

Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012 Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012 Met deze internetconsultatie wil de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uw mening vernemen over enkele specifieke acties

Nadere informatie

De Crowdfunding Safari workshop

De Crowdfunding Safari workshop De Crowdfunding Safari workshop Veel organisaties kampen met dalende subsidies, hebben moeite met het ophalen van investeringen of leningen en kunnen doelen daardoor steeds moeilijker halen. Crowdfunding

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Innoveren bij de (semi)overheid: van denken naar doen! Gezocht

Innoveren bij de (semi)overheid: van denken naar doen! Gezocht Innoveren bij de (semi)overheid: van denken naar doen! De wereld om ons heen is volop in beweging. Economische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Bezuinigingen, decentralisaties

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

7 tips voor een onverslaanbare. LinkedIn showcasestrategie

7 tips voor een onverslaanbare. LinkedIn showcasestrategie 7 tips voor een onverslaanbare LinkedIn showcasestrategie Hoe bereik je de klant met LinkedIn showcasepagina s? Sommige producten, diensten of merken die onder een organisatie vallen zijn dusdanig speciaal

Nadere informatie

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Creativiteit in zakelijkheid Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Welkom! Vandaag deel ik met jullie een reisverslag Langs 4 centra uit de eerste generatie 4 Met deze centra hadden wij een workshop over nieuwe

Nadere informatie

Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017

Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017 Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016-2017 Leeratelier Sociaal Ondernemerschap 2016 Sociale ondernemingen spelen een steeds belangrijkere rol in de lokale economie. Bedrijven zoals Taxi Electric, The

Nadere informatie

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl

De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1. René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl De Geefwet en donaties aan cultuur in Nederland *1 René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Saskia Franssen, s.e.franssen@vu.nl Sinds giften aan culturele instellingen fiscaal gezien aantrekkelijker zijn geworden,

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Kennisteam Business Innovation & Masterclasses Nieuwe Ingenieur Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Inleiding Tijden veranderen, dat is niets nieuws. Maar de snelheid waarmee

Nadere informatie

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT SNEL EN WENDBAAR WERKEN AAN CONTINUE VERBETERING IN ORGANISATIES LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE. A REWARD FOR LIFE INDEX Inleiding 3 Masterclass Agile Management

Nadere informatie

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig)

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) LEERDOELEN 1. Inzicht krijgen in de waarde van creatief ondernemerschap door de marktwaarde van je kunst te leren waarderen. 2. Het ontwikkelen van fundamentele marketing-

Nadere informatie

Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk?

Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk? Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk? Ben Jansen en Robert Schuwer M.m.v. Anne Helsdingen Seminar Surf Academy 25 november 2011 I keep six honest

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie.

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie. het starters lab In het Starters Lab bouwen jonge talenten in teams sociale ondernemingen. Samen sterker! Jij bent: starters4communities werkt met jong talent aan starters4communities presenteert het Starters

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

UITNODIGING. 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT 5 JUNI ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY SAVE THE DATE

UITNODIGING. 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT 5 JUNI ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY SAVE THE DATE ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY EXECUTIVE EDUCATION AND ORGANISATIONAL DEVELOPMENT SAVE THE DATE 5 JUNI 14:00-17:30 RSM Open Programmes UITNODIGING 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT

Nadere informatie

Ondersteuning ondernemerschap in cultuur

Ondersteuning ondernemerschap in cultuur Ondersteuning ondernemerschap in cultuur VNG congres Cultuur, Zwolle Jo Houben - 4 juni 2013 Context 1. Vraag 2. C-O 2012 3. Ondernemerschapsprogramma OCW 4. C-O st.borgstellingsfonds C en C O&O fonds

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Nieuw: Branding Boostcamp 3.0!

Nieuw: Branding Boostcamp 3.0! CHIP Your Future Nieuw: Branding Boostcamp 3.0! CHIP Your Future haalt meer energie en resultaat uit elke marketing euro! CHIP Your Future is gebaseerd op de bestseller Cool is Hot en veel meer! CHIP Your

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein

Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein 28 november 2014 (13:00-19:00) The Alignment House nodigt u van harte uit voor de conferentie de Bredebieb op 28 november

Nadere informatie

Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving?

Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving? Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving? Via welke touchpoints iemand uw merk ook beleeft. Service via het contactcenter Een gesprek met een accountmanager

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

In twee dagen een jaar verder

In twee dagen een jaar verder In twee dagen een jaar verder The 48 hrs by Laboratorivm Met The 48 hrs introduceert Laboratorivm een nieuwe methode om binnen 48 uur een diepgaande merkstrategie te ontwikkelen, inclusief creatieve vertalingen

Nadere informatie

Customer experience in het digitale tijdperk

Customer experience in het digitale tijdperk Customer experience in het digitale tijdperk Hoe je een klantgerichte organisatie kan bouwen Marketingmanagement is in constante evolutie. Wij leven niet in een veranderend tijdperk, maar in een verandering

Nadere informatie

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie.

Monoloog. Dialoog. Reactief. Co-actief. Gesloten. Open. Competitief. Collaboratief. Business. Klant. Massa productie. 20 januari 2011 Arnout de Vries User Empowerment en Participatie Strategieën (UEPS) Digitaal Bestuur Congres Monoloog Reactief Gesloten Competitief Business Massa productie Dialoog Co-actief Open Collaboratief

Nadere informatie

Verder met (fondsenwerving voor) Historie in de bibliotheek

Verder met (fondsenwerving voor) Historie in de bibliotheek Verder met (fondsenwerving voor) Historie in de bibliotheek Slotbijeenkomst 29 november 2012 Hans van der Westen hans@leenaersverloop.nl; 06-22397980 BRINGING TOGETHER THE BEST OF BOTH WORLDS 1 Enkele

Nadere informatie

Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren

Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren Organisaties worden continu uitgedaagd om hun producten en diensten aan te passen op de veranderende klantvraag en op de interne- en externe factoren die daarbij van belang zijn. Bij het innovatieproces

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Business mapping. Hoorcollege 6 Wrap Up

Business mapping. Hoorcollege 6 Wrap Up Business mapping Hoorcollege 6 Wrap Up Agenda Wrap up Visie, missie en strategie van Business Mapping Het business model canvas van Business Mappinh De belangrijkste punten 4 Propedeuse CMD Business Mapping

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

5 keer optimalisatie voor levende Power Platform met bezoekers

5 keer optimalisatie voor levende Power Platform met bezoekers 5 keer optimalisatie voor levende Power Platform met bezoekers Erno Hannink Make your Coaching Biz No.1 in your Niche Tweet met Hoe krijg je meer verkeer naar de website? En meer leven in deze website?

Nadere informatie

Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland"

Parallelsesssie Lean bij Aon Nederland Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland" Lean succesvol implementeren zonder grootscheeps veranderprogramma!! Peter Dijkstra, Senior Business Consultant, @PDleanAon Rob de Bruin, Managing Director Afdeling

Nadere informatie

Aan de slag met vrienden en donateurs werven. VSCD ALV 21 november 2011 1

Aan de slag met vrienden en donateurs werven. VSCD ALV 21 november 2011 1 Aan de slag met vrienden en donateurs werven VSCD ALV 21 november 2011 1 Leenaers Verloop Ervaren en gepassioneerde professionals Thuis in alle wervingsdisciplines Strategie & creatieve én werkbare ideeën

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

A picture paints a 1.000 words

A picture paints a 1.000 words Online Content Publiceren Kennismarketing naar de next level Omdat publiceren steeds belangrijker wordt, is de gedachte ontstaan om het zelf kunnen publiceren zeer laagdrempelig te maken en daarbij geheel

Nadere informatie

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 www.drift.eur.nl www.transitiepraktijk.nl www.transitionsnetwork.org

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Beurstips. Naar de beurs?

Beurstips. Naar de beurs? Beurstips 1 Naar de beurs? 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan.

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. merkpaspoort Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. Dit paspoort is voor iedereen die op een of andere

Nadere informatie

Business Plan. Organisatie: GIDSnetwerk Datum: 11.04.2014 Periode: 01/2014-12/2017

Business Plan. Organisatie: GIDSnetwerk Datum: 11.04.2014 Periode: 01/2014-12/2017 Business Plan Organisatie: GIDSnetwerk Datum: 11.04.2014 Periode: 01/2014-12/2017 Business Plan Agenda 1 Visie & Business Model 2 Strategie 3 Team & Organisatie 4 Implementatie 5 Financien 1. Visie & Business

Nadere informatie

AAMU MISSIE, VISIE EN STRATEGIE

AAMU MISSIE, VISIE EN STRATEGIE AAMU MISSIE, VISIE EN STRATEGIE MISSIE AAMU Het AAMU is hét museum in Europa voor hedendaagse Aboriginal kunst dat Aboriginal kunst toegankelijk maakt voor een zo breed mogelijk publiek. VISIE AAMU Om

Nadere informatie

Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland

Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland Inhoudsopgave pagina 1. Inleiding 1 2. Missie & Kernwaarden 2 3. Actuele situatie 3 4. 2013 en verder 3 Stichting Bestuurlijke Diversiteit

Nadere informatie

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft leren over cultureel ondernemen uw kenmerk ons kenmerk ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 bijlage(n) 2 (separaat

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan

Masterclass. Business Model Canvas gebruiken bij communicatie. Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan Masterclass Business Model Canvas gebruiken bij communicatie Een visueel hulpmiddel om de brug tussen IT en business te slaan De laatste jaren hanteren organisaties steeds vaker het Business Model Canvas

Nadere informatie

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS Deze energieke, tweedaagse training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Design Thinking principes, de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Extreme Library Makeover

Extreme Library Makeover Extreme Library Makeover Innovatie audit voor de bibliotheek van de 21e eeuw en verder DOKLAB b.v. Vesteplein 1 00 2611 WG Delft info@doklab.nl Bank rek.nr. 166145971 KVK nr. 54081653 BTW nr. NL851151450B01

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Bijlage I. Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012

Bijlage I. Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012 Bijlage I Internetconsultatie programma Ondernemerschap Cultuur April 2012 Met deze internetconsultatie wil de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uw mening vernemen over enkele specifieke

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

UW VERDIENMODEL ANDERS AANKLEDEN, EEN CREATIEVE VERKENNING.

UW VERDIENMODEL ANDERS AANKLEDEN, EEN CREATIEVE VERKENNING. DE SWITCH NAAR ADVIESKANTOOR UW VERDIENMODEL ANDERS AANKLEDEN, EEN CREATIEVE VERKENNING. MARCEL STOLK CREATIVITY EXPERT MAST mast@ision.nl - 0655344593 DOEL VAN DE WORKSHOP De weg naar ideeën, wensen,

Nadere informatie

Digitale cultuur als continuüm

Digitale cultuur als continuüm Digitale cultuur als continuüm Samenvatting Activiteitenplan 2017-2020 Stichting Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) Den Haag, 31 januari 2016 1/5 1. Vooraf Deze samenvatting is gebaseerd op de subsidieaanvraag

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

STRATEGISCHE VERNIEUWING: BEGIN MET HET MANAGEMENTTEAM

STRATEGISCHE VERNIEUWING: BEGIN MET HET MANAGEMENTTEAM Congres Podiumkunsten 2014 STRATEGISCHE VERNIEUWING: BEGIN MET HET MANAGEMENTTEAM Alexander Alexiev Vrije Universiteit a.s.alexiev@vu.nl Case study: Stichting DMC Den Haag 2011-2013 Case study in het proces

Nadere informatie

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf?

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? 1 Doel van vandaag Ik heb een duidelijk beeld van welke typen financiering er zijn voor het MKB en hoe ik tot de juiste financiering voor mijn bedrijf

Nadere informatie

Ik innovatief, mijn organisatie innovatief

Ik innovatief, mijn organisatie innovatief Ik innovatief, mijn organisatie innovatief Workshop - 28 februari 2011 Koningssteen People practices in innovation Energize your professional growth programma Ik innovatief, mijn organisatie innovatief

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

service design workshop

service design workshop Philippe Martens service design workshop ken ik mijn klanten en gebruikers écht? hoe ervaren mijn klanten mijn huidig dienstenaanbod? Hoe pas ik mijn processen en systemen aan om mijn uniek dienstenaanbod

Nadere informatie

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013

Future of Innovation. Ruud Smeulders, BrilliantBrains. Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 Future of Innovation Ruud Smeulders, BrilliantBrains Annual General Meeting of the NCCC 24 april 2013 1 the old future 2 But not many flying cars yet 3 only more crowded cities! 4 difficult to predict

Nadere informatie

Wat we al weten Het onderzoek naar effecten van veranderingen in overheidssubsidies op geefgedrag is kort samengevat in onderstaande figuur.

Wat we al weten Het onderzoek naar effecten van veranderingen in overheidssubsidies op geefgedrag is kort samengevat in onderstaande figuur. Welke invloed hebben overheidsbezuinigingen op het geefgedrag van burgers? René Bekkers, r.bekkers@vu.nl Filantropische Studies, VU Amsterdam 10 november 2013 De participatiesamenleving in actie Het kabinet

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen.

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Innovatie & inspiratieprogramma + werkplek @ Jamfabriek (code A02) Heeft u een idee, project of opdracht, neem dan

Nadere informatie

Business Model Canvas

Business Model Canvas Business Model Canvas Vivian Vleeshouwers Lekko B.V. Mariëlle Meuffels Philips Industry Consulting 10 Oktober 2013 Agenda - tijdschema 13:30 Welkom en voorstellen Vivian en Mariëlle Korte uitleg Business

Nadere informatie

Innovatie en ecommerce. Hoorcollege 2 Business Mapping

Innovatie en ecommerce. Hoorcollege 2 Business Mapping Innovatie en ecommerce Hoorcollege 2 Vandaag gaan we leren dat De beste Innovatie is een slechter product in de markt brengen In Ecommerce big is beautiful; ben je big, dan hoef je niet eens spullen te

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Verstevigen van je positie als MD adviseur

Verstevigen van je positie als MD adviseur Verstevigen van je positie als MD adviseur Workshop voor de NFMD 21 november 2013 Monique van der Meer en Jessica Godijn Agenda 9.00 9.15 Opening NFMD door Myrte Ferwerda 9.15 9.45 Veranderingen en gevolgen

Nadere informatie

In hoeverre is jouw bedrijf zo ingericht dat mensen thuis aan de keukentafel een verhaal vertellen over jouw bedrijf?

In hoeverre is jouw bedrijf zo ingericht dat mensen thuis aan de keukentafel een verhaal vertellen over jouw bedrijf? Hoe word je als makelaar herinnerd? Hoe val je de dag van vandaag op? Hoe kan je uitspringen in deze schreeuwende multimedia maatschappij? Hoe zorg je ervoor dat je vertrouwen opbouwt en een goede indruk

Nadere informatie

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol zorgt ervoor dat je je managementtijd halveert en meer rust in je hoofd ervaart. Terwijl je de productiviteit en

Nadere informatie

Crowdfunding in de creatieve sector

Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Gijsbert Koren (Douw&Koren) Crowdfunding Crowdfunding is een manier van financieren waarbij geld bij een grote hoeveelheid kleine

Nadere informatie

Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014. Roland van de Pas

Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014. Roland van de Pas Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014 Roland van de Pas Even voorstellen Adviseur MKB (industrie en creatieve industrie) Focus: Roland.vande.Pas@kvk.nl www.linkedin.com/pub/roland-van-de-pas

Nadere informatie

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ Disclaimer: Bij het samenstellen van deze 47 tips is

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Creatief onderzoekend leren

Creatief onderzoekend leren Creatief onderzoekend leren De onderwijskundige: Wouter van Joolingen Universiteit Twente GW/IST Het probleem Te weinig bèta's Te laag niveau? Leidt tot economische rampspoed. Hoe dan? Beta is spelen?

Nadere informatie