Verticaal gekoppelde microringresonatoren gefabriceerd met waferbonding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verticaal gekoppelde microringresonatoren gefabriceerd met waferbonding"

Transcriptie

1 Verticaal gekoppelde microringresonatoren gefabriceerd met waferbonding Ilse Christiaens

2 Overzicht - Inleiding - Breedbandverbindingen - Optische netwerken - Optische chips - Ringresonatoren - Metingen - Conclusies

3 Breedbandverbindingen ADSL: Telefoonlijn Normaal 512 kb/s Maximum 6 Mb/s Telenet: Coaxiaal 5 Mb/s tot 10 Mbit/s

4 Optische vezel Optische vezel honderden Gbit/s of meer 10 DVD s per seconde

5 Overzicht - Inleiding - Breedband verbindingen - Optische netwerken - Optische chips - Ringresonatoren - Metingen - Conclusies

6 Netwerken: vroeger V.S. Volledig elektrisch Onderzeese kabel Europa

7 Netwerken V.S. Beetje optisch Onderzeese VEZEL Europa

8 Netwerken V.S. Onderzeese VEZEL Europa

9 Netwerken V.S. Europa

10 Netwerken: vandaag V.S. Nog geen vezel tot aan de deur Europa

11 Onderdelen van een optisch netwerk? Versterken Regenereren Laserdiode Optische vezel

12 Onderdelen van een optisch netwerk? WDM: wavelength division multiplexing Radio 1 Studio Brussel Optische vezel Klara Q-music

13 Onderdelen van een optisch netwerk? WDM: wavelength division multiplexing Radio 1 Optische vezel Studio Brussel Klara Q-music Filter!

14 Onderdelen van een optisch netwerk? V.S. Versterken Regenereren Sturen Europa

15 Onderdelen van een optisch netwerk? V.S. Europa

16 Volledig optisch netwerk? V.S. Elektrische toegang Elektrische knooppunten OPTISCH! Europa Groot, duur

17 Hoe deden ze dat in de elektronica? ENIAC 1948 INTEGRATIE 2000

18 Overzicht - Inleiding - Breedband verbindingen - Optische netwerken - Optische chips - Ringresonatoren - Metingen - Conclusies

19 Optische chips GOLFGELEIDER Hogere brekingsindex

20 Optische netwerken? Optische toegang Graafwerken Optische knooppunten met optische chips Versterking Regeneratie Sturen van het signaal Filteren Nog te duur, niet altijd op punt KOST!!!! Meer integratie

21 Goedkope optische chips? Integratie Zoveel mogelijk functies op een zo klein mogelijke oppervlakte Elektronica Fotonica Silicium Silicium, InP, GaAs, Glas,. Heterogene integratie met waferbonding Transistor? Ringresonator

22 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Wat? - Werking - Simulatie - Soorten - Fabricage, waferbonding - Metingen - Conclusies

23 Bouw van een ringresonator

24 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Wat? - Werking - Soorten - Fabricage, waferbonding - Metingen - Conclusies

25 Interferentie Destructieve interferentie Golflengte λ Constructieve interferentie

26 Uit resonantie λ 1

27 In resonantie λ 2

28 Het geheel 1 Tranmissie (a.u.) Golflengte (nm)

29 Functie, voordelen? Klein Schaalbaar Veelzijdig Filter Lasers Schakelaar

30 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Wat? - Werking - Simulatie - Soorten - Fabricage, waferbonding - Metingen - Conclusies

31 photonics research group Gebogen golfgeleider Bochtmode Bovenaanzicht Zijaanzicht

32 Koppeling tussen recht en bocht

33 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Wat? - Werking - Simulatie - Soorten - Fabricage, waferbonding - Metingen - Conclusies

34 Horizontaal gekoppeld 2.5 Vertical (µm) Horizontal (µm)

35 Verticaal gekoppeld Vertical (µm) Horizontal (µm)

36 Vergelijking Vertical (µm) Vertical (µm) Horizontal (µm) Horizontal (µm)

37 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Wat? - Werking - Soorten - Simulatie - Fabricage, waferbonding - Metingen - Conclusies

38 Proces glasplaat fotoresist Epitaxiaal lagen InGaAsP InP Ets stop laag InP-substraat

39 Proces BCB lijm Transfer substraat

40 Proces BCB lijm Transfer substraat

41 Cleanroom keer minder stof dan in de modale huiskamer

42 Wafers

43 Lithografie

44 Etsen

45 Bonden met BCB

46 Bonden met BCB

47 Verdunnen

48 Het eindresultaat Menselijk haar

49 Wat kan er fout gaan?

50 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Metingen - Meetopstelling - Metingen - Thermisch afstemmen - Conclusies

51 Meetopstelling

52 Meetopstelling

53 Metingen Stralen van 30 µm tot 10 µm Simulatie laat toe om fenomenen als hogere orde excitatie en polarizatieconversie te voorspellen Transmissie (a.u.) Golflengte (nm)

54 Overzicht - Inleiding - Ringresonatoren - Metingen - Meetopstelling - Metingen - Thermisch afstemmen - Conclusies

55 Afstemmen? Radio 1 Studio Brussel Optische vezel Klara Q-music

56 Afstemmen? Tranmissie (a.u.) Studio Brussel Radio Golflengte (nm)

57 Thermisch afstemmen Ring Cr- contacten voor thermisch afstemmen

58 Thermisch afstemmen 50 mw 15nm 1.0 Transmissie (a.u.) nm 0 mw 10 mw Golflengte (nm)

59 Conclusies Waferbonding proces Werd ontwikkeld Ringresonatoren gefabriceerd Ook actieve componenten zoals lasers en LED s Thermisch afstembare ringresonatoren gedemonstreerd Basis voor nieuw onderzoeksdomein in de fotonicagroep Simulatie Ontwikkelen van eigen software voor de koppeling Evaluatie van commerciële software Goede overeenkomst met experiment

60 Dank u!

Nederlandstalige samenvatting

Nederlandstalige samenvatting Nederlandstalige samenvatting 1. Siliciumgebaseerde fotonisch geïntegreerde circuits Een aanzienlijk deel van de totale kostprijs van klassieke optische systemen is de verpakking ervan. Deze optische systemen

Nadere informatie

Niet-lineair gedrag in een halfgeleider optische versterker en laser diode gebaseerd terugkoppelingsschema

Niet-lineair gedrag in een halfgeleider optische versterker en laser diode gebaseerd terugkoppelingsschema Niet-lineair gedrag in een halfgeleider optische versterker en laser diode gebaseerd terugkoppelingsschema Wouter D Oosterlinck Promotor: Prof. G. Morthier Photonics Research Group http://photonics.intec.ugent.be

Nadere informatie

Fabricage van nanofotonische structuren met gefocusseerde ionenbundels

Fabricage van nanofotonische structuren met gefocusseerde ionenbundels Fabricage van nanofotonische structuren met gefocusseerde ionenbundels publieke verdediging Jonathan Schrauwen Promotor: Prof. Dries Van Thourhout Vakgroep Informatietechnologie Faculteit Ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

Aandrijving van geïntegreerde nanofotonische componenten door middel van de optische gradiëntkracht

Aandrijving van geïntegreerde nanofotonische componenten door middel van de optische gradiëntkracht PHOTONICS RESEARCH GROUP Aandrijving van geïntegreerde nanofotonische componenten door middel van de optische gradiëntkracht Joris Roels 31/03/2011 PHOTONICS RESEARCH GROUP 1 Fiat lux (Genesis 1:3) PHOTONICS

Nadere informatie

Nieuwe silicium fotonica-technologie zorgt voor sneller dataverkeer in datacenters

Nieuwe silicium fotonica-technologie zorgt voor sneller dataverkeer in datacenters Editie mei 2017 Silicon Photonics, Photonics Nieuwe silicium fotonica-technologie zorgt voor sneller dataverkeer in datacenters Nieuwe zendontvanger heeft 10x hogere bandbreedte dan huidige zendontvangers.

Nadere informatie

EXAMEN TELECOM CAI Beheer en Onderhoud GLAS VOORBEELDEXAMEN

EXAMEN TELECOM CAI Beheer en Onderhoud GLAS VOORBEELDEXAMEN SECT 1C-GLAS EXAMEN TELECOM CAI Beheer en Onderhoud GLAS VOORBEELDEXAMEN Praktijktoets Examentijd: 150 minuten Opgavenboekje Dit opgavenboekje bestaat uit 5 pagina's (inclusief voorblad en bijlagen). Bij

Nadere informatie

Een geïntegreerde InP-gebaseerde optische golfgeleiderisolator op basis van ferromagnetische CoFecontacten

Een geïntegreerde InP-gebaseerde optische golfgeleiderisolator op basis van ferromagnetische CoFecontacten Een geïntegreerde InP-gebaseerde optische golfgeleiderisolator op basis van ferromagnetische CoFecontacten Mathias Vanwolleghem Photonics Research Group http://photonics.intec.ugent.be 17 mei 2005 = inbouwbaar

Nadere informatie

Dynamische aspecten van geavanceerde multi-sectie afstembare halfgeleiderlasers Bart Moeyersoon 28 juni 2005

Dynamische aspecten van geavanceerde multi-sectie afstembare halfgeleiderlasers Bart Moeyersoon 28 juni 2005 Dynamische aspecten van geavanceerde multi-sectie afstembare halfgeleiderlasers Bart Moeyersoon 28 juni 2005 Photonics Research Group http://photonics.intec.ugent.be zeer moderne wijzigbare golflengte

Nadere informatie

Performantie-analyse van een uitleessysteem voor optische schijven gebaseerd op een multimodale golfgeleider

Performantie-analyse van een uitleessysteem voor optische schijven gebaseerd op een multimodale golfgeleider Performantie-analyse van een uitleessysteem voor optische schijven gebaseerd op een multimodale golfgeleider Doctoraatsverdediging Frederik Fransoo donderdag 14 april 2005 001110111101011110100 Gegevensopslag

Nadere informatie

Fotonica op chip laat dokters dromen

Fotonica op chip laat dokters dromen Photonics Fotonica op chip laat dokters dromen Dankzij chiptechnologie en fotonica kan je ultrakleine spectrometers, cytometers en microscopen maken. Maak kleine structuren op chip die met licht overweg

Nadere informatie

Er komt licht in de elektronische pijp. Fotonen zijn in staat de huidige elektronische

Er komt licht in de elektronische pijp. Fotonen zijn in staat de huidige elektronische MEMPHIS: van elektronen Er komt licht in de elektronische pijp. Fotonen zijn in staat de huidige elektronische chips te verrijken met aangename eigenschappen. De honger naar bandbreedte en het meten van

Nadere informatie

Lichtmeting aan LED verlichting

Lichtmeting aan LED verlichting Lichtmeting aan LED verlichting Tristimulus versus Spectrale Instrumenten Theo Duncker LED Lampen 1 Watt 2 Chromatische analyse Groen Oranje/ Geel Rood Blauw 3 Gekleurde LED s Relatieve Schaal 468 nm 515

Nadere informatie

Nederlands Tijdschrift voor Fotonica, december 1991

Nederlands Tijdschrift voor Fotonica, december 1991 ir. C. van Dam, prof. ár. B.H. Verbeek Technische Universiteit Delft, Faculteit der Elektrotechniek, Vakgroep Telecommunicatie- en Tele-observatietechnologie In de afgelopen jaren heeft de koperkabel in

Nadere informatie

SARA High Performance Networking Vancis Network Services

SARA High Performance Networking Vancis Network Services SARA High Performance Networking Vancis Network Services Welkom op het Science Park Amsterdam Welkom in het Network Operations Center Sadi Koçak, Peter Tavenier en Ingrid Janssen SARA High Performance

Nadere informatie

What s in the experiment bag? Enkele experimenten om met het materiaal van de kit uit te voeren

What s in the experiment bag? Enkele experimenten om met het materiaal van de kit uit te voeren What s in the experiment bag? In de experimenteerkit vind je : - Een laseraanwijzer (violet, 405 nm) zonder batterij (gebruik 2 AAA batterijen), de pluspool naar de bodem richten - een diffractierooster

Nadere informatie

Samenvatting Vrij vertaald luidt de titel van dit proefschrift: "Ladingstransport in dunne- lm transistoren gebaseerd op geordende organische halfgeleiders". Alvorens in te gaan op de specieke resultaten

Nadere informatie

Gezocht: life science bedrijven die biofotonica willen uitproberen

Gezocht: life science bedrijven die biofotonica willen uitproberen Photonics, Life sciences, Smart Health, Government funded research, imec.ic-link Gezocht: life science bedrijven die biofotonica willen uitproberen Imec en LioniX bouwen samen met 13 andere Europese partners

Nadere informatie

In dit hoofdstuk komen de werking principes van glasvezelsensoren. Zo wordt de werking van de FBG datalogger verduidelijkt.

In dit hoofdstuk komen de werking principes van glasvezelsensoren. Zo wordt de werking van de FBG datalogger verduidelijkt. 1 WERKINGSPRINCIPE In dit hoofdstuk komen de werking principes van glasvezelsensoren. Zo wordt de werking van de FBG datalogger verduidelijkt. 1.1 Glasvezel 1.1.1 Geschiedenis In 1870 gebruikte John Tyndall

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2016 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2016 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2016 theorietoets deel 1 1 Volleybal (6pt) Neem een dunne bolvormige bal gevuld met lucht als eenvoudig model voor een volleybal. Het materiaal van de bal is niet veerkrachtig

Nadere informatie

Tentamen Optica. 20 februari Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door.

Tentamen Optica. 20 februari Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door. Tentamen Optica 20 februari 2007 Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door. Opgave 1 We beschouwen de breking van geluid aan een

Nadere informatie

Tentamen Optica. 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur

Tentamen Optica. 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur Tentamen Optica 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur Zet je naam en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 8 opgaven eerst eens door. De opgaven kunnen in willekeurige volgorde gemaakt

Nadere informatie

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen

De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen Deze week organiseerde de Vrije Universiteit Brussel een De vijf invloedrijkste fotonica-toepassingen congres over de recente ontwikkelingen in fotonica: Spie Photonics Europe. Fotonica heeft alles te

Nadere informatie

3D systemen-op-chip. Het 3D-technologielandschap. Semiconductor technology & processing

3D systemen-op-chip. Het 3D-technologielandschap. Semiconductor technology & processing Semiconductor technology & processing 3D systemen-op-chip Kleinere, goedkopere en krachtigere systemen door een slimme onderverdeling van het circuit. 3D-integratie is de laatste jaren geëvolueerd naar

Nadere informatie

Uitwerkingen tentamen Optica

Uitwerkingen tentamen Optica Uitwerkingen tentamen Optica 18 februari 2005 Opgave 1 2 y x 2 = 1 a 2 2 y t 2 (1) a) De eenheid van a moet zijn m/s, zoals te zien aan de vergelijking. a = v is de snelheid waarmee de golf zich voortbeweegt.

Nadere informatie

Halfgeleiderlaser met een geïntegreerde metalen spiegel op silicium door heterogene integratie

Halfgeleiderlaser met een geïntegreerde metalen spiegel op silicium door heterogene integratie Halfgeleiderlaser met een geïntegreerde metalen spiegel op silicium door heterogene integratie Kevin Anckaert Promotoren: dr. ir. Günther Roelkens, prof. dr. ir. Dries Van Thourhout Begeleider: Stevan

Nadere informatie

Diffusie Proces in Silicium

Diffusie Proces in Silicium Diffusie Proces in Silicium Jan Genoe KHLim Universitaire Campus, Gebouw B B-3590 Diepenbeek www.khlim.be/~jgenoe Diffusie process in Silicium 1 In dit deel bespreken we de verschillende technologische

Nadere informatie

Probing Light Emissions at the Nanoscale with Cathodoluminiscence B.J.M. Brenny

Probing Light Emissions at the Nanoscale with Cathodoluminiscence B.J.M. Brenny Probing Light Emissions at the Nanoscale with Cathodoluminiscence B.J.M. Brenny Licht is alomtegenwoordig, in het dagelijks leven (denk aan zonlicht, lampen of laser pointers) alsook in wetenschappelijk

Nadere informatie

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft.

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft. Opgave 1 Een auto Met een auto worden enkele proeven gedaan. De wrijvingskracht F w op de auto is daarbij gelijk aan de som van de rolwrijving F w,rol en de luchtwrijving F w,lucht. F w,rol heeft bij elke

Nadere informatie

Bepaling van de diameter van een haar

Bepaling van de diameter van een haar Naam: Bepaling van de diameter van een haar Bepaal met een laser de diameter van een mensenhaar uit het diffractiepatroon. Zie de onderstaande schematische figuur. De golflengte van het laserlicht krijg

Nadere informatie

Met de quantummechanica het lab in

Met de quantummechanica het lab in Met de quantummechanica het lab in Verstrengelde fotonen en Quantum informatie Computers in the future may weigh no more than.5 tons (Popular Mechanics, forecasting the relentless march of science, 949)

Nadere informatie

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde Vak : Inleiding Optica (146012) Datum : 5 november 2010 Tijd : 8:45 uur 12.15 uur TENTAMEN Indien U een onderdeel van een vraagstuk

Nadere informatie

CCTV Infrastructuur. Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television

CCTV Infrastructuur. Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television White Paper CCTV Infrastructuur Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television September 2005 Astronaut 28, 3824 MJ, Amersfoort, Holland, Tel 033-4508686 Jean Monnetlaan Z/N 1804 Vilvoorde, België/Belgique,

Nadere informatie

SURFnet 7: De Optische Laag

SURFnet 7: De Optische Laag SURFnet 7: De Optische Laag 27 juni 2013 Rob Smets Netwerkdiensten (rob.smets@surfnet.nl) Inhoud: Introductie Optische communicatie: een basis Technologieën Concepten NGE over SURFnet s CPL netwerk Vragen

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2015 theorietoets deel 1 Opgave 1 Botsend blokje (5p) Een blok met een massa van 10 kg glijdt over een glad oppervlak. Hoek D botst tegen een klein vastzittend blokje S

Nadere informatie

TENTAMEN. x 2 x 3. x x2. cos( x y) cos ( x) cos( y) + sin( x) sin( y) d dx arcsin( x)

TENTAMEN. x 2 x 3. x x2. cos( x y) cos ( x) cos( y) + sin( x) sin( y) d dx arcsin( x) FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde Kenmerk: 46055907/VGr/KGr Vak : Inleiding Optica (4602) Datum : 29 januari 200 Tijd : 3:45 uur 7.5 uur TENTAMEN Indien U een onderdeel

Nadere informatie

All optical networks. Door Bart Embrechts en Marijn Scheir

All optical networks. Door Bart Embrechts en Marijn Scheir All optical networks Door Bart Embrechts en Marijn Scheir Inleiding De netwerkarchitectuur van telecommunicatienetwerken heeft in de loop van de geschiedenis een sterke evolutie ondergaan. Wat de gebruikte

Nadere informatie

Th. J. M. Jongeling Technisch Physische Dienst TNO-TH, Delft

Th. J. M. Jongeling Technisch Physische Dienst TNO-TH, Delft e Th. J. M. Jongeling Technisch Physische Dienst TNO-TH, Delft 1. Inleiding Glasvezels zullen een belangrijke rol gaan spelen in toekomstige telecommunicatiesystemen. Dit vanwege de eigenschappen als zeer

Nadere informatie

RF1456RGB. Gebruiksaanwijzing

RF1456RGB. Gebruiksaanwijzing RF1456RGB Gebruiksaanwijzing Deze 1W full color animatie laser met snelle optische scanners kan m.b.v. ILDA aangestuurd worden. Met programma's zoals ishow en Pangolin zijn alle functies van deze laser

Nadere informatie

Augustus blauw Fysica Vraag 1

Augustus blauw Fysica Vraag 1 Fysica Vraag 1 We lanceren in het zwaartekrachtveld van de aarde een knikker met een horizontale snelheid v = 1,5 m/s op de hoogste trede van een trap (zie figuur). Elke trede van de trap heeft een lengte

Nadere informatie

PRODUCTBROCHURE PRECITEC LR. Optische sensor voor oppervlakken waarbij extreme nauwkeurigheid noodzakelijk is

PRODUCTBROCHURE PRECITEC LR. Optische sensor voor oppervlakken waarbij extreme nauwkeurigheid noodzakelijk is PRODUCTBROCHURE PRECITEC LR Optische sensor voor oppervlakken waarbij extreme nauwkeurigheid noodzakelijk is 2 PRECITEC LR Optische sensor voor oppervlakken waarbij extreme nauwkeurigheid noodzakelijk

Nadere informatie

INHOUD INLEIDING 15 5 AARDING IN ELEKTRICITEITS NETTEN 69 5.1 AANSLUITMOGELIJKHEDEN 70. Alles over aarding - 9

INHOUD INLEIDING 15 5 AARDING IN ELEKTRICITEITS NETTEN 69 5.1 AANSLUITMOGELIJKHEDEN 70. Alles over aarding - 9 INLEIDING 15 1 AARDING: FUNCTIES, WETTEN EN NORMEN 19 1.1 FUNCTIES VAN AARDINGSVOORZIENING 20 1.2 NORMEN BETREFFENDE ONTWERP VAN AARDINGS VOORZIENINGEN 20 1.2.1 NEN 1010 21 1.2.2 NEN-EN-IEC 60204 21 1.2.3

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. FIRT 550-Pocket

Gebruikershandleiding. FIRT 550-Pocket Gebruikershandleiding FIRT 550-Pocket 1 BEDIENINGSELEMENTEN: 1) Infrarood-sensor 2) LCD-display 3) knop / laser pointer 4) toets / verlichting 5) MODE-knop 6) Meetfunctie toets 7) Batterijklep 8) Handvat

Nadere informatie

Coaxial Plasmonic Metamaterials for Visible Light M.A. van de Haar

Coaxial Plasmonic Metamaterials for Visible Light M.A. van de Haar Coaxial Plasmonic Metamaterials for Visible Light M.A. van de Haar Samenvatting Optische metamaterialen zijn kunstmatige materialen opgebouwd uit elementen die typisch kleiner zijn dan de golflengte van

Nadere informatie

Ontwerp en Fabricage van een Geïntegreerde Zender voor Fiber-To-The-Home (FTTH) Optische Netwerken. Diedrik Vermeulen

Ontwerp en Fabricage van een Geïntegreerde Zender voor Fiber-To-The-Home (FTTH) Optische Netwerken. Diedrik Vermeulen Ontwerp en Fabricage van een Geïntegreerde Zender voor Fiber-To-The-Home (FTTH) Optische Netwerken Diedrik Vermeulen Promotor: Prof. dr. ir. D. Van Thourhout Begeleider: dr. ir. G. Roelkens Scriptie ingediend

Nadere informatie

GASGESTOOKTE LUCHTVERHITTERS BLONDEAU INDUSTRIAL HEATING

GASGESTOOKTE LUCHTVERHITTERS BLONDEAU INDUSTRIAL HEATING GASGESTOOKTE LUCHTVERHITTERS De gasgestookte luchtverhitters SOLARONICS zijn toestellen geschikt voor verwarming van industriële en tertiaire gebouwen, goed geïsoleerd, met een geringe hoogte, die volledig

Nadere informatie

Polarisatie. Overig Golven, Polarisatie,

Polarisatie. Overig Golven, Polarisatie, Polarisatie Elektromagnetische golven Elektromagnetische golven bestaan uit elektrische en magnetische velden die zich met grote snelheid door de ruimte verplaatsen. De figuur hiernaast geeft een lichtstraal

Nadere informatie

Exact Periode 5. Dictaat Licht

Exact Periode 5. Dictaat Licht Exact Periode 5 Dictaat Licht 1 1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische

Nadere informatie

Overzicht. Risicobeoordeling.. A-normen. B-normen. Indeling C-norm Samenhang A-, B- en C-normen

Overzicht. Risicobeoordeling.. A-normen. B-normen. Indeling C-norm Samenhang A-, B- en C-normen Overzicht Risicobeoordeling.. en de praktijk Wat is risicobeoordeling Gebruik van normen Aanvullende beoordelingen Voorbeeld A-normen B-normen EN-ISO 12100-1/2 + EN-ISO 14121-1 = EN-ISO 12100 (Q3 2010)

Nadere informatie

Departement industriële wetenschappen en technologie

Departement industriële wetenschappen en technologie Departement industriële wetenschappen en technologie Universitaire Campus, gebouw B B-3590 DIEPENBEEK Tel.: 011-23 07 90 Fax: 011-23 07 99 Aansturen en testen van een hybride infrarood beeldopnemer Abstract

Nadere informatie

Het Optisch Transportnetwerk: Technologie & Standaardisatie

Het Optisch Transportnetwerk: Technologie & Standaardisatie Het Optisch Transportnetwerk: Technologie & Standaardisatie Pieter Crombez Wim Van Thillo 16 december 2003 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Waarom optische netwerken? 2 3 Lagenstructuur van het optisch netwerk

Nadere informatie

Optische communicatie

Optische communicatie KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN Faculteit Toegepaste Wetenschappen Optische communicatie Overzicht van ultrasnelle lasers met pico- of femtoseconde pulsen Datum : 10.01.2005 Tom Chaltin, Departement Elektrotechniek

Nadere informatie

Meten, monitoren en managen.

Meten, monitoren en managen. Meten, monitoren en managen. Het waarborgen van de infrastructuur STEPHAN PEUTE, SIMAC ELECTRONICS Oorzaken kabelfalen 3% 2% 2% 1% 1% 8% 5% 4% 4% 4% 7% 58% Graafschade Montagefout Knaagdieren Brand Voertuigen

Nadere informatie

Installatie oplossingsgids

Installatie oplossingsgids Installatie oplossingsgids Tunstall thuis, Oslo 28, 2993 LD Barendrecht t: 0180 555 265 e: info@tunstallthuis.nl w: tunstall.nl @TunstallHealth Life is a journey Kijk alstublieft in de "Snelle Installatiegids"

Nadere informatie

De chip: hoe iets piepkleins een ware wereldrevolutie veroorzaakte

De chip: hoe iets piepkleins een ware wereldrevolutie veroorzaakte De chip: hoe iets piepkleins een ware wereldrevolutie veroorzaakte Gilbert Declerck, CEO IMEC Imke Debecker, Outreach Communications Katrien Marent, Corporate Communications Director Zonder de uitvinding

Nadere informatie

Afdelingsnieuws: Illegale koordloze telefoon(s): Opgelet, een gewaarschuwd mens geldt voor twee

Afdelingsnieuws: Illegale koordloze telefoon(s): Opgelet, een gewaarschuwd mens geldt voor twee ZCZC ---------------------------------------------------------------- QST de PI4GAZ, PI4GAZ, PI4GAZ Afdelingsstation van de VERON in Gouda, R17, JO22IA Uitgezonden door PA0POS vanuit Haastrecht, JO21JX

Nadere informatie

Gravitatiegolven & Technology Transfer

Gravitatiegolven & Technology Transfer Gravitatiegolven & Technology Transfer Nikhef onderzoekers spelen een leidende rol in het onderzoek naar gravitatiegolven. Deze minuscule rimpelingen in ruimte-tijd vereisen naast complexe data analyse

Nadere informatie

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen

2.1 Wat is licht? 2.2 Fotonen 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10)

Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10) Pagina 1 van 6 Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10) Inleiding De Röntgen diffractie foto van DNA (Figuur 1), gemaakt in het laboratorium van Rosalind Franklin, staat bekend als Photo

Nadere informatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie

Modem en Codec. Telematica. Amplitude-modulatie. Frequentie-modulatie. Soorten modems. Fase-modulatie Modem en Codec Telematica Data Transmissie (Fysieke laag) Hoofdstuk 6 t/m 8 Een modem gebruikt analoge signalen om digitale signalen te versturen Een codec gebruikt digitale signalen om analoge signalen

Nadere informatie

Light trapping in thin-film solar cells using dielectric and metallic nanostructures M. van Lare

Light trapping in thin-film solar cells using dielectric and metallic nanostructures M. van Lare Light trapping in thin-film solar cells using dielectric and metallic nanostructures M. van Lare Photovoltaica is een duurzame en schone bron van energie en de zon levert meer dan genoeg energie om photovoltaica

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Eindtoets Experimentele Fysica 1 (3A1X1) - Deel 2. 6 november 2015 van 10:00 12:00 uur

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Eindtoets Experimentele Fysica 1 (3A1X1) - Deel 2. 6 november 2015 van 10:00 12:00 uur TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Eindtoets Experimentele Fysica 1 (3A1X1) - Deel 2 6 november 2015 van 10:00 12:00 uur Puntenwaardering voor de opgaven: Opgave 1: a) 4; b) 6; c) 5 Opgave 2: a) 5; b) 3;

Nadere informatie

Hertentamen Optica. 20 maart 2007. Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door.

Hertentamen Optica. 20 maart 2007. Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door. Hertentamen Optica 20 maart 2007 Zet je naam, studentennummer en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 6 opgaven eerst eens door. Opgave 1 Slechts eenmaal heeft God de natuurwetten blijvend

Nadere informatie

Eindtermen 2B Installeren van netwerkinfrastructuren

Eindtermen 2B Installeren van netwerkinfrastructuren Eindtermen 2B Installeren van netwerkinfrastructuren Eindtermen 2B Installeren van netwerkinfrastructuren 1 Eindtermen theorie CATV, 2B installatie actieve netwerkapparatuur: Coax Outdoor en indoor Subeindtermen

Nadere informatie

RF658RGY. Gebruiksaanwijzing

RF658RGY. Gebruiksaanwijzing RF658RGY Gebruiksaanwijzing Deze laser heeft een groene en rode laser en geeft een sterren hemel effect met 1000 stralen. Door het movinghead effect kan de hele bundel bewegen als een movinghead. De besturing

Nadere informatie

I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE

I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE I SEE DE SEECOAT BLUE REVOLUTIE I SEE KUNSTLICHT ALOMTEGENWOORDIG Onze levenswijze en onze omgeving evolueert. We stellen ons meer en meer bloot aan kunstlicht: TFT (computer, televisie, videogames) LED

Nadere informatie

Multimedia, kan het nog eenvoudiger?

Multimedia, kan het nog eenvoudiger? Multimedia, kan het nog eenvoudiger? C1 NIEUWe multimediasystemen De digitale woning voor een communicatie in alle vrijheid Vandaag zijn huizen veel meer dan een woning, ze worden dankzij nieuwe technolgieën

Nadere informatie

Eerste officiële cijfers over de digitale kloof in België

Eerste officiële cijfers over de digitale kloof in België Eerste officiële cijfers over de digitale kloof in België BIJLAGE 1: INDIVIDUEEL GEBRUIK VAN COMPUTERS EN INTERNET gebruik van computer tijdens de laatste drie maanden Totaal 67% 71% 70% 60% mannen 70%

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20093 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Guédon, Constant Marcel Title: Molecular charge transport : relating orbital structures

Nadere informatie

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE. Kenmerk: /vGr. Datum: 24 juli 2000 TENTAMEN

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE. Kenmerk: /vGr. Datum: 24 juli 2000 TENTAMEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURKUNDE Kenmerk: 46055519/vGr Datum: 24 juli 2000 Vak : Inleiding Optica (146012) Datum : 21 augustus 2000 Tijd : 9.00 uur - 12.30 uur TENTAMEN Indien U een onderdeel van een vraagstuk

Nadere informatie

Als de trapper in de stand van figuur 1 staat, oefent de voet de in figuur 2 aangegeven verticale kracht uit op het rechter pedaal.

Als de trapper in de stand van figuur 1 staat, oefent de voet de in figuur 2 aangegeven verticale kracht uit op het rechter pedaal. Natuurkunde Havo 1984-II Opgave 1 Fietsen Iemand rijdt op een fiets. Beide pedalen beschrijven een eenparige cirkelbeweging ten opzichte van de fiets. Tijdens het fietsen oefent de berijder periodiek een

Nadere informatie

Werkblad 2.2: Doppelspalt Simulatie voor Fysische Optica en voor Quantum Verschijnselen 1

Werkblad 2.2: Doppelspalt Simulatie voor Fysische Optica en voor Quantum Verschijnselen 1 Werkblad 2.2: Doppelspalt Simulatie voor Fysische Optica en voor Quantum Verschijnselen 1 Vandaag doe je: I. De simulatie van quantum golven/deeltjes op http://phet.colorado.edu (geen gedetailleerde instructies,

Nadere informatie

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur).

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

Loodvrij verbinden bij ECN

Loodvrij verbinden bij ECN Loodvrij verbinden bij ECN Erik Schuring Paul de Jong BvM VeMet-Solderen Themadag: Loodvrij solderen Donderdag 24 juni 2004, Tu-Delft 1 Inhoud Inleiding Standaard soldeerproces en uitvoering van zonnecellen

Nadere informatie

Samenvatting. Introductie

Samenvatting. Introductie Samenvatting Introductie Wanneer er een spanning wordt aangelegd over een metaal, gaat er een stroom lopen. Deze stroom bestaat uit elektronen, elementaire deeltjes met fundamentele lading e = 1.6 10 16

Nadere informatie

Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur

Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur Opmerkingen: 1)Het cijfer afhalen vindt plaats op 15 maart 1999. De oproeplijsten hangen op het publicatiebord

Nadere informatie

Parallelle Optische Verbindingen op Basis van Resonantecaviteits-LED s Resonant Cavity Light Emitting Diode Based Optical Interconnect Links

Parallelle Optische Verbindingen op Basis van Resonantecaviteits-LED s Resonant Cavity Light Emitting Diode Based Optical Interconnect Links Openbare doctoraatsverdediging Vrijdag 8 juni 2001 ir. Ronny Bockstaele Parallelle Optische Verbindingen op Basis van Resonantecaviteits-LED s Resonant Cavity Light Emitting Diode Based Optical Interconnect

Nadere informatie

Inleiding elektronica Presentatie 1

Inleiding elektronica Presentatie 1 Inleiding elektronica Presentatie 1 2 Versie: 18 augustus 2014 Inleiding Elektronica Presentatie 1 16-9-2013 Praktische Elektronica, talk of the day! 2 1 Doel van deze module Herkennen van de algemene

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1 Hoofdstuk 8 UV-VIS spectrometrie bladzijde 1 Opgave 1 Welke kleur heeft een stof die: a blauw licht absorbeert? Complementaire kleur: oranje. b paars licht absorbeert? Complementaire kleur: geel. c blauw

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM

Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM Hoofdstuk 4 : BESLISSINGSDIAGRAM 4.1. Inleiding. Om te komen tot het resultaat dat we in het kader van dit eindwerk hebben bereikt, moesten we een studie maken van de bestaande methodes en op basis hiervan

Nadere informatie

Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen

Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen 1 Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen 1 20 2 De uitvinding voor blinde en slechtziende mensen heeft betrekking op het grijpen van allerlei objecten. Tevens kunnen met het gebruik van

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5)

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5) Telecommunicatie beheerst steeds sterker de hedendaagse samenleving en kan niet meer worden weggedacht. De hoeveelheid informatie die de wereld rondgestuurd wordt, groeit elke dag. Het intensief gebruik

Nadere informatie

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Elektor Live Software Defined Radio Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Software Defined Radio Wat is dat? Een radio zend- of ontvanginstallatie waarin: Elektronica is vervangen door software Het radiosignaal

Nadere informatie

De 37 e Internationale Natuurkunde Olympiade Singapore Practicum-toets Woensdag 12 juli 2006

De 37 e Internationale Natuurkunde Olympiade Singapore Practicum-toets Woensdag 12 juli 2006 Lees dit eerst! De 37 e Internationale Natuurkunde Olympiade Singapore Practicum-toets Woensdag 12 juli 2006 1. Voor de practicumtoets is 5 uur beschikbaar. 2. Het experiment bestaat uit 4 onderdelen die

Nadere informatie

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A)

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Opgave 1 Twee kleine luidsprekers L 1 en L hebben een onderlinge afstand van d = 1,40 m. Zie de figuur hiernaast (niet op

Nadere informatie

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig!

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! 2 Complete Security BVBA Radio & Security Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig! De meest gebruikte frequentie voor SRD (Short Range Device) is 433 MHz. Naast alarmsystemen wordt deze frequentie

Nadere informatie

Samenvatting. Sub-diffractie optica

Samenvatting. Sub-diffractie optica Samenvatting Het bestuderen en manipuleren van licht speelt al vele eeuwen een belangrijke rol in wetenschappelijke en technologische ontwikkeling. Met de opkomst van de nanotechnologie, ontstond ook de

Nadere informatie

QUANTUMFYSICA FOTOSYNTHESE. Naam: Klas: Datum:

QUANTUMFYSICA FOTOSYNTHESE. Naam: Klas: Datum: FOTOSYNTHESE QUANTUMFYSICA FOTOSYNTHESE Naam: Klas: Datum: FOTOSYNTHESE FOTOSYNTHESE ANTENNECOMPLEXEN Ook in sommige biologische processen speelt quantummechanica een belangrijke rol. Een van die processen

Nadere informatie

Infraroodthermometer met dubbele laser

Infraroodthermometer met dubbele laser Gebruikershandleiding Infraroodthermometer met dubbele laser MODEL 42512 Inleiding Gefeliciteerd met uw aankoop van de Model 42512 IR thermometer. Deze infraroodthermometer meet en geeft niet-contact temperatuurmetingen

Nadere informatie

Hoge vermogens in de Glasvezel. Lars van der Voorn Account Manager Simac Electronics

Hoge vermogens in de Glasvezel. Lars van der Voorn Account Manager Simac Electronics Hoge vermogens in de Glasvezel Lars van der Voorn Account Manager Simac Electronics Waar hebben we het over? Vermogen van meer dan 1W zeer geconcentreerd / densiteit Een zaklamp 2W geeft een vermogens

Nadere informatie

H.I.T. Victory Infrarood Lakdrogers. Flexibele, efficiënte, mobiele infrarood lakdrogers

H.I.T. Victory Infrarood Lakdrogers. Flexibele, efficiënte, mobiele infrarood lakdrogers H.I.T. Victory Infrarood Lakdrogers Flexibele, efficiënte, mobiele infrarood lakdrogers Het H.I.T Victory assortiment infrarood lakdrogers maakt gebruik van 1 & 1.5kW glare control lampen, opgesteld in

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/46596 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Carattino, A. Title: Gold nanorod photoluminescence : applications to imaging

Nadere informatie

Faculteit Technische Natuurkunde Tentamen OPTICA voor BMT (3D010) 22 juni 1999, 14:00-17:00 uur

Faculteit Technische Natuurkunde Tentamen OPTICA voor BMT (3D010) 22 juni 1999, 14:00-17:00 uur Faculteit Technische Natuurkunde Tentamen OPTICA voor BMT (3D010) 22 juni 1999, 14:00-17:00 uur Opmerkingen: 1) Lijsten met de punten toegekend door de corrector hangen op het publicatiebord Deeltjesfysica

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2015 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2015 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2015 TOETS 1 22 APRIL 2015 11:00 12:45 uur 1 Eenheden. (3 punten) Hoe hangt de snelheid van golven in een vloeistof af van de dichtheid en de bulk modulus van de vloeistof?

Nadere informatie

VUB fotonica team coördineert Europees initiatief ter ondersteuning van industriële product innovatie

VUB fotonica team coördineert Europees initiatief ter ondersteuning van industriële product innovatie Persboodschap: Brussel, België, 8 November 2010 VUB fotonica team coördineert Europees initiatief ter ondersteuning van industriële product innovatie Europese bedrijven op een vlotte, snelle en quasi kostenloze

Nadere informatie

Uitwerkingen Hertentamen Optica

Uitwerkingen Hertentamen Optica Uitwerkingen Hertentamen Optica 20 maart 2006 De volgende uitwerkingen zijn mogelijke manieren van oplossen, maar niet noodzakelijk de enige. Opgave 1 a) Dispersie is het fenomeen dat een medium een golflengte

Nadere informatie

21 x 16 / 0,4 m 38 x 28 / 0,3 m (optioneel verkrijgbaar) 11 x 8,5 / 1,2 m (optioneel verkrijgbaar)

21 x 16 / 0,4 m 38 x 28 / 0,3 m (optioneel verkrijgbaar) 11 x 8,5 / 1,2 m (optioneel verkrijgbaar) Warmtebeeldcamera PCE-TC 9 warmtebeeldcamera met autofocus / 384 x 288 pixels / IP 50 behuizing / realtime overdracht van de warmtebeeldcamera naar de PC / digitale camera met 3.0 megapixels / vídeo-uitgang

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige beweging Trilling en

Nadere informatie

Nanofotonische Golfgeleiders en Fotonische Kristallen in Silicium-op-Isolator. Nanophotonic Waveguides and Photonic Crystals in Silicon-on-Insulator

Nanofotonische Golfgeleiders en Fotonische Kristallen in Silicium-op-Isolator. Nanophotonic Waveguides and Photonic Crystals in Silicon-on-Insulator Universiteit Gent Faculteit Toegepaste Wetenschappen Vakgroep Informatietechnologie Nanofotonische Golfgeleiders en Fotonische Kristallen in Silicium-op-Isolator Nanophotonic Waveguides and Photonic Crystals

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II

Eindexamen natuurkunde 1 vwo II Opgave 1 Defibrillator Een defibrillator wordt gebruikt om het hart van mensen met een acute hartstilstand te reactiveren. Zie figuur 1. figuur 1 electroden De borstkas van de patiënt wordt ontbloot, waarna

Nadere informatie