De Olifant combineert traditie en innovatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Olifant combineert traditie en innovatie"

Transcriptie

1 september 2012 De Olifant combineert traditie en innovatie Ledenmagazine van Het gebrek aan investeringen in onderwijs en onderzoek ondermijnt de basis van onze welvaart De Nederlandse maakindustrie verdient meer erkenning Netwerken belangrijker dan ooit Joël Nijenhuis: Zelfreflectie is de basis voor vooruitgang Defensie begeleidt mensen van stage naar werk ISOFastTrack levert bedrijven winst op

2 Radboud Universiteit Nijmegen Het valideren van kennis is niet alleen voorbehouden aan technische universiteiten. Anton Franken, bestuurslid bij de Radboud Universiteit Nijmegen: Ook wij zijn zeer ondernemend. Tegelijkertijd zie ik het benutten van kennis breder dan alleen maar het toevoegen van 10 economische waarde Het DNA van de Vallei De regio FoodValley is een van de snelst groeiende regio s van Nederland. Opvallend, want deze innovatieve regio is niet van nature ontstaan, zoals bijvoorbeeld de Achterhoek. In de regio zijn veel familiebedrijven gevestigd en de medewerkers kenmerken zich door een grote mate 15 van loyaliteit. De Olifant Hoewel roken anno 2012 in het verdomhoekje staat, floreert De Olifant als nooit tevoren. Sigaren zijn dan ook niet te vergelijken met sigaretten. Ze worden steeds meer geconsumeerd als delicatesse. En De Olifant kan zich als klein bedrijf meten met de grote 22 internationale merken. Van Stage naar Werk Het Ministerie van Defensie heeft het project Van Stage naar Werk opgezet. Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid en omgeschoold om in het bedrijfsleven deel te kunnen nemen. Via VNO-NCW wordt de match met het 32 bedrijfsleven gemaakt. Nieuws 4 De Drive: Marie-Louise van der Sande 19 Column Andries Greiner 21 Column Bernard Wientjes 21 Netwerken belangrijker dan ooit 26 In het Middelpunt: Joël Nijenhuis 27 Nieuwe leden 28 Agenda 30 Column Martin Stor 31 ISOFastTrack 37 Colofon 42 Afscheid Paul ten Dam en Marcel van t Hul 42 De vlag uit Tweede Kamerverkiezingen. Als u dit leest ongetwijfeld een trendy topic op internet, maar nu het is begin augustus als ik dit schrijf zijn er slechts wat rimpelingen waar te nemen in politiek Den Haag. Nederland geeft niet thuis en geniet van de Olympische Spelen, vakantie en de eindelijk mooi geworden zomer. De onderwerpen die in deze economisch crisistijd op de agenda staan, liegen er niet om. Wat thema s betreft is VNO-NCW duidelijk. Onder het motto Kies voor groei zijn speerpunten benoemd die het verschil maken voor ondernemers. Een daarvan is Sterk Europa. Wij verdienen 120 miljard per jaar aan onze export en daarnaast nog eens 60 miljard per jaar aan de opbrengst van belegd vermogen. Van onze export komt 60% voor rekening van het midden- en kleinbedrijf. Er werken 1,5 miljoen mensen alleen al in de exportsectoren zelf. Om deze feiten in de verkiezingsperiode onder de aandacht te brengen heeft VNO-NCW, samen met MKB Nederland en LTO Nederland, ondernemers opgeroepen op 1 september de Europese vlag uit te hangen en deze na de verkiezingen weer binnen te halen. Op die manier kunnen politieke keuzen gebaseerd worden op feiten. Een mooie actie, waar ik volledig achtersta. Elk signaal dat helpt om politici ervan te doordringen dat Nederland leeft van de export en dat er alles aan moet worden gedaan om de euro overeind te houden is welkom. Ik ben benieuwd of velen van u gehoor hebben gegeven aan de oproep. Hangt bij u de Europese vlag uit? Ik ga niet speculeren over uitslagen en nieuwe kabinetsformaties. Wat ik belangrijk vind is dat er een snel een nieuw, krachtig kabinet komt, dat alles op alles zet om het economische klimaat in Nederland te verbeteren en zich realiseert dat Nederland leeft van Europa. Het zal niet lang meer duren en dan weten we welke kant het in Nederland opgaat. Nog even geduld. Tineke Bakker-van Ingen Voorzitter VNO-NCW Midden 3

3 Nieuws uit de regio Vervolgsubsidie voor Platform Transport en Logistiek Rivierenland Het Platform Transport en Logistiek Rivierenland heeft een vervolgsubsidie van euro van het onderwijs & arbeidsmarktplatform POA RAAK Rivierenland toegezegd gekregen. De subsidie wordt gebruikt om de regio Rivierenland als logistieke hotspot beter op de Nederlandse kaart te zetten, het kennisniveau in de regio te verbeteren en het dreigend tekort aan goed opgeleide logistieke medewerkers in Rivierenland te voorkomen. Deze ambities passen volledig in het topsectorenbeleid van het ministerie, maar ook binnen de nota Logistiek als Gelderse Motor van de provincie Gelderland. POA RAAK heeft de subsidie aangevraagd bij - en ontvangen van de provincie. Aansluiting MBO-arbeidsmarkt regionaal onderwerp van gesprek VNO-NCW Midden onderschrijft het standpunt van FNV Jong dat er te veel mbo ers worden opgeleid voor beroepen waar weinig vraag naar is op de arbeidsmarkt. Op basis van gegevens van de stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven heeft FNV Jong onderzocht dat veel MBO-opleidingen een gering arbeidsmarktperspectief kennen. Kort gezegd, de leerlingen worden opgeleid, maar kunnen na afronding van hun opleiding geen baan vinden in de door hen gekozen richting. Een oplossing moet wat VNO-NCW Midden betreft niet worden gezocht in de instelling van een landelijke numerus fixus voor opleidingen. Wel zou er meer aandacht moeten zijn voor het overleg tussen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in de regio. Het bedrijfsleven heeft het beste zicht op vraag naar en aanbod van arbeidskrachten. Die aanpak zou kunnen leiden tot het instellen van een regionale numerus fixus of het samenvoegen van opleidingen die op verschillende scholen worden aangeboden. Het Platform is blij met de toezegging van POA RAAK en ziet het als een bevestiging van het nut van de eerder dit jaar ingezette activiteiten. Met een kleine subsidie is in januari 2012 gestart met de promotie van de logistieke sector om de instroom van jongeren en de zij-instroom te verbeteren door o.a. organisatie van promotiedagen, de ontwikkeling van een website (www.logistiekrivierenland. nl), en lesbrieven. Deze vervolgsubsidie, die loopt tot juli 2014, maakt voortzetting en uitbreiding van deze activiteiten mogelijk. Daarnaast werkt het Platform aan versterking van het scholingsaanbod voor jongeren, werkenden en zij-instromers, zodat het kennisniveau van de gehele sector verhoogd wordt. Het Platform zelf wordt verder uitgebouwd om de kennisdeling en -ontwikkeling tussen onderwijs en bedrijfsleven, brancheorganisatie, UWV en WAPR te bevorderen. Inmiddels kent het platform 30 leden. VNO-NCW Rivierenland is mede-initiatiefnemer van het Platform Transport en Logistiek Rivierenland en medeaanvrager van de subsidie. Meer informatie Chrismar Huls, regiomanager VNO-NCW Rivierenland, , Minister Van Bijsterveldt van Onderwijs denkt wel na over het verstrekken van licenties aan kleinschalige opleidingen en zogenoemde pretstudies, opleidingen die populair zijn bij jongeren maar weinig arbeidsmarktperspectief bieden. Volgens de werkgeversorganisaties zal zo n systeem kunnen werken voor kleinschalige opleidingen, maar zal dit voor pretstudies landelijk niet makkelijk in te voeren zijn. Ook daarom zien zij meer in bindende afspraken tussen onderwijs en bedrijfsleven. VNO-NCW Midden is van mening dat ook de voorlichting aan jongeren over roc-opleidingen beter dient te worden vormgegeven. Juist sectoren waarin op termijn tekorten worden verwacht, zien de instroom teruglopen. Ook op dat punt zullen onderwijs en bedrijfsleven de handen nog meer in elkaar moeten slaan. Contactpersoon Martine Schuijer, secretaris Onderwijs & Arbeidsmarkt VNO-NCW Midden, , Jur Zandbergen, voorzitter VNO-NCW Noordoost-Overijssel: De zomer voorbij. Na EK voetbal, Wimbledon tennis, Tour de France en Olympische Spelen zijn we weer gewoon aan het werk. Eindelijk! Zeshonderd nieuwe arbeidsplaatsen in Stedendriehoek De nieuw opgerichte Strategische Board in de Stedendriehoek wil in miljoen euro extra investeringen in het bedrijfsleven hebben gegenereerd en tot 600 nieuwe arbeidsplaatsen. Ook wil de regio energieneutraal zijn uiterlijk in De board is een versterkte samenwerking van het bedrijfsleven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en de overheid in de regio Stedendriehoek. Met de nieuwe samenwerkingsstructuur wil de regio slagvaardiger zijn als het gaat om het bereiken van de doelstellingen op het gebied van de economie en arbeidsmarkt. De regio zet in op het optimaliseren van de concurrentiepositie van bedrijven in de Stedendriehoek, een goed functionerende arbeidsmarkt en een vestigingsklimaat op topniveau. Hierbij zijn drie sporen ontwikkeld: De Stedendriehoek innoveert, De Stedendriehoek werkt en De Stedendriehoek onderscheidt. Vragen? Christian Lorist, regiomanager VNO-NCW Stedendriehoek, , VNO-NCW MKB Flevoland op bezoek bij Tolsma Techniek Op 4 juli hebben de leden van VNO-NCW MKB Flevoland het familiebedrijf Tolsma Techniek b.v. in Emmeloord bezocht. Tolsma ontwikkelt en produceert innovatieve bewaartechnieken die het bewaarrendement van aardappelen, uien en wortelen verbetert. Hierin wordt nauw samengewerkt met het zusterbedrijf Grisnich. Wereldwijd kiezen telers, handelaren en verwerkers voor Tolsma producten vanwege hun innovatieve karakter, bedieningsgemak en bedrijfszekerheid. De Tolsma producten worden in de fabriek in Emmeloord, in eigen huis ontwikkeld en geproduceerd. Areamanager Harry Goos heeft de aanwezigen meer verteld over de visie en doelstelling van Tolsma Techniek, maar ook over zusterbedrijf Grisnich. De aansluitende rondleiding gaf een indrukwekkend beeld van dit mooie familiebedrijf. Contact Moniek Bom, regiomanager VNO-NCW MKB Flevoland, , Ledennieuws Middelpunt SHC ontvangt wederom het BRC-IoP certificaat Verpakkingsproducent SHC is trots dat zij wederom het BRC-IoP certificaat heeft ontvangen. De BRC-IoP valt binnen de BRC normering. De BRC norm beschrijft de hygiëne- en voedselveiligheidseisen voor de voedselverwerkende bedrijven die direct leveren aan de retailsector. 100-jarig jubileum VdR In 1912 begon Jan van de Ridder, overgrootvader van de huidige directeur Bertil van de Ridder, een drukkerij op het Plein in Nijkerk. De drukkerij is een familiebedrijf met landelijke klanten en biedt inmiddels een breed scala aan communicatieoplossingen. Het drukken en printen is (nog steeds) een aanzienlijk deel van die oplossing. Wat is er veranderd in die 100 jaar: Hoe communicatie tot stand komt Welke platformen en mediadragers daarvoor worden ingezet De snelheid van produceren Wat is gebleven al 100 jaar: De passie de inzet en gedrevenheid De klant die centraal staat Het plezier Het inzetten van papier als drager voor communicatie VNO-NCW Midden feliciteert VdR van harte met het 100-jarig bestaan! DeltaRail BV gaat na overname zelfstandig verder DeltaRail BV wordt een zelfstandig bedrijf. Het van oorsprong spoorgerelateerde onderzoek- en adviesbureau uit Utrecht maakt sinds 2000 deel uit van de Engelse DeltaRail Group, maar die samenwerking biedt voor beide partijen geen voordeel meer. Directeur Hans de Regt heeft daarom besloten het bedrijf over te nemen. Fair Bewaking bij Top 3 van Nederlandse beveiligingsbedrijven Fair Bewaking in Lelystad is gestegen naar de achtste plaats in de landelijke Top 10 van beveiligingsbedrijven. Bij de Nederlandse bedrijven staat Fair zelfs op de derde plaats. Daarmee ontgroeit Fair de regionale status die het bedrijf groot maakte. Dit blijkt uit het Security Management omzetoverzicht over LubronGroep timmert met Bouwkracht aan de weg Ondanks de moeizame tijd in de bouwsector, vindt Jolanda Lubbers, medeoprichter en directie van de LubronGroep, dat deze periode een kans biedt om een nieuwe organisatie in de markt te zetten. Begin januari is het vierde bedrijf, Bouwkracht vakpersoneel, onder de LubronGroep opgericht. Het bedrijf zet zich in voor bouwtechnisch vakpersoneel uit eigen regio (Oost-Nederland). 5

4 Nieuws uit de regio Middelpunt Bedrijfsleven bezorgd over stijgende gemeentelijke lasten De Achterhoek InnovatiePrijs 2012 VNO-NCW Midden maakt zich zorgen over de heffing van gemeentelijke belastingen die worden doorberekend aan ondernemers (en burgers) en roept gemeentes op om zich te houden aan de meerjarenafspraken die zijn gemaakt met het Rijk. Het bedrijfsleven vormt de motor van de lokale (en regionale) economie en als zodanig leveren grote, middelgrote en kleinere bedrijven een belangrijke bijdrage aan de lokale en regionale welvaart. In deze tijden van economische tegenwind is het alle hens aan dek voor bedrijven om op koers te blijven qua omzet, groei, verdiencapaciteit en vooral qua kostenbeheersing. Bij dit laatste aspect gaat het ook om beheersing van de kosten van lokale (gemeentelijke) lasten, zoals doorberekeningen van rioleringsheffingen en precarioheffing op kabel- en waterleidingen. Op landelijk niveau zijn de signalen voor wat betreft de ontwikkeling van de doorrekening van gemeentelijke lasten tot nu toe zeer somber. Begin dit jaar is al melding gemaakt van het feit dat in meerdere gemeenten de OZB van bedrijfspanden in 2012 sterk is verhoogd (+ 6,5%) en dat de toeristenbelasting is gestegen (+ 8%) net als de parkeerbelastingen (+ 5,6%). Ook de precariobelasting en de rioolheffingen zijn landelijk gezien gemiddeld genomen verhoogd met respectievelijk bijna 10% en 5% (bron: VNO- NCW Den Haag). In het werkgebied van VNO-NCW Midden zijn verschillende voorbeelden bekend van gemeentes die belastingen verhogen. In plaats van het heffen van meer eigen belastingen zouden er heel andere afspraken gemaakt moeten worden. De stijging van de lokale lasten moet aan banden gelegd worden door middel van de (her)introductie van een zogenaamde micronorm voor gemeentes, waardoor voor elke gemeente geldt dat de belastingopbrengst niet hoger mag zijn dan de opbrengst van het jaar ervoor. Er mag dan alleen gecorrigeerd worden voor inflatie en volume-effecten (bijvoorbeeld door huizenbouw). Vragen? Rob Oostermeijer, hoofd beleidszaken VNO-NCW Midden, , De Achterhoek kent een enorme variatie aan innovatieve bedrijven in de maakindustrie. Om die bedrijven een steuntje in de rug te geven, de Achterhoek als innovatieve regio steviger op de kaart te zetten en de krachten nog verder te bundelen, wordt op 21 september aanstaande de Achterhoek InnovatiePrijs uitgereikt door het Sociaal- Economisch Overleg voor de Achterhoek (SEO), dat hierin samenwerkt met het Achterhoeks Centrum voor Technologie (ACT), de Regio Achterhoek (RA), VNO-NCW Achterhoek, de Kamer van Koophandel, Syntens, de gezamenlijke Rabobanken in de Achterhoek, Bonsen&Reuling Accountants en Achterhoek Magazine. Voor deze allereerste InnovatiePrijs hebben zich 39 bedrijven aangemeld. VNO-NCW Achterhoek, landelijk gezien de afdeling met de meeste leden, vertegenwoordigt veel bedrijven in de maakindustrie en ziet innovatie als één van de speerpunten. Dit blijkt ook uit het feit dat de directeur van het Achterhoek Centrum voor Technologie als auditor zitting heeft in het bestuur van VNO-NCW Achterhoek en uit het feit dat VNO-NCW Achterhoek mede-organisator is van de Achterhoek InnovatiePrijs. Voorzitter van VNO-NCW Bernard Wientjes is een van de juryleden van de InnovatiePrijs en zal tijdens de uitreiking op 21 september aanwezig zijn. Het grote aantal inzendingen voor de Achterhoek InnovatiePrijs toont aan dat innovatie leeft bij Achterhoekse bedrijven, zeker in ogenschouw nemend dat het de eerste keer is dat de prijs wordt uitgereikt. Contactpersoon Wilma Elbertsen, VNO-NCW Achterhoek, , Bedrijfsleven en gemeenten Regio Zwolle positief over samenwerking in aanbestedingsbeleid VNO-NCW Achterhoek organiseert met de Regio Achterhoek en de Rabobanken Achterhoek een inspirerende Prinsjesnight op 18 september. Kansrijk platteland, innovaties en kansen voor ondernemers staan centraal tijdens de boeiende bijeenkomst bij het DRU Cultuurfabriek in Ulft. Een avond om elkaar te inspireren met aansprekende voorbeelden en ideeën om samen te werken aan een vitale regio. aldus Gerrit Pillen, voorzitter VNO-NCW Achterhoek. Jacco Vonhof, voorzitter VNO- NCW IJsseldelta: Op initiatief van VNO-NCW in IJsseldelta en Noordoost-Overijssel, MKB Midden, Bouwend Nederland en KvK Oost hebben de 16 samenwerkende gemeenten in de regio Zwolle besloten om het aanbestedingsbeleid aan te passen. Zij werken nu, samen met ons, aan punten waarop overeenstemming kan worden bereikt zodat meer lokaal en regionaal bedrijfsleven daarvan kan profiteren. Zo doen we dat in Topregio Zwolle! Henk Anema, voorzitter Valleiregio: wij zijn blij met de overeenstemming die is bereikt tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, UWV en het ministerie van SZW om de regio FoodValley te benoemen tot nieuwe arbeidsmarktregio. VNO-NCW Valleiregio heeft de recente lobby hiertoe ondersteund en is dan ook blij met dit goede nieuws voor ondernemers in de regio. Succesvolle lobby van Rivierenland en Vallei heeft geleid tot een extra rijstrook bij het knelpunt de Brug bij Rhenen en tegelijkertijd worden initiatieven voor een derde oeververbinding onder de loep genomen. Na jarenlange inzet wordt nu de doorstroming over de brug en de N233 verbeterd, zegt Joris Nelissen, voorzitter VNO-NCW Rivierenland. VNO-NCW Midden, MKB-Nederland/Midden, Bouwend Nederland Regio Oost en Kamer van Koophandel Oost Nederland zijn in de regio Zwolle aan de slag met innovatief en ondernemend aanbesteden. In navolging van andere succesvolle projecten in Nederland is een projectplan Ondernemend aanbesteden opgesteld. De zestien samenwerkende gemeenten in de regio Zwolle hebben tijdens een bestuurlijk overleg in mei positief gereageerd op het initiatief van het bedrijfsleven. Uitgangspunt van het project is dat de regionale economie baat heeft bij de gemeentelijke opdrachten en dat opdrachtgevers en opdrachtnemers elkaar nodig hebben om ambities te realiseren. De Regio Zwolle behoort tot de best presterende regio s in Nederland en door het hanteren van een meer transparant aanbestedingsbeleid kunnen partijen beter op elkaar inspelen. Samenwerking is erop gericht de economische koppositie te behouden en verder te versterken. Een eerste gezamenlijke stap in de samenwerking op gebied van inkoop- en aanbestedingsbeleid was de organisatie van een werkconferentie begin juli. Tijdens de werkconferentie is geïnventariseerd op welke punten het aanbestedingsbeleid innovatiever of meer gericht op de regionale ondernemer kan zijn. Specifiek gaat het om selectiecriteria, proportionaliteit, drempelbedragen en kennisdeling. Afgesproken is dat komend najaar workshops plaatsvinden om samen met ondernemers het aanbestedingsbeleid op deze punten verder gestalte te geven. De colleges hebben de intentie voortvarend te werk te gaan, zodat op 12 december 2012 tijdens het Ondernemerscongres van de Nieuwe Hanze de resultaten bekend gemaakt kunnen worden. Meer informatie Nel Ezendam-Holzhauer, regiomanager VNO-NCW Midden,

5 Verenigingsnieuws Verenigingsnieuws Middelpunt Wisselingen verenigingsbureau Kan het nog ondernemender? Het verenigingsbureau heeft in de afgelopen maanden afscheid genomen van drie collega s: Werner Ludwig heeft per 1 juli een nieuwe functie aanvaard bij VNO-NCW in Den Haag. Het bestuur is nu op zoek naar een nieuwe directeur voor de vereniging. In de tussentijd is de heer Jan de Vet als interim-manager bij VNO-NCW Midden gestart. Hij heeft onder andere als taak de organisatiewijzigingen in te voeren, die eerder door Ludwig werden voorgesteld en door het bestuur zijn overgenomen. De heer De Vet was tot voor kort secretaris bij de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging BZW. Hij is telefonisch bereikbaar via het verenigingsbureau ( ) of via Paul ten Dam heeft de afgelopen zeven jaar de medewerkers van het verenigingsbureau uitstekend ondersteund op het gebied van applicaties en systeembeheer. Hij is per 1 september uit dienst getreden. Marcel van t Hul heeft ruim vijf jaar als regiomanager gewerkt bij VNO-NCW Midden en stapt nu over naar de christelijke hulporganisatie Dorcas. Meest bepalend hiervoor was zijn wens om betekenisvol werk te mogen Introductie interim-directeur- VNO-NCW Midden Jan de Vet doen, ook vanuit zijn christen zijn. Dorcas zet zich in voor de allerarmsten, vooral in Oost-Europa en delen van Afrika, door te voorzien in de basisbehoeften van ieder mens: eten en drinken, kleding, onderdak, onderwijs etc. Van daaruit wordt gewerkt aan de zelfredzaamheid, zodat de hulp vanuit Dorcas ook weer kan worden afgebouwd. Van t Hul gaat binnen Dorcas werken voor het team Bedrijven. In totaal zijn er ruim 3000 bedrijven in Nederland, die via Dorcas hulp bieden in de vorm van donaties aan projecten, het leveren van goederen of het aanbieden van diensten. Met het vertrek van Van t Hul neemt regiomanager VNO-NCW MKB Flevoland Moniek Bom (foto) per 1 september ook de regio Noord- Veluwe onder haar hoede. Contactgegevens: telefoon , Overzicht vertegenwoordigingen en besturen Een stormachtige herfstdag, begin juni. Er wordt gewaarschuwd voor zeer harde wind, onweer en ander onheil. Zestig ondernemers van VNO-NCW Midden beginnen aan een nieuwe jaarlijkse activiteit: de zeilregatta in Lelystad. Er zitten ervaren zeilers tussen, maar dat zijn ze lang niet allemaal. Na een uitgebreide instructie van het Team Heiner over de basisbeginselen van zeilen, samenwerken in teamverband en de do s and don ts bij zeilwedstrijden is het dan eindelijk tijd om aan boord te gaan, de taken te verdelen en klaar te maken voor de trainingen op het IJsselmeer. Op dat moment komt ongeveer iedereen die op het water was, de haven in. Te link, te slecht weer. Maar de ondernemers varen uit. Hebben de taken onderling goed verdeeld en met gereefde zeilen wordt op het water het echte wedstrijdzeilen geoefend. Tijdens de voorafgaande instructie was al filmmateriaal getoond van de Volvo Ocean Race, die toonde onder welke barre omstandigheden grote schepen met geoefende bemanningen soms bijna lijken te bezwijken. Datzelfde gevoel overkwam alle deelnemers aan de VNO-NCW Zeilregatta. Met een windkracht van tussen de 7 en 8 stak er een intense storm op met enorme hoosbuien. En dat was nog maar tijdens de trainingen. Het Volvo-Ocean-gevoel was voor iedereen compleet. Toen de hoosbuien voorbij waren, begon de echte wedstrijd. De wind bleef hard, maar het grote voordeel was dat iedereen gelouterd door de ervaringen van alle angst verlost bleek en dus uitsluitend het wedstrijdelement overbleef: racen alsof je leven ervan af hangt! Natuurlijk leverde de Regatta een winnaar op. Maar minstens zo belangrijk was het feit dat alle ondernemersbemanningen zo intensief samenwerkten, strategieën bedachten voor de race en technisch zo goed handelden (op een enkele blauwe plek na), dat iedereen het er zonder kleerscheuren vanaf bracht. When the going gets tough, the tough get going. Korter en veelzeggender kan de Zeilregatta niet beschreven worden. Onder moeilijke omstandigheden heb je ondernemers nodig met lef en doorzettingsvermogen. Dat levert veel plezier op, maar ook een behouden vaart. Geen wonder dat er die middag alleen maar ondernemers op het water te vinden waren. De deelnemers en de vereniging zelf hadden al snel hun conclusies klaar. Dit was een groot succes, volgend jaar beslist weer en hopen op nog meer harde wind! Wij danken de sponsors die de zeilregatta 2012 mogelijk hebben gemaakt: Solcon, Werk en Vakmanschap en XLLease! Noteert u vast? Zeilregatta 2013: vrijdag 7 juni 2013 Mijn naam is Jan de Vet. Het bestuur van VNO-NCW Midden heeft mij gevraagd om me voor enkele maanden als interim-directeur in te zetten voor de vereniging. Dat doe ik graag. Tot mijn pensioen in 2010 heb ik o.a. gewerkt bij zustervereniging BZW (Brabant- Zeeuwse Werkgeversvereniging). Met mijn ervaring wil ik als kopman van een enthousiast en goed ingevoerd team verenigingsmedewerkers er voor zorgen dat de verschillende besturen kunnen besturen, dat leden worden bezocht en nieuwe leden kunnen toetreden en elkaar kunnen ontmoeten, dat ondernemersbelangen concreet en professioneel worden uitgedragen en behartigd. Een omvangrijke klus op het bureau zelf en in de verschillende regio s in het grote werkgebied van onze vereniging. Hebt u ons nodig, laat het ons weten, we zijn er voor u! BESTUREN, BELEIDSGROEP EN BUREAU Bij dit septembernummer van Middelpunt Gegevens per 15 juli 2012 ontvangt u het vertegenwoordigingenoverzicht In het overzicht is opgenomen wie namens VNO-NCW Midden in welk platform of commissie meepraat en meedenkt. Daarnaast vindt u een actueel overzicht van bestuursleden. VERTEGENWOORDIGINGENOVERZICHT 2012 Door deel te nemen in Invloedrijk werkgeversnetwerk de belangrijkste regionale gremia hebben we invloed op ontwikkelingen die belangrijk zijn voor de economie in ons werkgebied. Het opkomen voor de werkgeversbelangen in de regio is een belangrijke pijler van VNO-NCW Midden. Wilt u meer weten over een van de platforms of commissies die in het overzicht staan of over onze lobby-activiteiten, neem dan contact op met Rob Oostermeijer, hoofd beleidszaken VNO-NCW Midden, of vno-ncwmidden.nl. Nieuwe bestuursleden De heer S. Klijn AA wordt tijdens de Algemene Ledenvergadering op 13 november 2012 aan de leden voorgedragen als penningmeester van VNO-NCW Midden. Stefan Klijn is directeur van BonsenReuling Accountants-Belastingadviseurs in Deventer. Tijdens de regiobijeenkomst van VNO-NCW Achterhoek van 6 september (bedrijfsbezoek aan SEL Chemie BV en Ducona Holland BV in Aalten) hebben de leden twee nieuwe bestuursleden benoemd: De heer mr. J.G.P. (Hans) Goorhuis, directievoorzitter Rabobank Achterhoek-Oost (Groenlo) en de heer G.F. (Godfried) Kaanen, directeur Bosch Scharnieren BV (Doetinchem) Ook de regio Arnhem-Nijmegen heeft nieuwe bestuursleden verwelkomt: De heer M.J.A. (Marcel) Hielkema, bestuurder-directeur Dirkzwager advocaten & notarissen (Arnhem) en de heer R.J.W. (René) Jansen, directeur Bedrijven en Private Banking Rabobank Rijk van Nijmegen (Nijmegen) Zij zijn benoemd tijdens de openingsbijeenkomst van VNO- NCW regio Arnhem-Nijmegen op 3 september aan het kantoor van Dirkzwager in Arnhem. Wij wensen de heren veel succes in hun nieuwe functie. Stefan Klijn Hans Goorhuis Godfried Kaanen Marcel Hielkema René Jansen 9

6 Anton Franken: De Radboud Universiteit Nijmegen is een belangrijke economische motor Fotografie: Arthur van leeuwen Wie aan samenwerking tussen het wetenschappelijk onderwijs en het bedrijfsleven denkt, denkt al snel aan de technische universiteiten van Nederland. Anton Franken, bestuurslid bij de Radboud Universiteit Nijmegen: Daarmee doe je echter geen recht aan andere zeer ondernemende universiteiten zoals die van ons. Ook dit is een hotspot van zowel grensverleggend als toepassingsgericht onderzoek en een broedplaats van nieuwe innovatieve bedrijvigheid. Tegelijkertijd zie ik het benutten van kennis graag breder dan alleen maar het toevoegen van economische waarde. Niet lang geleden opende het eerste Center of Excellence van de Radboud Universiteit Nijmegen. Het centrum is de resultante van een samenwerkingsverband met de technische Universiteit Eindhoven en focust op onderzoek, onderwijs en kennisvalorisatie op het gebied van de Organische Chemie. Daarmee sluit de universiteit aan op de ambities van de overheid en probeert de Chemie zo de innovatieve slagkracht van de sector te vergroten. Het is maar een voorbeeld, maar het toont wel aan dat ook onze universiteit werkt aan technologische innovatie en het naar de markt brengen van die kennis. Dit is een ondernemende universiteit. Samenwerken met bedrijven, ondernemerschap, waarde creëren, kansen zien en kansen pakken dat zijn allemaal zaken die inmiddels tot ons DNA zijn gaan behoren. En onze toppositie op vele nationale en internationale scoringslijstjes onderstreept dat dit niet zomaar een mooi verhaal is. Toch zou ik het jammer vinden een te beperkte kijk te hanteren over onze toegevoegde waarde voor de economie. De Radboud Universiteit Nijmegen is een economische motor op vele fronten. Dynamiek De impact van de RUN op de Nijmeegse samenleving is groot. Er werken zo n zesduizend mensen, exclusief het academisch ziekenhuis. Er studeren studenten. Maar denk ook eens aan die vele toeleverende bedrijven, de horeca, de detailhandel, de culturele sector - al die ondernemers die een belangrijk deel van hun omzet aan onze aanwezigheid danken, vertelt Franken. Het is niet vreemd dat de enige steden die nog zullen groeien in Nederland voornamelijk universiteitssteden zijn. Kennisinstituten als deze zorgen voor een enorme economische en maatschappelijke dynamiek, ook hier in de regio. Het Rathenau Instituut schaart de Radboud Universiteit onder de ondernemende universiteiten. We moeten meer en meer de eigen broek ophouden, tweede en derde geldstromen vormen een steeds groter deel van ons budget. Universiteiten die in concurrentie de slag niet winnen of niet maatschappelijk actief zijn, redden het niet. Samenwerking met het bedrijfsleven neemt daarmee toe in belang, maar de basis wordt nog steeds gevormd door kwaliteit in onderwijs en onderzoek. Zonder dat, geen studenten, geen additionele inkomsten, geen universiteit. Zorgelijk Er zijn zo n universiteiten op de wereld. Alle Nederlandse universiteiten staan in de top-200, de Radboud Universiteit steeg sinds 2008 van plek 183 naar 135. Het aantal studenten groeide in elf jaar tijd met 35 procent, de afgestudeerde masters met 37 procent en de promoties met 45 procent. Franken: Die kwantitatieve groei is mooi, maar het is niet wat we nastreven. Op de citatie-impactscore een graadmeter van de wetenschappelijke invloed - haalde de Radboud Universiteit onlangs het Nederlandse gemiddelde in; daarmee zit de universiteit ook zeer ruim boven het wereldwijde gemiddelde. Dat zegt ons wat. We willen beter worden, niet per se gro- 11

7 GEVONDEN: PENSIOENADVISEUR! Als gevolg van aangescherpte deskundigheidseisen van de wetgever zal volgens de AFM het aantal tussenpersonen dat zich momenteel met pensioenadvies bezighoudt dalen van naar 300 tot 500. In januari 2012 moet een adviseur aangeven of men zich hiervoor wenst te kwalificeren. Vervolgens is er tot 2014 de tijd om een examen af te leggen of een opleiding te volgen. Wanneer uw huidige adviseur in januari aangeeft te willen stoppen met het geven van pensioenadvies, zal de portefeuille binnen 3 maanden moeten worden afgestoten. Grotere werkgevers zitten op dit moment waarschijnlijk al wel bij de juiste adviseur aan tafel, maar vele kleinere en middelgrote MKB-bedrijven zullen dus straks op zoek moeten naar een nieuwe adviseur. Ook onder deze nieuwe wetgeving zal De Regt pensioenadvies voor werkgevers, ondernemingsraden en directeur- grootaandeelhouders uiteraard blijven verzorgen. Naast advies, ondersteunen wij u bij het beheer van uw pensioencontract(en) én verzorgen wij de communicatie richting uw werknemers. Wilt u weten wat wij voor ú kunnen betekenen? Neem een kijkje op onze site of bel met De Regt pensioenen, uw partner in pensioenvraagstukken. Toekomst verzekerd De Regt adviseurs Dé adviseur voor bedrijven: pensioenen verzuim en inkomen bedrijfsrisico s De Regt financieel advies Dé adviseur voor ondernemers: inkomensplanning vermogensbegeleiding estate planning Nieuwstad DR Lochem T F E I ter, ook vanuit het oogpunt van onze positie in de samenleving. Nederland moet in de toekomst zijn geld verdienen met innovatie. Wij zijn daarvan de leverancier. En daarbij denk ik niet alleen aan de bètawetenschappen. Het gaat om het creëren van een ecosysteem waarin vernieuwing gedijt. Dan heb je het automatisch ook over maatschappijwetenschappen, taal, communicatie, gedrag en zelfs over geschiedenis. Alles hangt samen, maatschappelijke problemen zijn per definitie multidisciplinair, hoewel de directe winst natuurlijk is te boeken in de techniek. En wat dat betreft leven we in een zorgwekkende tijd. Veel van de aardgasbaten zijn de afgelopen decennia aangewend voor de wetenschap. Nu vallen die FES-gelden, die zo n 15 procent van het wetenschappelijk onderzoek bekostigden, weg. De regering wil dat Nederland tot de innovatietop van de wereld gaat behoren, tegelijkertijd zie je nauwelijks bereidheid om extra te investeren in wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Gaan we zo door, dan zullen we die top niet halen. Daarmee wordt de basis van onze welvaart ondermijnd, we kunnen niet alles uit de markt halen. Koesteren De Radboud Universiteit excelleert onder meer op het gebied van natuurwetenschappen met name op de werkvelden nanotechnologie, chemie en farmacie. Dat uit zich ook in de vele spin-offs die de universiteit kent: Mercachem, Spinnovation, Syntarga, Chiralix, Novio Gendix. Vele zullen de stadia van starter niet ontstijgen, sommige zullen uitgroeien tot dominante spelers in hun markt. Een enkele, zoals Synthon, is al hard op weg. Ons valorisatiemodel behelst echter meer dan het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid. Ondernemerschap maakt op veel plaatsen onderdeel uit van onze lesstof. We geven preseed leningen aan onderzoekers die goede plannen hebben, we hebben een business development fondsje, leggen octrooien vast, bieden ruimte en faciliteiten, bijvoorbeeld in het Mercator Science Park en het Innovation Lab en werken samen met bedrijven in toepassingsgericht onderzoek. Bij dat laatste kunnen we niet profiteren van een rijk gevarieerde krachtige hightech industrie in de directe omgeving. Nijmegen e.o. is een echte mkb-omgeving. Voor ons is dat geen probleem. We zijn een internationale organisatie en trekken samenwerkingspartners uit heel het land, Europa en de wereld. Tegelijkertijd hebben we hart voor de regio en koesteren de verbanden die er wel zijn, ook als dat niet direct om samenwerking in onderzoek gaat. Zo ondersteunen we de plannen voor de Noviotech Campus op de vrijgekomen ruimte op de site van NXP. De wereld is dan ons domein, maar dat betekent nog niet dat we startups graag zien vertrekken uit deze regio. Het is een prachtige locatie waar kleine bedrijven tot wasdom kunnen komen in een inspirerende omgeving van open innovatie. 13

8 DNA van de Valleiregio Yaskawa Mitsubishi Siemens Ruhrgetriebe Elmore paneelbouw software elektrische- en mechanische montage werkzaamheden inbedrijfstelling 24/7 service. Gerben Kuipers van CineMec De regio FoodValley is een van de snelst groeiende regio s van Nederland. Opvallend, want deze innovatieve regio is niet van nature ontstaan, zoals bijvoorbeeld de Achterhoek. In de regio zijn veel familiebedrijven gevestigd en de medewerkers kenmerken zich door een grote mate van loyaliteit, merkt onder meer Peter Pors, ondernemer in Ede en bestuurslid van VNO-NCW Valleiregio. Ik ben best een beetje trots op de groei, er gebeuren hier echt goede dingen. fotografie: Patrick van Gemert 15

9 FoodValley is meer dan food alleen Acht gemeenten hebben zich aangesloten bij de regio FoodValley: Ede, Wageningen, Barneveld, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel en Veenendaal. Dit gebied valt onder twee provincies, Utrecht en Gelderland, en (nu nog) vier Kamers van Koophandel. Het overlapt precies het gebied dat VNO-NCW Midden aanduidt als Valleiregio. Een positieve uitwerking van de gezamenlijkheid is dat de gemeenten als regio aanspraak kunnen maken op subsidiegelden. En omdat agrofood een van de topsectoren is die de minister heeft aangewezen, komt er nog eens extra budget vrij. Nu de bestuurlijke samenwerking een feit is, slaan ook steeds meer ondernemers de handen ineen. Gerben Kuipers van bioscoop en congreslocatie CineMec in Ede, promotor van het eerste uur van Food Valley en initiator van menige Food Valley-activiteiten vindt dat de tijd van implementeren en realiseren is aangebroken. Danonetoetje We hebben een synopsis gemaakt, het scenario geschreven met een mooi script en dat moeten we nu vertalen, stelt de bioscoopdirecteur. Er zitten veel kansen in dit gebied. Door de regio een label te geven, geef je het een economische boost, aldus de Edese ondernemer Peter Pors. Maar food is eigenlijk te beperkt, vindt hij. De sectie food beslaat ruim 10 procent van het aantal arbeidsplaatsen in de regio, maar samen met aanpalende branches wordt dat zo n zestig procent. Transportbedrijven horen er bijvoorbeeld ook bij. En alle toeleveranciers voor de voedingsindustrie, verklaart hij. Wat veel mensen niet weten is dat Nederland wereldwijd de op een na grootste agrofoodexporteur is. We mogen het veel meer laten zien. Zet bijvoorbeeld borden langs de A12 dat je je in Food- Valley bevindt, oppert Kuipers. En zet erop dat bijvoorbeeld het nieuwste Danonetoetje hier vandaan komt. Ik zou de relatie wat sterker willen zien. Daarentegen is besloten om het jaarlijkse FoodValley-congres uit de regio te laten vertrekken. In plaats van in Ede, vindt het dit jaar plaats in Arnhem. De belangrijke dingen uit de regio moeten ook in de regio verteld worden, vindt Kuipers. En bestuurders moeten ook meer oog hebben voor de slipstream die eraan vast zit; drukkers, cateraars, overnachtingen. Als je het ondernemersklimaat voor de FoodValley wilt versterken, zorg dan voor een optimale voedingsbodem. Goed bereikbaar De regio FoodValley ligt centraal tussen de Randstad (met Schiphol) en het Ruhrgebied. De bedrijven zijn goed bereikbaar en de omgeving is aantrekkelijk om te wonen. Met name gevestigde bedrijven groeien door, waardoor het aantal arbeidsplaatsen in de regio nog toeneemt. De oost-westverbinding is prima voor elkaar, dankzij de A12 die het gebied doorkruist, legt regiomanager Martine Schuijer van VNO-NCW Midden uit. Pors: De ligging ten opzichte van de Randstad maakt dat de regio gegroeid is. Langs de A12 neemt de bebouwing toe, het wordt een hele rits bedrijventerreinen. Ook de noordelijke ontsluiting voldoet, volgens Martine Schuijer en Peter Pors. Hoewel het een diepgekoesterde wens is om de A30, die nu stopt bij de A12, door te trekken, aldus Schuijer. Maar de zuidkant kan nog beter worden ontsloten, vinden zowel Pors als Schuijer. Er is nu een brug bij Rhenen, er komt een nieuwe rijstrook bij, maar één extra rijstrook is te weinig. Er moet ook een nieuwe oeververbinding komen, ergens tussen Heteren en Tiel, legt Schuijer uit. Daarmee ontstaat een betere aansluiting op de A15, die wordt doorgetrokken naar Duitsland. VNO- NCW Midden lobbyt voor een nieuwe oeververbinding. Schuijer weet dat er al onderzoek wordt gedaan naar een langetermijnoplossing. Kuipers pleit bovendien voor een spoorbrug. Zou er niet ergens een tweedehands spoorbrug zijn, denkt hij hardop. Bereikbaarheid is heel belangrijk. Universiteit en hogeschool Tussen Ede-Wageningen en Schiphol rijdt vier keer per uur een intercity en de frequentie wordt opgeschroefd naar zes in uiterlijk Pors: De treinverbinding lijkt meer voor de studenten. En die komen massaal naar het gebied. We zijn gezegend met een universiteit en een hogeschool, vindt Schuijer. De universiteit van Wageningen behoort wereldwijd tot de top en de hogeschool komt ook altijd goed uit onderzoeken van onder meer Elsevier. Die zou wel eens wat meer op de borst mogen kloppen, vindt ze. In tegenstelling tot andere regio s, leidt de aanwezigheid van de universiteit er in deze regio niet automatisch toe dat er veel spin-offs ontstaan. Veel buitenlanders uit bijvoorbeeld Azië komen hier kennis halen. Je ziet dan ook met name veel arbeidsplaatsen op mbo-niveau en hbo-niveau en minder op universitair niveau, legt Schuijer uit. En je ziet ook steeds meer samenwerking tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. Het verbindende stuk hier tussen is de kennisas, die in Wageningen begint, langs het nieuwe R&D-centrum van FrieslandCampina loopt, en via CineMec in Ede eindigt bij de hogeschool met de vele toekomstige studentenwoningen op de nieuwe campus. Snelgroeiende regio breidt flink uit langs de A12 Een ander voorbeeld van deze samenwerking is Technodiscovery. Pors: Een broedplaats voor toekomstige werknemers. Ondernemers trekken hun portemonnee om hier leer- en praktijkruimten te realiseren. Ei Om de samenwerking in het bedrijfsleven te bevorderen zoekt de regio naar voorzieningen voor bijvoorbeeld internationale werknemers van de kennisintensieve bedrijven. Het Martine Schuijer van VNO-NCW Midden en ondernemer Peter Pors nieuwe Van der Valk hotel langs de A12 bij Veenendaal, maar ook het congrescentrum CineMec zijn daar een voorbeelden van. Kuipers pleit ook voor een internationale school, voor de kinderen van buitenlandse medewerkers. Tevens is Ede in de race voor de vestiging van het food experience centrum, dat gebouwd zal worden in de vorm van een ei. Rotterdam en Ede zijn de plaatsen waaruit nog dit jaar een keus zal worden gemaakt. Kuipers hoopt dat, mede door de lobby van VNO-NCW Midden, de overheid meer cijfers prijs geeft van wat er bereikt wordt. Bijvoorbeeld in een jaarverslag van de afdeling economische zaken van de gemeente, stelt hij voor. En er mag best openbare verantwoording worden afgegeven tijdens een ondernemersvergadering. 17

10 Advertorial De Academie helpt middenbedrijven verder groeien! Vragen, uitdagingen en problemen die ondernemers tegenkomen in situaties van groei zijn universeler dan wordt gedacht. Veel DGA s, eigenaren en betrokken aandeelhouders in het middenbedrijf vragen zich af op welke knop zij moeten drukken om succesvol te zijn. Door een programma op maat te bieden met praktijkgerichte theorie voor ondernemers die de drive hebben om verder te komen, wil de Academie direct toepasbare oplossingen beschikbaar stellen op vragen, uitdagingen en problemen die verdere ontwikkeling en groei in de weg staan. De Drive De Academie is opgezet naar het al 17 jaar succesvolle impulscentrum Groei Middelgrote Organisaties (igmo) van de Vlerick Leuven Gent Management School in Vlaanderen. Oprichter is prof. Hans Crijns, die ook verbonden is aan de Academie. Researchseminars Het opleidings- en onderzoeksprogramma op MBA-niveau biedt een twee jaar durend programma met drie keer per jaar een tweedaags researchseminar, waarbij elke keer één thema aan de orde komt in een mix van onderzoek, theorie en praktijk.,,een volledige MBA-opleiding kost veel geld, tijd en energie, terwijl daarin veel thema s aan de orde komen die niet interessant zijn voor het middenbedrijf, zegt manager Marijke Kompier.,,De Academie behandelt alleen de voor het middenbedrijf interessante onderwerpen. De Academie is dus smaller dan een MBA, maar zeker niet minder diep of van lagere kwaliteit. Ervaringen worden ook uitgewisseld met de leden van igmo. Daarbij biedt het concept de ondernemer tegelijk een platform en netwerk om te sparren over dagelijkse vragen met mensen die zich met dezelfde zaken bezighouden. Technische innovaties zien aan de lopende band het licht Foto: Patrick van Gemert De researchseminars worden gehouden op zorgvuldig geselecteerde locaties en zijn besloten. Dit zorgt voor een vertrouwde en veilige leeromgeving waar de leden ook op elkaar kunnen reflecteren. Inzicht De Academie combineert onderwijs en onderzoek. Deelnemende ondernemers krijgen inzicht in hun bedrijfsvoering in relatie tot groei door het stellen en beantwoorden van vragen. De inleider, veelal een hoogleraar, gaat daarbij gericht in op de casuïstiek van de deelnemers. De deelnemers krijgen vooraf bijvoorbeeld een vragenlijst of interview. Deze informatie dient als input voor het researchseminar. Zo leren de deelnemers van elkaars praktijkcasussen en krijgen zij inzicht in hun eigen kwaliteit. Hoe sta ik er eigenlijk voor en doe ik de goede dingen goed? Unieke beleving De Academie biedt een unieke beleving. Alles is top : de inleiders, de deelnemers, de netwerkmogelijkheden, de beslotenheid, de locaties, het eten en de bar. De didactiek van de leergang is afgestemd op D(G)A s: serieus ( geen klasje ), focus op de essentie ( cut the crap ), leren van elkaar, zeggen waar het op staat. De leden (en oud-leden of alumni) zijn onderdeel van een selecte club: in balans als het gaat om mensen die van elkaar kunnen leren, mensen die het leuk vinden om te leren en mensen die elkaar goed liggen. De 1e groep is nu ruim een jaar bezig en dit najaar gaat een 2e groep ondernemers van start. Er zijn nog een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Interesse? Neem contact op met Marijke Kompier, manager van de Academie. De Academie B.V. Eekwal LD ZWOLLE T (038) deacademie.nl De intensiteit en snelheid van de crisis heeft menig ondernemer verrast. Maar stilstand is achteruitgang, stelt Marie-Louise van der Sande, directeur van FirmXperts. In roerige tijden kun je twee dingen doen. In een hoekje gaan zitten en afwachten tot de storm overwaait. Of met opgeheven hoofd kijken naar mogelijkheden om het maximale eruit te halen wat erin zit en er zelfs sterker uit te komen. Daarin willen wij bedrijven ondersteunen. FirmXperts adviseert industriële bedrijven in heel Nederland op bedrijfskundig vlak om de bedrijfsvoering te optimaliseren. Juist in tijden van economische neergang is het belangrijk om kansen te blijven zien. En die zijn er, ongetwijfeld. Samen met de ondernemer gaan we op zoek naar verbetermogelijkheden op operationeel en strategisch niveau. Daarbij kijken we onder meer naar de efficiëntie van de processen, de kwaliteit van de producten, arbo&veiligheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Regelmatige bezoeken aan industriebedrijven behoren tot de dagelijkse werkzaamheden. Van der Sande: Het is fantastisch te zien wat er op de werkvloer gebeurt. Technische innovaties zien in deze dynamische branche aan de lopende band het licht. De Nederlandse maakindustrie is een economische factor van betekenis die veel meer erkenning verdient. Denk aan de honderden mkb-bedrijven in de industrie die Nederland rijk is, naast grote namen als ASML, Fokker en VDL. Allemaal bedrijven die op dit moment volop in ontwikkeling zijn, vertelt Van der Sande trots. Bij FirmXperts doen we alles binnen onze macht om bij te dragen aan het succes van industriebedrijven. Samen met het bedrijf boeken we praktische en bestendige resultaten, we geven trainingen en workshops en met onze eigen werving- en selectieafdeling vervullen we vacatures met passende kandidaten. Als achteraf dan blijkt dat onze inspanning zijn vruchten heeft afgeworpen en we horen van een ondernemer dat zijn bedrijf is gegroeid; dat is prachtig. Dan hebben wij ons hoogste doel bereikt. 19

11 Column Middelpunt Eureka: de kleine school hoeft niet dicht! Wie voor kortere of langere tijd naar het buitenland gaat en leerplichtige kinderen heeft, zal een oplossing moeten vinden voor het onderwijs aan zijn/haar kinderen. Als er een internationale school in de nabijheid is, is het eenvoudig. Maar als die er niet is, wat dan? Voor die situatie is er al zestig jaar een prima mogelijkheid: de Wereldschool. De Wereldschool stelt ouders in staat hun kinderen zelf les te geven. Dankzij uitgekiend lesmateriaal, uitgebreide handleidingen en intensieve begeleiding door bevoegde leraren op afstand, biedt de Wereldschool gedegen onderwijs dat de vergelijking met het reguliere onderwijs glansrijk doorstaat. Sterker nog: over het algemeen blijken de Wereldschoolleerlingen bij terugkeer in Nederland verder ontwikkeld te zijn dan hun leeftijdgenoten. Het ligt voor de hand dat de Wereldschool ook in andere situaties waarin gewoon schoolbezoek niet mogelijk is, gebruikt kan worden, bijvoorbeeld voor chronisch zieke kinderen. Ook is al eens de vraag aan de orde geweest of de Wereldschool niet een goede rol kan spelen bij een optredend lerarentekort. En de vroegere staatssecretaris Jan Schaefer was zelfs ervan overtuigd dat de aanpak van de Wereldschool alle Nederlanders die te weinig hadden schoolgegaan, zou kunnen helpen. Nu dient zich een zeer concrete situatie aan: heel wat kleine schooltjes moeten wegens leerlingentekort sluiten. Maar zij kunnen dankzij de Wereldschool voortbestaan! Door inzet van ouders en anderen uiteraard onder begeleiding van een bevoegde leraar kunnen kinderen in hun woonplaats/ -wijk naar school blijven gaan. Bovendien wint de school als ontmoetingsplaats en sociaal-cultureel centrum aan betekenis. En het is nog een stuk goedkoper ook. Doen, in september beginnen! Alleen, het ministerie wil er niet aan. Ik vind het doodzonde: zo n gouden kans! Misschien iets voor het komende regeerakkoord? Andries Greiner, Voorzitter Beleidsgroep Onderneming, Ethiek en Maatschappi Column Eerst verdienen, dan verdelen Wanneer u deze column leest staan de verkiezingen voor de deur of zijn net achter de rug. Dan kan de formatie van een nieuw kabinet beginnen, en hopelijk duurt dat niet lang. Nederland heeft behoefte aan een krachtige regering die duidelijkheid op tal van terreinen biedt, maar vooral ook de goeie koers kiest. Onze economie is tot verrassing van velen heel lichtjes gegroeid, dat is goed nieuws, maar er moet nog veel meer gebeuren. Voorop staat, en ik heb dat al vaker betoogd, dat Europa niet uit elkaar mag vallen. Dat zou onze problemen pas echt vergroten. Nederland is een exportland bij uitstek. De meeste goederen, diensten en investeringen en beleggingen gaan naar Europa. Heel veel mkb-bedrijven leven van de export en daar zijn heel veel banen in Nederland mee gemoeid, ook in de binnenlandse sectoren. Dat mag dus niet in de waagschaal worden gesteld. Het is niet ondenkbaar dat de eenmalige garanties, die we hebben afgegeven voor landen als Griekenland, pas veel later worden terugbetaald. We verdienen echter elk jaar veel meer aan Europa. Dat mogen we nooit laten wegspoelen. Ik noemde de export al. Nederland moet zijn exportindustrie steunen. Dat betekent dat de sterke aandacht voor de topsectoren onverminderd moet worden voortgezet. Daar liggen onze kansen om de komende vijftien, twintig jaar een goede boterham te blijven verdienen. Het nieuwe kabinet zal zijn eigen huishouding op orde moeten brengen. Ik maak me hierover wel zorgen. Er zijn partijen die dat willen doen door de lasten voor bedrijven en burgers te verhogen in plaats van het mes in eigen overheidsvlees te zetten (wat makkelijk kan, er zijn nog altijd veel te veel ambtenaren en bestuurslagen). Lasten verhogen is nou precies de verkeerde koers, die ondernemen en hard werken smoort. Terwijl alleen ondernemers ons uit de crisis kunnen halen. Eerst verdienen en dan maar eens verdelen, zou ik zeggen. Geef ondernemers dus de ruimte. Nederland moet het weer gaan verdienen en ondernemers willen dat voor hun rekening nemen, op een duurzame manier. Dat is mijn vaste overtuiging. Bernard Wientjes, Voorzitter VNO-NCW 21

12 De Olifant zoekt de Europese markt Wat zou een internationale sigarenmarkt zijn zonder vlaggenschepen als wij? Fotografie: Patrick van Gemert De Olifant is een van de laatste sigarenfabrieken van Nederland. Hoewel roken anno 2012 in het verdomhoekje staat, floreert het Kampense bedrijf als nooit tevoren. Sigaren zijn dan ook niet te vergelijken met sigaretten. Nog afgezien van de gezondheidseffecten, worden ze steeds meer geconsumeerd als delicatesse. En juist De Olifant kan zich meten met de grote internationale merken, in kwaliteit, ambachtelijkheid en marktbenadering. Over de ambitie van De Olifant is directeur Binette Brasser-Van der Sluis helder: Ik zou willen dat de laatste sigaar die op de wereld wordt gerookt er één van ons is. Daarmee kiest zij onbewust voor de positie van underdog, hoewel De Olifant floreert en vol ambitie zit. Tegelijkertijd ligt de markt van rookwaren zwaar onder vuur. Wettelijk zijn de producenten van sigaretten aan zware banden gelegd. Consumentenmarketing en dat begrip wordt zeer breed opgevat - is strafbaar. Communicatie over de producten mag binnen de productie en distributieketens met als eindstation de gespecialiseerde tabakszaak, daarbuiten is het verboden. Uiteraard is het beschermen van de volksgezondheid de grote driver van dit beleid. En hoewel een sigaar wat dit betreft niet vergeleken mag worden met een sigaret, wordt ook dat relatief kleine segment meegetrokken in de algemene wetgeving. Dat legt een extra druk op de kleine laatste Nederlandse sigarenproducenten. Cubanen Ook het roken van een sigaar kan niet worden aangemerkt als een gezonde bezigheid, dat weet ook Brasser-Van der Sluis. Maar het is wel van een andere orde als het roken van sigaretten, al helemaal omdat het gebruik over de loop der jaren sterk is veranderd. Voor de Tweede Wereldoorlog waren sigaren gemeengoed. Met de komst van de Amerikanen nam de sigaret de markt over. De Nederlandse roker was voor zijn shot nicotine niet langer afhankelijk van de sigaar maar kon terecht bij de veel goedkopere sigaret. De traditionele sigarenroker stierf langzaam uit. Nu is het een luxeproduct, een delicatesse die je jezelf af en toe toestaat, waar je van mag genieten op een bewuste manier. Op die rokers richten wij ons met De Olifant. We maken de beste sigaren van Nederland, topkwaliteit die niet onderdoet voor de Cubanen of Nicaraguanen. Onze markt groeit gestaag en we doen het goed binnen de mogelijkheden die we hebben. De geschiedenis van Kampen als sigarenstad begon in 1826 toen Johannes Leemkuhl uit Bremen er een fabriek vestigde. In zijn voetspoor schoten de sigarenproducenten er uit de grond. In 1870 waren er maar liefst negentien sigarenfabrieken. Het hoogtepunt van de Kamper tabaksindustrie was tien jaar later, toen 1400 sigarenmakers zo n anderhalf miljoen sigaren per week fabriceerden. De Olifant maakte haar eerste sigaar in Hoewel de fabriek een aantal keer van eigenaar wisselde en momenteel in handen is van de familie Van der Sluis, is de locatie nog steeds dezelfde: een monumentaal pand in de binnenstad van Kampen. Wie er doorheen loopt wordt overspoeld door de geschiedenis van het bedrijf en het ambacht. Ambacht In Nederland worden 14 miljard sigaretten en sigaren geconsumeerd maar het aandeel van de laatste is slechts 400 miljoen. 25 procent van de Nederlanders rookt, waarvan sigarenrokers. Onder Nederlandse vlag worden rond de 2,5 miljard sigaren geproduceerd. De Olifant maakt er ieder jaar zo n vier miljoen, een klein aandeel van een kleine markt. 23

13 Denk in mogelijkheden Gemeente Zeewolde: Een zee van mogelijkheden! Door de centrale ligging van de gemeente Zeewolde is het een prima locatie geworden voor bedrijven in Food & Logistics. Centraal gelegen aan de rand van Flevoland, met plaatsen als Harderwijk, Amersfoort, Almere en Zwolle op korte afstand en de snelwegen A6, A27 en A28 zeer dichtbij maakt Zeewolde tot een toplocatie voor bedrijven. Wat je hier ziet is de gehele ontwikkeling die de productie over de loop der eeuwen heeft meegemaakt, stelt mededirecteur Thomas Klaphake. We maken shortfillers van een mix van tabakssoorten. Ze kunnen zich in kwaliteit meten met de longfillers uit de Caraïben en Zuid-Amerika die van hele bladen worden gemaakt. We rollen hier nog steeds sigaren met de hand, kleine speciale series, vaak in opdracht. Daarnaast hebben we een geautomatiseerde productielijn op machines die stammen uit de helft van de vorige eeuw. Een derde lijn bestaat uit moderne bobine machines waarop met name dunne sigaartjes worden geproduceerd, de zogenaamde cigarillo s. Deze markt is ontzettend opgekomen de laatste decennia. Hadden we er niet in geïnvesteerd, dan zou dit bedrijf er nu heel anders voorstaan. Ons uitgangspunt is nooit geweest dat we hier rijk mee wilden worden. Maar we willen wel continuiteit, een stabiele marktpartij zijn die ook in de toekomst werk kan blijven bieden aan onze mensen. We doen dit uit liefde voor het product en het ambacht. Wanneer je dan een markt ziet verschuiven naar de cigarillo, moet je wel mee. Maar dat doen we op onze manier. Door het bieden van topkwaliteit, te werken met honderd procent tabak en geen andere smaken toe te voegen. Ketencommunicatie De kwaliteit van De Olifant wordt inmiddels ook buiten Nederland steeds meer herkend. Voor Klaphake is dit een belangrijk gegeven. Verdere internationalisatie is een belangrijke strategie om zich in te dekken tegen marktrisico s. Waar het naar toe gaat met de nationale wetgeving is niet duidelijk. Wel zagen we met het rookverbod in cafés onze omzet opeens met dertig procent kelderen. Hoewel die kort daarna weer aantrok, gaf het ons sterk te denken. Het zoeken van verbreding door de Europese markt aan te boren, is in ieder geval een manier om groei te bewerkstelligen en risico s in te dammen. Kwaliteit is daarbij de basis, ketencommunicatie het middel. We kunnen niet direct communiceren met de eindgebruikers, dus doen we dat via de importeurs, distributeurs en detailhandelaren. Het mooie is dat we hen ook echt een verhaal hebben te vertellen en dat ook zichtbaar kunnen maken in dit pand. Waarom een studiereis naar Cuba, als ik voor hetzelfde terecht kan in Kampen? Dat zei een Duitse importeur die we hier laatst over de vloer hadden. Vervolgens bracht hij ons in contact met zijn detaillisten. Om dit te bereiken is niet alleen een authentiek verhaal en een kwaliteitsproduct nodig, maar ook een vertrouwensband. Dat kost veel tijd en energie. De sigarenwereld is toch redelijk gesloten en kent veel eilandjes. De Olifant wil echter deuren openen en bruggen bouwen om die weinige authentieke merken voor de toekomst te behouden. Overigens zie je dat de grote jongens die ambitie ondersteunen. Wat zou een internationale sigarenmarkt zijn zonder vlaggenschepen als wij? Het buitenland trekt, tegelijkertijd focussen we sterk op deze locatie, aldus Brasser-Van der Sluis. Naast onze productie willen we laten zien hoe een speciaalzaak van de toekomst eruit kan zien. We verkopen sigaren van De Olifant, maar die zijn niet dominant aanwezig. We hebben een koffiebranderij en theehandel onder de naam De Eenhoorn. Je kunt hier wat drinken, we verkopen kaas en wijn. Het thema is after dinner en exclusief genieten, en een goede sigaar hoort daar wat ons betreft bij. We hebben zelfs de overzeese concurrentie binnengehaald. Je kunt in onze rookkamer ook een mooie longfiller opsteken. Want ook onze klanten willen wel eens wat anders en het is een mooie manier om liefhebbers van dit segment kennis te laten maken met De Olifant. Wat ons betreft is dit de toekomst van de speciaalzaak in sigaren. Toch wat anders dan die tabakszaken vol magazines, krasloten en prullaria. 25

14 In augustus heeft u als lid van VNO-NCW Midden het nieuwe programmaboekje ontvangen met alle bijeenkomsten die de vereniging het komende seizoen organiseert. Een breed en gevarieerd programma met interessante bijeenkomsten in uw regio én daarbuiten. Netwerken belangrijker dan ooit Zoals voorzitter Tineke Bakker-van Ingen in het voorwoord in het programmaboekje aangeeft wil de vereniging graag een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking zijn. Sinds vorig jaar zijn we gestart met meer bovenregionale bijeenkomsten over één thema. Dat geeft u de mogelijkheid uw kennis over een bepaald onderwerp te vergroten én om contacten te leggen met medeleden uit andere regio s. Door het veelal kleinschalige karakter van deze bijeenkomsten is kennisuitwisseling heel goed mogelijk. De reacties op deze themabijeenkomsten zijn zeer positief. Op verzoek van leden zijn er ook programma s ontwikkeld voor speciale ledengroepen van de vereniging. Bent u Prinsjesdagbijeenkomsten directeur-grootaandeelhouder of werkt u in de industriële sector? Dan ontvangt u regelmatig uitnodigingen voor het DGA-Platform van VNO-NCW Midden of voor de Industrietafel Midden Nederland. De Claymount Technologies Group mag zich een jaar lang Best Managed Company noemen. Het bedrijf uit Dinxperlo deed mee aan een landelijke verkiezing van Deloitte en TiasNimbas Business School, waarbij de prestaties van bedrijven op het gebied van strategie, bedrijfsvoering en resultaten in kaart werden gebracht. De Claymount Technologies Group is een vooraanstaande internationale speler op gebied van componenten voor röntgensystemen. Het bedrijf heeft vijf verkooplocaties en twee eigen productielocaties: één op de Filippijnen, waar ruim honderd mensen werken, en één in Dinxperlo, waar zeventig mensen werken. Claymount is inmiddels wereldmarktleider op gebied van hoogspanningskabelsystemen voor röntgentoepassingen en richt zich op verdere verbreding van het productportfolio. Ook buiten de medische sector is Claymount actief met het leveren van hoogspanningscomponenten voor onder meer bagagescanners en elektronenmicroscopen. Ook in deze politiek spannende tijden presenteert de demissionair minister van Financiën gewoon weer een Miljoenennota op de derde dinsdag van september. In diverse regio s van VNO- NCW Midden geven deskundigen hun visie op de nota en de gevolgen voor ondernemend Nederland. Discussie, vragen, reflectie, het zijn de ingredienten van ieder prinsjesdagontbijt, miljoenennotalunch of prinsjesnight. Zwolle In Zwolle is op dinsdag 18 september een gezamenlijke Prinsjesdagbijeenkomst van VNO-NCW IJsseldelta, VNO-NCW Noordoost-Overijssel en VNO-NCW Noord-Veluwe. De bijeenkomst wordt samen met Congresstad Zwolle georganiseerd en vindt tussen en uur plaats in de IJsselhallen in Zwolle. Ulft Voor de leden van VNO-NCW Achterhoek staat op 18 september een Prinsjesnight op het programma, vanaf in de DRU Cultuurfabriek. Onder leiding van Jan Bart Wilschut, directeur-secretaris Regio Achterhoek, kunnen deelnemers discussiëren over innovatie kansen en uitdagingen in de Achterhoek. Henny Haggeman van De Gelderland geeft zijn visie op de miljoenennota. Prinsjesnight wordt georganiseerd door VNO-NCW Achterhoek, Regio Achterhoek en de Achterhoekse Rabobanken. Barneveld De heer drs. Arend Jan Boekestijn, voormalig Tweede Kamerlid en mr. Ton Kock, fiscalist bij Schuiteman Accountants & Adviseurs in Barneveld, zijn de inleiders bij het gezamenlijke traditionele Prinsjesdagontbijt georganiseerd door Gemeente Barneveld, Kamer van Koophandel, Rabobank Vallei en Rijn, Rabobank Barneveld - Voorthuizen, Schuiteman Accountants & Adviseurs en VNO-NCW Valleiregio op woensdag 19 september. Almere Tijdens het miljoenennotaontbijt in Almere deelt Hans Blink, President van Athlon Car Lease International, onderdeel van de Rabobank Groep, zijn visie met u over de economische situatie in Nederland. In een panel van ondernemers en bestuurders zal onder leiding van VBA-voorzitter Bert Gijsberts de specifieke situatie in Almere worden bediscussieerd. De organisatie van dit miljoenennotaontbijt in Flevoland is in handen van Vereniging Bedrijfskring Almere, Rabobank Almere en VNO-NCW MKB Flevoland. Apeldoorn In Apeldoorn zijn op uitnodiging van ABN AMRO en VNO-NCW Stedendriehoek twee sprekers die tijdens de Miljoenennotabijeenkomst in Paleis Het Loo: mr.drs. Joop Wijn, lid Raad van Bestuur ABN AMRO, en drs. Helmer Vossers, directeur Inspectie der Rijksfinanciën. Aanvullende informatie over alle bijeenkomsten van de vereniging vindt u op Reageren? Heeft u vragen over een van de bijeenkomsten, wilt u reageren op het programmaboekje of heeft u suggesties voor ons? Graag! Neem contact op met het verenigingsbureau in Apeldoorn, telefoon , Joop Wijn Zelfreflectie is de basis voor vooruitgang In het Middelpunt foto: Patrick van Gemert Claymount realiseert sinds een aantal jaren een continue groei, mede dankzij een combinatie van technology excellence en cost leadership. COO Joël Nijenhuis licht toe: We moeten blijven presteren op het gebied van innovatie, kwaliteit, prijs en leverbetrouwbaarheid om onze positie bij vooraanstaande OEM s te behouden en te versterken. Middels concurrent engineering en value creation is Claymount in staat om vooraan te staan in ontwikkeltrajecten bij klanten. Spiegel De prestaties van Claymount bleven niet onopgemerkt. Net als in 2008 mag het bedrijf zich een jaar lang tot de Best Managed Companies van Nederland rekenen. We hebben veel leuke reacties gehad, vertelt Nijenhuis. Toch was dat niet de voornaamste reden om mee te doen. Ik zie zelfreflectie als de basis voor vooruitgang. Je moet jezelf een spiegel voor durven houden om verder te komen; de eigen core competenties kennen en dit vertalen naar competitive advantages. Om verdere groei te realiseren gaan we de komende periode benutten om het productportfolio uit te breiden en nieuwe omgevingen te verkennen. Daar waren we natuurlijk al volop mee bezig, waarbij het onderzoek dat voor de landelijke verkiezing is gehouden ons weer een stapje verder heeft gebracht. 27

15 Nieuwe leden Middelpunt Uw gegevens Actuele gegevens van leden van VNO-NCW Midden zijn op ieder gewenst moment online te bekijken via Ledennet, het besloten deel van de verenigingssite Gebruik hiervoor uw inlogcodes. Naast het inzien van gegevens van bedrijven en contactpersonen van leden kunt u in Ledennet selecties maken op branche, op regio, woonplaats e.d. (kies in Ledennet voor Ledenlijst ). Via Ledennet kunt u ook wijzigingen in uw gegevens doorgeven aan de ledenadministratie (kies voor Uw gegevens ). Wilt u een (nieuwe) pasfoto toevoegen aan uw gegevens, uw inlogcodes opvragen of wijzigingen rechtstreeks doorgeven, stuur dan een mail naar of neem contact op met het verenigingsbureau via De totaaloplossing voor een veilig gevoel Welkom aan de nieuwe leden (21 mei 2012 t/m 20 augustus 2012) VNO-NCW Achterhoek Compagnie, DRONTEN J.H. ter Bruggen*, directeur/dga J.H. ter Bruggen Beheer J. van Wijk*, beleidsmedewerker EZ Gemeente BV, LOCHEM Noordoostpolder, EMMELOORD J.M.M. de Bruijn, senior Account Manager Aon Risk Solutions, NIJMEGEN VNO-NCW IJsseldelta J.H. ter Bruggen J. Doornenbal*, financieel directeur Wassink Opgenoort, DOETINCHEM C.J.M. van Lent, directeur/dga Fides Uitzendgroep, DOETINCHEM B. van Riessen MBA*, bestuurder Estinea, AALTEN drs. G.J. Kamerling ing. T.E. Bodewes, directeur/dga Bodewes Beheer, MEPPEL M. Boudesteyn, directeur/dga Boudesteyn & Partners, GENEMUIDEN H. Heijink MBA, directeur bedrijven Rabobank Staphorst/ Rouveen, STAPHORST Beveiligingstechniek Video & Service Centrale Mobiele Surveillance Veiligheidsproducten Bedrijfsrecherche Objectbeveiliging Evenementenbeveiliging Geldservicecentrum mr. E.H. Steentjes, advocaat-partner SteentjesWoltersMulder Advocaten, LICHTENVOORDE H.H. Zandvoort*, general manager Zandvoort Draadindustrie BV, DOETINCHEM drs. G.J. Kamerling RA*, directeur KPMG Accountants NV, ZWOLLE ing. B. Nanninga MBA, directeur/dga BC Group BV, ZWOLLE Opleidingen J.M.M. de Bruijn VNO-NCW Arnhem-Nijmegen J.A. den Bieman, DGA/directeur Sanadome, NIJMEGEN ing. B. Nanninga B. van Panhuis*, manager Blankier Shortlease BV, ZWOLLE R.G.M. Rikmanspoel*, hoofd middelen Impact, KAMPEN B. van Doorn, directeur/dga Leeuwenstein Groep BV, t Lansink, HENGELO F.W.H.M. Bisseling, managing director Howden I.E. Veen, directeur/eigenaar Métier BV, ZWOLLE GELDERMALSEN mr. D.J.B. Jongbloed, DGA Jongbloed Fiscaal Juristen, Thomassen Compressors BV, RHEDEN ir. R.G.M.A. Boons, DGA/directeur/trainer/coach Avantage VNO-NCW Noordoost-Overijssel H. van Ewijk, assistent branchemanager Securitas branche Tiel, TIEL ENSCHEDE ir. M.H.G. van Kempen*, directeur Waterloo BV, HOLTEN Training en Advies, NIJMEGEN mr. M.C. Janus, advocaat/dga Doornbos & Janus advoca- C.E. Kortleve*, directeur Dutch Protein & Services BV, TIEL A.Th.M. van der Laan, president Zwanenberg Food P.G.H. Elferink, directeur 2keer.nl, ARNHEM ten, ZWOLLE J.G.R. Senger, eigenaar Senger Bedrijfsmanagement, Group, ALMELO F.W.H.M. Bisseling ir. J.P. Fontijne MBA*, chief operating officer DNV KEMA, ARNHEM R.J.W. Jansen, directeur Bedrijven en Private Banking R.G.M. Rikmanspoel M. Kirchner, directeur/bestuurder Baalderborg Groep, HARDENBERG E. Smelt, directeur/dga TRTC Telecom-Centre, P.F.M. Verploegen BEUNINGEN ir. W.A.P. Verhoeven, DGA/directeur Citax Tiel BV, TIEL P.F.M. Verploegen MBA*, lid raad van bestuur Ziekenhuis A.Th.M. van der Laan J. Schippers, directeur/dga Riool Reinigings Service RRS Nederland BV, ENSCHEDE ir. P.J.A. Scholten, directeur/dga Som BV, OLDENZAAL Rabobank Rijk van Nijmegen, NIJMEGEN VRIEZENVEEN Rivierenland, TIEL R. Scholten, directeur Hodes Bouwsystemen BV, ENSCHEDE drs. F.J.W. Juch*, directievoorzitter Rabobank Arnhem en Omstreken, ARNHEM (voorheen lid van VNO-NCW Achterhoek) VNO-NCW Noord-Veluwe J.F. Fraanje, directeur Broekhuis Harderwijk, HARDERWIJK VNO-NCW Stedendriehoek A. van Eijk MBA*, directievoorzitter Rabobank Apeldoorn drs. D.C. de Vries, directeur/dga Albers De Vries Communicatie, ENSCHEDE ir. M.P.A. Woesthuis, algemeen directeur/dga Trimm, drs. J.J. van Loon MBA, algemeen directeur Presikhaaf M.A.C. Kasper-de Kroon MMI*, raad van bestuur en omgeving, APELDOORN ENSCHEDE drs. F.J.W. Juch Bedrijven, ARNHEM E. Soylemez, directeur 2keer.nl, ARNHEM L. Verweijen*, Fico BV, DUIVEN drs. E.J.F. Wijnoldij-Daniëls, manager corporate responbi- H.J. Kempes Zorggroep Noordwest-Veluwe, ERMELO H.J. Kempes, bedrijfsleider Bakker Bedrijfswagen Groep, AMERSFOORT N. Renkema-Holstein*, directeur Proson BV, ERMELO E. van Heel P.J.M. de Goeij*, general manager Regus Het Rietveld, APELDOORN D.H.R. Groen*, plantmanager FrieslandCampina Milkpowder, LOCHEM ir. M.P.A. Woesthuis H. Wolterink, accountmanger Translavic, MARKELO VNO-NCW Utrecht drs. R. van de Beek, directeur/dga MKB Groei Gemak, lity Essent BV, ARNHEM ing. O.A. Seijler BSc, general manager Trouw Nutrition ir. N.C. Hensen, algemeen directeur/dga ITB-Kwadraat, UTRECHT VNO-NCW Eemland Nederland BV, PUTTEN T.J. Slager, Operationeel Manager Molecaten Europe BV, DEVENTER B. Rietman*, directeur Stichting OndernemersAcademie- J. Jongejan*, algemeen directeur SBI training & advies, DOORN W.G. Mineur, directeur ROHDE & GRAHL BV, HATTEM Oost, LOCHEM L.M.J. Koot*, directeur, Friesland Bank NV, UTRECHT drs. J.J. van Loon AMERSFOORT VNO-NCW MKB Flevoland H.J. IJzerman, manager logistiek GDF SUEZ Energie N. Renkema- Holstein G.L. van Welie AAbc, accountant, eigenaar Van Welie Accountants, HARDERWIJK VNO-NCW Rivierenland R. van den Hoeven R.H. Tiggelman*, vestigingsmanager UWV Werkbedrijf, ZUTPHEN VNO-NCW Twente H. WolterinK L.J.M. Willaert*, advocaat AKD, AMSTERDAM VNO-NCW Valleiregio L. van der Meijden, DGA Ben van der Meijden Bouw- en Nederland NV, LELYSTAD (voorheen lid van VNO-NCW ir. T.A. van den Berg, directeur/dga Proteus Systems G.J. van Ark*, algemeen directeur Bolletje BV, ALMELO montagebedrijf, VEENENDAAL IJsseldelta) Europe BV, WAARDENBURG E.W.M.A. Ausems, DGA/directeur AenK Arbo, GOOR drs.ing. A.H. van de Lagemaat*, directievoorzitter R.J.E. Schellekens*, general manager MHI Equipment M. van Bezooijen*, VL IT Specialisten BV, ZALTBOMMEL R. Groothuis, Blom Opleidingen, HENGELO Rabobank Vallei en Rijn, EDE Europe BV, ALMERE mr. C.C. van Dijk, belastingadviseur Baker Tilly Berk NV, E. van Heel, directeur/dga Prescan BV, HENGELO G. Visser G. Visser, DGA/Maatschapslid Vormeel Verbeter B. van Doorn NIJMEGEN R. van den Hoeven, directeur/dga Tuindorphotel *nieuw contactpersoon bij bedrijf 29

16 Agenda Kijk voor actuele informatie op Ledennet, U kunt zich via Ledennet aanmelden voor bijeenkomsten (ongeveer een maand voorafgaand aan de bijeenkomst), deelnemerslijsten bekijken, een programma printen e.d. Column Gevulde hersenen Woensdag 12 september 2012 VNO-NCW Themabijeenkomst Onderneming, Ethiek & Maatschappij Thema: Broodje B, lunchbijeenkomst Tijd: uur Locatie: VNO-NCW, Den Haag Woensdag 12 september 2012 DGA-Platform VNO-NCW Midden Thema: Eigendomsstrategie Tijd: uur Locatie: Hotel Heerlickheijd van Ermelo Woensdag 12 september 2012 VNO-NCW Noordoost-Overijssel Openingsbijeenkomst, bedrijfsbezoek Bruinsma kantoor efficiency BV Gastheer: dhr. H.S. Bruinsma, directeur Tijd: uur Locatie: Bruinsma kantoor efficiency BV, Hardenberg Woensdag 12 september 2012 VNO-NCW Twente Najaarsexcursie Meyer Werft GmbH Tijd: vanaf uur, inclusief diner Locatie: Meyer Werft GmbH, Papenburg, Duitsland [+foto golf] Maandag 17 september 2012 VNO-NCW Eemland Golfdag VNO-NCW Eemland, samen met VNO-NCW Utrecht en VNO- NCW MKB Flevoland Dinsdag 18 september 2012 VNO-NCW Achterhoek Prinsjesnight, samen met Regio Achterhoek en Achterhoekse Rabobanken Tijd: vanaf uur (o.v.b.) Locatie: DRU Cultuurfabriek, Ulft Dinsdag 18 september 2012 VNO-NCW IJsseldelta Prinsjesdagbijeenkomst, samen met VNO-NCW Noordoost-Overijssel en VNO-NCW Noord-Veluwe, in samenwerking met Congresstad Zwolle Tijd: uur Locatie: IJsselhallen, Zwolle Woensdag 19 september 2012 VNO-NCW MKB Flevoland Miljoenennota-ontbijt, samen met Bedrijfskring Almere Tijd: uur Locatie: Schouwburg Almere Woensdag 19 september 2012 VNO-NCW Stedendriehoek Themabijeenkomst Thema: Miljoenennota Spreker: dhr. drs. W.J. Vossers, directeur Begrotingszaken Ministerie van Financiën Tijd: uur Locatie: Paleis Het Loo, Apeldoorn Woensdag 19 september 2012 VNO-NCW Valleiregio Prinsjesdagontbijt, in samenwerking met Kamer van Koophandel, Rabobank, Schuiteman Accountants & Adviseurs en Gemeente Barneveld Tijd: uur Locatie: Schaffelaartheater, Barneveld Vrijdag 21 september 2012 VNO-NCW Achterhoek Prijsuitreiking Achterhoek Innovatie Prijs Tijd: uur Locatie: DRU Cultuurfabriek, Ulft Maandag 24 september 2012 VNO-NCW Midden Industrietafel Midden Nederland Thema: Specialisten Industrietafel Internationalisering Woensdag 26 september 2012 VNO-NCW Midden Industrietafel Midden Nederland Thema: Specialisten Industrietafel Productietechnologie Donderdag 27 september 2012 VNO-NCW Midden Themabijeenkomst Overheid/wet-en regelgeving Thema: Trainen of ploeteren Tijd: uur Locatie: Postillion Hotel, Arnhem Oktober 2012 VNO-NCW regio Arnhem-Nijmegen Bedrijfsbezoek Rijnstate Gastheer: dhr. drs. G. de Bey, lid Raad van Bestuur Locatie: Rijnstate, Arnhem Dinsdag 2 oktober 2012 VNO-NCW Eemland Themabijeenkomst Plan Zuiderzee Thema: Ruimtelijke ordening Gastheer: dhr. J. Hopman, directeur Bouwbedrijf Visser & Hopman BV Tijd: uur Locatie: Infocentrum Zuiderzee, Bunschoten Zaterdag 6 oktober 2012 VNO-NCW regio Arnhem-Nijmegen Techniekdag de Liemers Tijd: uur Maandag 8 oktober 2012 VNO-NCW Rivierenland Business Event West Betuwe Tijd: uur Locatie: Schouwburg Agnietenhof, Tiel Dinsdag 9 oktober 2012 VNO-NCW Midden Industrietafel Midden Nederland Thema: Specialisten Industrietafel Milieu & Veiligheid Woensdag 10 oktober 2012 VNO-NCW Twente Bezoek achter de schermen van de Military Tijd: vanaf uur Locatie: Military Boekelo (Usselo) Donderdag 11 oktober 2012 VNO-NCW Midden Themabijeenkomst Overheid/wet-en regelgeving Congres Pensioen- en Verzuim, samen met De Regt Adviseurs Tijd: uur Donderdag 11 oktober 2012 VNO-NCW Achterhoek Bedrijfsbezoek Lentink Metaalwarenfabriek BV Gastheren: de heren D. en R. Lentink, directie Tijd: uur Locatie: Lentink Metaalwarenfabriek BV, Varsseveld Woensdag 17 oktober 2012 VNO-NCW Noordoost-Overijssel Najaarsexcursie Vrijbuiteren in het Vechtdal Gastvrouw: mw. L.D. Pekkeriet, eigenaar Hiawatha Actief Gastheer: dhr. G.J. van Lochem, eigenaar Herberg de Klomp Tijd: vanaf uur Locatie: Vilsteren-Dalfsen Vrijdag 19 en zaterdag 20 oktober 2012 VNO-NCW Themabijeenkomst Onderneming, Ethiek & Maatschappij Thema: Bezinningsbijeenkomst: Neem een sabbatical van 24 uur Spreker: dhr. prof.ir. K. van Egmond, hoogleraar Geowetenschappen Universiteit Utrecht Tijd: 19 oktober oktober uur Locatie: Abdij Koningshoeven, Berkel-Enschot Woensdag 24 oktober 2012 VNO-NCW Midden Themabijeenkomst Veiligheid Thema: Hoe organiseert u preventieve veiligheid in uw bedrijf? Tijd: uur Locatie: Hotel De Bilderberg, Oosterbeek Donderdag 25 oktober 2012 VNO-NCW Valleiregio Bedrijfsbezoek Tijd: uur Zaterdag 27 oktober 2012 VNO-NCW regio Arnhem-Nijmegen Techniekdag Arnhem Tijd: uur Woensdag 31 oktober 2012 VNO-NCW MKB Flevoland Themabijeenkomst, samen met Claassen, Moolenbeek en Partners en Vereniging Bedrijfskring Lelystad (VBA) Thema: Uw opvolging borgen en vermogen beschermen in financieel moeilijke tijden Gastheer: dhr. H.W.E. van Vliet, partner Tijd: uur Locatie: Lelystad Zorgen universiteiten en hogescholen voor economische stimulering... Zeker weten. Juist in deze tijden... Er is immers maar één weg uit deze crisis: investeren in kennis en vooral in de snelle toepassing van deze kennis in de bedrijven zodat deze omgezet kan worden in vermarktbare producten en diensten. Wat is nu de beste manier van kennis toepassen - oneerbiedig gezegd: het verplaatsen van gevulde hersenen? Dat gaat het gemakkelijkste via de inzet van studenten en pas afgestudeerden. In de Achterhoek hebben we geen hbo en geen universiteit, en die komt er ook niet. Maar schaarste maakt creatief. We zitten midden tussen Saxion, Han, UT, Wageningen en Nijmegen in. Dus zetten we innovatiecentra op. Die bestaan uit studenten vanuit alle windrichtingen, net wat nodig is voor het bedrijf of groep van bedrijven waar het centrum gevestigd is. Rotor in Eibergen heeft het goede voorbeeld gegeven en nu hebben we zes van zulke centra actief rondom thema s als duurzame energie, zorg, mobiliteit, mestverwerking en hightech verbrandingsmotoren. Ieder innovatiecentrum kent een bezetting van vijf tot acht studenten. Het bijzondere is dat zo n centrum geleid wordt door een pas afgestudeerde trainee vanuit het fastforward programma van Saxion. Dat betekent dat jaarlijks veertig tot vijftig studenten op deze manier bezig zijn met innovatie bij de maakbedrijven in de Achterhoek. En dat zonder één cent subsidie. Martin Stor Directeur Achterhoeks Centrum voor Technologie 31

17 Van Stage naar Werk Defensie investeert in werkzoekenden voor bedrijfsleven Peter Jongenelis aan de slag bij defensie Foto s: Patrick van Gemert De verwachting is dat alleen al in Gelderland over vijf jaar vacatures in de techniek moeten worden ingevuld. Maar bedrijven zien nu vaak geen mogelijkheden om te investeren in toekomstige arbeidskrachten. Het Ministerie van Defensie heeft vanuit het maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) het project Van Stage naar Werk opgezet. Hierin worden mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt begeleid en omgeschoold om uiteindelijk weer in het bedrijfsleven deel te kunnen nemen. Via VNO- NCW wordt de match met het bedrijfsleven gemaakt. Op de Koning Willem III kazerne in Apeldoorn moeten bezoekers zich melden aan de poort. Daarachter gaat een heel andere wereld schuil; op het terrein rijden vooral gecamoufleerde voertuigen en lopen de meeste mensen in uniform. Niet echt een plek waar je stageplekken verwacht voor een baan in het bedrijfsleven. Maar toch heeft het Ministerie van Defensie op deze en op 51 andere kazernes samen honderd stageplekken voor dit doel gecreëerd. Het ministerie wil iets terug doen voor de maatschappij en geeft daar op deze manier gehoor aan, legt Maurice Goudsmith uit. Maurice is de plaatsvervangend commandant/chef staf en projectleider (bedenker) van het project Van Stage naar Werk. Goed gedrag De mensen die in aanmerking komen voor het project worden aangedragen door het UWV en worden vervolgens door de uitzendbranche (Tempo Team, Adecco en Startpeople) naar de arbeidsmarkt begeleid. Het betreft langdurig werklozen die vaak 45 jaar en ouder zijn. Maar, merkt Maurice op, er worden ook steeds jongere mensen aangemeld. Ze moeten minimaal drie dagen per week beschikbaar zijn. Een andere belangrijke voorwaarde is dat deze mensen een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) moeten kunnen overleggen, anders kunnen zij niet bij een ministerie aan de slag. Vanwege de militaire veiligheid kunnen werkzoekenden geen stage lopen in administratieve functies, maar verder is er van alles mogelijk; er zijn onder andere ziekenhuizen, horeca, werkplaatsen en facilitaire diensten. Voor administratieve stageplekken is Maurice in gesprek met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Rijkswaterstaat, waar de militaire veiligheid niet geldt. De stageplek gaat niet alleen om het leren van een vak. Andere vaardigheden blijken minstens zo belangrijk. Voor mensen die al langere tijd thuis zitten is het bijvoorbeeld wennen om weer structuur te krijgen. Sanctie De mensen die een stageplek vervullen mogen dit zes maanden doen met behoud van uitkering en het ministerie betaalt de reiskosten. Om duidelijk te maken dat ze er echt voor moeten gaan, staat er ook een sanctie op wanneer zij ongemotiveerd zijn. Dat betekent het einde van de stage en zij worden dan gekort op hun uitkering, legt Maurice uit. Doen ze het goed, dan krijgen ze na afloop van de zes maanden een certificaat, een getuigschrift en referenties. Maurice benadrukt: Het is een plusje op een CV. Mochten ze eerder een baan vinden, dan kunnen ze meteen weg en kan op deze plek weer zo snel mogelijk een nieuwe kandidaat beginnen. Het project loopt al vijf jaar. Wij hebben eerst vier jaar een pilot gedraaid om te zien of alle aspecten, zoals begeleiders en verzekeringen, waren geregeld, verklaart Maurice. In de pilot zijn vijf mensen bemiddeld, waarvan er vier doorgestroomd zijn naar betaald werk 33

18 Maurice Goudsmith, plaatsvervangend commandant/chef staf en projectleider (bedenker) van het project Van Stage naar Werk Onder de mensen Peter Jongenelis (53) zit al anderhalf jaar thuis, toen hij in mei kon beginnen bij het project Van Stage naar Werk. Hij werkt nu zowel op de kazerne in Apeldoorn als in Eefde bij de facilitaire dienst. Ik kom uit de automatisering en was mainframe operator, vertelt hij. Maar daarin is geen werk meer. Omdat hij handig genoeg is, zag hij wel een toekomst voor zichzelf in een technische baan, maar dat lukte niet. Ik heb geen aantoonbare ervaring en ze gaan er bij voorbaat al vanuit dat ik een te hoog salaris vraag, merkte hij. Als hij bij Defensie weggaat, heeft hij wel aantoonbare ervaring en referenties. Hij kan straks prima aan de slag als huismeester of conciërge, denkt locatiemanager Gerard Smit. Voorlopig zit Peter goed bij Defensie: Ik ben weer lekker onder de mensen. en één terug naar school is gegaan. Sinds juni vorig jaar is het project officieel gestart en is er plek om honderd mensen tegelijk op te leiden binnen de gelederen van Defensie. Er is een maximum gesteld zodat wij dan de kwaliteit goed kunnen bewaken. Het gaat immers om een groep kwetsbare mensen. Op dit moment hebben er 18 mensen via dit project werk gevonden. Een mooi resultaat! Werkgevers gezocht Daarnaast wil Maurice ook ambtenaren die de organisatie moeten verlaten met dit project een kans geven voor een andere baan. Defensie moet immers een miljard bezuinigen en dat betekent dat er vele ontslagen zullen vallen. Maurice hoopt daarom op veel respons uit het bedrijfsleven. Veel ondernemers durven nu de investering nog niet aan om mensen op te nemen, terwijl ze over vijf jaar hard nodig zijn. Het UWV en werkgevers moeten daarom zoeken naar maatwerk om die jaren te overbruggen. Ik wil alle werkgevers graag uitdagen om eens mee te denken over dit fenomeen. Wij zijn er klaar voor, nu u nog. locatiemanager Gerard Smit 35

19 WerkgeversServicepunt helpt bij werven van personeel Advertorial Ambitieuze richtlijn ISO levert bedrijven geld op UWV organiseert de dienstverlening aan werkgevers vanuit 30 regionale en 1 landelijk WerkgeversServicepunt en zet zich in voor werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt. De ervaring leert dat zij al dan niet met wat steun succesvolle werknemers zijn. Vanuit de WerkgeversServicepunten wordt gezocht naar mogelijkheden om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Hierbij wordt de samenwerking aangegaan met relevante arbeidsmarktpartijen en worden activiteiten georganiseerd ten behoeve van werkzoekenden. Netwerkaanpak Iedereen verdient een plek op de arbeidsmarkt, het is echter niet altijd gemakkelijk om een geschikte plek te vinden. Zeker kandidaten met een arbeidshandicap hebben soms extra middelen of ondersteuning nodig en de kans om zich te bewijzen. Vanuit de WerkgeversServicepunten wordt fors geïnvesteerd in de samenwerking met partijen als werknemers- en werkgeversorganisatie, gemeenten en scholingsinstanties om kandidaten aan een werkzame toekomst te helpen. Gebruik maken van netwerken is ook voor werkzoekenden belangrijk. Vooral voor oudere werkzoekenden blijkt een goed netwerk van grote waarde. UWV ondersteunt dit door netwerkgroepen te organiseren. De deelnemers leren veel van elkaar en maken zo optimaal mogelijk gebruik van elkaars netwerk om weer aan het werk te komen. Vooruit kijken Mensen met een Wajong-indicatie brengen wij zo snel mogelijk in beeld. Dit om er voor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen met een arbeidshandicap direct vanaf school aan het werk kunnen. UWV geeft dit vorm door vroegtijdig met leerlingen, hun ouders en de school de mogelijkheden te bespreken. Met werkgevers die er voor openstaan om iemand met een arbeidshandicap aan te nemen, gaan wij in gesprek over de mogelijkheden ten aanzien van een vacature. Ook organiseren we regelmatig regionale markten waar werkzoekenden met een arbeidshandicap in contact worden gebracht met werkgevers en re-integratiebureaus. Door de vergrijzing nemen de komende paar jaar veel werknemers afscheid van hun werkgever. Door de vergrijzing en de afnemende bevolkingsgroei wordt het voor werkgevers steeds belangrijker om vroegtijdig stil te staan bij de opbouw en continuïteit van hun personeelsbestand. Bij UWV staan veel gemotiveerde werkzoekenden ingeschreven. Kandidaten van verschillende leeftijden en uiteenlopende opleidingsniveaus. Werkzoekenden die graag hun bijdrage leveren. Financieel voordeel Werkgevers komen in sommige gevallen in aanmerking voor een financiële tegemoetkoming. Onder bepaalde voorwaarden biedt ook een proefplaatsing mogelijk uitkomst. Het WerkgeversServicepunt informeert werkgevers over de mogelijkheden, kan helpen bij het maken van een voorselectie van kandidaten en biedt uitkomst als het niet lukt om zelf vacatures te vervullen. Maar ook bij vragen over arbeidsjuridische zaken, werven in Europa, begeleiding van werk-naar-werk en actuele arbeidmarktinformatie. 24 uur per dag Met de website hebben werkgevers 24 uur per dag toegang tot het grootste werkzoekendenbestand van Nederland. Er kunnen eenvoudig en zonder kosten vacatures worden geplaatst, zodat geïnteresseerde werkzoekenden rechtstreeks contact op kunnen nemen: snel, simpel en efficiënt. Het WerkgeversServicepunt bij u in de buurt In Oost-Nederland vindt u WerkgeversServicepunten in Zwolle, Enschede, Apeldoorn, Arnhem, Nijmegen, Doetinchem en Tiel. De contactgegevens vindt u op de website Veel bedrijven kiezen er bewust voor om volgens een bepaalde norm te werken. Dit zegt hun klanten wat over de kwaliteit die ze kunnen verwachten. Alleen al op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) zijn er tientallen keurmerken. De meest ambitieuze is ISO 26000, maar daar werken nog maar weinig bedrijven bewust mee. ACVO Opleidingen en Advies in Emmeloord heeft daarom nu een online tool ontwikkeld, ISOFastTrack, dat bedrijven zelf in staat stelt om conform de norm te werken. Het lijkt zonder voorkennis ingewikkelder dan het is. ISO is door de internationale opzet en verwijzing naar richtlijnen voor een leek niet te lezen, vertelt Oene Venema van ACVO. Wij hebben daarom alle vragen vertaald naar actieve vragen van één of twee regels. Met deze online tool zijn bedrijven in één tot twee dagen klaar. ACVO houdt zich bezig met alles wat met veilig werken en kwaliteitssystemen te maken heeft. Focussen ISO is een ambitieuze richtlijn en ik verwacht dat deze uiteindelijk de grootste zal zijn. Het heeft absoluut meerwaarde. Je gaat je focussen op datgene waar je goed in bent. Je gaat met je stakeholders in gesprek en kijkt naar de kansen die het biedt. Maar veel bedrijven kennen deze richtlijn niet. Toen wij er in 2009 mee begonnen, verklaarde menigeen ons voor gek. Nu komt de vraag van bedrijven; ze willen weten wat ze moeten met MVO en waar ze moeten starten. Venema vindt het belangrijk dat bedrijven zélf aan de slag gaan met ISO en niet blind varen op wat een adviseur hen voorhoudt. Dan mis je juist je onderscheidend vermogen. MVO moet echt vanuit jezelf, vanuit je eigen bedrijf komen. Anders prikt de klant er dwars doorheen, waarschuwt hij. Je moet kijken op welke vraag je invloed hebt, waar kun je iets aan doen en: waarmee kun je geld verdienen of besparen, want daar gaat het ook om: people, planet en profit! Vanuit de people en de planet is de lobby heel sterk. Misschien zou VNO-NCW de lobby op de performance moeten doen. ISO is voor ieder bedrijf interessant, denkt Venema. Ook voor dienstverleners. Je zult wel moeten om nog kans te maken bij aanbestedingen, omdat je de wereld goed wilt achterlaten en omdat het kansen biedt, somt hij op. Venema is ervan overtuigd: ISO levert winst op! En je kunt er dus zelf achterkomen waar de winst te behalen is. Zelfverklaring Bedrijven die de online tool doorlopen hebben, krijgen nog een nacontrole met advies van ISOFastTrack en daarna ontvangt het bedrijf een certificaat dat het werkelijk volgens ISO werkt. Het is een zelfverklaring, waarmee je zegt dit ben ik als bedrijf. Dat is je onderscheidende vermogen. Hoe ga je dat uitstralen, hoe ga je dat zijn? Het past bij de trend: het gaat niet meer alleen om wie je bent, maar ook welke doelen je jezelf stelt, legt Venema uit. Maar daarmee houdt het niet op. Het is een voortschrijdend geheel, want het gaat over continue verbetering. ISOFastTrack heeft voor de verwachte milieuwinst en het innovatieve karakter van de applicatie de Technologische Milieu en Innovatiesubsidie ontvangen van provincie Flevoland en de Europese Unie. 37

20 Naam: Miel Ausems Functie: DGA VNO-NCW Midden lid sinds: mei 2012 Wat doet uw bedrijf? AenK ondersteunt organisaties in arbozorg. Grofweg is onze dienstverlening onder te verdelen in drie categorieën: onderzoek&advies, begeleiding en preventie. Uitgangspunt is dat lichaam, geest én omgeving van invloed zijn op het functioneren. Wij houden ons primair bezig met de vitaliteit, de gezondheid en het welbevinden van mensen, zodat zij met plezier en naar hun volledige vermogen kunnen werken. Het verlagen van het verzuimpercentage en het verhogen van het rendement is, alhoewel niet onze hoofddoelstelling, een logisch gevolg van onze werkzaamheden. Wat is uw ambitie? Om met onze kennis en expertise een wezenlijke bijdrage te leveren aan de ambitie van organisaties om gezond en veilig te werken. We hebben zelf altijd stevig ingezet op kwaliteit en kwaliteitszorg; denk aan ISO-verbetercycli, periodieke tevredenheidsonderzoeken en stelselmatige (bij)scholing medewerkers. Uit de kwaliteitsaudits die wij onlangs hebben gehad, kwam onder meer een hoge opdrachtgevertevredenheid naar voren. Het doet goed te weten dat onze aanpak gewaardeerd wordt. Wanneer moeten leden u bellen? Wanneer zij binnen hun bedrijf tegen problemen aanlopen met betrekking tot het organiseren van arbozorg. Onze kracht ligt in zorgvuldige advisering, heldere communicatie, een betrokken werkwijze en een hoge mate van flexibiliteit. Met een team van bedrijfsartsen, psychologen, arbeidsdeskundigen, verzuimconsulenten, een ergotherapeute, een veiligheidskundige, een A&O kundige en een arbeidshygiënist hebben we een brede expertise in huis. Ausems en Kerkvliet Hengevelderstraat 45-47, 7471 CG Goor Postbus 7, 7470 AA Goor T: E: I: Bedrijf: Logistic Force Tiel Naam: Phil Weeren & Max van den Boogaard Functie: Directie Lid van VNO- NCW sinds: 2011 Wat doet uw bedrijf? Logistic Force is een professionele dienstverlener in job coaching en flexibele arbeid. Sinds de zomer van 2011 brengen we ook vanuit Tiel vraag en aanbod in de transport- en logistieke sector bij elkaar. Als logische aanvulling op dit aanbod bemiddelen we inmiddels ook binnen de specialisatie bus- & openbaar vervoer. Naast de werving en selectie verzorgen wij met ons eigen opleidingscentrum, Logistic Force Academy, naar wens het complete opleidingstraject van nieuwe werknemers. Wat is uw ambitie? Onze ambitie en doelstelling is om in de driehoek Den-Bosch-Tiel-Nijmegen te blijven groeien en ons als flexibele partner aan steeds meer transport en logistiek gerelateerde bedrijven te binden. Snel blijven schakelen met kwalitatief opgeleid personeel zal onze kracht blijven tezamen met een mooi aanbod aan (na)scholing. Wanneer moeten leden u bellen? Leden kunnen ons 24/7 bellen voor informatie over opleidingsmogelijkheden of wanneer zij geconfronteerd worden met een bezettingsprobleem binnen hun vaste personeelsbestand. Dus of u nu versterking zoekt voor een korte periode of voor onbepaalde tijd, een deeltijder of een voltijder, een seizoensarbeider of een vutter, iemand met een specifieke opleiding of iemand die intern kan worden opgeleid Logistic Force vindt een passende oplossing. Wij zijn u graag van dienst! Logistic Force Tiel Oudewei LS Tiel T: E: I: Bedrijf: De Wilde Pieters Naam: Rob Pieters Functie: DGA Lid van VNO-NCW Midden sinds: maart 2012 Wat doet uw bedrijf? De Wilde Pieters is een multifunctioneel horecabedrijf gevestigd in een karakteristiek pand aan de rand van het centrum van Apeldoorn. De locatie bestaat uit een restaurant, een grand café en een ruim terras met buitenkeuken waar we s zomers onze gerechten klaarmaken. Daarnaast hebben we een drietal zalen, voorzien van moderne vergaderapparatuur. Dit is een uitstekende plek voor bijvoorbeeld werkafspraken, feesten, presentaties of trainingen in een sfeervolle omgeving. We bieden uiteenlopende arrangementen, met of zonder eten en drinken, zowel zakelijk als privé. Wat is uw ambitie? Veel bedrijven hebben ons al gevonden als ontmoetingsplek voor het zakenleven. Op dit vlak willen we onze service waar mogelijk naar een nog hoger niveau tillen. Daarnaast willen we nog meer gaan inzetten op duurzaamheid. Dat heeft nu al veel aandacht bij ons. Zo maken we zo veel mogelijk gebruik van seizoensproducten die we dagelijks vers inkopen naar behoefte, we serveren geen beschermde diersoorten en we werken met energiezuinige apparatuur. Op dit gebied willen we innovatief bezig blijven. Wanneer moeten leden u bellen? Wanneer zij op zoek zijn naar een bijzondere locatie waar ze op een eigentijdse manier kunnen vergaderen of zakelijk kunnen ontmoeten. Ook voor advies over de invulling van een bijeenkomst bijvoorbeeld over de juiste tafelopstelling, passende gerechten of efficiënte invulling van de beschikbare tijd kunnen leden bij ons terecht. Wij denken graag met hen mee. De Wilde Pieters Hoofdstraat AZ Apeldoorn T: E: I: Bedrijf: Proson in Ermelo Naam: Nadja Renkema Functie: directeur Lid sinds: zomer 2012 Wat doet uw bedrijf? Proson voert sinds 1974 de Sociale Werkvoorziening uit voor de regiogemeenten Noordwest Veluwe. We begeleiden en ondersteunen blinde en slechtziende mensen in arbeid. Momenteel hebben we 166 arbeidsgehandicapten in dienst - waarvan vijftig procent blind of slechtziend - die zijn aangewezen op een beschutte werkplek. Deze medewerkers werken op de afdeling Montage, Elektro, Braille, Meubelstofferen of Catering. Voor degenen die willen groeien in hun werk zoeken we via detachering een baan buiten Proson. Mensontwikkeling staat centraal; doen waar je goed in bent! Dat geeft plezier. Wat is uw ambitie? Het behouden en creëren van werkplekken voor mensen met een arbeidshandicap en dan in het bijzonder voor mensen met een visuele beperking. Als samenleving moeten we denken in mogelijkheden! Ook de kwetsbare groepen moeten actief een bijdrage kunnen leveren aan hun bestaan. Zolang er nog slechtziende en blinde burgers die kúnnen werken zonder werk thuis op de bank zitten, is er een taak voor Proson weggelegd. We zoeken steeds meer aansluiting met het bedrijfsleven. We hebben tenslotte een uitdagende missie te volbrengen; een inclusieve samenleving. Daar hebben we anderen bij nodig! Waarom moeten leden u bellen? Elke externe opdracht betekent werk voor onze medewerkers. Het is mooi te zien wanneer medewerkers tot hun recht komen en gemotiveerd en enthousiast hun werk kunnen doen. Heeft u opdrachten die u wilt uitbesteden en wilt u iets terugdoen voor de samenleving? Neem vandaag nog contact met mij op! Proson Paul Krugerweg 43 T: / 201 E: I: / Bedrijf: Van Kempen Koudetechniek BV Naam: Jan Vliet van Zante Functie: Directeur Lid van VNO-NCW Midden sinds: maart 2012 Wat doet uw bedrijf? Van Kempen Koudetechniek BV is met tachtig medewerkers zowel nationaal als internationaal actief op het gebied van koel-vriesinstallaties voor de land- en tuinbouw, distributiesector en voedingsmiddelenindustrie. Naast deze vaak grotere industriële installaties leveren we landelijk complete klimaatoplossingen voor hotels, utiliteit, winkels, horeca, gezondheidszorg en particulierenmarkt. Onze grote kracht is het leveren van complete turn-key oplossingen. Ontwerp en engineering van de installaties, panelenbouw en automatisering geschiedt volledig in eigen huis. Na de realisatie van het project wordt door onze service-afdeling het beheer en onderhoud georganiseerd. Via onze VK-Controlroom kunnen wij de installaties op afstand geheel beheren. Wat is uw ambitie? De koude- en klimaattechniek is door toenemende complexiteit, wetgeving, energieverbruik en het milieu sterk in beweging. Wij zien in al deze aspecten grote uitdagingen. Onze ambitie is om klanten zo veel mogelijk uit handen te nemen zodat zij zich volledig kunnen focussen op hun eigen bedrijfsactiviteiten. Wanneer moeten leden u bellen? Met onze innovatiekracht in combinatie met 65 jaar ervaring kunnen we continu de beste oplossing garanderen voor onze klanten. Dat alles resulteert in een goed fundament en toegevoegde waarde voor een langdurige relatie. We zijn een betrouwbare, competente, innovatieve en servicegerichte partner op het gebied van koel-/vries- en klimaatinstallaties. Ons klantenbestand, met vele zeer veel langdurige relaties, bevestigt dit continu weer. Van Kempen Koudetechniek BV Spoorstraat AM Tiel T: E: I: Bedrijf: Wunderland Kalkar Naam: Han Groot Obbink Functie: Procuratiehouder Lid van VNO-NCW sinds: juni 2012 Wat doet uw bedrijf? Wunderland Kalkar is hét bijzondere all-in hotel, uitgaanscentrum, congrescentrum en attractiepark voor families, groepen en zakelijke bezoekers, net over de grens bij Arnhem/ Nijmegen. De buitengewone locatie biedt onbegrensde mogelijkheden. Gasten vinden hier niet alleen vele leuke en sportieve attracties, maar ook gezellige restaurants, knusse barretjes, spetterende events, een multifunctioneel vergader-, beurs- en evenementencentrum en een heerlijk warm bed in een van de zes hotels. Wat is uw ambitie? Wunderland Kalkar streeft ernaar eenieder een gastvrij, onvergetelijk en zorgeloos verblijf te bieden. Niet alleen voor de zakelijke markt, maar ook voor particulieren is het ons doel de gasten het gevoel te geven dat ze zich in de grootste woonkamer van Europa bevinden. Een plaats waar men tot rust en ontspanning kan komen in deze roerige tijden. Wanneer moeten leden u bellen? Lang niet elk vergaderhotel is daadwerkelijk een vergaderhotel. Hierin onderscheidt Wunderland Kalkar zich duidelijk. De combinatie tussen vergaderen en ontspannen is in onze vorm uniek. Leden kunnen bij ons terecht voor uiteenlopende vergadermogelijkheden, die we volledig op maat kunnen aanbieden. Of het nu gaat om een belangrijke bijeenkomst met zakelijke partners of een scholing voor medewerkers, alles is mogelijk. Ook hebben wij hele leuke activiteiten als break tijdens vergaderingen en/of evenementen. Daarin zit ook onze kracht; vergaderen en ontspannen op het hoogste niveau! Wunderland Kalkar Griether Straße / Kalkar (Duitsland) T: E: I: 39

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

FOODVALLEY ECONOMISCHE TOPREGIO

FOODVALLEY ECONOMISCHE TOPREGIO FOODVALLEY ECONOMISCHE TOPREGIO VAN DENKEN NAAR DOEN In 2011 was FoodValley nog een abstract begrip met de wens én potentie om uit te groeien tot een krachtige, vitale en duurzame regio. De afgelopen jaren

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Dames en heren, Degenen, die hier te lande na 1820 verbetering van

Nadere informatie

2015-2016: WE GAAN HET DOEN!

2015-2016: WE GAAN HET DOEN! 2015-2016: WE GAAN HET DOEN! De BZW is het krachtigste ondernemerscollectief in Zuid-Nederland en het regionale netwerk van VNO-NCW. De BZW is een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking, succesvol

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Aanbesteden: Hans Bakker Gunnen en benutten!

Aanbesteden: Hans Bakker Gunnen en benutten! Aanbesteden: Hans Bakker Gunnen en benutten! Regiomanager MKB- Nederland/ coördinator regio Hans Bakker, regiomanager MKB- Nederland/regionaal aanbestedingsbeleid coördinator aanbesteden Informeert Ontmoet

Nadere informatie

Europees Sociaal Fonds. Mede mogelijk gemaakt door Europese Unie, Ondernemen INHOLLAND. biedt haar kennis, vraagt uw expertise. Samen boeken we winst

Europees Sociaal Fonds. Mede mogelijk gemaakt door Europese Unie, Ondernemen INHOLLAND. biedt haar kennis, vraagt uw expertise. Samen boeken we winst Mede mogelijk gemaakt door Europese Unie, Europees Sociaal Fonds Ondernemen INHOLLAND biedt haar kennis, vraagt uw expertise Samen boeken we winst Dubbele winst Welke zaken houden uw organisatie bezig?

Nadere informatie

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste bron: monitor SOS Vakmanschap 2012 V aklieden als hoefsmeden, hoedenmakers en glasblazers

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 2 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 211. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

FOODVALLEY INNOVEERT FOODVALLEY FOODVALLEY INNOVEERT FOODVALLEY INNOVEERT INNOVEERT FOODVALLEY BOUW MEE AAN HET SUCCES VAN FOODVALLEY! JIJ BENT NODIG!

FOODVALLEY INNOVEERT FOODVALLEY FOODVALLEY INNOVEERT FOODVALLEY INNOVEERT INNOVEERT FOODVALLEY BOUW MEE AAN HET SUCCES VAN FOODVALLEY! JIJ BENT NODIG! Foodproductiecentrum Nijkerk kwalitatieve woningen aantrekken internationale centrum voor arbeidsmobiliteit internationale R&D BOUW MEE AAN HET SUCCES VAN! FoodValley is uitgegroeid tot een aantrekkelijke,

Nadere informatie

Met plezier heb ik de uitnodiging aangenomen hier vandaag te spreken.

Met plezier heb ik de uitnodiging aangenomen hier vandaag te spreken. De gesproken tekst geldt. Toespraak van drs. A.Th.B. Bijleveld- Schouten, commissaris van dekoningin in de provincie Overijssel, bij de Nieuwjaarsbijeenkomst van TSE Overijssel, op donderdag 27 januari

Nadere informatie

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners

MKB-Nederland Noord. Folder Lokale Partners MKB-Nederland Noord Folder Lokale Partners Samen haar lokale partners werkt MKB-Nederland aan krachtige en effectieve lobby op lokaal niveau. Dit document legt uit wat het Lokaal Partnerschap precies inhoudt

Nadere informatie

SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan:

SNN <communicatie=snn.eu@mail203.atl81.rsgsv.net> namens SNN <communicatie@snn.eu> Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Rienks, Diane Van: SNN namens SNN Verzonden: donderdag 21 mei 2015 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Waar verdient

Nadere informatie

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voornamelijk binnen de zakelijke dienstverlening neemt het aandeel snelgroeiende bedrijven snel toe. Binnen de topsectoren

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

JAARMONITOR 2016 JANUARI Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

JAARMONITOR 2016 JANUARI Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland JAARMONITOR 2016 JANUARI 2017 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 FREELANCERS GEBAAT BIJ ONRUST OP ARBEIDSMARKT 4 BEDRIJVEN MAKEN MEER GEBRUIK VAN FREELANCERS EN FLEXWERKERS

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN Foto: Pixabay, Creative Commons MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF: BANENMOTOR VAN DE SAMENLEVING Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is dé banenmotor

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I Deze economische monitor gaat nader in op de ontwikkeling van de economie en arbeidsmarkt in Ede en de regio FoodValley met de focus op het tweede halfjaar van 20. Daarnaast

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT Aanleiding Stichting Jongwerkt wil jong talent boeien en binden. De mooie Achterhoek is een krimpgebied en legt zich toe op smart

Nadere informatie

Contextschets Techniek

Contextschets Techniek Contextschets Techniek Nationaal Techniekpact 2020... 2 Welke activiteiten ondernemen de hbo-instellingen?... 2 Welke activiteiten ondernemen de universiteiten?... 3 Welke activiteiten onderneemt de 3TU?...

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 21. De economische monitor is verdeeld in 2 delen. Het thermo

Nadere informatie

Presentatie Actieplan FoodValley

Presentatie Actieplan FoodValley Presentatie Actieplan FoodValley Doorontwikkeling FoodValley Ambitie 26 oktober 2012 FoodValley: kristallisatiepunt voor innovaties in agrofoodsector (1) Sense of urgency: wereldvoedselproblematiek en

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Dit is MKB-Nederland. Aanbod Lokale Partners

Dit is MKB-Nederland. Aanbod Lokale Partners Dit is MKB-Nederland Aanbod Lokale Partners Samen haar lokale partners werkt MKB- Nederland aan krachtige en effectieve lobby op lokaal niveau. Dit document legt uit wat het Lokaal Partnerschap precies

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

Innovatieplatform Twente S a m e n w e r k e n a a n i n n o v a t i e

Innovatieplatform Twente S a m e n w e r k e n a a n i n n o v a t i e Innovatieplatform Twente S a m e n w e r k e n a a n i n n o v a t i e Twente is een innovatieve regio die nationaal en internationaal sterk in opkomst is. Daarom is op initiatief van de provincie Overijssel

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL

BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL BRANCHEPOOLS BIJ VELUWEPORTAAL: SAMEN WERKEN AAN EFFECTIEVER GEBRUIK ARBEIDSPOTENTIEEL SAMENVATTING LAURA VAN LEEUWEN SJIERA DE VRIES LECTORAAT SOCIALE INNOVATIE EN VERSCHEIDENHEID ZWOLLE, NOVEMBER 2014

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

Het schier onmogelijke mogelijk maken

Het schier onmogelijke mogelijk maken Improof, ondernemen met visie Improof is opgericht door Hans Savalle en Tom Touber. Ervaren ondernemers en bestuurders bij grote ondernemingen. Nu helpen zij collega ondernemers hun ambities waar te maken.

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Welkom allemaal, het is goed om jullie allemaal weer te zien na een, hoop ik, goede vakantie.

Welkom allemaal, het is goed om jullie allemaal weer te zien na een, hoop ik, goede vakantie. Welkom allemaal, het is goed om jullie allemaal weer te zien na een, hoop ik, goede vakantie. In het bijzonder heet ik welkom alle vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen

Nadere informatie

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT LETTER OF COMMITMENT BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT Vrijdag 2 oktober 2015, 2 e concept Leeswijzer en de relatie van dit document tot andere documenten 1. De afzender van een Letter of Commitment wordt aangeduid

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Plan van aanpak 'Samen naar een werkende toekomst', Aanpak jeugdwerkeloosheid

Plan van aanpak 'Samen naar een werkende toekomst', Aanpak jeugdwerkeloosheid Plan van aanpak 'Samen naar een werkende toekomst', Aanpak jeugdwerkeloosheid Inleiding De Arbeidsmarktregio FoodValley (voortaan AMR FV) wil een bijdrage leveren aan de aanpak jeugdwerkeloosheid. AMR

Nadere informatie

ECONOMISCHE STIMULANS

ECONOMISCHE STIMULANS DE ZZP ER CENTRAAL Arnhem is een ondernemende stad. Met name het aantal ZZP ers is de afgelopen jaren spectaculair toegenomen. Bij elkaar opgeteld zijn het meer mensen dan het grootste bedrijf in Arnhem

Nadere informatie

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening

Nadere informatie

De IVW, daar heb je wat aan!

De IVW, daar heb je wat aan! De IVW, daar heb je wat aan! Samen In Weesp hebben we een unieke samenwerking, waarmee we zaken ook echt voor elkaar krijgen en onze ambities waarmaken. Samen staan we sterk. Cees van Vliet, voorzitter

Nadere informatie

Word jij Bakker Bart?

Word jij Bakker Bart? Word jij Bakker Bart? Welkom bij Bakker Bart Je kent Bakker Bart. Net als tienduizenden andere mensen, die dagelijks bij één van de Bakker Bartwinkels komen voor heerlijk vers brood, zo n beroemde supersaucijs

Nadere informatie

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap Het Ambachtshuis Brabant Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap u Vakmanschap benutten Ambachten maken wezenlijk deel uit van de Nederlandse economie. Ze worden beoefend door bijna 1 miljoen Nederlanders,

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Het belang van het MKB

Het belang van het MKB MKB Regio Top 40 Themabericht Rogier Aalders De nieuwe MKB Regio Top 40 is uit. Zoals u van ons gewend bent, rangschikken we daarin de veertig Nederlandse regio s op basis van de prestaties van het MKB

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 In deze notitie van UWV, die ieder kwartaal verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de provincie Gelderland kort toegelicht.

Nadere informatie

Ondernemend onderwijs voor een groene toekomst. Groen is overal en voor iedereen

Ondernemend onderwijs voor een groene toekomst. Groen is overal en voor iedereen Ondernemend onderwijs voor een groene toekomst Groen is overal en voor iedereen AOC s geven een breed scala aan opleidingen op het gebied van voedsel, natuur en leefomgeving. Zij verzorgen vmbo, mbo en

Nadere informatie

Regionaal netwerk heeft de toekomst op de arbeidsmarkt

Regionaal netwerk heeft de toekomst op de arbeidsmarkt pagina 1 van 5 Klik hier als u deze nieuwsbrief niet goed ziet. OKTOBER 2016 Regionaal netwerk heeft de toekomst op de arbeidsmarkt Een haperende arbeidsmarkt wordt gezien als de achilleshiel van de economie.

Nadere informatie

Excellenties, Dames en heren,

Excellenties, Dames en heren, Alleen de uitgesproken tekst geldt. Welkomstwoord van drs. Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koningin in de provincie Overijssel, bij de opening van de relatiebijeenkomst Lente in Overijssel,

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. Project Pak je Kans... 5 2.1 Doelgroep... 5 2.2 Doel... 5 2.3 Inhoud project... 5 2.4 Planning van het project Pak je

Nadere informatie

De IVW, daar heb je wat aan!

De IVW, daar heb je wat aan! De IVW, daar heb je wat aan! Samen In Weesp, Muiden en omgeving hebben we een unieke samenwerking, waarmee we zaken ook echt voor elkaar krijgen en onze ambities waarmaken. Samen staan we sterk. Wim Zagt,

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief Ingekomen stuk D3 (PA 17 december 2008) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor 1 Chemische Wetenschappen TKI Nieuwe Chemische Innovaties 14 NCI 45A Oproep voor nominaties Gouden KIEM-competitie versie 13-6-20 Oproep voor het nomineren van kandidaten voor DE GOUDEN KIEM Prijs voor

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

Medewerkers met schulden

Medewerkers met schulden Medewerkers met schulden oplossen en voorkomen Financieel inzicht met de digitale loonstrook We verkeren wereldwijd in een financiële crisis. Deze economische situatie heeft z n weerslag op ieder persoonlijk.

Nadere informatie

Economic Board regio Zwolle Kennis delen, krachten bundelen en allianties vormen

Economic Board regio Zwolle Kennis delen, krachten bundelen en allianties vormen Economic Board regio Zwolle 2016-2020 Kennis delen, krachten bundelen en allianties vormen Regio Zwolle: om trots op te zijn Focus op de toekomst: 2020 Aantal kenmerken van de Regio Zwolle Zeer strategische

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis

Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis Versie definitief Datum 29 april 2010 1 (8) Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis Auteur Tineke Brouwers Het derde onderzoek Op 30 maart 2010 kregen alle leden van het Bedrijvenpanel van

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

2 Bedrijven van Wageningse ondernemers

2 Bedrijven van Wageningse ondernemers Wagenings Ondernemerschap KLV Onderzoek 2 naar ondernemerschap bij Wageningse afgestudeerden en hun mogelijke inzet bij starters en spin-off in de Life Sciences. 1 Introductie Wageningse alumni werken

Nadere informatie

JAARMONITOR 2014 JANUARI Ontwikkelingen rondom freelancers in Nederland

JAARMONITOR 2014 JANUARI Ontwikkelingen rondom freelancers in Nederland JAARMONITOR 2014 JANUARI 2015 Ontwikkelingen rondom freelancers in Nederland Inhoud 3 2015 WORDT EEN MOOI JAAR VOOR FREELANCERS! 4 NEDERLANDSE FREELANCERS HEBBEN EEN GOED 2014 GEDRAAID 5 FREELANCERS SLUITEN

Nadere informatie

studenten die gekozen hebben voor een studie aan deze Universiteit.

studenten die gekozen hebben voor een studie aan deze Universiteit. Dames en heren, Graag heet ik u van harte welkom bij de opening van het Academisch Jaar 2013/2014. Met uw aanwezigheid vandaag geeft u nog eens blijk van uw bijzondere verbondenheid aan deze Universiteit,

Nadere informatie

DIRECTEUR BEDRIJFSVOERING MBO-COLLEGE ALMERE. ROC van Flevoland

DIRECTEUR BEDRIJFSVOERING MBO-COLLEGE ALMERE. ROC van Flevoland DIRECTEUR BEDRIJFSVOERING MBO-COLLEGE ALMERE ROC van Flevoland ROC van Flevoland Het Regionaal Opleidingen centrum van Flevoland behoort tot een van de ruim 40 ROC s van ons land. Inspelend op de veranderende

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. ProjectPak je Kans... 6 2.1 Doelgroep... 6 2.2 Doel... 6 2.3 Inhoud project... 6 Projectplan Pak je Kans 2014-2015 2

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Mogelijkheden voor partnerschap

Mogelijkheden voor partnerschap Mogelijkheden voor partnerschap Wat doet Kennispoort Regio Zwolle Kennispoort helpt innovaties realiseren. Ondernemers in de Regio Zwolle krijgen concreet onafhankelijk advies om innovaties in de praktijk

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

Drechtsteden. een KANSRIJKE regio! speerpunten. om de regio economisch te versterken! Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Drechtsteden. een KANSRIJKE regio! speerpunten. om de regio economisch te versterken! Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Drechtsteden een KANSRIJKE regio! 9 speerpunten om de regio economisch te versterken! Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Werkgevers Drechtsteden aangesloten bij VNO-NCW West Contactgegevens Postbus 931 3300

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Passie 2.0. Teamgeest helpt bij scoren. Inkt door de aderen. Concurrenten op afstand

Passie 2.0. Teamgeest helpt bij scoren. Inkt door de aderen. Concurrenten op afstand Passie 2.0 Teamgeest helpt bij scoren Inkt door de aderen ZuidamUithof Drukkerijen spreekt met medewerkers over hun ambities, drijfveren en overtuigingen. Leidinggevenden spelen daar op in, zodat medewerkers

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Starterswijzer Breda ORIËNTATIE MARKTONDERZOEK VERGUNNINGEN HUISVESTING BEDRIJFSVOERING ONDERSTEUNING NETWERKEN

Starterswijzer Breda ORIËNTATIE MARKTONDERZOEK VERGUNNINGEN HUISVESTING BEDRIJFSVOERING ONDERSTEUNING NETWERKEN Starterswijzer Breda ORËNTAT MARKTONDRZOK VRGUNNNGN HUSVSTNG BDRJFSVORNG ONDRSTUNNG NTWRKN Ter introductie De heet nieuwe ondernemers van harte welkom. Starters geven een goede impuls aan de lokale en

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen!

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! Meld u nu aan voor de Regiotour 2015: Versterk elkaar! In het najaar 2015 trekt het bestuur weer het land in

Nadere informatie

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2012

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2012 Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2012 Ambassadeur Heldere Taal 2012 Inleiding Veel ambtenaren zetten zich in om de communicatie van en binnen de overheid te verhelderen. Vaak vechten ze tegen veel

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie