Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven"

Transcriptie

1 Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven Ester Hilhorst Economic Board Utrecht April 2014

2 Samenvatting Vinger aan de pols Innovatie is sterk verbonden met vooruitgang, vernieuwing en verduurzaming van de economie en een belangrijk aandachtspunt op de regionaal economische agenda. De provincie Utrecht houdt samen met de Economic Board Utrecht (EBU) de vinger aan de pols van de innovatiekracht van het Utrechtse bedrijfsleven en de mate van samenwerking. In 2012 en 2008 is aan een groot deel van het Utrechts bedrijfsleven gevraagd in welke mate zij innoveren, al dan niet in R&D-projecten. De uitkomsten van dit onderzoek zijn eerder in opdracht van Taskforce Innovatie Regio Utrecht bewerkt door EIM/Panteia, ten behoeve van de Innovatie-piramide. In deze rapportage wordt niet gebruik gemaakt van dit landelijke model, maar worden de uitkomsten per vraag gepresenteerd. Vanaf april 2014 wordt het onderzoek herhaald. Begin 2015 worden de uitkomsten hiervan verwacht. Utrechts bedrijfsleven innovatief In 2012 geeft 23% van alle Utrechtse bedrijven aan dat zij in de afgelopen drie jaar een innovatie gerealiseerd hebben. Dat is hoog in landelijk perspectief, aldus EIM/Panteia dat hiervoor de innovatiepiramide heeft ontwikkeld. Bedrijven die vaker dan gemiddeld innoveren zijn bedrijven in de zakelijke dienstverlening, de industrie en in de sector overheid/onderwijs/zorg. Voor sommige bedrijven is innoveren een van de core-businesses, voor anderen is het een bijproduct. Ook uit onderzoek van het CBS Regionale Innovatie in Nederland uit 2011 blijkt dat het Utrechtse bedrijfsleven meer dan gemiddeld innovatief is. van alle Utrechtse bedrijven. Het gaat hierbij om dezelfde sectoren als bij de bedrijven die reeds een innovatie hebben gerealiseerd. Toch gaat het niet per se om dezelfde bedrijven binnen die sectoren. Van de bedrijven die in de afgelopen drie jaar een innovatie hebben gerealiseerd, heeft driekwart ook innovatieplannen voor de komende twee jaar. Sommige bedrijven hebben in de afgelopen drie jaar niet geïnnoveerd, maar wel plannen om te innoveren. Anderen hebben een innovatie gerealiseerd, maar geen innovatieplannen voor de komende twee jaar. Innovaties vaak door kleine bedrijven Een kleine groep bedrijven (8%) heeft een eigen R&D-afdeling / R&D-projecten. Hoe groter het bedrijf, hoe vaker ze dergelijke projecten hebben. Binnen de provincie Utrecht zijn echter zeer veel kleine bedrijven. De meeste R&D-projecten zijn dan ook ondergebracht bij zzp ers en bedrijven tot 10 werkzame personen. De meeste innovaties worden echter gedaan zonder het opstarten van R&D-projecten. Externe netwerken belangrijk, Utrecht blijft achter Ruim de helft van alle bedrijven gebruikt externe netwerken, vaak om kennis uit te wisselen. Een kwart van alle bedrijven zoekt samenwerkingsverbanden om te innoveren. Het meest met andere bedrijven en/of met kennisinstellingen. In landelijk en Europees perspectief werkt het Utrechtse bedrijfsleven minder vaak samen met partners, zeker als het gaat om buitenlandse partners, aldus het CBS-onderzoek Regionale Innovatie in Nederland uit Intentie om te innoveren groeit Ten opzichte van 2008 is het aantal bedrijven dat een innovatie verwacht te gaan doen, fors toegenomen van 16% naar 27% 2

3 1. Inleiding Aanleiding Innovatie is sterk verbonden met vooruitgang, vernieuwing en verduurzaming van de economie en een belangrijk aandachtspunt op de regionaal economische agenda. De provincie Utrecht houdt samen met de Economic Board Utrecht (EBU) de vinger aan de pols van de innovatiekracht van het Utrechtse bedrijfsleven en de mate van samenwerking. In 2008 en 2012 is onderzoek gedaan naar de mate waarin Utrechtse bedrijven innoveren. De uitkomsten kunnen vergeleken worden met het landelijk beeld. Deze rapportage beschrijft de stand van zaken. Vanaf april 2014 wordt het onderzoek herhaald. De uitkomsten hiervan worden verwacht aan het begin van Methode, respons en betrouwbaarheid De provincie Utrecht beheert al vele jaren het bestand met alle bedrijven in de provincie (het PAR, Provinciaal Arbeidsplaatsen Register) en voert daarmee ieder jaar het werkgelegenheidsonderzoek uit. In 2012 en 2008 zijn aanvullende vragen opgenomen over innovatie en samenwerking. De aanvullende vragen zijn ingevuld door bedrijven in de provincie Utrecht. Op een totaal aantal van bedrijven in 2012, waarvan er zo n zijn aangeschreven, is dat een respons van 30%. Een hele goede score voor een dergelijk onderzoek en een groot aantal antwoorden. Dat maakt de uitkomsten betrouwbaar en bruikbaar voor bewerking. In verband met de vergelijkbaarheid met landelijk onderzoek door EIM/Panteia is geen weging van de uitkomsten toegepast. Insteek en opbouw van deze rapportage Deze rapportage bevat de beantwoording van de aanvullende vragen, waar mogelijk en/of relevant uitgesplitst naar grootteklasse en sector. In deze rapportage komen drie onderwerpen aan de orde: 1. Innovatie 2. Vergelijking 2008 en 2012 en landelijk perspectief 3. Samenwerking en innovatie 3

4 2. Innovatie 23% van de bedrijven heeft een innovatie gerealiseerd. In dit hoofdstuk worden 5 vragen beantwoord: 1. Is er in uw bedrijf in de afgelopen drie jaar een innovatie gerealiseerd? 2. Welk deel van de arbeidsplaatsen op de vestiging was in 2011 betrokken bij innovatie? 3. Welk deel van de omzet is in 2011 ingezet voor innovatie? 4. Heeft u plannen voor innovatie in de komende twee jaar? 5. Heeft uw bedrijf Research & Developmentprojecten (b.v. technisch speur- en ontwikkelingswerk)? Tabel 1 Is er in uw bedrijf in de afgelopen drie jaar een innovatie gerealiseerd? Op eigen kracht? Nieuw i/d bedrijfstak? Ja, nieuwe markt 8% 7% 1% Ja, nieuw product/dienst 17% 15% 7% Ja, nieuw proces (eigen bedrijfsvoering) 7% 6% 2% Nee 77% - - Totaal* 100% * De percentages tellen niet op tot 100 omdat bedrijven meerdere typen innovaties gerealiseerd kunnen hebben. In 2012 geeft 23% van de bedrijven aan in de afgelopen drie jaar een innovatie gerealiseerd te hebben. 77% geeft aan geen nieuwe markt, product, dienst of proces te hebben gerealiseerd. Dat is zichtbaar in Tabel 1. Bedrijven kunnen meerdere typen innovaties hebben gerealiseerd. Daarom tellen de totalen niet op tot 100 en tellen de typen innovaties (markt, product/dienst en proces) op tot meer dan 23. Omdat 77% niet innoveerde, wordt duidelijk dat 23% dit wel deed, op een of meerdere terreinen. In Tabel 2 is zichtbaar dat van alle bedrijven 23% innoveert. Binnen de zakelijke dienstverlening is dat 27%. Dat is dus iets bovengemiddeld, net als binnen de industrie (27%) en overheid/ onderwijs/zorg (25%). Kijken we alleen naar de bedrijven die innoveren, dan is daarvan bijna de helft werkzaam is in de zakelijke dienstverlening. Immers, de zakelijke dienstverlening is een grote sector. Bedrijven die een innovatie hebben gerealiseerd, konden aangeven op welk terrein dat was. Uiteraard konden ze hier meerdere antwoorden geven. Ook dit staat in Tabel 1. Vaak gaat het om een nieuw product of dienst (17% van alle bedrijven, wat neerkomt op driekwart van alle innoverende bedrijven). Daarnaast realiseert een derde van de innoverende bedrijven een nieuwe markt en/of een nieuw proces (voor de eigen bedrijfsvoering). De meeste bedrijven geven aan dat ze dit op eigen kracht doen. Een kleiner deel geeft aan dat de innovatie nieuw is voor de bedrijfstak. Een nieuw product of nieuwe dienst is in de helft van de gevallen ook echt nieuw voor de bedrijfstak, aldus de bedrijven die deze innovatie hebben gedaan. Tabel 3 Welk deel van de arbeidsplaatsen op de vestiging was in 2011 betrokken bij innovatie? Deel arbeidsplaatsen dat betrokken is Deel innoverende bedrijven dat dit antwoord geeft <10% 27% 10-25% 18% 25-50% 14% % 41% totaal 100% Tabel 2 Aandeel bedrijven per sector dat innoveert. Aandeel bedrijven met innovaties Industrie Bouw Handel horeca transport Zakelijke diensten Overheid onderwijs zorg Cultuur sport recreatie Totaal 27% 12% 19% 27% 24% 21% 23% 4

5 Van de bedrijven die een innovatie hebben gerealiseerd, heeft driekwart ook innovatieplannen. Van de innoverende bedrijven geeft ruim 40% aan dat meer dan de helft van de arbeidsplaatsen betrokken is bij de innovatie, zoals blijkt uit Tabel 3. Voor een kwart van de innoverende bedrijven is het aandeel arbeidsplaatsen dat betrokken is klein (minder dan 10%, soms zelfs 0%). Tabel 4 Welk deel van de omzet is in 2011 ingezet voor innovatie? Deel omzet dat is ingezet voor innovatie Deel innoverende bedrijven dat dit antwoord geeft 0% 10% <10% 44% 10-25% 25% 25-50% 10% % 11% totaal 100% Tabel 4 laat zien dat van de innoverende bedrijven 10% aangeeft dat er voor de innovatie niet is geïnvesteerd: er is geen omzet ingezet om deze innovatie te realiseren. Ruim 40% heeft maximaal 10% van de omzet ingezet voor het realiseren van de innovatie. Er zijn ook bedrijven die een veel groter deel van de omzet aanwenden voor innovatie. Ongeveer een op de vijf bedrijven zet minimaal een kwart van de omzet in voor innovatie, ongeveerd 10% zelfs minimaal de helft. Aan alle bedrijven is gevraagd of ze plannen hebben voor innovatie in de komende twee jaar. Een kwart heeft inderdaad plannen, driekwart niet. We zien in tabel 5 dat tweederde van alle bedrijven in de afgelopen drie jaar geen innovatie heeft gerealiseerd en dit voor de komende twee jaar ook niet van plan is/voorziet. Een derde van alle bedrijven heeft dus in meer of mindere mate de wens om te innoveren. Van de bedrijven die in de afgelopen drie jaar wel een innovatie hebben gerealiseerd, heeft driekwart ook innovatieplannen voor de komende twee jaar. Sommige bedrijven hebben in de afgelopen drie jaar niet geïnnoveerd, maar wel plannen. Anderen hebben een innovatie gerealiseerd, maar geen innovatieplannen voor de komende twee jaar. Het gaat hier om dezelfde sectorverdeling als bij de bedrijven die een innovatie hebben gerealiseerd. Tabel 6 Vergelijking van de terreinen waarop bedrijven innoveren en innovatieplannen hebben. Innovatie gerealiseerd Innovatie in de planning Ja, nieuwe markt 8% 9% Ja, nieuw product/dienst 17% 19% Ja, nieuw proces (eigen bedrijfsvoering) 7% 9% Nee 77% 73% Totaal* 100% 100% * De percentages tellen niet op tot 100 omdat bedrijven meerdere typen innovaties gerealiseerd en/of in de planning kunnen hebben. We zien in Tabel 6 dat bedrijven op alle terreinen (markt, product/ dienst en proces) een iets grotere intentie hebben om een innovatie te realiseren dan er in de afgelopen jaren op dat terrein is gerealiseerd. Misschien is de drive groter dan in voorgaande jaren, misschien zit het verschil in het daadwerkelijk tot stand Tabel 5 Bedrijven met innovatieplannen vergeleken met innoverende bedrijven. Plannen voor innovatie Geen plannen voor innovatie Totaal Innovatie gerealiseerd 17% 6% 23% Geen innovatie gerealiseerd 10% 67% 77% Totaal 27% 73% 100% 5

6 komen van de gewenste innovatie (met andere woorden, is er op voorhand wel een intentie, maar lukt het niet altijd). Tabel 7 Heeft uw bedrijven Research & Developmentprojecten (bv technisch speur- en ontwikkelingswerk)? Uitgesplitst naar grootteklasse van aantal werkzame personen (wp). Aandeel bedrijven met R&D-projecten zzp er 2-9 wp wp 50+ Totaal 5% 7% 12% 22% 8% Een kleine groep bedrijven heeft een eigen R&D-afdeling / R&Dprojecten, namelijk zo n 8%. Dat is zichtbaar in Tabel 7. Hoe groter het bedrijf, hoe vaker ze dergelijke projecten hebben. Van de bedrijven met meer dan 50 arbeidsplaatsen heeft bijna een kwart dergelijke projecten, tegenover zo n 5% van de zzp ers. Echter, de meeste bedrijven die R&D-projecten hebben, zijn kleinere bedrijven, aangezien het overgrote deel van de Utrechtse bedrijven minder dan 10 werkzame personen heeft. Bijna een derde is zzp er en nog eens zo n groep heeft 2-9 werkzame personen. Het is niet duidelijk in welke grootteklasse de meeste of de meest waardevolle innovaties gedaan worden. Het is theoretisch mogelijk dat een zzp er aan de lopende band innovaties doet voor de bedrijven die hem/haar inhuren. Het is ook mogelijk dat grote bedrijven jaarlijks aantal zeer waardevolle innovaties doen. Tabel 8 Vergelijking van bedrijven met en zonder R&D- projecten op innovaties. Innovatie gerealiseerd Innovatie in de planning ja nee ja Nee Ja, R&D-projecten 5% 3% 6% 2% Nee, geen R&D-projecten 18% 74% 21% 71% Totaal 23% 77% 27% 73% Het hebben van R&D-projecten wil niet zeggen dat er in de afgelopen drie jaar daadwerkelijk innovaties gerealiseerd zijn. Dat blijkt uit Tabel 8. Sterker, het hebben van R&D-projecten wil ook niet zeggen dat bedrijven voor de komende twee jaar een innovatie verwachten. De meeste bedrijven doen en verwachten innovaties zonder R&D-projecten op te starten. Ruim de helft van de bedrijven met R&D-projecten is werkzaam in de zakelijke dienstverlening. Ook de sector handel/horeca/transport is vertegenwoordigd met een kwart. De rest is verspreid over de overige sectoren. 6

7 3. Vergelijking 2008 en 2012, lokaal en landelijk perspectief In dit hoofdstuk worden drie vragen beantwoord: 1. Heeft uw bedrijf de afgelopen twee jaar een vorm van vernieuwing gerealiseerd of heeft uw bedrijf plannen voor vernieuwing in de komende twee jaar? Zo ja, welke vorm van vernieuwing? 2. Kunnen we mate van innovatie in 2008 en 2012 met elkaar vergelijken? 3. Hoe innovatief is Utrecht in landelijk perspectief? Tabel 9 Heeft uw bedrijf de afgelopen twee jaar een vorm van vernieuwing gerealiseerd of heeft uw bedrijf plannen voor vernieuwing in de komende twee jaar? (beantwoording in 2008). gerealiseerd gepland Ja, nieuwe markt 7% 7% Ja, nieuw product 9% 7% Ja, nieuw proces 5% 5% Ja, nieuwe dienst 8% 8% Nee 83% 84% Totaal* 100% 100% * De percentages tellen niet op tot 100 omdat bedrijven meerdere typen innovaties gerealiseerd of in de planning kunnen hebben. Bron: PAR 2008, bewerking EBU In 2012 heeft 23% van de bedrijven in de afgelopen drie jaar een innovatie gerealiseerd (zie tabel 1). In 2008 was dit in de afgelopen twee jaar 17% (zie tabel 9). Omdat de vraagstelling in 2008 en 2012 niet gelijk was, kunnen beide cijfers niet vergeleken worden. Als we kijken naar de innovatieplannen voor de komende twee jaar, dan zien we dat beide vragen wel vergelijkbaar zijn. In 2012 had 27% van de bedrijven een innovatie gepland (zie Tabel 1). In 2008 was dit nog 16% (zie Tabel 9). Hier is dus duidelijk sprake van een toename in de intentie om te innoveren! De vorm van vernieuwing (markt, product, dienst, proces) is vrij constant, als we 2012 (Tabel 1) vergelijken met 2008 (Tabel 9). Koplopers in innovatie De vragenlijst uit 2012 van het PAR is eerder in opdracht van Taskforce Innovatie Regio Utrecht (TFI) bewerkt door het EIM (een onderdeel van Panteia). Hiervoor onderscheidt EIM/ Panteia op basis van de vragenlijst de koplopers, ontwikkelaars, toepassers, volgers en de niet-innovatieven. Uit dit onderzoek komt naar voren dat het Utrechtse bedrijfsleven bovengemiddeld innovatief is. Na Noord-Holland staat het bedrijfsleven in de provincie Utrecht op een tweede plaats. Het Nederlands gemiddelde is een score van 2,37. Noord-Holland scoort 2,56 en Utrecht scoort 2,45. Zuid-Holland, Overijssel en Gelderland scoren net bovengemiddeld. Binnen de provincie Utrecht scoren de stad Utrecht, Houten, de Utrechtse Heuvelrug, Amersfoort, Nieuwegein, Zeist, Baarn, De Bilt en Leusden bovengemiddeld, in aflopende volgorde. Utrecht iets innovatiever dan gemiddeld In mei 2011 bracht het Centraal Bureau voor de Statistiek het rapport Regionale innovatie in Nederland Community Innovation Survey uit. In dit rapport zijn de uitkomsten van de landelijke Community Innovation Survey (kortweg CIS), uitgespitst naar regio s en naar de topsectoren. Het CIS wordt jaarlijks uitgevoerd in Europees verband en uitgebracht in de Innovation Score Board van de EU. Het gaat om een steekproef van bedrijven met minimaal 10 werkzame personen. Uit dit onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlandse bedrijven gerekend wordt tot de innovatoren: zij hebben de afgelopen twee jaar nieuwe of sterk verbeterde producten ontwikkeld of nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen in gebruik genomen. Bedrijven in de provincie Utrecht zijn met 28% net iets innovatiever dan het Nederlands gemiddelde. Bij het realiseren van innovaties werkt ruwweg een derde van de innoverende bedrijven samen met partners. Van deze groep samenwerkende bedrijven werkt 92% samen met binnenlandse partners en 48% (ook) met buitenlandse partners. Innoverende bedrijven in de provincie Utrecht blijven op dit punt achter. 90% werkt samen met binnenlandse partners en slechts 35% met buitenlandse partners. Dat is laag binnen Nederland maar ook vergeleken met andere stedelijke of technologische regio s in de EU. 7

8 4. Samenwerking en innovatie In dit hoofdstuk worden 2 vragen beantwoord: 1. Gebruikt u in uw bedrijf externe netwerken? Zo ja, met welk doel? 2. Werkt u in uw bedrijf samen met bedrijven, kennisinstellingen of intermediairs om te innoveren? Tabel 10 Gebruikt u in uw bedrijf externe netwerken? Zo ja, met welk doel? Ja, om kennis uit te wisselen 41% Ja, om samenwerkingspartners te vinden 30% Ja, om opdrachten binnen te halen 32% Ja, om een andere reden 3% Nee 45% Totaal* 100% * De percentages tellen niet op tot 100 omdat bedrijven meerdere typen externe netwerken konden noemen. Ruim de helft van de bedrijven gebruikt externe netwerken, zoals blijkt uit Tabel 10. Vaak om kennis te delen (41%), samenwerkingspartners te vinden (30%) of opdrachten binnen te halen (32%). Andere redenen die genoemd worden, zijn: naamsbekendheid vergroten, contacten opdoen, deskundigheid bevorderen/scholing/intervisie, draagvlak creëren, fondsenwerving, inkoopvoordeel en voor de gezelligheid. Uit tabel 11 blijkt dat gemiddeld 55% van de bedrijven externe netwerken gebruikt. Bedrijven in de zakelijke dienstverlening en overheid/onderwijs/zorg doen dit vaker dan gemiddeld. Bekijken we alleen de groep die externe netwerken gebruikt, dan is de helft daarvan werkzaam in de zakelijke dienstverlening. Een kwart van alle bedrijven zoekt samenwerkingsverbanden om te innoveren. Het meest met andere bedrijven en/of met kennisinstellingen. De kennisinstellingen en intermediairs TFI, USI en ULS worden door diverse bedrijven genoemd, maar op het totaal aantal bedrijven in de provincie Utrecht is dat minder dan 1%. Tabel 12 Werkt u in uw bedrijf samen met bedrijven, kennisinstellingen of intermediairs om te innoveren? Ja, met bedrijven 19% Ja, met kennisinstellingen 8% Wv. Universiteit 5% Wv. Hogeschool 4% Wv. Syntens 1% Wv. TFI 0% Ja, met intermediairs 2% Wv Utrecht Sustainability Institute (USI) 0% Wv. Utrecht Life Science (ULS) 0% Nee, geen samenwerking tbv innovatie 76% Tabel 11 Aandeel bedrijven per sector dat externe netwerken heeft. Aandeel bedrijven met externe netwerken Industrie Bouw Handel horeca transport Zakelijke diensten Overheid onderwijs zorg Cultuur sport recreatie Totaal 45% 38% 36% 68% 64% 52% 55% 8

9 9 Deze rapportage is mede tot stand gekomen door bijdragen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling van de Europese Unie, provincie Utrecht, gemeente Utrecht, gemeente Amersfoort en alle EBU-partners.

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013 De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Crisis kost meer

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2015 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek

Werkgelegenheidsonderzoek Monitor Ruimtelijke Economie Uitkomsten Werkgelegenheidsonderzoek Provincie Utrecht 2011 (Voorlopig) Januari 2012 Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Inleiding In de periode april t/m september 2011

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2013 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Utrecht Innoveert. Hoe innovatief is het bedrijfsleven in de provincie Utrecht? Ro Braaksma

Utrecht Innoveert. Hoe innovatief is het bedrijfsleven in de provincie Utrecht? Ro Braaksma Utrecht Innoveert Hoe innovatief is het bedrijfsleven in de provincie Utrecht? Ro Braaksma Zoetermeer, 2 oktober 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door Kamer van Koophandel Midden-Nederland, Taskforce

Nadere informatie

Financiering in het MKB

Financiering in het MKB M201004 Financiering in het MKB Onderzoek naar de financieringsbehoefte per provincie Johan Snoei Abdelfatah Ichou Zoetermeer, maart 2010 Financiering in het MKB Financieringsbehoefte in het MKB verschilt

Nadere informatie

Smering voor de nering

Smering voor de nering M201102 Smering voor de nering Zzp'ers als smeermiddel voor innovaties in het MKB drs. N.E. de Vries Zoetermeer, januari 2011 Smering voor de nering Zzp'ers vervullen een belangrijke rol bij innovatie

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014 Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 214 Willemstad, Maart 214 Inleiding In juni 214 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) de bedrijven benaderd met vragenlijsten op Curaçao. Doel van deze

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN Sociale innovatie doorslaggevend voor succes topsectoren: Topsectorenbeleid te eenzijdig gericht op technologische innovatie De markt dwingt bedrijven steeds sneller te innoveren

Nadere informatie

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Inleiding Chris M. Jager In mei en juni 2015 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) een groot aantal bedrijven benaderd met vragenlijsten. Doel

Nadere informatie

VERDIENVERMOGEN EN AANPASSINGSVERMOGEN IN DE NOORDVLEUGEL

VERDIENVERMOGEN EN AANPASSINGSVERMOGEN IN DE NOORDVLEUGEL VERDIENVERMOGEN EN AANPASSINGSVERMOGEN IN DE NOORDVLEUGEL 10 november 2015 Prof. Dr. Oedzge Atzema Olaf Koops Msc Dr. Walter Manshanden Dr. Han Olden Daniel Speldekamp MSc AANLEIDING Regionale koplopers

Nadere informatie

Utrecht Innoveert in 2014. Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht?

Utrecht Innoveert in 2014. Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht? Utrecht Innoveert in 2014 Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht? Petra Gibcus en Ro Braaksma Zoetermeer, januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Utrecht Innoveert in Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht?

Utrecht Innoveert in Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht? Utrecht Innoveert in 2016 Hoe innovatief zijn bedrijven in de provincie Utrecht? Paul van der Zeijden Zoetermeer, 13 februari 2017 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven

Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven M201217 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, 30 oktober 2012 Open innovatie in MKB vooral door samenwerking bedrijven Open innovatie

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

Noord-Holland heeft hoogste startersquote

Noord-Holland heeft hoogste startersquote Vooruitzicht Starters Noord-Holland heeft hoogste startersquote Ontwikkeling aantal starters onzeker door nieuwe wetgeving Fors meer taxichauffeurs door nieuwe taxiwet en Uber Ontwikkeling aantal starters

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Inzet op innovatie en een koolstofarme economie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Inzet op innovatie en een koolstofarme economie Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Economische betekenis recreatie en toerisme monitor

Economische betekenis recreatie en toerisme monitor Economische betekenis recreatie en toerisme 2006 monitor Nulmeting uitgevoerd monitor Hoe sterk is de provincie Utrecht als trekpleister voor recreatie en toerisme? Om een beeld te krijgen van de economische

Nadere informatie

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc.

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc. M201219 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2012 A. Ruis MSc. Zoetermeer, november 2012 Toename innovativiteit in het MKB Na een scherpe daling van de innovativiteit in het MKB in 2011,

Nadere informatie

Provincie Utrecht

Provincie Utrecht gemnr gemeente Landbouw, denijverheid Bouw Handel Vervoer, opslahoreca 0307 AMERSFOORT 197 4.457 3.715 14.731 3.283 2.631 0308 BAARN 65 528 527 2.048 188 630 0312 BUNNIK 287 623 996 1.021 90 282 0313 BUNSCHOTEN

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Onderzoek Criminaliteit onder het Limburgse bedrijfsleven Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Inleiding Veilig ondernemen is een belangrijk thema bij de Kamer van Koophandel. Jaarlijks wordt

Nadere informatie

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis M201115 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen 1999-2011 A. Ruis Zoetermeer, oktober 2011 Crisis drukt innovativiteit De economische crisis heeft zijn weerslag op de innovativiteit in het midden- en kleinbedrijf

Nadere informatie

Factsheet 24 november 2010 LO

Factsheet 24 november 2010 LO Factsheet 24 november 2010 LO Ledenonderzoek Flexmigranten 2010 Elk jaar bevraagt de ABU zijn leden over de groep flexmigranten. Daaruit komt zeer bruikbare informatie over deze specifieke groep uitzendkrachten.

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2011

Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Provincie Groningen Drs. Eelco Westerhof

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR

1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR 1 1. INLEIDING 1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR Dit rapport is opgesteld in kader van de Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. De monitor, die in juni 2016 wordt gelanceerd, is

Nadere informatie

Industriële innovatie, deel II: loont innoveren? 1

Industriële innovatie, deel II: loont innoveren? 1 Industriële innovatie, deel II: loont innoveren? 1 Gerhard Meinen 2 Hoe vaak leiden inspanningen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling tot innovaties? We weten dat bedrijven veel geld uitgeven aan

Nadere informatie

Pendel in de provincie Utrecht 2006

Pendel in de provincie Utrecht 2006 Pendel in de provincie Utrecht 2006 Augustus 2007 Afdeling Economie, Cultuur en Vrije Tijd Pendel in de Provincie Utrecht 1 Colofon Dit rapport is een uitgave van: Provincie Utrecht Afdeling Economie,

Nadere informatie

Banen en vestigingen per gemeente [2010] ALLE BANEN BE Nijverheid TOTAAL

Banen en vestigingen per gemeente [2010] ALLE BANEN BE Nijverheid TOTAAL Banen en vestigingen per gemeente 2009-2010 [2010] ALLE BANEN 2010 0305 ABCOUDE 280 92 217 619 18 97 55 34 15 364 69 55 135 258 76 46 2.430 0307 AMERSFOORT 223 5.055 3.588 14.405 3.442 2.448 4.468 4.156

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Ontwikkeling banen in %

Ontwikkeling banen in % Het betreft de eerste uitkomsten van het werkgelegenheidsonderzoek 2016. Het Friese werkgelegenheidsregister maakt onderdeel uit van de stichting LISA. LISA vertegenwoordigt 20 regionale registers die

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Het Veiligheidscluster in Twente

Het Veiligheidscluster in Twente Het Veiligheidscluster in Twente 2013-2015 Juni 2016 Colofon: Het Veiligheidscluster in Twente 2013-2015 Versie 1.1 Samenstelling: H. Seker & E. van de Wiel Uitgave: Kennispunt Twente, Mei 2016 2016, Kennispunt

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager M201120 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager drs. B van der Linden Zoetermeer, december 2011 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager Ondernemers zijn te verdelen in managers, marktzoekers,

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Werktijden van de werkzame beroepsbevolking

Werktijden van de werkzame beroepsbevolking Werktijden van de werkzame beroepsbevolking Ingrid Beckers Ruim de helft van de werkzame beroepsbevolking werkte in 22 op onregelmatige tijden. Werken in de avonduren en op zaterdag komt het meeste voor.

Nadere informatie

Innovatiebenchmark Noord-Nederland. Overzichtsrapport. Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl

Innovatiebenchmark Noord-Nederland. Overzichtsrapport. Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl Innovatiebenchmark Noord-Nederland Overzichtsrapport Prof.Dr. Dries Faems d.l.m.faems@rug.nl 1. Inleiding 1.1 Project Innovatie Benchmark Noord-Nederland Dit rapport is opgesteld in kader van het project

Nadere informatie

Update Financieringsmonitor MKB September 2009

Update Financieringsmonitor MKB September 2009 Update Financieringsmonitor MKB September Lia Smit Joris Meijaard Johan Snoei Pim van der Valk Zoetermeer, 10 september Financieringssituatie MKB blijft zorgelijk De vierde meting van de MKB-Financieringsmonitor

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Social Media Gebruik Logistiek

Social Media Gebruik Logistiek Social Media Gebruik Logistiek Colofon Social Media Gebruik Logistiek is een uitgave van het KennisDC Logistiek. Hierin werken ondernemers, overheid en onderwijs in de regio met elkaar samen. Doel is ondernemers

Nadere informatie

Juni Waar liggen uw groeikansen? Regionale Mid Market Monitor

Juni Waar liggen uw groeikansen? Regionale Mid Market Monitor Juni 2011 Waar liggen uw groeikansen? Regionale Mid Market Monitor Voorwoord Deloitte is vanouds sterk in het Mid Marketsegment. Met Mid Market bedoelen we niet-beursgenoteerde (familie)bedrijven met

Nadere informatie

Samenvatting Twente Index 2016

Samenvatting Twente Index 2016 Samenvatting Twente Index 2016 Kijk voor regionale en lokale data op www.twenteindex.nl INLEIDING De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil

Nadere informatie

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Tabel 1: Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar Nov 2017 % aantal % aantal % Nederland 336.902 3,8% -6.194-1,8%

Nadere informatie

Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht

Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Regionale maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Tabel 1 Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar aug 2017 % aantal % aantal % Nederland 362.132 4,1% -2.290-0,6%

Nadere informatie

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Midden-Utrecht Tabel 1: Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar Sep 2017 % aantal % aantal % Nederland 350.810 3,9% -11.322-3,1%

Nadere informatie

Graydon Kwartaalmonitor Q3 2017

Graydon Kwartaalmonitor Q3 2017 Graydon kwartaal monitor 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Per branche Overzicht t.o.v. voorgaande kwartalen 6 Starters per branche 7 Faillissementen per branche 8 Opheffingen per branche 9 Netto-groei

Nadere informatie

Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio

Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio Nieuwegein is geen eiland, ontwikkelingen in de regio Bevolking Besteding Bereik Bewinkeling Bevolking Index huishoudens (2014-2030) 140 135 130 Ontwikkeling bevolking 2014-2030 Bunnik Vianen Woudenberg

Nadere informatie

Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis

Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis Versie definitief Datum 29 april 2010 1 (8) Onderzoek Bedrijvenpanel: Gevolgen economische crisis Auteur Tineke Brouwers Het derde onderzoek Op 30 maart 2010 kregen alle leden van het Bedrijvenpanel van

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Eerste helft 2017 & Q Graydon kwartaal monitor

Eerste helft 2017 & Q Graydon kwartaal monitor Eerste helft & Q2 Graydon kwartaal monitor Eerste helft & Q2 1 Eerste helft & Q2 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Overzicht eerste helft 6 Algemeen overzicht 7 Per branche Overzicht eerste helft 216 en

Nadere informatie

De vrijetijdssector op de Utrechtse Heuvelrug

De vrijetijdssector op de Utrechtse Heuvelrug De vrijetijdssector op de Utrechtse Heuvelrug Economisch belang en positie van de sector Cynthia Briesen 2 april 2013 Inhoud Inleiding Economisch belang Aanbod en ruimtegebruik Werkgelegenheid en toegevoegde

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Sterke stijging werkloosheid

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Sterke stijging werkloosheid Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-013 21 februari 9.30 uur Sterke stijging werkloosheid Werkloosheid in januari opgelopen naar 7,5 procent Jeugdwerkloosheid gestegen tot 15 procent Aantal

Nadere informatie

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Arbeidsmarkt en Onderwijs Monitor Noord-Holland Henry de Vaan I&O Research 23 november 2012 Onderzoeksvragen 1. Hoe zit het met de

Nadere informatie

Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant

Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant B. van Bruggen Amsterdam, maart 2006 517/Amsterdam, maart 2006 DIJK12 Beleidsonderzoek Adelaarsweg 11 1021 BM AMSTERDAM Tel.: 020-6373623

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt Utrecht, december 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt Utrecht, december 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Utrecht, december 2016 Daling nieuwe WW-uitkeringen in Utrechtse regio s In 2016 is het aantal nieuwe WW-uitkeringen in de regio s Amersfoort en Midden-Utrecht, evenals de landelijke

Nadere informatie

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN 31 mei 2016 KERNCIJFERS BUNNIK BEVOLKINGSOPBOUW De grafiek geeft de bevolkingspiramide voor Bunnik in 2013 weer. Iedere staaf representeert een leeftijdsklasse en toont het percentage dat deze leeftijdsklasse

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

INNOVATIE BIJ DE KLEINSTE BEDRIJVEN ( )

INNOVATIE BIJ DE KLEINSTE BEDRIJVEN ( ) Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Bedrijfseconomische statistieken Taakgroep Wetenschap en technologie INNOVATIE BIJ DE KLEINSTE BEDRIJVEN (1998-2000) Dit rapport is gerelateerd aan de CBS-publicatie

Nadere informatie

KvK-Bedrijvendynamiek

KvK-Bedrijvendynamiek KvK-Bedrijvendynamiek Eerste kwartaal 2017 April 2017 Inhoudsopgave 1. Het algemene beeld 2. Dynamiek start en stop per maand 3. Segmenten 4. Sectoren 5. Provincies 6. Faillietverklaringen Bijlagen 1.

Nadere informatie

Graydon Kwartaal Monitor. Kwartaal

Graydon Kwartaal Monitor. Kwartaal Graydon kwartaal monitor Kwartaal 1 216 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Overzicht per branche 5 Vergelijking Q4-214, Q1 215 en Q2 215 Starters per branche 5 Opheffingen per branche 6 Faillissementen

Nadere informatie

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel M200706 Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel Zoetermeer, mei 2007 Waar is die wortel? De nieuwe staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Graydon Kwartaalmonitor. incl Kwartaal 4

Graydon Kwartaalmonitor. incl Kwartaal 4 Graydon kwartaal monitor incl Kwartaal 4 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Per branche Overzicht Q2, Q3 en Q4 6 Starters per branche 7 Opheffingen per branche 8 Faillissementen per branche 9 Netto-Groei

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Persbericht. Bedrijven verwachten groei aantal websites. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Bedrijven verwachten groei aantal websites. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-288 21 december 2000 9.30 uur Bedrijven verwachten groei aantal websites Eind volgend jaar zal bijna 6 van de 10 bedrijven die toegang hebben tot een

Nadere informatie

HTSM in Twente. Over de topsector High Tech Systemen en Materialen juni 2016

HTSM in Twente. Over de topsector High Tech Systemen en Materialen juni 2016 HTSM in Twente Over de topsector High Tech Systemen en Materialen 2007-2015 juni 2016 INHOUDS OPGAVE 1. Samenvatting 2. Aantal werkzame personen en vestigingen HTSM 2015 3. Aantal vestigingen HTSM 2015

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 214 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Regio Midden-Utrecht, oktober 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Regio Midden-Utrecht, oktober 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Regio Midden-Utrecht, oktober 2017 Moeilijk vervulbare vacatures in detailhandel In oktober 2017 daalde het aantal WW-uitkeringen verder in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Utrecht, mei 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Utrecht, mei 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Utrecht, mei 2016 Daling WW-uitkeringen in Utrecht zet door Het aantal lopende WW-uitkeringen in de provincie Utrecht is in de mei 2016 gedaald. Er zijn nu ruim 29.000 lopende

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal Graydon kwartaal monitor Kwartaal 1 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Per branche Overzicht Q3 216, Q4 216 en Q1 6 Starters per branche 7 Faillissementen per branche 8 Opheffingen per branche 9 Netto-groei

Nadere informatie

Ouderschapsverlof. Ingrid Beckers en Clemens Siermann

Ouderschapsverlof. Ingrid Beckers en Clemens Siermann Ouderschapsverlof Ingrid Beckers en Clemens Siermann Ruim een kwart van de werknemers in Nederland die in 24 recht hadden op ouderschapsverlof, hebben daarvan gebruik gemaakt. nemen veel vaker ouderschapsverlof

Nadere informatie

Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis

Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis Voor veel ondernemers geldt dat het op dit moment moeilijke economische tijden zijn. In de derde editie van het Bedrijvenpanel vragen wij

Nadere informatie

Graydon studie: Betaalgedrag Nederlands bedrijfsleven 2015.

Graydon studie: Betaalgedrag Nederlands bedrijfsleven 2015. Graydon studie: Betaalgedrag Nederlands bedrijfsleven. Inleiding Als het gaat om betaalgedrag van het Nederlandse bedrijfsleven kunnen we met een tevreden gevoel terugkijken op. Dat blijkt als we niet

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Syntens, Maart 2013 Paul d Hond pdh@syntens.nl Voorbeeld: Ambitie Innovatiecontract: Topsector High Tech Systemen en Materialen De topsector

Nadere informatie

Het belang van het MKB

Het belang van het MKB MKB Regio Top 40 Themabericht Rogier Aalders De nieuwe MKB Regio Top 40 is uit. Zoals u van ons gewend bent, rangschikken we daarin de veertig Nederlandse regio s op basis van de prestaties van het MKB

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel M200515 Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel Exportthermometer drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, januari 2006 Exportprestaties en exportpotentieel van de industrie, de

Nadere informatie

stad cijfers Inleiding Kerncijfers Werkgelegenheid Toename aantal banen Tabel 1: Banen en vestigingen

stad cijfers Inleiding Kerncijfers Werkgelegenheid Toename aantal banen Tabel 1: Banen en vestigingen stad cijfers Inleiding Deze aflevering van Stadcijfers presenteert de nieuwste informatie over de ontwikkeling van het aantal banen en het aantal vestigingen in de gemeente Groningen. Deze belangrijke

Nadere informatie

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Amersfoort

Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Amersfoort Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Amersfoort Tabel 1: Stand WW-uitkeringen Stand WW mutatie tov vorige mnd mutatie tov vorig jaar Sep 2017 % aantal % aantal % Nederland 350.810 3,9% -11.322-3,1%

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Dagelijkse Boodschappen en Winkelen in de Gemeente Soest

Dagelijkse Boodschappen en Winkelen in de Gemeente Soest Dagelijkse Boodschappen en Winkelen in de Gemeente Soest ONDERZOEK INWONERPANEL SOEST GFK, MEI 2016 1 Inhoudsopgave 1 4 Samenvatting 2 Onderzoeksresultaten Dagelijkse boodschappen en Winkelen 5 3 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 217 Verdere groei verwacht in 218 Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde kwartaal 217. De

Nadere informatie

besluiten: vast te stellen de Subsidieregeling Mkb innovatiestimulering regio en topsectoren Noord- Nederland 2016 luidende als volgt:

besluiten: vast te stellen de Subsidieregeling Mkb innovatiestimulering regio en topsectoren Noord- Nederland 2016 luidende als volgt: Regeling van 26 april 2016 houdende regels betreffende de subsidiëring van activiteiten op het terrein van innovaties in het midden- en kleinbedrijf in de provincies Drenthe, Fryslân, Groningen. Gedeputeerde

Nadere informatie

Het mkb anders bekeken. Een nieuwe typologie van het mkb in Rotterdam

Het mkb anders bekeken. Een nieuwe typologie van het mkb in Rotterdam Het mkb anders bekeken Een nieuwe typologie van het mkb in Rotterdam Auteurs: Rutger Kok, Tommy Span en Wim Verhoeven Zoetermeer, 11 december 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie