Operatie Market Garden 17 september 1944

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Operatie Market Garden 17 september 1944"

Transcriptie

1 Operatie Market Garden 17 september 1944 Market Garden had de laatste grote operatie moeten worden om de 2 e Wereldoorlog in Europa vóór Kerstmis 1944 te beëindigen. Maar het liep anders. Als deze militaire operatie beantwoord zou hebben aan de doelstellingen dan zou de geschiedschrijving van het Westen ná 1944 een andere zijn geweest. Na de invasie op 6 juni 1944 in Normandië konden de geallieerden pas rond 20 augustus uit hun bruggenhoofd breken, om dan on een enorm tempo en met een macht van 1 miljoen Amerikanen, Britten, Canadezen, Fransen, Polen en Nederlanders de vijand door Frankrijk en België voor zich uit te jagen. In 6 dagen leggen de Geallieerde tanks meer dan 560 km af. Brussel en Antwerpen worden op 3 respectievelijk 4 september bevrijd. De verslagen Duitsers trekken in wanorde door Zuid-Nederland, richting Heimat. In die euforie werd het in Nederland Dolle Dinsdag. Na de verovering van Antwerpen lassen de Geallieerden een adempauze in. Dit was een tactische fout. Antwerpen en de havens zijn weliswaar bevrijd maar onbruikbaar omdat de Duitsers beide oevers van de Schelde nog beheersten. De adempauze beidt de Duitsers de gelegenheid om zich te hergroeperen; er komt versterking uit Duitsland en het 15 e Duitse leger slaagt erin volledig bewapend uit Zeeuws-Vlaanderen te ontsnappen en Noord-Brabant te bereiken. Als de Geallieerden op 6 september de aanval hervatten, vinden zij de Duitsers paraat. Het offensief verloopt dan bijzonder moeizaam. Op geallieerd niveau heerst ernstig meningsverschil over de te volgen strategie. Eisenhower is voorstander van een opmars over een breed front naar Rijn en Ruhr. Montgomery ziet meer in een speerpunt-offensief dat de Duitse troepen in Nederland in tweeën moet splijten waardoor de weg naar de Ruhr openvalt. Montgomery krijgt zijn zin. Het 1 e Geallieerde Airborne Corps wordt onder zijn bevel geplaatst. Op 17 september 1944 zal het Britse 30 e legercorps vanuit het

2 bruggenhoofd in België via een tapijt met de codenaam Market van luchtlandingstroepen oprukken via Valkenswaard, Eindhoven, Veghel, Grave, Nijmegen en Arnhem naar het IJsselmeer. Het tapijt zal worden gelegd door de 101 e Amerikaanse Airborne Divisie nabij Eindhoven, de 82 e Amerikaanse Divisie nabij Nijmegen en de 1 e Britse Airborne Divisie aangevuld met Poolse parachutisten nabij Arnhem. Zij moeten snel de bruggen over de kanalen en rivieren veroveren om onder de codenaam Garden de opmars route voor het 30 e Britse corps open te houden. Voor de flankbeveiliging wordt het 8 e en 12 e Britse legercorps ingezet. Op het hoogste Duitse niveau hadden intussen commandowisselingen plaatsgevonden. Hitler riep zijn opperbevelhebber in het Westen, Günther van Kluge, op het matje die eerder von Runstedt was opgevolgd. Op weg naar Duitsland maakt hij een eind aan zijn leven. Zijn opvolger werd veldmaarschalk Walter Rommel. Goering boodt op 4 september parachutisten aan en liet man Luftwaffe personeel omscholen tot infanterist. Het waren deze infanteristen die Model voor de verdediging bij het Albert kanaal tot zijn beschikking kreeg. Generaloberst Kurt Student kreeg de leiding over Goerings nieuwbakken parachutisten en ook het uit Zeeuws-Vlaanderen ontsnapte 15 leger kwam onder zijn bevel. Model verplaatste zijn hoofdkwartier naar Oosterbeek en Student vestigde zich in Vught. Zij waren er zich in de veste verte niet van bewust dat zij kwartieren betrokken in het door Geallieerden geplande landingsgebied. Maar er was meer; Door zuiver toevallige omstndigheden belandden restanten van de 9 e Hohenstaufen en de 10 e Frundsberg Panzerdivsies omstreeks september in Gelderland. Beide corpsen waren uitgesproken elite troepen. Zij waren ontsnapt uit Frankrijk en de bedoeling was hen op de Veluwe op verhaal te laten komen en ze daarna zo spoedig mogelijk weer in te zetten. De beide divisies kwamen onder direct commando te staan van de energieke Obergruppenführer Willi Bittrich. De oorspronkelijk operatie heette niet Market Garden maar Comet. Montgomery legde zijn oorspronkelijke plan op 23 augustus voor aan Eisenhower met de mededeling dat het voor de uitvoering van dit offensief noodzakelijk zou zijn,

3 in verband met de bevoorrading, de opmars van alle Geallieerde eenheden in Frankrijk stil te leggen. Eisenhower wees dit voorstel terecht van de hand, omdat dit nooit door Patton en Bradley geaccepteerd zou worden. Op 6 september kwam een nieuw voorstel op tafel, nog steeds onder de naam Comet, waarbij de 1 e Britse luchtlandingsdivisie bij de bruggen van Grave, Arnhem en Nijmegen zou landen. Vanuit het bruggenhoofd in België zou het 2 leger met twee speerpunten oprukken; de een richting Den Bosch, de andere richting Nijmegen-Arnhem. Op 7 september kwamen de orders voor beide operaties naar de divisiebevelhebbers. Stormen in Het Kanaal en de toenemende Duitse weerstand zijn dan oorzaak voor uitstel gedurende enkele dagen. Op 10 september werd de operatie afgeblazen. Montgomery achtte de risico s bij nader inzien te groot. Terstond zette hij zijn staf aan het ontwerp voor een nieuwe operatie met vrijwel dezelfde doelen, uitgezonderd de stoot naar Den Bosch en met inschakeling van twee Amerikaanse Airborne divisies als verrassingselement. Montgomery meende dat de Duisters geen luchtlanding in Arnhem zouden verwachten, zodat hier een coup de main kon worden uitgevoerd. Montgomery geloofde heilig in zijn plan om met één krachtige, maar potlooddunne stoot, op te rukken naar het hart van Duitsland en tegelijkertijd Nederland te bevrijden. Eisenhower daarentegen vreesde dat een offensief over zo n lang en smal front erg kwetsbaar zou zijn. Achteraf terecht. Desalniettemin werd besloten om de tot Market Garden omgedoopte operatie op 17 september te starten. Op 12 september vond in Londen de stafbespreking plaats. Het Zuidelijke deel van het Arnhem tapijt zou bij Son en Veghel worden uitgelegd door de 101 e Airborne divisie, met de opdracht de bruggen over het Wilhelminakanaal, de Zuid-Willemsvaart, de Dommel en Aa te veroveren. De 82 e Airborne divisie zou landen bij Grave, Overasselt en Groesbeek. Taakstelling: de bruggen over de Maas bij Grave, minstens één brug over het Maas-Waal kanaal en de brug over de Waal bij Nijmegen. Voorts zouden de heuvels bij Groesbeek/Beek moeten worden veroverd. Gekozen werd voor een operatie bij daglicht om de gevreesde Duitse nachtjagers te ontlopen.

4 Gezien de enorme aantallen manschappen (meer dan ) en de indrukwekkende hoeveelheid munitie, uitrusting, jeeps, houwitsers, voedsel en medicamenten, was het onmogelijk de hele operatie in één vlucht uit te voeren (daarvoor ontbraken de vliegtuigen) en bleek het niet mogelijk twee vluchten op één dag uit te voeren. Besloten werd: over drie achtereenvolgende dagen, 3 landingsgolven. Het adembenemende schouwspel van duizenden vliegtuigen met enorme gliders voorafgegaan door Spitfires, Mustangs, Hurricanes en Mosquito s hadden een apocalyptisch karakter. Het was de prelude van de grootste militaire operatie ooit op Nederlandse bodem uitgevoerd èn de grootste en nooit meer overtroffen luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis. Het totaal aan ingezette vliegtuigen bedroeg met gliders. Het verloop van de strijd is bekend. Zowel de 101 e als de 82 e Airborne divisie slaagde in vrijwel alle opdrachten, zij het met anderhalve dag vertraging. Het meest cruciale moment van de gehele operatie was woensdagmiddag 20 september. Na 3 dagen verbeten strijd aan de zuidkant van de Nijmeegse Waalbrug was het de 82 e Airborne divisie niet gelukt de brug in te nemen.

5 Gavin besloot met een meesterzet tot een oversteek van de Waal in grote kano s, 3 km stroomafwaarts van de brug. Het lukte, maar van de 26 boten die de eerste oversteek maakten kwamen er slechts 13 op de Lentse over aan. Alleen al bij die crossing verloren de Amerikanen ongeveer 100 man aan doden en gewonden. De Amerikanen slaagden erin de Noordelijke oprit van de brug te veroveren en vrijwel tegelijkertijd arriveren vier tanks van de Grenadier Guards onder commando van Peter Carrington bij de zuidelijke oprit. Sergeant Rbertson steekt als eerste de brug over, maar heeft zijn testament al gemaakt, denkend dat de brug op het moment van de crossing de lucht in zal gaan. Tot tweemaal toe springt hij over op een andere tank omat de Duitsers een treffer plaatsten en in de euforie van het overleven raast hij over de grootste overspanning in Europa door het dorp Lent, richting Arnhem. Carrington, in de laatste tank, realiseert zich dat hij de brug in z n eentje moet houden tot er versterking komt. Dat duurde nog 40 minuten. Het waren de zwaartse 40 minuten van zijn leven zoals hij later op de Nederlandse TV verklaart.

6 Terugkijkend op deze in veel opzichten unieke operatie zijn er nogal wat fouten gemaakt bij de planning en me veel gemiste kansen te velde. Kort samengevat komen die op het volgende neer. Op de 1 e plaats het verzuim van het 30 e Britse coprs om na de verovering van Antwerpen door te stoten naar Woensdrecht een de Kreekrakdam, om de achterdeur waarlangs het 15 e Duitse leger wilde ontsnappen, in het slot te gooien. De luttele kilometers die de Guards Armored Division nog had af moeten leggen, velde het vonnis voor Montgomery s concept. Op de 2 e plaats de Duitsers met een formidabele uitrusting rukken daardoor via Walcheren en Zuid-Beveland op naar Noord-Brabant. Van Duitse zijde is later vastgesteld dat de Wehrmacht in die dagen inderdaad rijp was voor de genadeslag. Toen Market Garden na de eerste 4 dagen vastliep, kwam dat in belangrijke mate door pressie van eenheden van het 15 e leger. Market Garden raakte in het slop, de tijdschema s klopte van geen kanten meer, Nijmegen werd pas in de middag van 20 september bereikt, 36 uur te laat waardoor Arnhem buiten bereik bleef van het grondleger. Op de 3 e plaats veroorzaakte de gesprongen brug bij Son ruim 8 uur vertraging bij de opmars van het grondleger. Op de 4 e plaats. De logistiek, toch zo belangrijk bij een dergelijke operatie, klopte van geen kanten. Het gehele Britse 30 e corps met meer dan voertuigen, waaronder vele zware rupsvoertuigen, moest over een smalle weg van Valkenswaard naar Nijmegen oprukken. Vanuit Eindhoven leiden niet meer wegen naar Nijmegen dan die ene route via Son, Veghel en Grave. De uitschakeling door pech of vijandelijke actie van tanks moest onherroepelijk tijden tot een blokkade en daarmee tot onherstelbaar tijdverlies. Verder werd over het hoofd gezien dat er, al waren het alleen maar ambulances en legertrucks, ook retour verkeer naar Eindhoven zou zijn. Door al die ellende kreeg de Corridor dan ook terecht de naam: Hell s Highway.

7 Op de 5 e plaats. Het belangrijkste voordeel van de inzet van luchtlandingstropen is het verrassingselement. Dat kan alleen als je zo dicht mogelijk aan twee kanten van het te veroveren object wordt gedropt. Bij Market Garden was dat alleen het geval in Grave. De dropping bij de Rijnbrug was ver ten westen van Arnhem, op de Ginkelse heide, evenals de Groesbeekse dropping ver van de Nijmeegse brug. Argument voor die verre droppings was de zware Duitse Flakbeveiliging. Het bleek echter dat de Flakbeveiliging niet extra zwaar was en inleidende luchtaanvallen waren een simpele mogelijkheid geweest om die uit te schakelen. En dan praten we nog niet over de vrijwel onbruikbare radio verbindingsapparatuur van de Britten bij Arnhem. Of over de falende weersvoorspellingen. Tenslotte: Boeken zijn vol geschreven over het verraad van de dubbelspion Christiaan Lindemans, alias King Kong. Hij zou de operatie Market Garden aan de Duitse contraspionage hebben verraden. Vast staat dat Lindemans de verkregen informatie heeft verraden in ruil voor de vrijlating van een door de Duitsers gevangen genomen familielid. Maar de Duitse Abwehr hechtte geen geloof aan het verhaal van Lindemans. Een genotuleerde bijeenkomst op 14 september 1944 op het stafkwartier van Bittrich, waaraan Model en Harzer deelnamen, sprak met geen woord over een op handen zijnde luchtlanding bij Arnhem en Nijmegen. Als de Duitse bevelhebbers inderdaad van de luchtlandingen zouden hebben afgeweten, dan zou Model zijn hoofdkwartier niet in Oosterbeek en Student het zijne niet in Vught hebben gevestigd; dan zou de bevelhebber van de 10 e SS-Panzer divisie niet op 16 september naar een kuuroord vertrokken zijn en zouden de bruggen van Arnhem en Nijmegen veel zwaarder bewaakt en beveiligd zijn geweest. Dan zou het vliegveld Deelen niet zijn ontmanteld en zou op 16 september voor alle Duitse troepen in Nederland Alalrmstufe I zijn afgekondigd. De hogere SS- en Polizeiführer in Nedrland, Hans Rauter, nam uitgerekend op zondag 17 september een vrije dag. Tot slot blijft de vraag of Market Garden nu een succes of een verloren slag is geweest. Die vraag valt niet zonder meer met ja of nee te beantwoorden. Het is maar van welke invalshoek je kijkt. Internationaal wordt vaak over de verloren slag bij Arnhem gesproken. En dat is zeker niet ten onrechte. De uiteindelijke doelstelling om de oorlog vóór Kerstmis 1944 te beëindigen faalde. Het heeft rond Arnhem bepaald niet ontbroken aan moed en doorzettingsvermogen en terecht mag gesproken worden van een heroïsche strijd van licht bewapende parachutisten tegen een overmacht aan zwaar bewapende Duitse Elite troepen. Bekijken we het vanuit de omvang van veroverd gebied en het aantal bevrijdde Nederlanders dan mogen we zeker van een succesvolle operatie spreken. Op één na werden alle bruggen veroverd in Brabant en bij Nijmegen. De taakstelling werd door de Amerikanen, ondanks zware verliezen ruimschoots gehaald Ruim 1 miljoen inwoners ontliepen daardoor een Hongerwinter en waren na 4 jaar weer vrije Nederlanders. C.H.L.H. ten Horn 17 september 1993 Geraadpleegde literatuur ondermeer: Corridor naar de Rijn, Hen Bollen De bevrijding van Eindhoven, Karl Margry

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem A Bridge too Far is een film over de meest tragische blunder van de Tweede Wereldoorlog en vertelt heel precies over een groot plan. Dat plan kostte meer Geallieerden

Nadere informatie

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Powerpointpresentatie over een bijzondere gebeurtenis in september 1944. Doelgroep: Basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 Met behulp van tekst, originele foto s

Nadere informatie

Airborne Museum Hartenstein

Airborne Museum Hartenstein Airborne Museum Hartenstein Opdrachten VMBO Welkom in het Airborne Museum! De villa is het voormalige hoofdkwartier van de Britten en stond in september 1944 midden op het slagveld. In het Museum is van

Nadere informatie

HISTORISCHE ROUTE DE SLAG OM ARNHEM. Aad Spanjaard

HISTORISCHE ROUTE DE SLAG OM ARNHEM. Aad Spanjaard HISTORISCHE ROUTE DE SLAG OM ARNHEM Aad Spanjaard Inhoud Inleiding 7 De geallieerde opmars valt stil 9 Een gemiste kans 9 De First Allied Airborne Army 10 Operatie Comet 12 Het 30 e korps rukt weer op

Nadere informatie

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein Handleiding Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein 2010 Airborne Museum Educatieve dienst (versie 20 april 2011) Colofon Uitgave Airborne Museum, 2010 Afdeling Educatie Utrechtseweg 232 6862

Nadere informatie

DE ARDENNEN LANGS DE SPOREN VAN HET ARDENNENOFFENSIEF. Aad Spanjaard HISTORISCHE ROUTE

DE ARDENNEN LANGS DE SPOREN VAN HET ARDENNENOFFENSIEF. Aad Spanjaard HISTORISCHE ROUTE HISTORISCHE ROUTE DE ARDENNEN LANGS DE SPOREN VAN HET ARDENNENOFFENSIEF Aad Spanjaard De opmars door Noord-Frankrijk De opmars door Noord-Frankrijk In augustus 1944 leken de dagen voor Hitlers Derde Rijk

Nadere informatie

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes

Route.nl - Meer dan 1900 gratis fietsroutes 1 van 6 Nederland Gelderland Renkum 58.1 (ongeveer 3:25 u.) Fietsroute 138241 1km 2015 Falkplan BV 2 van 6 Nederland Gelderland Renkum 58.1 (ongeveer 3:25 u.) Fietsroute 138241 Beklim de altijd mooie Hoge

Nadere informatie

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1 Achtergrond informatie voor docenten. D- Day betekend de eerste dag van een grote militaire operatie. In de Tweede Wereldoorlog viel dat op 6 juni 1944. Maar de inval van de Amerikanen in Afghanistan was

Nadere informatie

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk Operatie Citadel/Slag om Koersk De Slag om Koersk of Operatie Citadel (Duits: Unternehmen Zitadelle) was de grootste tankslag in de geschiedenis en een beslissende slag aan het oostfront in de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Het leidde direct tot de vorming van de zak van Falaise en het verlies van Noordwest Frankrijk door Duitsland.

Het leidde direct tot de vorming van de zak van Falaise en het verlies van Noordwest Frankrijk door Duitsland. Operatie Cobra Operatie Cobra was tijdens de Tweede Wereldoorlog de codenaam voor de operatie waarbij de geallieerden na de landing in Normandië een uitbraak uit hun bruggenhoofd forceerden. De operatie

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje Beleef de vrijheid! In dit museum maak je de aanloop naar de oorlog mee, ervaar je de bezettingstijd, vier je de bevrijding en zie je de wederopbouw van Nederland en Europa. Beleef de vrijheid! Met deze

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F J A A R G A N G 1 D A T U M N I E U W S B R I E F : 1 7-09- 2011 N I E U W S B R I E F V E T E R A N E N C A F É DE L I E M E R S In dit blad: B A B B E L B O X Pagina1: Babbelbox +foto Pagina 2 : het

Nadere informatie

Werkbladen voortgezet onderwijs. Naam leerling:

Werkbladen voortgezet onderwijs. Naam leerling: Werkbladen voortgezet onderwijs Naam leerling: Inhoud: Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij de film D-Day, Normandy 1944. Een film die je meeneemt naar een beslissend moment in de geschiedenis:

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

Jan van Hoof Voortrekker en Verzetsman 7 augustus 1922 19 september 1944 Postuum toegekend:

Jan van Hoof Voortrekker en Verzetsman 7 augustus 1922 19 september 1944 Postuum toegekend: Bij hen, die de Tweede Wereldoorlog bewust hebben meegemaakt - en daar zijn er niet zo veel meer van - staan de gebeurtenissen van die tijd nog scherp in het geheugen gegrift en de beelden zien zij nog

Nadere informatie

Taptoe Oosterbeek houdt Airbornetraditie levend 19-09-2005, De Gelderlander. Geachte heer/mevrouw,

Taptoe Oosterbeek houdt Airbornetraditie levend 19-09-2005, De Gelderlander. Geachte heer/mevrouw, Geachte heer/mevrouw, Voor u ligt de sponsormap 2014 van Stichting Taptoe Oosterbeek. Het organiserende stichtingsbestuur bestaat uit vijf personen. Deze bestuursleden werken hard om ieder jaar weer een

Nadere informatie

De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact. Nazi-Duitsland valt Polen binnen, het officiële begin van de Tweede Wereldoorlog.

De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact. Nazi-Duitsland valt Polen binnen, het officiële begin van de Tweede Wereldoorlog. 1939 23augustus 1september 3september 5september 17september 29september 8november 30november 14december De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact (Molotov-Von Ribbentrop pact).

Nadere informatie

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op vrijdag 31 juli 1914 staat Gits in rep en roer: de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. Alle jongemannen die in aanmerking komen voor

Nadere informatie

CaravanCultuurCourant 7 Een greep uit de bezienswaardigheden die we onderweg verzamelden

CaravanCultuurCourant 7 Een greep uit de bezienswaardigheden die we onderweg verzamelden CaravanCultuurCourant 7 Een greep uit de bezienswaardigheden die we onderweg verzamelden Druk op Ctrl-L, doorbladeren met pijltjestoets en eruit met Esc Vijf stuks Vijf stuks Erik Fraikin & Rian van der

Nadere informatie

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen.

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. 5 Nederland wordt door Duitsland bezet. De koningin en de regering vluchten naar Engeland. Ruim 75 procent

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

DE WAAL RIVER CROSSING HERDENKING

DE WAAL RIVER CROSSING HERDENKING DE WAAL RIVER CROSSING HERDENKING September 20-22, 2012 Fort Bragg, North Carolina, U.S.A Vier dagen nadat de 82nd Airborne Division geparachuteerd was ten zuiden van Nijmgen (Operation Market-Garden)

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men speelt zelfs een voetbalwedstrijd. Dit bestand was een poging geweest om er het

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 NIEUWSBRIEF Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 In het museum te München staat deze auto, een Tatra, prominent geëtaleerd. Er was geen toelichting bij. Van de toeschouwer werd verwacht

Nadere informatie

Noord-Brabant en operatie Market Garden

Noord-Brabant en operatie Market Garden dr. H. Amersfoort Noord-Brabant en operatie Market Garden September-oktober 1944 Market Garden heeft altijd tot de verbeelding gesproken. De redenen daarvoor zijn niet moeilijk te bedenken. Allereerst

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Notitie herdenkingen Tweede Wereldoorlog in de gemeente Kapelle

Notitie herdenkingen Tweede Wereldoorlog in de gemeente Kapelle Notitie herdenkingen Tweede Wereldoorlog in de gemeente Kapelle 1. Inleiding De gemeente Kapelle en haar kernen zijn op twee momenten betrokken geweest bij oorlogshandelingen in de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren.

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren. Bezoek kasteeltje Geijsteren. 7 Juni bezocht groep 6 het kasteeltje in Geijsteren. Cynthia Siefers heeft de kinderen rondgeleid. Ze heeft een boek geschreven: een trots kasteel. Ze heeft verteld wat er

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815

Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815 Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815 De Britse troepen hebben de kasteelhoeve van Hougoumont ingenomen en hebben deze positie de hele nacht lang versterkt om zich tegen eventuele Franse

Nadere informatie

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto

Nadere informatie

Nu wij in mei het feit gaan herdenken dat 40 jaar

Nu wij in mei het feit gaan herdenken dat 40 jaar POSTVERVOER IN DE MAANDEN VOOR DE BEVRIJDING EN SPECIAAL IN DE HONGERWINTER - INLEIDING Nu wij in mei het feit gaan herdenken dat 40 jaar geleden de Duitsers de wapens neerlegden en dat het in Nederland

Nadere informatie

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de gemeente in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat. De volgende dag al moeten de dienstplichtigen

Nadere informatie

Operatie Market Garden

Operatie Market Garden Operatie Market Garden august 2 In september 2014 is het 70 jaar geleden dat Operatie Market Garden plaatsvond. Deze grootste luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis luidde op 17 september 1944 de bevrijding

Nadere informatie

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D RESEARCH CONTENT Loïs Vehof GAR1D INHOUD Inleiding ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ blz. 2 Methode -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de stad in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat, de mensen staan allemaal op straat. De volgende

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto s...

Nadere informatie

Landing Westkapelle 1 november 1944 Locatie: op de zeedijk bij het museum Het Polderhuis

Landing Westkapelle 1 november 1944 Locatie: op de zeedijk bij het museum Het Polderhuis Landing Westkapelle 1 november 1944 Landing van een zgn. LCT (Landing Craft Tank) van de Royal Marines (GB) op het strand van Westkapelle. Op de dijk is de kapotte dijkmolen Prins Hendrik te zien. Datum

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens.

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens. LB -. Nederland doet niet mee > Lees Ruzie in Europa. Leg uit waarom Nederland toch met de oorlog te maken krijgt. Gebruik de volgende woorden: vluchten kamp voedsel België. In 9 krijgen twee landen ruzie

Nadere informatie

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog Lesbrieven WOI 100 jaar Groote Oorlog De Ginter gemeenten 1 Gistel 2 Oudenburg 3 Ichtegem 4 Torhout 5 Zedelgem 6 Koekelare 7 Kortemark 2 Kortemark tijdens de Eerste Wereldoorlog Kortemark vóór de oorlog

Nadere informatie

15966_Oorlog in foto's III - D-Day BW.indd 53 16-09-14 10:17

15966_Oorlog in foto's III - D-Day BW.indd 53 16-09-14 10:17 Een foto van een van de twee drijvende wegen in de kunstmatige haven bij Arromanches. De kunstmatige havens waren eigenlijk een enorme legpuzzel die in het geheim was ontworpen en daarna verspreid over

Nadere informatie

Doel: Leerlingen voldoende informatie verschaffen om een gericht bezoek te brengen aan het museum "Bevrijdende Vleugels".

Doel: Leerlingen voldoende informatie verschaffen om een gericht bezoek te brengen aan het museum Bevrijdende Vleugels. Lesbrief : Bezetting en Bevrijding 2e Wereldoorlog (WO-II) Doel: Leerlingen voldoende informatie verschaffen om een gericht bezoek te brengen aan het museum "Bevrijdende Vleugels". A. Opkomst nationaal-socialisme

Nadere informatie

Seaforth Post. Jubileumjaar. Seaforth Highlanders Memorial Pipes and Drums

Seaforth Post. Jubileumjaar. Seaforth Highlanders Memorial Pipes and Drums Seaforth Post Jubileumjaar 2014 Seaforth Highlanders Memorial Pipes and Drums 2 Seaforth post, Jubileumjaar 2014 In dit nummer: Voorwoord 12 april T for Tommy Gortel 19 april Rugby club Eemland 26 april

Nadere informatie

Luisterplek 2 & 3. Nederasselt en Overasselt Vrijheid valt uit de lucht, Josephine Baker treedt op!

Luisterplek 2 & 3. Nederasselt en Overasselt Vrijheid valt uit de lucht, Josephine Baker treedt op! Luisterplek 2 & 3 Nederasselt en Overasselt Vrijheid valt uit de lucht, Josephine Baker treedt op! Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool en de onderbouw van het voortgezet

Nadere informatie

Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45

Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45 Herinneringstoerisme Gelderland 40-44-45 Herinneringstoerisme Bevrijdingstoerisme? Slagveldtoerisme? Kernteam Marc Wingens Jurriaan de Mol Victoria van Krieken Joost Rosendaal Werkwijze Inventarisatie

Nadere informatie

Het ultimatum. Lesblad A. 14 mei 1940 tijd: 10:30

Het ultimatum. Lesblad A. 14 mei 1940 tijd: 10:30 lesbladen Lesblad A 14 mei 1940 tijd: 10:30 Het ultimatum Pieter Scharroo is in de Tweede Wereldoorlog kolonel bij het Nederlandse leger. Hij is de baas over de Nederlandse legertroepen in Rotterdam. Op

Nadere informatie

De Commissie Herdenkingen binnen de Traditiecommissie van de Commandostichting is voornemens het navolgende plan in 2016 uit te voeren:

De Commissie Herdenkingen binnen de Traditiecommissie van de Commandostichting is voornemens het navolgende plan in 2016 uit te voeren: Korps Commandotroepen Commandostichting Commissie Herdenkingen Aan Van Zie Verzendlijst Majoor b.d. M.M.A. Jeukens Boutenslaan 7 4707 NC Roosendaal Telefoon 0165-541215 Gsm 06-20968325 E-mail: herdenkingen@korpscommandotroepen.nl

Nadere informatie

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA

WAT IS DE LIBERATION ROUTE EUROPA EUROPA INHOUDSOPGAVE Inhoud Liberation Route Europa 3 Stichting 4 Route 4 Arrangementen 5 Evenementen 5 Luisterplekken 6 App 7 Financiele ondersteuning 7 Pagina 2. Liberation Route Europa Liberation Route

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein

Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein Handleiding Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein 2010 Airborne Museum Educatieve dienst (versie 4 juli 2011) Colofon Uitgave Airborne Museum, 2010 Afdeling Educatie Utrechtseweg 232 6862 AZ

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Airborne Museum Hartenstein

Airborne Museum Hartenstein Antwoordenbladen Koffers Vol Verhalen Airborne Museum Hartenstein 2013 Airborne Museum Educatieve dienst (versie 01 augustus 2013) >> Antwoorden Thea Bouhuys 1. In de koffer van Thea Bouhuys zitten de

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats).

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats). Het verhaal van 1588 Bodystorming Inleiding Het jaar 1588 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van de Republiek. De gebeurtenissen die eraan vooraf gaan worden als feiten voorgelezen en tussen de

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Routebeschrijving Herinneringsroute 2

Routebeschrijving Herinneringsroute 2 Routebeschrijving Herinneringsroute 2 Tijdens deze fietsroute van 14 km bezoekt u diverse monumenten die ons herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Hij voert u langs de grens van de gemeente Nijmegen:

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Krantenknipsels van Winston Churchill in het Laatste Nieuws

Krantenknipsels van Winston Churchill in het Laatste Nieuws Krantenknipsels van Winston Churchill in het Laatste Nieuws Tweede wereldoorlog dramatische gebeurtenissen Dateren uit periode kort na WO II (vermoedelijk uit 1950) Map 1 Hopkins komt in naam van Roosevelt

Nadere informatie

Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop.

Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop. WEST JAVA- Bantam 1949. Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop. Het is 19 december 1948. De legercommandant, de generaal S. Spoor, komt met zijn dagorder, waarin

Nadere informatie

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Stichting SPOREN VAN DE OORLOG MILL De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Vóór de Tweede Wereldoorlog Reeds in 1934 werd besloten een eventuele aanval van de Duitsers in het Zuiden

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

een stuk dood hout terecht kwam, hoorden de Duitsers het gekraak en losten onmiddellijk een schot, waarbij de majoor in de linkerarm werd geraakt.

een stuk dood hout terecht kwam, hoorden de Duitsers het gekraak en losten onmiddellijk een schot, waarbij de majoor in de linkerarm werd geraakt. Nr 82 april 2016 Hieronder het tweede deel Prinses Irene Brigade van kol.b.d. A. Herbrink NEDERLANDSE MILITAIREN IN FRANKRIJK van 05-08-1944 tot 28-08-1944 Vaak wordt verondersteld dat de Nederlandse Brigade

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede 2.3.1. Wereldoorlog I INHOUD OEFENBOEK De Eerste Wereldoorlog 02-03 2.3.2. Wereldoorlog II De Tweede Wereldoorlog 04-05 La Vita è Bella 06-07 3.1. Geweldige personen Jezus

Nadere informatie

Herbeleef WO2 Welke keuzes zou jij maken? Gemaakt door: Kevin van Werkhooven & Timo Nijhof

Herbeleef WO2 Welke keuzes zou jij maken? Gemaakt door: Kevin van Werkhooven & Timo Nijhof Herbeleef WO2 Welke keuzes zou jij maken? Gemaakt door: Kevin van Werkhooven & Timo Nijhof Doel: Het doel van deze interactieve video is voornamelijk educatie. Je zult door middel van het spelen, bewuster

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2, 2014. Agenda Op het volgende evenement is Krasny Oktjabr aanwezig:

Nieuwsbrief 2, 2014. Agenda Op het volgende evenement is Krasny Oktjabr aanwezig: Nieuwsbrief 2, 2014 Intro Здравствуйте, товарищи! Welkom bij de tweede Krasny Oktjabr Gazeta van het jaar 2014! In de afgelopen drie maanden zijn er geen evenementen of re-enactmentsamenkomsten voor onze

Nadere informatie

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten

Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken. Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Aan: de Minister-President de Minister van Defensie de Minister van Buitenlandse Zaken Van: Coördinator Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten Betreft: Toestand Midden-Oosten Afgesloten 17.00 uur op 17 oktober

Nadere informatie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie Lesbrief Van Papa, voor Sammie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie 4 Tweede Wereldoorlog 5 Concentratiekamp 6 Stripverhaal (opdracht) 8 Collage maken (opdracht) 9 Colofon 10 2 Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

Luisterplek 103 Bladel Dankzij de ondergrondse. Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool.

Luisterplek 103 Bladel Dankzij de ondergrondse. Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool. Luisterplek 103 Bladel Dankzij de ondergrondse Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool. 103 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Lessenserie 4 Luisterverhalen 6 Les 1 7 Les 2 9 Les 3

Nadere informatie

Luisterplek 109 Eindhoven Een paratrooper in Eindhoven. Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool.

Luisterplek 109 Eindhoven Een paratrooper in Eindhoven. Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool. Luisterplek 109 Eindhoven Een paratrooper in Eindhoven Een lessenserie voor leerlingen van de bovenbouw van de basisschool. 109 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Lessenserie 4 Luisterverhalen 6 Les 1 7 Les 2

Nadere informatie

NOTITIE 1 CANADIAN ARMD CARRIER REGIMENT

NOTITIE 1 CANADIAN ARMD CARRIER REGIMENT NOTITIE 1 CANADIAN ARMD CARRIER REGIMENT Korte geschiedenis in hoofdlijnen A. INLEIDING 1. Op verzoek leden van het bestuur van de Stichting Sporen van de Oorlog Mill wordt middels deze notitie verslag

Nadere informatie

Voorbereidende les bij:

Voorbereidende les bij: Voorbereidende les bij: 1 U heeft een bezoek aan de tentoonstelling 24 uur met Willem in het Nationaal Archief gepland. Wij verheugen ons op uw komst, u bent van harte welkom! Om uw bezoek aan het Nationaal

Nadere informatie

Tijdlijn Tweede Wereldoorlog

Tijdlijn Tweede Wereldoorlog Tijdlijn Tweede Wereldoorlog 1939 23 De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact (Molotov-Von Ribbentrop pact). 1 Nazi-Duitsland valt Polen binnen, het officiële begin van de Tweede

Nadere informatie

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park)

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Inleiding Op dinsdag 11 januari zijn wij, Ruud en Jules, naar het oorlogsmuseum in Overloon geweest. In dit museum wordt onder andere herdacht

Nadere informatie

Luisterplek 40. Oosterbeek De vriendschapsband. Een lessenserie voor leerlingen 3 en 4 klas havo/ vwo

Luisterplek 40. Oosterbeek De vriendschapsband. Een lessenserie voor leerlingen 3 en 4 klas havo/ vwo Luisterplek 40 Oosterbeek De vriendschapsband Een lessenserie voor leerlingen 3 en 4 klas havo/ vwo 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding 3 Lessenserie 4 Voorbereiding museumbezoek 5 Les 1. Introductieles

Nadere informatie

Tracébesluit. N50 Ens-Emmeloord. Conventionele Explosieven (CE n) Datum 20 maart 2014

Tracébesluit. N50 Ens-Emmeloord. Conventionele Explosieven (CE n) Datum 20 maart 2014 Tracébesluit N50 Ens-Emmeloord Conventionele Explosieven (CE n) Datum Status definitief Colofon Referentienummer RW1929-28/14-005-909 Uitgegeven door Rijkswaterstaat Midden-Nederland Informatie Telefoon

Nadere informatie

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog DAD_02 Dadizele, voor de oorlog. De kinderen wachten op de tram. Overal in de streek liepen tramlijnen. Maar de tram maakte plaats voor de auto. Ook

Nadere informatie

Overzichtskaart onderzoeksgebied Overzicht EODD vondsten in de omgeving van het onderzoeksgebied. T&A Survey BV 0211GPR2431 1

Overzichtskaart onderzoeksgebied Overzicht EODD vondsten in de omgeving van het onderzoeksgebied. T&A Survey BV 0211GPR2431 1 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding en onderzoeksdoel... 2 2.1 Algemeen... 3 2.2 Onderzoeksgebied... 3 2.3 Literatuur- en archiefonderzoek... 3 2.4 Historisch overzicht... 3 2.4.1 Historisch overzicht onderzoeksgebied...

Nadere informatie

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Staden voor de oorlog STA_07 De Speyhoek in Staden, voor de oorlog. Iedereen komt naar buiten voor de fotograaf. Moeders met lange rokken en grote schorten, vaders

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-2-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politicus schrijft aan zijn vrouw (12 april 1848): Mijn lieve

Nadere informatie

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015.

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Dames en heren, Wij gedenken met elkaar in ons land dat het 70 jaar geleden is dat

Nadere informatie

Projectnummer: 1211GPR2855.1

Projectnummer: 1211GPR2855.1 Quickscan naar de mogelijke aanwezigheid van Conventionele Explosieven ten behoeve van een te realiseren hoge druk gasleiding van Donkerbroek naar Ureterp Deeltracé 1 Projectnummer: 1211GPR2855.1 In opdracht

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel

Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel Sir Winston Churchill (1874-1965): een traditioneel leider. De Engelsman Sir Winston Churchill heeft tijdens zijn lange leven vele functies bekleed: hij was militair en journalist, diende zijn land meer

Nadere informatie

De tijd van: Wereldoorlogen

De tijd van: Wereldoorlogen De tijd van: Wereldoorlogen WoI Interbellum WoII Wereldoorlog I Casus Belli (Latijn, de oorzaak van de oorlog) Wereldoorlog I Tweefronten oorlog: Oostfront/Westfront Tannenberg 1914: Bewegingsoorlog: Verdun

Nadere informatie

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog LI_07 Er is veel volk op de dorpsplaats samengekomen en overal hangen vlaggen. Niemand is aan het werken. Het is waarschijnlijk zondag, en mooi

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

Poolse Sherman tanks op zoek naar Duitse infiltranten in de polder.

Poolse Sherman tanks op zoek naar Duitse infiltranten in de polder. Poolse Sherman tanks op zoek naar Duitse infiltranten in de polder. - 2.~~5 thuis op de grond tot ca. 8 uur geslapen. Toen kwam er iemand met berichten dat er vandaag (woensdag 1 nov. Allerheiligen) veel

Nadere informatie