HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT"

Transcriptie

1 HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen maanden zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling aan bod gekomen, maar er zijn meer wegen die naar Rome leiden. Zoals SDE+ of salderen. Tijdens deze HIER opgewekt kennissessie kregen bezoekers aan de hand van voorbeelden uit de praktijk meer inzicht in de verschillende mogelijkheden. RVO.nl lichtte plenair de komst van de regeling experimenten elektriciteitswet toe die per 1 mei van start gaat. Ook netbedrijven Alliander, Stedin en Enexis waren aanwezig om vragen te beantwoorden. Dit document is een verslag van de verschillende deelsessies tijdens de Kennissessie Zonneparken: de opties in Utrecht. Mocht u na het lezen van dit verslag nog vragen hebben, dan kunt u die stellen via HIER opgewekt HIER opgewekt streeft ernaar zoveel mogelijk vragen beantwoord te krijgen. De Kennissessie is georganiseerd door HIER opgewekt. Het programma werd verzorgd door: Floris Bruning (Energie-U) Hans Rikze (Morgen Groene Energie) Paul Schlotter (Vogelwijk Energiek) Christoph Buter (BENG!) Wido van Heemstra (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/RVO.nl) Sijtze Brandsma (Energie Dongen) Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 1

2 PLENAIR: OVER DE REGELING EXPERIMENTEN ELEKTRICITEITSWET Wido van Heemstra (RVO.nl) In 2015 gaat de regeling experimenten elektriciteitswet van start. Deze regeling geeft ontheffing van bepalingen in de Elektriciteitswet 1998 en richt zich op burgers en bedrijven. Het gaat hierbij om de ontheffing van de levering aan kleinverbruikers, van de splitsing van het netbedrijf en energieleverancier/producent tot de ontheffing van gereguleerde tarieven. De regeling is een initiatief van het ministerie van Economische Zaken (uitgevoerd door RVO.nl) en maakt het mogelijk om gedurende tien jaar experimenten uit te voeren die afwijken van de Elektriciteitswet. Dit moet dan wel de ontwikkeling, transport en levering van decentraal opgewekte elektriciteit bevorderen. Deze energie moet uit hernieuwbare bronnen komen. De verwachting is dat de regeling binnenkort in de Staatscourant wordt gepubliceerd en vervolgens per mei 2015 open gaat. Informatie over de publicatie en opening is te vinden op de website van RVO.nl. Doel van de regeling experimenten elektriciteitswet is het onderzoeken of de Elektriciteitswet structureel moet worden gewijzigd. In de komende vier jaar zal worden bekeken in hoeverre deze regeling daadwerkelijk leidt tot: meer toepassing van duurzame elektriciteit en elektriciteit uit WKK op lokaal niveau; efficiënter gebruik van de beschikbare energie-infrastructuur; meer betrokkenheid van elektriciteitsgebruikers bij hun energievoorziening. Doelgroepen Deze regeling richt zich vooral op de afnemers van elektriciteit, voornamelijk consumenten. Een voorwaarde voor de experimenten is dat deelnemers gezamenlijk zeggenschap hebben over productie en levering. Aan die voorwaarde wordt voldaan als voor het experiment de rechtsvorm van een coöperatie of een Vereniging van Eigenaren (VvE) wordt gekozen. Soorten experimenten Er zijn twee soorten experimenten waarvoor een ontheffing mogelijk is: projectnetten en grote experimenten. Projectnetten Projectnetten bestaan uit een gezamenlijk net van maximaal 500 afnemers. Dit gezamenlijk net heeft slechts één aansluiting op het net van een netbeheerder. Binnen het domein van het projectnet mag productie, levering en netbeheer gecombineerd worden. Per jaar kunnen 10 projectnetten meedoen. Grote experimenten Grote experimenten liggen in het verzorgingsgebied van een regionale netbeheerder en omvatten maximaal afnemers. In deze experimenten blijft de regionale netbeheerder zijn onafhankelijke wettelijke taak vervullen. Per jaar kunnen 10 grote experimenten meedoen. Hou de website van RVO.nl voor nieuws over de regeling. Op 9 april is er een voorlichtingsbijeenkomst. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 2

3 A: BESLISBOOM ZONNEPARKEN Floris Bruning (Energie-U) Hans Rikze (Morgen Groene Energie) Bruning en Rikze stelde in opdracht van HIER opgewekt een beslisboom op voor zonneparken. Er zijn een aantal verschillende mogelijkheden voor het uitwerken van een rendabele businesscase voor een grootschalig zonnepark. SDE+ subsidie, de regeling verlaagd tarief, salderen of een investering van een derde partij. Wanneer kies je wat? En wat is het rendement? Daar geeft de beslisboom waarbij je 8 variabelen invult antwoord op. De beslisboom verschijnt medio mei op de website van HIER opgewekt. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 3

4 B: POSTCODEROOS IN DE VOGELWIJK Paul Schlotter - Vogelwijk Energie(k) DE FEITEN initiatief: Vogelwijk Energie(k) locatie: Den Haag project: Zonnevogel panelen: 296 à 270 Wp PV-locatie: twee schooldaken gebruikte regeling: Verlaagd tarief De 250 leden van Vogelwijk Energie(k) zetten zich op allerlei manieren in voor duurzaamheid. De vereniging knapte een afgedankte Eneco-windmolen op, runt een slimmemeterproject met Stedin, doet een pilot met een elektrische deelauto en organiseert informatiebijeenkomsten door heel Den Haag. Het laatste wapenfeit: Zonnevogel, een van de eerste postcoderooscoöperaties in Nederland. Zonnevogel is eigenlijk de opvolger van het windmolenproject Duinvogel. Via crowdfunding gaf Vogelwijk Energie(k) nieuwe wieken aan de oude windmolen van Eneco. Na vier jaar draaien moest de windmolen, tot grote spijt van Vogelwijk Energie(k) én Eneco, het veld ruimen. Eneco stelde voor om Vogelwijk Energie(k) te helpen bij het opstarten van een nieuw duurzaam wijkproject, nu met zonneenergie: Zonnevogel. Veel animo De al operationele PV-installatie maakt om niet gebruik van twee schooldaken van één schoolbestuur: een met 204 panelen en een met 92 panelen. Totaal hebben 58 mensen geïnvesteerd, uiteenlopend van een paar panelen tot vijftien stuks. De meeste deelnemers komen uit de Vogelwijk, maar er doen ook een aantal ouders van schoolkinderen mee. Initiatiefnemer Paul Schlotter: De meeste deelnemers hebben zelf geen geschikt dak voor zonnepanelen of vinden het niet mooi. Het enthousiasme voor het project was erg groot; er was meer vraag dan aanbod. We zouden graag meer daken realiseren, maar niet voordat dit eerste project 100% goed loopt. Murphy s law Hoewel de installatie al volop stroom produceert, verliep Zonnevogel namelijk niet zonder slag of stoot, vertelt Schlotter. Een typisch geval van Murphy s law: alles wat mis kon gaan, ging mis. Hoe goed je alles ook uitdenkt, er gebeuren altijd dingen waar je van te voren geen rekening mee houdt. Een omvormer die niet werkt vanwege een te kleine capaciteit aardlekschakelaar. Zonnepanelen die in de weg liggen van ankerpunten waardoor we niet door de veiligheidsinspectie kwamen. Allemaal oplosbaar, maar het kost veel tijd. Regelmatig moesten we de boodschap brengen dat de energieproductie door oponthoud of problemen lager zou uitvallen. Geen deelnemer die zich daar trouwens erg druk om maakte; iedereen toonde steeds enorm veel begrip en enthousiasme. Pech met SDE+ Een hele grote tegenvaller was de ongunstige toekenning van de SDE+. Het project kreeg wél een beschikking voor het kleine dak, maar níét voor het grote. Schlotter: Maximaal ongelukkig, want dan moesten we voor de kleine installatie een dure grootverbruikaansluiting laten aanleggen, terwijl het grote dak er al een had. Het combineren van SDE+ voor het ene dak met de postcoderoos voor het Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 4

5 andere werd bovendien veel te ingewikkeld. Dus hebben we besloten van de SDE+ af te zien. Met als gevolg dat we die nu vijf jaar lang niet opnieuw mogen aanvragen. Vrije keuze leverancier Dan tóch maar aan de gang met de postcoderoos. Een stuk bewerkelijker, vertelt Schlotter vooral vanwege het verrekenen van de belastingkorting via verschillende leveranciers. Wij wilden graag maximale vrijheid behouden voor de deelnemers, dus geen verplichte overstap naar één leverancier. Maar we lopen er nu toch tegenaan dat behalve Eneco bijna geen enkele traditionele energieleverancier wil meewerken aan het verrekenen van de belastingkorting. Ik kan het ze ook niet kwalijk nemen, want er doet nog bijna niemand mee. Terwijl leveranciers er wel hun hele administratie op moeten inrichten. Gevolg is dat wij deelnemers toch zullen moeten adviseren om over te stappen naar een van de leveranciers die wel meedoen. Ingewikkeld netbeheer Het contact met de netbeheerder verloopt niet altijd even soepel, geeft Schlotter aan. Hou rekening met lange en ondoorzichtige doorlooptijden. Er zijn bijvoorbeeld alleen al vier of vijf verschillende Stedin s: de netbeheerder, het meetbedrijf, met allemaal verschillende procedures. Eigenlijk zou er één loket moeten komen waar je terecht kunt. Daar komt nog bij dat veel zaken met de netbeheerder alleen door de energieleverancier, niet de coöperatie, geregeld mogen worden. Zoals het opvragen van de meterstanden, wat Eneco vooralsnog niet gelukt is. Maak er in ieder geval goede afspraken over met je energieleverancier en met je installateur. Nét in de plus De businesscase van Zonnevogel komt nét uit, met een terugverdientijd voor deelnemers van 12 jaar. Wel zijn er nog wel een aantal onzekerheden over de betaling van btw over de opgewekte stroom en de investering van de leden. Die betalen 400 euro per paneel. Schlotter: Dat is ruim, want de kosten liggen rond de 350 euro. Maar we houden expres een slag om de arm tot we compleet inzicht hebben in alle kosten. Dan keren we het restant alsnog uit. De coöperatie heeft bij Eneco een goed tarief bedongen voor de opgewekte stroom: 6 cent per kwh in Maar die prijs wordt wel geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van de marktprijs, aldus Schlotter. Helaas zakt die vooralsnog alleen maar, wat het rendement ook negatief beïnvloedt. Het komt erop neer dat de belastingkorting van 7,5 cent gewoon te laag is. Zelfs duurzaamheidsenthousiastelingen zijn niet bereid om elk jaar verlies te lijden op een investering. Op deze manier zal het bij een handvol projecten blijven. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 5

6 C: BENG! ZONNEPARK MET SDE+ Christoph Buter (BENG!) Wido van Heemstra (RVO.nl) DE FEITEN initiatief: BENG! locatie: De Bilt project: Zonnecentrale bij rwzi panelen: à 270 Wp PV-locatie: weiland op terrein rwzi gebruikte regeling: SDE+ Waar nu nog paarden en pony s grazen, gaat BENG! dit jaar samen met het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden een zonnecentrale aanleggen. Maar liefst zonnepanelen gaan straks voorzien in zo n 20% van de stroombehoefte van de naastgelegen rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi). Met een positieve beschikking voor de SDE+ en groen licht voor de bouwvergunning, is het project bijna startklaar. BENG! is opgericht in 2013 met als doel een volledig duurzame energiehuishouding in gemeente De Bilt in Door energie te besparen en op te wekken uit duurzame bronnen. De coöperatie heeft inmiddels 140 leden, zowel inwoners als bedrijven, en werkt nauw samen met de gemeente. Het idee voor een zonnecentrale op het terrein van de rwzi kwam van het Waterschap. Ondanks een positief haalbaarheidsonderzoek besloot het Waterschap niet zelf te investeren, maar wel de grond aan een ander beschikbaar te stellen: BENG!. Postcoderoos niet haalbaar Het initiële plan van BENG! was gebruikmaken van de postcoderoosregeling. Maar uit onderzoek van Greenspread bleek dat dit financieel niet haalbaar was, vertelt secretaris en projectcoördinator van BENG! Christoph Buter. Daarnaast zou het waarschijnlijk problemen opleveren met het bestemmingsplan. Met de postcoderoos lever je stroom aan particulieren, terwijl de locatie een bedrijfsbestemming heeft. Dan hadden we ontheffing of wijziging van het bestemminsplan moeten aanvragen, maar dat kost een hoop tijd. Daarom hebben we gekozen voor een alternatieve route: SDE+ aanvragen en de stroom direct leveren aan de rwzi. Snel schakelen naar SDE+ Omdat de aanvraag voor fase 6 van de SDE+ op korte termijn plaatsvond, moest BENG! snel schakelen. Buter: Belangrijkste was het regelen van de bouwvergunning, die je niet voor een dakinstallatie, maar wel voor een veld nodig hebt. Onze goede relatie met de gemeente kwam hierbij goed van pas, die heeft het traject versneld en de gemeente De Bilt liet zich hier van een constructieve kant zien. Een tip voor anderen: vraag op tijd eherkenning aan (een soort DigiD, waarmee bedrijven eenvoudig kunnen inloggen bij aangesloten overheidsorganisaties), die nodig is om een bouwvergunning en SDE+ aan te vragen. De aanvraag daarvan gaat op zich snel maar je bent zo anderhalve week verder. Zorg dus dat je dit ruim van te voren hebt geregeld. Na de aanvraag op 3 november 2014 kreeg BENG! op 5 februari 2015 dan het verlossende bericht: de zonnecentrale krijgt 15 jaar SDE+. Werking van de SDE+ Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) voert de SDE+ uit in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. De SDE+ vergoedt het verschil tussen de kostprijs van grijze energie en die van duurzame energie over een periode van 5, 8, 12 of 15 jaar. De hoeveelheid subsidie is afhankelijk van Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 6

7 de technologie en de hoeveelheid duurzame energie die wordt geproduceerd. Dat de SDE+ een loterij is, klopt volgens Wido van Heemstra van RVO.nl niet. Als je voldoet aan de voorwaarden en er is budget, dan krijg je een toewijzing. Alleen op de dag dat het budget opgaat, is dit niet het geval. Dan krijgen de projecten met de goedkoopste basisbedragen het eerst een toewijzing, daarna de duurdere. Op deze manier wil de minister zo goedkoop en zoveel mogelijk duurzame energie realiseren. Alleen in de groep met het basisbedrag waarin het budget opraakt, wordt geloot. Vanwege de volgorde moet RVO.nl de subsidie dag voor dag afwikkelen. We streven ernaar om binnen 13 weken uitsluitsel te geven, maar door de enorme hausse van aanvragen lukt dit niet altijd. >> Is de SDE+ locatiegebonden? Van Heemstra: Ja. Je mag de SDE+ wel overdragen naar een andere entiteit, maar niet naar een andere locatie. Dan moet je opnieuw SDE+ aanvragen. >> Vloeit het geld van projecten die niet doorgaan terug in de SDE+? Van Heemstra: Niet per se. Het bedrag dat we toezeggen is groter dan het geld dat we in kas hebben, omdat we al rekening houden met een bepaalde uitval. Het geld dat vrijvalt komt dus niet terug in de regeling. >> Hoeveel SDE+ kan ik krijgen voor PV? Van Heemstra: In 2015 zijn er 9 fasen in plaats van 6. In elke fase neemt het basisbedrag met 1 cent toe, met het hoogste basisbedrag in september Voor PV geldt in fase 9 een basisbedrag van 14,1 cent per kwh. De grijzestroomprijs waarmee dit gecorrigeerd wordt is voor 2015 voorlopig vastgesteld op 4,5 cent per kwh maar wordt nooit lager dan de basisenergieprijs van 3,5 cent. De subsidie kan dus nooit meer zijn dan 14,1 3,5 = 10,5 cent per kwh gedurende 15 jaar. >> Aan welke voorwaarden moet de installatie voldoen? Van Heemstra: De installatie moet een vermogen hebben gelijk aan of groter dan 15 kwp. Om SDE+ te kunnen aanvragen moet er een (bouw)vergunning zijn en een grootverbruikaansluiting (>3x80A). Vanaf 500 kwp is een haalbaarheidsstudie verplicht, met in ieder geval een exploitatieberekening en een financieringsplan met een onderbouwing van het eigen vermogen. Bij minder dan 20% eigen vermogen is een intentieverklaring van een financier verplicht. >> Hoe kan ik een aanvraag indienen? Van Heemstra: De aanvraag gebeurt elektronisch via het eloket van RVO.nl. Je kunt de aanvraag alvast helemaal klaarzetten en indienen op een later moment, direct als de volgende fase ingaat bijvoorbeeld. Heel belangrijk: de aanvraag moet compleet zijn. Als iets ontbreekt, zoals een vergunning, dan schuift je aanvraag door naar de dag waarop je dit aanvult. Vergeet ook niet op tijd eherkenning aan te vragen. >> Bekijk ook de voorlichtingsfilm en de brochure van RVO.nl over de SDE+. Lokale financiering Met 15 jaar SDE+ en stroomafname door het Waterschap komt BENG! een heel eind qua financiering, maar er is nog meer nodig om de businesscase rond te maken. De bouw van de installatie (turn-key) gaat zo n euro kosten. Daarbij komen nog jaarlijkse exploitatielasten (zoals verzekering, Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 7

8 onderhoud, aflossing en vervanging omvormers) en de coöperatie moet zoals gezegd ook bouwleges betalen. Het aantrekken van vreemd vermogen via een bank blijkt lastig. Buter: Het project is voor veel banken te klein om interessant te zijn. We willen het project het liefst met zoveel mogelijk lokaal geld van inwoners financieren. Gelukkig blijkt de interesse hiervoor groot; we hebben al rond de euro aan voorlopige toezeggingen om te investeren. De afspraken met participanten en het Waterschap moeten we nu gaan vastleggen in contracten. Pas als de businesscase volledig rond is, kunnen we écht van start. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 8

9 D: SALDEREN Sijtze Brandsma (Energie Dongen) DE FEITEN initiatief: Energie Dongen locatie: Dongen project: Zon op ander dak panelen: >2000 panelen PV-locatie: maatschappelijk vastgoed met elektriciteitsverbruik < kwh/jaar gebruikte regeling: Salderen Na een succesvolle actie voor zonnepanelen op particuliere woningen, heeft Energie Dongen verschillende varianten onderzocht voor collectieve systemen op andere daken. Vanwege de mogelijkheden die de EIA (Energie Investerings Aftrek) destijds bood, is in eerste instantie gekeken naar mogelijkheden met een Coöperatieve Maatschap. Toen dit model niet houdbaar bleek door inperking van de EIA, is het salderingsmodel uitgewerkt. Wat is Zon op ander dak? Met het project Zon op ander Dak realiseert Energie Dongen zonne-energiesystemen op daken van maatschappelijk vastgoed met een elektriciteitsverbruik tot maximaal kwh. De dakeigenaar hoeft zelf niet te investeren maar huurt 15 jaar lang de zonnepanelen van Energie Dongen, voor een vooraf bepaald jaarlijks bedrag dat 10% lager ligt dan zijn huidige elektriciteitsrekening en saldeert de opgewekte zonnestroom op zijn eigen energierekening. De investering in de zonne-energie installatie wordt voor circa 20% gefinancierd door leden van Energie Dongen en voor circa 80% door de bank. De leden ontvangen een rente van 5% en de bank van 3,5%. Na afloop van de huurperiode neemt de dakeigenaar het PV-systeem over tegen een restwaarde. Dit saldo is voor de energie coöperatie om vervolginvesteringen mee te kunnen doen. Complex proces Het blijkt een complex proces te zijn, om alle spreekwoordelijke kikkers in dezelfde kruiwagen te krijgen. De toekomst van maatschappelijk vastgoed is vaak onzeker en men is huiverig om langjarige contracten aan te gaan. En als het al zover komt, wil de gemeente vaak aanbesteden, wat weer vertraging oplevert. Dit alles kost veel tijd. Hopelijk draagt het voorwerk van Energie Dongen bij aan een bredere toepassing. Ook voor wat betreft de financierbaarheid bij de bank. Triodos bank was bijvoorbeeld al wel bekend met de constructie en bereid tot medewerking, maar de Rabobank nog niet. Door de gedegen voorbereiding met Energie Dongen wil de Rabobank het straks landelijk gaan uitrollen middels een standaardproduct. Hierdoor kan zij ook dergelijke projecten van minder professionele partijen gaan financieren. Is het makkelijk om je leden hiervoor te interesseren? Vinden mensen het niet leuker om iets te doen aan hun eigen energierekening in plaats van een puur financiële investering te doen? In de praktijk valt dat wel mee. Mensen willen wel graag een band Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 9

10 hebben met het pand waar de zonnepanelen op komen te liggen. En in een dorp of buurt heeft men dat in het algemeen wel. En wat als salderen niet meer zou mogen? De toekomst van salderen is onzeker. Zolang hier geen duidelijkheid over bestaat, gaat Energie Dongen er in haar berekeningen vanaf 2020 voor de zekerheid uit van een beperktere vergoeding van 7,5 cent per kwh + kale stroomprijs, wat neerkomt op circa 12,5 cent. Dit analoog aan het bedrag van de regeling verlaagd tarief. Als je écht rekening houdt met de mogelijkheid dat je straks niet meer mag salderen, zou je echter ook je systeem anders moeten neerleggen. Een oost-west opstelling heeft bijvoorbeeld een veel gelijkmatiger zonnestroomproductie over de dag heen dan een zuid-opstelling. Daarmee kan je dus de terugleverpiek midden op de dag verminderen en een groter gedeelte van de zonnestroom direct verbruiken in plaats van achteraf salderen. Kan het ook op scholen? Energie Dongen gaat ervan uit dat ze elke professionele partij met een elektriciteitsverbruik tot kwh met deze constructie kan bedienen. Transparante communicatie De leden die willen meedoen kun je in grofweg twee groepen verdelen. Enerzijds heb je de leden die voor een relatief klein bedrag mee doen en 1x per jaar op goed vertrouwen hun rente uitgekeerd krijgen. Anderzijds kun je soms snelle slagen slaan met partijen die voor een groter bedrag mee doen. Hen moet je bedienen met een serieuze prospectus die hun investering verantwoordt. In principe wil je beide categorieën bedienen en gelijk behandelen (met een gelijk rendement), tenzij iemand meer risico neemt (bijvoorbeeld met een achtergestelde lening). Alleen verschillende risicoprofielen kunnen verschillende rendementen of andere voorwaarden verantwoorden. Daar moet je volstrekt transparant in zijn. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 10

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen maanden zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling

Nadere informatie

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 ZonneVogel Coöperatie Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 Onderwerpen Vogelwijk Energie(k) en ZonneVogel Onderwerpen Project SDE+ en Postcoderoos Business case Installatie en Aansluitingen BTW,

Nadere informatie

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen tijd zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen?

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen? Zon op kerk Johan van Drie Bram Faber 16 februari 2015 Agenda Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI Vragen? Zon

Nadere informatie

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL Saldering Wido van Heemstra Agentschap NL De wetgeving nu 2 Wat verstaan we onder salderen? In de wet wordt dit woord nergens gebruikt, dus verschillende interpretaties en misverstanden mogelijk Belangrijkste

Nadere informatie

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch:

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: SDE+, TKI en experimenten E-wet 15 april 2015 16 april 2015 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Wat doen wij: (RVO.nl)

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Advocaten en notarissen

Advocaten en notarissen Advocaten en notarissen JURIDISCHE ASPECTEN BIJ DUURZAME ENERGIE PROJECTEN 30 juni 2015 Maarten Kole Drie stimuleringsregels 1.Salderingsregeling 2.Postcoderoosregeling 3. SDE+ Salderingsregeling Salderingsregeling

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: Wat als je zelf graag zonne- energie wil opwekken maar geen geschikt dak hebt? Breda DuurSaam heeft het initiatief genomen om iedereen de mogelijkheid

Nadere informatie

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt (Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt Amersfoort, 15 november 2012 BRAAF Direct verbruik De waarde van

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD Over Greencrowd Greencrowd structureert en financiert duurzame-energie-projecten. Greencrowd richt zich hierbij op projecten waarbij lokale, duurzame energieproductie wordt

Nadere informatie

HOE BEOORDEELT ACM DE TARIEVEN VAN EXPERIMENTEN?

HOE BEOORDEELT ACM DE TARIEVEN VAN EXPERIMENTEN? HOE BEOORDEELT ACM DE TARIEVEN VAN EXPERIMENTEN? Inleiding Op 1 mei 2015 gaat het Besluit Experimenten Decentrale Duurzame Elektriciteitsopwekking in. Coöperaties en verenigingen van eigenaren kunnen dan

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk 20 Juni 2013 That's one small step for a man, one giant leap for mankind." Inhoud 1. Intro 2. Uw stroomprijs 3. Kabinetsbeleid & effect 4. Het project 5. De organisatie

Nadere informatie

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 Programma start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 3 19:00 19:20 4 19:20 19:40 5 19:40 20:00 6 20:00 20:55 7 20:55 21:00 Welkom,:mededelingen,:toelichting:programma Stand:van:zaken:initiatieven:/:projecten

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken Wido van Heemstra Adviseur Agentschap NL Saldering, de stand van zaken Saldering: de stand van zaken Wido van Heemstra Agentschap NL Nationaal Zonne-energiedebat Universiteit Utrecht 13 mei 2013 Overzicht

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

Verlaagd tarief bij collectieve opwek

Verlaagd tarief bij collectieve opwek Verlaagd tarief bij collectieve opwek Wido van Heemstra Netwerkbijeenkomst Servicepunt Lokale Energie Voorwaarts Ten Boer, 23 januari 2014 Verlaagd tarief bij collectieve opwek De regeling: leden van een

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Zon-PV op ziekenhuizen. September 2014

Zon-PV op ziekenhuizen. September 2014 Zon-PV op ziekenhuizen September 2014 Inhoud Kennismaking Greenspread Het proces Haalbaarheid Scenario s Referentie: ziekenhuis Rijnstate Kennismaking Greenspread Wie we zijn Greenspread adviseert organisaties

Nadere informatie

slim investeren in zonnepanelen

slim investeren in zonnepanelen Duurzaam ondernemen met SDE+ slim investeren in zonnepanelen SDE+ Stimulering Duurzame Energieproductie pvsystems.nl Gebruikt uw bedrijf of organisatie veel energie? Wilt u duurzaam ondernemen met subsidie?

Nadere informatie

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013 C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL 20 november 2013 Overzicht 1.Saldering 2.Zelflevering 3.Verlaagd tarief bij collectieve opwek Nb. Disclaimer: hoe

Nadere informatie

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Nederland staat een enorme toename van duurzame energie te wachten. Ook de grootzakelijke markt heeft de smaak te pakken. Duurzame energie is steeds gewilder. Er

Nadere informatie

Alles over salderen en subsidies

Alles over salderen en subsidies Alles over salderen en subsidies Wido van Heemstra Agentschap NL Congres Solar Solutions Expo Haarlemmermeer 17 april 2013 Overzicht te behandelen onderwerpen 1. Salderen: -wat houdt het in, welke tariefcomponenten

Nadere informatie

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 Opgewekt in Lochem Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 LOCHEM ENERGIE ONTWIKKELT DOOR Lochem Energie heeft reeds verschillende zonneenergieprojecten gerealiseerd. Paul Stolte deelt graag

Nadere informatie

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming EHO 14 21 november 2014 Consumentenbescherming Consumentenbescherming in wetgeving Toezicht energiemarkt door ACM Voorbeelden: Leveringsvergunning (kleinverbruikers)

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee Crowdfunding populair voor zonnepanelen Den Haag - Steeds meer mensen die zelf geen dak hebben, willen wel investeren in zonnepanelen. Projecten waarbij mensen samen investeren in de zonne-energieparken

Nadere informatie

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat Australiëlaan 5 3526 AB Utrecht T: 030 693 60 00 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat dr. Ronald Franken maart 2015 B l a d 1 Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET:

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: Wat als je zelf graag zonne- energie wil opwekken maar geen geschikt dak hebt? Breda DuurSaam heeft het initiatief genomen om iedereen de mogelijkheid

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven Rogier Coenraads Arnhem, 13 februari 2014 Regeling verlaagd tarief EB bron: www.belastingdienst.nl Regeling verlaagd tarief EB - Korting energiebelasting van

Nadere informatie

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Zon op VVE Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Waarom doen we dit? Wereldwijde klimaatcrisis Klimaat top Parijs Energie Akkoord Nederland Klimaatzaak Urgenda Maar er gebeurt nog steeds te weinig en te

Nadere informatie

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE Nieuwe samenstelling bestuur Nieuwsbrief juli 2012 Vanaf juni 2012 heeft het bestuur van de vereniging een andere samenstelling. Graag willen wij ons aan u voorstellen. Van links naar rechts: Albert Brouwer

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

Zon-PV op maatschappelijk vastgoed

Zon-PV op maatschappelijk vastgoed Zon-PV op maatschappelijk vastgoed Financiering en subsidie (SDE+) 9 juni 2016 Sander Huitink Agenda Over Greenspread Financiering zon-pv-projecten Salderen Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Zonne-energie in Nederland Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Informatie Horizon Opgericht 2009 Veel ervaring in (duurzame) energie ca. 60 jaar Grootaandeelhouder HVC Groep in Alkmaar In

Nadere informatie

Salderen. Artikel 95c

Salderen. Artikel 95c Salderen Salderen is de regeling dat zonnestroom die aan het elektriciteitsnet wordt terugeleverd, mag worden verrekend met uit het net geïmporteerde stroom. Als U bijvoorbeeld 2400 kwh stroom afneemt

Nadere informatie

ZON PRIVE ZONNIG VOORDEEL. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht

ZON PRIVE ZONNIG VOORDEEL. Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht ZONNIG VOORDEEL ZON PRIVE 2013 Informatiebrochure over de zonnepanelenactie exclusief voor medewerkers van gemeente Utrecht De actie loopt tot en met 30 september 2013 2 Zon-Privé Utrecht Schoon, Slim

Nadere informatie

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Energiecafé 12 december 2013 Johan de Kanter Salderen Het kunnen verrekenen van afname van en levering aan het net en de consequenties daarvan voor Energiebelasting

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016 Agendapunt commissie: 5.4 steller telefoonnummer email B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering portefeuillehouder M. Bax onderwerp Toepassing zonnepanelen

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief,

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

Zonnepanelen, wat U moet weten

Zonnepanelen, wat U moet weten 8-3-2014 GPI Elektrotechniek Zonnepanelen, wat U moet weten Fiscale voordelen GPI Elektrotechniek Fresialaan 5 6851 TH Huissen 026-4423257 Voordelen Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

Informatieavond 25 januari

Informatieavond 25 januari Informatieavond 25 januari Waarom is BoeN opgericht? Doelstellingen: lokaal Duurzaam Bewustwording Betaalbaar Onafhankelijk Wat wil BoeN? Werkgroepen: 1. Marketing en communicatie 2. Zonne energieprojecten

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA INTRO PROGRAMMA 19:15 u Inloop 19:30 u Zonnepanelen Collectief of individueel? Techniek, financiën en organisatie 20:30 u Pauze 20:45 u Maak een plan voor uw eigen VvE-complex 21:15 u Napraten en tijd

Nadere informatie

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN Ing. Robert Hemmen MBA, directeur De Groene Reus Coöperatie u.a. De Groene Reus Projecten b.v. 1 Wat streven wij na? Missie Wij streven

Nadere informatie

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Ontdek de voordelen van de zon. Onafhankelijk Verzekerd van het gebruik van schone stroom die u zelf opwekt. Besparen Bespaar op uw energierekening

Nadere informatie

WELKOM. Agenda: Inleiding door Zieuwents Belang Presentatie AGEM Veelgestelde vragen Overige vragen Hoe verder

WELKOM. Agenda: Inleiding door Zieuwents Belang Presentatie AGEM Veelgestelde vragen Overige vragen Hoe verder WELKOM Agenda: Inleiding door Zieuwents Belang Presentatie AGEM Veelgestelde vragen Overige vragen Hoe verder Koffie en 1 consumptie aangeboden door Zieuwents Belang WERKGROEP In juni 2015 opgericht: Margret

Nadere informatie

Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam

Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam foto: Cris Toala Olivares Amsterdam die mooie stad is gebouwd op palen. Als die stad nu duurzamer wordt, dan kan zij nog meer stralen!

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten.

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten. Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 25 oktober 2011 Registratienummer: 2011/66 Agendapunt nummer: 7 Onderwerp Besparing met zonne-energie Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE ZONNEPANELENDELEN THUIS INVESTEER MEE IN DE ZONNEPANELEN

INFORMATIEBROCHURE ZONNEPANELENDELEN THUIS INVESTEER MEE IN DE ZONNEPANELEN INFORMATIEBROCHURE ZONNEPANELENDELEN THUIS INVESTEER MEE IN DE ZONNEPANELEN Familie de Jong Joost & Linda Mariska Haaren Familie Marghadi Daan v/d Meer Veel woningen in Nederland hebben een prachtig mooi

Nadere informatie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie

Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Gezamenlijk aan de slag met Zonne-energie Advies op Maat Johannes Zijlstra 09-12-2013 LTO Noord Advies Onderwerpen Rendement zonnepanelen Wat bepaalt de terugverdientijd Rendementsberekening Voor wie is

Nadere informatie

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard 14 oktober 2014 Jorn ten Have Duurzame Energie Duurzame energie = Hernieuwbare energie Brundtland definitie; een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoet

Nadere informatie

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Zonnepanelen Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Agenda Waarom? Werking Wat heb je nodig? Wat kost energie? Wat levert het

Nadere informatie

9-2-2016. Informatiebijeenkomst, 9 februari 2016. Even voorstellen 2. Tim van Twuijver Adviseur duurzame energie Grontmij (Part of SWECO)

9-2-2016. Informatiebijeenkomst, 9 februari 2016. Even voorstellen 2. Tim van Twuijver Adviseur duurzame energie Grontmij (Part of SWECO) Informatiebijeenkomst, 9 februari 2016 Even voorstellen 2 Tim van Twuijver Adviseur duurzame energie Grontmij (Part of SWECO) Inhoud 3 Waarom zonne-energie? Waarom is zonne-energie interessant van u? Hoe

Nadere informatie

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning es Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden. Er moet voldoende stevig en

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Zonnestroom in Enspijk

Zonnestroom in Enspijk Zonnestroom in Enspijk Waarom zonnestroom? Wat is zonnestroom? Wat levert zonnestroom op? Hoe begin ik er aan? De zon straalt in 1 uur evenveel energie op aarde als het jaarlijkse wereldwijde energieverbruik

Nadere informatie

Algemene informatie postcoderoosprojecten

Algemene informatie postcoderoosprojecten Zon op Nederland wil zoveel mogelijk huishoudens in Nederland in staat stellen zelf zonneenergie op te wekken, ook als ze zelf geen (geschikt) dak hebben. Dat doen we door samen met lokale initiatiefgroepen

Nadere informatie

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering.

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering. VSU Energie Inhoud Aanleiding 1. VSU Energie 2. Klimaatscan 3. Isolatiemaatregelen 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting 6. Financiering Tot slot Praktijkvoorbeelden door At Risk, Elinkwijk en STVU

Nadere informatie

BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC

BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC JOUW ZONNEPANELEN OP HET DAK VAN DE BRANDWEER UITGANGSPUNTEN, ACHTERGROND EN CONCEPT Coöperatie Zonnecoöperatie West-Friesland (ZCWF) gaat duurzame energie produceren om mensen

Nadere informatie

Geen geschikt dak en toch zonne-energie?

Geen geschikt dak en toch zonne-energie? Geen geschikt dak en toch zonne-energie? Zon Delen in Berkelland: een aantrekkelijke investering! Inleiding In deze brochure geven wij u meer informatie over het project. Voor wie het geschikt is, hoe

Nadere informatie

Veelgestelde vragen DSM en Sungevity

Veelgestelde vragen DSM en Sungevity Veelgestelde vragen DSM en Sungevity 1 Veelgestelde vragen Wat is de achtergrond van de samenwerking tussen DSM en Sungevity? Waaruit bestaat het aanbod? Wat is de rol van DSM? Ik werk bij DSM in Nederland

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst: 7 Bildtse Zonnedaken

Informatiebijeenkomst: 7 Bildtse Zonnedaken Informatiebijeenkomst: 7 Bildtse Zonnedaken Woensdag 29 juni 2016 Wat gaan we bespreken? Waarom duurzame energie? Wat is Mienskips Energie? Zonnecollectief 7 Bildtse Zonnedaken Vragen? Waarom duurzame

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CR5 Onderwerp : PV-project Den Bolder Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 12 oktober 2010 0. Samenvatting De gemeente Waalwijk heeft een ambitieuze energie/klimaatdoelstelling,

Nadere informatie

ZonneEnergie voor Thuis

ZonneEnergie voor Thuis ZonneEnergie voor Thuis Programma 20:00 22:00 Welkom Introductie ReestdalEnergie ZonneEnergie: het hoe en waarom Pauze ZonneEnergie van ReestdalEnergie Afsluiting Vragenvuur Reestdal Duurzame Energie

Nadere informatie

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014 Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief 1 september 2014 Programma: Welkom! Wethouders Wijnne en Nootebos aan het woord Werkgroepleden Presentatie plannen Vragen? Afsluiting: circa 21.30 uur Wethouder

Nadere informatie

Project drijvend zonnepark Bergerden Doet u mee?

Project drijvend zonnepark Bergerden Doet u mee? Project drijvend zonnepark Bergerden Doet u mee? Huissen, 19 december 2014 Beste leden van coöperatie Lingewaard Energie en andere geïnteresseerden, Geruime tijd zijn wij als coöperatie bezig met de ontwikkeling

Nadere informatie

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop Zon in de Kop Wees slim en investeer in zonnepanelen Zon in de Kop! Zon in de Kop is een samenwerkingsverband van de gemeenten met HVC, Ontwikkelingsbedrijf NHN, Millennium Comité Schagen en de Noordhollandse

Nadere informatie

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag

Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Duurzaam wonen zonder gas of stadsverwarming 15 april 2014 Piet Vink Centrum, Den Haag Hilbrand Does www.energiegarant.nl september2013 Agenda 19:30-19:50: Inloop 19:50-20:00: Opening en introductie door

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads Frank Zegers Juli

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) AH 1874 2014Z04158 van minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de staatssecretaris van Financiën (ontvangen 7 mei 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013-2014, nr. 1621 1 Is er een

Nadere informatie

9-5-2014 B.v.d.Hoek Driebergen 0655965653

9-5-2014 B.v.d.Hoek Driebergen 0655965653 Zonnepanelen op het dak van uw VvE? Draagvlak creëren en offertes aanvragen en communiceren met de VvE (Nieuwsbrief) Kosten en baten analyse Berekenen terug verdien tijd Spreadsheet offerte gegevens Communicatie

Nadere informatie

Zon op Heerjansdam daar krijgen we energie van! Samenwerkingsverband Wat/Wie Buurtbewoners is kopen van omwonende burgers/ondernemers Zon samen op in een Heerjansdam Op Dit is het het dak tweede van een

Nadere informatie

Steller : S. Wind Aan : P. Westenberg Telefoon : 0229-252200 Afdeling - Bureau : Middelen en Beheer - Vastgoed Status : Versie 4

Steller : S. Wind Aan : P. Westenberg Telefoon : 0229-252200 Afdeling - Bureau : Middelen en Beheer - Vastgoed Status : Versie 4 ** 1 van 6 Onderwerp: Onderzoek initiatiefvoorstel zonnepanelen gemeentelijke Zaaknummer : 1001958 Datum : 25 september 2013 Steller : S. Wind Aan : P. Westenberg Telefoon : 0229-252200 Afdeling - Bureau

Nadere informatie

Geen geschikt dak en toch zonne-energie?

Geen geschikt dak en toch zonne-energie? Geen geschikt dak en toch zonne-energie? Zon Delen in Berkelland: een aantrekkelijke investering! Inleiding In deze brochure geven wij u meer informatie over het project. Voor wie het geschikt is, hoe

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie