HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN"

Transcriptie

1 HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 23 APRIL 2015, EINDHOVEN Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen tijd zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling aan bod gekomen, maar er zijn meer wegen die naar Rome leiden. Zoals SDE+ of salderen. Tijdens deze HIER opgewekt kennissessie kregen bezoekers aan de hand van voorbeelden uit de praktijk meer inzicht in de verschillende mogelijkheden. RVO.nl lichtte plenair de komst van de regeling experimenten elektriciteitswet toe die waarschijnlijk per 1 mei van start gaat. Dit document is een verslag van de verschillende deelsessies tijdens de Kennissessie Zonneparken: de opties in Eindhoven. Mocht u na het lezen van dit verslag nog vragen hebben, dan kunt u die stellen via HIER opgewekt HIER opgewekt streeft ernaar zoveel mogelijk vragen beantwoord te krijgen. De Kennissessie is georganiseerd door HIER opgewekt. Het programma werd verzorgd door: Andries Mulder (Morgen Groene Energie) Hans Rikze (Morgen Groene Energie) Job Swens (J-OB) Karin Keijzer (RVO.nl) Jan Snelders (Energie Coöperatie Udenhout) Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 1

2 PLENAIR: OVER DE REGELING EXPERIMENTEN ELEKTRICITEITSWET Karin Keijzer (RVO.nl) Per 1 mei 2015 is de regeling experimenten elektriciteitswet van start gegaan. Coöperaties en VvE s krijgen de mogelijkheid om via experimenten af te wijken van de Elektriciteitswet De regeling is een initiatief van het ministerie van EZ (uitgevoerd door RVO.nl) en maakt het mogelijk voor coöperaties en VvE s om gedurende tien jaar experimenten uit te voeren die afwijken van de Elektriciteitswet. Het moet gaan om decentrale, duurzame experimenten met elektriciteitsopwekking. De regeling is geen subsidie, maar een ontheffing, en is daardoor gewoon te combineren met andere subsidies. De regeling is op 7 april 2015 in de Staatscourant gepubliceerd en is per 1 mei 2015 opengegaan. Het indienen van een aanvraag kan t/m 11 september 2015 via de website van RVO.nl. Doel van de regeling experimenten elektriciteitswet is onderzoeken of de Elektriciteitswet structureel moet worden gewijzigd. De komende vier jaar zal worden bekeken in hoeverre deze regeling daadwerkelijk leidt tot: meer toepassing van duurzame elektriciteit en elektriciteit uit WKK op lokaal niveau; efficiënter gebruik van de beschikbare energie-infrastructuur; meer betrokkenheid van elektriciteitsgebruikers bij hun energievoorziening. Doelgroepen Deze regeling richt zich op coöperaties van consumenten en VvE s. Soorten experimenten Er zijn twee soorten experimenten waarvoor een ontheffing mogelijk is: projectnetten en grote experimenten. Projectnetten Deze bestaan uit een gezamenlijk net van maximaal 500 afnemers met slechts één aansluiting op het net van een netbeheerder. In een projectnet mogen productie, levering en netbeheer gecombineerd worden. In 2015 kunnen 10 projectnetten meedoen. Grote experimenten Deze worden uitgevoerd in het net van een regionale netbeheerder en heeft maximaal afnemers, voornamelijk consumenten. In een 'groot' experiment mogen productie, levering en system operation van het netbeheer gecombineerd worden. De regionale netbeheerder blijft bij 'grote' experimenten de overige onafhankelijke wettelijke taken met betrekking tot netbeheer vervullen. In 2015 kunnen 10 grote experimenten meedoen. Naast de ontheffing van RVO is goedkeuring van de Autoriteit Consument & Martkt vereist voor de berekening van nettarieven. Meer informatie Kijk op de website van RVO.nl voor informatie en een modelprojectplan. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 2

3 A: BESLISBOOM ZONNEPARKEN Hans Rikze (Morgen Groene Energie) Veel coöperaties verkennen de mogelijkheden om zonneparken te realiseren. Dit leidt tot allerlei verschillende businesscases met veel onzekere parameters. Floris Bruning en Hans Rikze ontwikkelden in opdracht van HIER opgewekt een beslisboom om initiatieven op een snelle manier inzicht te geven in de beste businesscase voor hun plan. Er zijn verschillende mogelijkheden voor het uitwerken van een rendabele businesscase voor een grootschalig zonnepark: SDE+, het verlaagd tarief, salderen of een investering van een derde partij. Wanneer kies je wat? En wat is het rendement? Daar geeft de beslisboom waarbij je acht variabelen invult antwoord op. De beslisboom levert geen kant-en-klare businesscase op, maar geeft wel een globaal idee van wat de investering oplevert bij verschillende scenario s. Het programma laat zien wat het rendement na 10, 15 en 20 jaar salderen, postcoderoos of SDE+ is en houdt daarbij ook rekening met bijvoorbeeld verkoop van het systeem. Floris Bruning en Hans Rikze hebben de beslisboom tijdens verschillende kennissessies van HIER opgewekt getest met initiatiefnemers. De feedback verwerken ze in de definitieve beslisboom. Deze verschijnt eind mei op de website van HIER opgewekt. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 3

4 B: Postcoderoos met Morgen Groene Energie Andries Mulder (Morgen Groene Energie) DE FEITEN initiatief: Morgen Groene Energie locatie: Eindhoven project: Ouverture panelen: 238 panelen PV-locatie: gemeentelijk pand gebruikte regeling: Verlaagd Tarief Met het project Ouverture was MGE de eerste die een aanvraag deed bij de belastingdienst voor de regeling Verlaagd Tarief (postcoderoosregeling). Gemeente Eindhoven zag toekomst in collectief salderen en heeft dat hoog in het vaandel staan. In plaats van werkgroepen en discussies besloten zij het risico voor dit project af te dekken zodat hands on praktijkkennis kon worden opgedaan, als een soort innovatiesubsidie. Eind 2013 hadden ze de eerste afspraak bij de gemeente. Dat was direct met drie wethouders. In maart moet het systeem liggen (net voor de verkiezingen), dus dat was kortdag. Maar zo werd wel gebruik gemaakt van de beweging die verkiezingen met zich mee brengen. MGE heeft behoorlijk wat energie gestopt in de marketing van het hele plan. En dat is echt nodig geweest. Hans Rikze heeft bijvoorbeeld wel 50 gesprekken gevoerd bij mensen thuis. Ook is een reclame /voorlichtingsfilmpje gemaakt. In de praktijk blijkt de business case voor particulieren niet veel voordeliger te zijn, ongeveer 0. Rendement is er niet echt. Het financieel rendement is minder dan gedacht. [NB dit is met systeemprijzen van 2013]. Het dak is om niet beschikbaar gesteld door de gemeente voor 20 tot 25 jaar, en er passen 238 panelen op á 250 Wp. Het pand waar de panelen op liggen, gebruikt ca kwh per jaar. Als het project geflopt zou zijn, zou de gemeente de zonnestroom gaan salderen. Dat is het grootste risico dat de gemeente liep. Van eerdere projecten om collectief zonnepanelen in te kopen voor eigen daken, had MGE geleerd dat het in de rijkere randgemeenten (rondom Eindhoven) beter loopt dan in de wijken waar men gemiddeld minder heeft te besteden. MGE bood op haar website een vergelijking aan voor haar propositie met zonnepanelen op je eigen dak (salderen) versus meedoen in het postcoderoosproject op de Ouverture. Zo transparant moet je wel willen zijn als lokaal initiatief. In ruil voor de garantstelling door de gemeente en het beschikbaar stellen van het dak, doet MGE aan kennisdeling. Mede daarom hebben ze samen met de gemeente en HIER opgewekt een handboek gemaakt: Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 4

5 Helaas bleek de belastingdienst certificaten die MGE verkocht als dienst te zien, waardoor er BTW over moet worden afgedragen. MGE is het hier niet mee eens (zij zagen het als kapitaalstoring) maar de belastingdienst ziet het echt anders. MGE werkt met Qurrent en heeft met hen afgesproken dat ze geen administratiekosten rekenen, en dat deelnemers/leden niet hoeven te betalen voor de hoeveelheid aan hun toegekende stroom. In de powerpointsheets bij de presentatie van Andries staat meer over de financiële/organisatorische constructie van dit project. MGE heeft met de leverancier van het systeem ook een prestatiegarantie afgesproken, waarbij het bedrijf zelfs een penalty aan MGE moet betalen als het systeem slecht presteert. Hoe zit het met box 3? - Als de certificaten een belegging zijn, moeten ze worden opgegeven in box 3 - Als het een dienst is (zoals bij MGE), betaal je BTW en is het geen box 3. MGE denkt niet dat je de BTW-issue kunt ontlopen. Als dit opgelost zou zijn, zou de business case significant positiever zijn en zouden de projecten beter haalbaar zijn. Op basis van sec de PV-installatie is best een acceptabel financieel rendement te behalen met de postcoderoosregeling. Maar dan is nog geen rekening gehouden met budget voor dakhuur, werving/marketing, administratie etc. En niet met de BTW. Er zijn nog wel een aantal additionele aanpassingen nodig in wet- en regelgeving. O.a. op gebied van nagelvast versus opstal, roerend/onroerend goed. Dat is nog een onderwerp waar MGE mee zit, en vele projecten met hen. Wie is juridisch / economisch eigenaar? MGE is erg blij dat ze met ondersteuning van de gemeente de kans hebben gehad om dit project te realiseren en ervan te leren. Nu verbeteren! Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 5

6 C: SDE+ door Job Swens en RVO.nl Job Swens (J-OB) Karin Keijzer (RVO.nl) DE FEITEN initiatief: Uit je eigen stad locatie: Rotterdam project: zonne-installatie op stadsboerderij panelen: 276 à 260 Wp, totaal 72 kwp gebruikte regeling: SDE+ Het burgerinitiatief Uit je eigen stad is een grote stadsboerderij in hartje Rotterdam die zelf groenten verbouwt, kippen houdt en paddenstoelen en vissen kweekt. Het initiatief wilde ook graag zelf energie opwekken en daagde adviesbureau RElocal uit om met een oplossing te komen, zónder investering van de stadsboerderij. Met SDE+ en crowdfunding is het gelukt. Consultant Job Swens was vanuit RElocal betrokken om duurzame opwek bij de stadsboerderij mogelijk te maken. RElocal werkt op basis van no cure, no pay, vertelt Swens. Mensen kloppen bij ons aan met een wensenpakket, waarvoor wij een oplossing bedenken. Alleen als ons voorstel volledig aan de wensen voldoet en wordt uitgevoerd, rekenen we onze volledige fee. Die we overigens kunnen meenemen in de financieringsoplossing, zoals we bij de stadsboerderij doen. Wensenlijstje stadsboerderij De wensen van de stadsboerderij voor een eigen zonne-installatie waren niet mals: - de terugverdientijd moet binnen de huurperiode van de locatie vallen (8 jaar t/m 2022); - de jaarlijkse kosten moeten lager zijn dan de huidige kosten voor elektriciteit; - de stadsboerderij heeft geen geld om te investeren, dus ook de kosten voor projectontwikkeling moeten meegefinancierd worden; - binnen 3 maanden moet er een plan liggen. Geen lening bij de bank Omdat het dak van Uit je eigen stad te klein is om het eigen gebruik te kunnen opwekken was het idee om de helft van de installatie op het dak van de buurman te leggen. In ruil zou de buurman, die zelf een veel kleinere zonnestroominstallatie wilde plaatsen, kunnen meedoen in een gezamenlijke aanbesteding, waardoor hij een veel scherpere prijs voor zijn kleinere systeem zou kunnen krijgen. Voor de stadsboerderij zou een SDE+ en een lening bij de bank aangevraagd worden. Voor de buurman niet. Voor hem was salderen namelijk gunstiger. De SDE+ lukte, maar de banklening viel al gauw in het water, vanwege een (nog) negatief vermogen van de stadsboerderij. Swens: We hebben ook nog met Triodos gesproken, die het een mooi plan vond, maar niet aan projectfinanciering begint voor minder dan een miljoen. Ze raadden ons bucketfinanciering aan samen met meer projecten, maar door extra kosten kregen we daarmee de case niet rond. Het plan met de buurman ging inmiddels ook niet meer door, omdat zijn stroomverbruik te hoog was geworden om te salderen. En dan wilde hij zijn dak ook niet meer beschikbaar stellen, maar liever bewaren voor een eventueel eigen groter systeem met SDE+ uit een volgende ronde. SDE+ en crowdfunding In de tussentijd was de resthuurperiode alweer afgenomen naar 7 jaar, vertelt Swens. De gemeente wist nog niet of ze de locatie daarna willen slopen of niet. Voor financiers is dat een onoverkomelijk Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 6

7 risico. Na enkele goede gesprekken met de gemeente hebben we haar zo ver gekregen om garant te staan voor de financieringsverplichtingen bij een eventueel vertrek van Uit je eigen stad. Toen lukte het wél om financiering te vinden, via een partij die crowdfunding regelt. De crowdfundingpartij verstrekt een obligatielening aan de stadsboerderij met 3,5% rente. Als de stadsboerderij na 7 jaar moet vertrekken neemt de gemeente zowel de installatie als de lening met de bijbehorende verplichtingen over. Swens: De stadsboerderij hoeft geen geld in te leggen en bespaart jaarlijks ongeveer euro op de energierekening. Na 15 jaar, als de installatie is terugverdiend, zelfs euro per jaar. Daarmee is het doel van de stadsboerderij zelf stroom opwekken zonder meer te betalen behaald. Werking van de SDE+ Voor de opwek van zonnestroom krijgt de stadsboerderij SDE+ subsidie. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) voert de SDE+ uit in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. De SDE+ vergoedt het verschil tussen de kostprijs van grijze energie en die van duurzame energie over een periode van 5, 8, 12 of 15 jaar. De hoeveelheid subsidie is afhankelijk van de technologie en de hoeveelheid duurzame energie die wordt geproduceerd. Op de dag dat het budget opgaat, krijgen projecten met de goedkopere basisbedragen voorrang op de duurdere. Karin Keijzer van RVO.nl: Op deze manier wil de minister zo goedkoop en zoveel mogelijk duurzame energie realiseren. Vanwege de volgorde moet RVO.nl de subsidie dag voor dag afwikkelen. We streven ernaar binnen 13 weken uitsluitsel te geven, maar vanwege het grote aantal aanvragen lukt dit niet altijd. Zie ook de SDE+ voorlichtingsfilm en de brochure van RVO.nl. >> Hoeveel SDE+ kan ik krijgen voor PV? Keijzer: In 2015 zijn er 9 fasen in plaats van 6. In elke fase neemt het basisbedrag met 1 cent toe, met het hoogste basisbedrag in november Je moet wachten op de fase waarin je project haalbaar is, maar ook niet zó lang dat het budget uitgeput is. Er zijn dit jaar veel biomassaprojecten die vanaf de zomer veel budget kunnen opmaken. Voor PV geldt in fase 9 een basisbedrag van 14,1 cent per kwh. De grijzestroomprijs waarmee dit gecorrigeerd wordt is voor 2015 voorlopig vastgesteld op 4,5 cent per kwh maar wordt nooit lager dan de basisenergieprijs van 3,5 cent. De subsidie kan dus nooit meer zijn dan 14,1 3,5 = 10,6 cent per kwh gedurende 15 jaar. >> Aan welke voorwaarden moet de installatie voldoen? Keijzer: De installatie moet een vermogen hebben gelijk aan of groter dan 15 kwp. Om SDE+ te kunnen aanvragen moet er een (bouw)vergunning zijn en een grootverbruikaansluiting (>3x80A). Vanaf 500 kwp is een haalbaarheidsstudie verplicht, met in ieder geval een exploitatieberekening en een financieringsplan met een onderbouwing van het eigen vermogen. Bij minder dan 20% eigen vermogen is een intentieverklaring van een financier verplicht. >> Hoe kan ik een aanvraag indienen? Keijzer: De aanvraag gebeurt elektronisch via het eloket van RVO.nl. Je kunt de aanvraag alvast helemaal klaarzetten en indienen op een later moment, direct als de volgende fase ingaat bijvoorbeeld. Heel belangrijk: de aanvraag moet compleet zijn. Als iets ontbreekt, zoals een vergunning, dan schuift je aanvraag door naar de dag waarop je dit aanvult. Vergeet ook niet op tijd eherkenning aan te vragen. Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 7

8 >> Hoe snel moet ik mijn project realiseren? Keijzer: Zonprojecten moeten 2 jaar na de beschikking gerealiseerd zijn. Je kunt eventueel uitstel aanvragen. Je geeft ook zelf een startdatum aan, vanaf dat moment gaat je 15 jaar in. Je kunt de startdatum maximaal drie keer wijzigen, maar niet nadat hij al is ingegaan. Een verzoek tot wijziging van de startdatum moet worden gedaan vóór ingebruikname van de productie-installatie. Tips voor initiatiefnemers die met SDE+ een groot zonnestroom-systeem willen realiseren - Zorg voor een gezonde financiële situatie, anders vang je snel bot bij financiers. - Weet waar je geld vandaan wilt halen (bank? Crowdfunding?) en wat de eisen en verwachtingen van die financier zijn. - Zorg voor een goede relatie met de eigen bank of regel financiering via crowdfunding of een coöperatie. Andere financieringsvormen zijn duur. - Tussenpartijen voor crowdfunding zijn niet goedkoop, maar nemen wel veel werk uit handen. Werk eventueel mee met de crowdfunder om de kosten te drukken. - Bescherm crowdfunding door het op een tussenrekening te zetten tot alles 100% rond is. Zorg voor een onafhankelijke toezichtpartner die het geld vrijgeeft als alle voorwaarden zijn vervuld. - Verkoop de opgewekte stroom eventueel terug aan de crowdfunders. Energiebedrijven zoals Van de bron kunnen duurzame productie door een derde koppelen aan gebruikers. Zo kun je het principe van de postcoderoosregeling dus ook via de SDE+ route realiseren. - Breng potentiële veranderingen in kaart en organiseer uitwijkmogelijkheden. Bijvoorbeeld voor een dak dat na een bepaalde periode niet meer beschikbaar is. - Denk vooruit als je SDE+ gaat aanvragen. Blijft het gebouw wel minimaal 15 jaar staan? Wat zijn de (bestemmings)plannen voor de omgeving? Is er kans op schaduw in de toekomst door groen of nieuwbouw? Kan het dak de last van de installatie dragen? Is de netaansluiting geschikt? - Vergeet de volgende kosten niet mee te nemen in de businesscase: o Kosten voor aanpassen netaansluiting, die verschillen per netbeheerder o Eenmalige en jaarlijkse kosten voor een brutoproductiemeter o Huur dak: stelt de eigenaar het dak om niet beschikbaar of vraagt hij een vergoeding? o Eenmalige financieringskosten, bijvoorbeeld van een organisatie die crowdfunding organiseert. Kan vaak wel meegefinancierd worden met de crowdfunding. o Notariskosten Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 8

9 D: Salderen bij de Energie Coöperatie Udenhout Job Swens (J-OB/RElocal) Jan Snelders (Energie Coöperatie Udenhout) DE FEITEN initiatief: Energie Coöperatie Udenhout locatie: Udenhout project: zonne-installatie op sportvereniging panelen: 532 à 255 Wp, totaal 135,66 kwp gebruikte regeling: salderen Vijf sportverenigingen in Udenhout hebben de handen ineen geslagen om hun plannen voor uitbreiding en vernieuwing voor elkaar te krijgen. Toen individuele gesprekken met de gemeente Tilburg spaak liepen, dreigde het investeringsbudget gekort te worden. Door gezamenlijke ambities te formuleren krijgt elke vereniging wat hij wil én wordt samen energie opgewekt. Van de inwoners van Udenhout, onderdeel van de gemeente Tilburg, zijn er lid van een sportvereniging. Naast de spoorlijn liggen vijf sportverenigingen dicht bij elkaar: voetbal, hockey, tennis, paarrijden en jeu de boules. De tennis- en de hockeyvereniging kampten allebei met capaciteitsproblemen en wilden extra banen en velden. De paardrijhal was sterk verouderd en de groeiende jeu de boules-vereniging wilde een binnenvoorziening om ook in de winter door te kunnen spelen. Oftewel: veel spelers met verschillende belangen, die elk afzonderlijk voet aan grond probeerden te krijgen bij de gemeente Tilburg om hun plannen te realiseren. Gezamenlijk plan Dat leverde weinig resultaat en vooral veel strijd op. Zoveel, dat de gemeente het resterende budget van 1,1 miljoen euro dreigde in te trekken. Dat zou het einde betekenen van de rijvereniging, vertelt voorzitter Jan Snelders. We hebben uitstel gevraagd om een gezamenlijk plan te maken. Ineens waren alle verenigingen doordrongen van een sense of urgency: geen plan is geen geld. Aan Jan Snelders de taak om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. We zijn gaan knippen en plakken op een plattegrond. Elke vereniging plakte letterlijk op het papier welke ruimte hij nodig had. Binnen 3 maanden hadden we één plan waar we ons allemaal in konden vinden. Met een extra hockeyveld, tennisbanen, een nieuwe boul-o-drôme en twee keer zo grote paardrijhal. En gezamenlijke plannen voor de groenvoorziening, social return en de opwek van duurzame energie. Dat laatste werd mogelijk door de nieuwe rijhal en de gegroeide onderlinge saamhorigheid. Creatief salderen De gemeente is politiek, bestuurlijk en ambtelijk akkoord en het bestemmingsplan definitief. In het voorjaar van 2016 moet de nieuwe rijhal gereed zijn. Op het dak van 2x m2 komt een grote zonne-installatie voor vier sportverenigingen (900 m2) en een collectieve zonne-installatie voor de andere inwoners van Udenhout (1.200m2). Naast de rijhal is ook nog ruimte voor een zonneweide van een paar hectare. De energiecoöperaties uit Udenhout en Berkel-Enschot onderzoeken de haalbaarheid van deze zonneweide. Job Swens werd bij het project betrokken om een constructie te bedenken voor de collectieve duurzame opwek door de verenigingen. Aparte installaties waren geen optie, want niet elke vereniging had een geschikt dak. Een gezamenlijke installatie is goedkoper, maar dan kun je weer niet salderen. Een gesloten distributiesysteem of directe lijnen bleken geen oplossing te bieden. De oplossing: een directe verbinding naar iedere vereniging als onderdeel van de eigen installatie. De Stichting Paardensportbelangen Udenhout wordt eigenaar van de installatie en leaset Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 9

10 delen ervan aan de verenigingen. Zij hoeven over hun deel van de stroom geen energiebelasting te betalen; een creatieve vorm van salderen. Stichting Waarborgfonds Sport De zonne-installatie wordt gefinancierd door een lening (<3% rente) bij de Rabobank, met 50% garantie van de Stichting Waardevol Sport (SWS) en 50% van de gemeente Tilburg. SWS heeft met bijna alle gemeenten in Nederland een deal dat als SWS de helft van een lening garandeert, de gemeente de andere helft garandeert. SWS staat bekend om haar grondige controle van de businesscase, vertelt Swens. Zo grondig dat ABN Amro zegt een SWS-goedgekeurde business case zelf niet meer te checken. Laatste knelpunt vormt de afgeschafte ecotax-regeling, waarmee sportverenigingen tot voor kort hun energiebelasting konden terugkrijgen. In plaats hiervan komt er een investeringssubsidie voor verenigingen die hun energievoorziening vergroenen. In juni wordt duidelijk wat de regeling inhoudt, aldus Swens. Er is geen risico op stapeling met salderen, dus misschien pakt het zelfs voordelig uit. >> Hoe werkt salderen? Swens: Als je meer energie opwekt dan je verbruikt, kun je het overschot terugleveren aan het net. Heb je s avonds, als je zelf niet opwekt, weer energie nodig, dan kun je die aan het net teruggeleverde energie weer terugnemen. De energieleverancier trekt de energie die je teruglevert af van de energie je gebruikt hebt tegen hetzelfde tarief. Je betaalt alleen energiebelasting over de energie die je netto afneemt; gebruik je kwh en wek je zelf kwh op, dan betaal je over kwh belasting. Dit heet salderen. Salderen is toegestaan op kleinverbruikaansluitingen van max 3x80A. >> Wanneer is salderen een goed idee? Swens: Energiebelasting is gestaffeld: hoe meer je gebruikt, hoe minder belasting je betaalt. Daardoor betalen wij bij gebruik tussen 0 en kwh/jr per kwh ong. 0,24 per kwh, bij tot kwh/jr ong. 0,13 en boven de kwh/jr ong. 0,09. Zonnestroom kost bij een financiering van 12 jaar ong. 0,15 per kwh. Dus: Bij stroomverbruik tot kwh per jaar: doen! In jaar 1 tot 12 bespaar je 8 cent per kwh, dus maximaal 800 euro per jaar. Van jaar 12 tot 25, als de installatie terugverdiend is, bespaar je maar liefst 20 cent per kwh, dus euro per jaar. Bij stroomverbruik tussen de en kwh hangt het van de situatie af of salderen de slimste keuze is. Is er voldoende dakoppervlak en is de aansluiting wel zwaar genoeg? Je kunt ook denken aan regelingen zoals de EIA en KIA. En vergelijk salderen ook met de SDE+. Gebruik je meer dan kwh per jaar, dan is salderen geen goed idee. Kijk ook dan eerder naar de SDE+. Tips voor (sport)verenigingen die samen een zonnepark willen realiseren - Zoek overeenkomsten en formuleer een gezamenlijke ambitie - Organiseer middelen: kennis, kunde & kassa - Werk organisch en bottom-up - Benoem een onafhankelijke voorzitter - Zie duurzaamheid als middel én doel (zonnestroom levert direct een kleine en vanaf 12 jaar een grote besparing op) - Zoek een zonnige, schaduwvrije locatie (dak of veld) op een afstand van max 100 meter van de verst liggende vereniging - En voor gemeenten: faciliteer het proces, maar laat de inhoud aan de verenigingen over Verslag HIER opgewekt Kennissessie Zonneparken de opties 30 maart 2015 Utrecht pagina 10

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 16 APRIL 2015, DEVENTER Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen maanden zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling

Nadere informatie

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT

HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT HIER OPGEWEKT KENNISSESSIE ZONNEPARKEN DE OPTIES 30 MAART 2015, UTRECHT Het realiseren van een zonnepark kan op verschillende manieren. De afgelopen maanden zijn vooral de (on)mogelijkheden van de postcoderoosregeling

Nadere informatie

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens Zon en salderen De regels en de kansen. Job Swens Inhoud Kosten van elektriciteit Wetgeving Hoe werkt Salderen Keuzes Zonnestroom voor sportparken Limeira, 2012-08-03 Kosten van net-stroom prijscomponent

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen?

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen? Zon op kerk Johan van Drie Bram Faber 16 februari 2015 Agenda Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI Vragen? Zon

Nadere informatie

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch:

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: SDE+, TKI en experimenten E-wet 15 april 2015 16 april 2015 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Wat doen wij: (RVO.nl)

Nadere informatie

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL

Saldering. Wido van Heemstra Agentschap NL Saldering Wido van Heemstra Agentschap NL De wetgeving nu 2 Wat verstaan we onder salderen? In de wet wordt dit woord nergens gebruikt, dus verschillende interpretaties en misverstanden mogelijk Belangrijkste

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken Wido van Heemstra Adviseur Agentschap NL Saldering, de stand van zaken Saldering: de stand van zaken Wido van Heemstra Agentschap NL Nationaal Zonne-energiedebat Universiteit Utrecht 13 mei 2013 Overzicht

Nadere informatie

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven Rogier Coenraads Arnhem, 13 februari 2014 Regeling verlaagd tarief EB bron: www.belastingdienst.nl Regeling verlaagd tarief EB - Korting energiebelasting van

Nadere informatie

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 Opgewekt in Lochem Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 LOCHEM ENERGIE ONTWIKKELT DOOR Lochem Energie heeft reeds verschillende zonneenergieprojecten gerealiseerd. Paul Stolte deelt graag

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Zonne-energie in Nederland Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Informatie Horizon Opgericht 2009 Veel ervaring in (duurzame) energie ca. 60 jaar Grootaandeelhouder HVC Groep in Alkmaar In

Nadere informatie

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD

VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD VERHUUR JE DAK AAN GREENCROWD Over Greencrowd Greencrowd structureert en financiert duurzame-energie-projecten. Greencrowd richt zich hierbij op projecten waarbij lokale, duurzame energieproductie wordt

Nadere informatie

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale 10 mei 2014 Mogelijkheden zonnepanelen Zelfopwekking op eigen dak met eigen panelen => zelf investeren => salderen + btw teruggave Zelfopwekking op eigen dak met

Nadere informatie

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013

C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL. 20 november 2013 C2 Saldering en zelflevering van zonnestroom Sunday 2013, Wido van Heemstra Agentschap NL 20 november 2013 Overzicht 1.Saldering 2.Zelflevering 3.Verlaagd tarief bij collectieve opwek Nb. Disclaimer: hoe

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat

Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat Australiëlaan 5 3526 AB Utrecht T: 030 693 60 00 KvK nr. 31042832 E: info@atrive.nl I: www.atrive.nl Keuze zonnepanelen op VvE of corporatieflat dr. Ronald Franken maart 2015 B l a d 1 Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

Verlaagd tarief bij collectieve opwek

Verlaagd tarief bij collectieve opwek Verlaagd tarief bij collectieve opwek Wido van Heemstra Netwerkbijeenkomst Servicepunt Lokale Energie Voorwaarts Ten Boer, 23 januari 2014 Verlaagd tarief bij collectieve opwek De regeling: leden van een

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (Engels: Photo Voltaic) genoemd. De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Advocaten en notarissen

Advocaten en notarissen Advocaten en notarissen JURIDISCHE ASPECTEN BIJ DUURZAME ENERGIE PROJECTEN 30 juni 2015 Maarten Kole Drie stimuleringsregels 1.Salderingsregeling 2.Postcoderoosregeling 3. SDE+ Salderingsregeling Salderingsregeling

Nadere informatie

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 Programma start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 3 19:00 19:20 4 19:20 19:40 5 19:40 20:00 6 20:00 20:55 7 20:55 21:00 Welkom,:mededelingen,:toelichting:programma Stand:van:zaken:initiatieven:/:projecten

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE

INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE INITIATIEFVOORSTEL CONFORM ARTIKEL 4:2 REGLEMENT VAN ORDE 1. Rol van de gemeente bij het opzetten en ondersteunen van lokale duurzame energie initiatieven. 2. Onderzoek naar de mogelijkheden plaatsing

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

slim investeren in zonnepanelen

slim investeren in zonnepanelen Duurzaam ondernemen met SDE+ slim investeren in zonnepanelen SDE+ Stimulering Duurzame Energieproductie pvsystems.nl Gebruikt uw bedrijf of organisatie veel energie? Wilt u duurzaam ondernemen met subsidie?

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013

Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Zonnige en zuinige toekomst? Roodeschool, 20 maart 2013 Programma 20.00 uur Opening bijeenkomst 20.05 uur Toelichting op het Programma (Gerard van Drooge) 20.10 uur Energiebesparing (Johannes Zijlstra)

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Alles over salderen en subsidies

Alles over salderen en subsidies Alles over salderen en subsidies Wido van Heemstra Agentschap NL Congres Solar Solutions Expo Haarlemmermeer 17 april 2013 Overzicht te behandelen onderwerpen 1. Salderen: -wat houdt het in, welke tariefcomponenten

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: Wat als je zelf graag zonne- energie wil opwekken maar geen geschikt dak hebt? Breda DuurSaam heeft het initiatief genomen om iedereen de mogelijkheid

Nadere informatie

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014

Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief. 1 september 2014 Zonnecoöperatie West-Friesland Burgerinitiatief 1 september 2014 Programma: Welkom! Wethouders Wijnne en Nootebos aan het woord Werkgroepleden Presentatie plannen Vragen? Afsluiting: circa 21.30 uur Wethouder

Nadere informatie

Salderen. Artikel 95c

Salderen. Artikel 95c Salderen Salderen is de regeling dat zonnestroom die aan het elektriciteitsnet wordt terugeleverd, mag worden verrekend met uit het net geïmporteerde stroom. Als U bijvoorbeeld 2400 kwh stroom afneemt

Nadere informatie

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA

ZONNEPANELEN? INTRO COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL? 19-5-2014 PROGRAMMA INTRO PROGRAMMA 19:15 u Inloop 19:30 u Zonnepanelen Collectief of individueel? Techniek, financiën en organisatie 20:30 u Pauze 20:45 u Maak een plan voor uw eigen VvE-complex 21:15 u Napraten en tijd

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET:

INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: INFORMATIEBROCHURE ZONNEWIJDE BREDA IN SAMENWERKING MET: Wat als je zelf graag zonne- energie wil opwekken maar geen geschikt dak hebt? Breda DuurSaam heeft het initiatief genomen om iedereen de mogelijkheid

Nadere informatie

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+

Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Slim investeren in zonnepanelen met SDE+ Nederland staat een enorme toename van duurzame energie te wachten. Ook de grootzakelijke markt heeft de smaak te pakken. Duurzame energie is steeds gewilder. Er

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Zon op VVE Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016 Waarom doen we dit? Wereldwijde klimaatcrisis Klimaat top Parijs Energie Akkoord Nederland Klimaatzaak Urgenda Maar er gebeurt nog steeds te weinig en te

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

Zonnepanelen, wat U moet weten

Zonnepanelen, wat U moet weten 8-3-2014 GPI Elektrotechniek Zonnepanelen, wat U moet weten Fiscale voordelen GPI Elektrotechniek Fresialaan 5 6851 TH Huissen 026-4423257 Voordelen Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds

Nadere informatie

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk 20 Juni 2013 That's one small step for a man, one giant leap for mankind." Inhoud 1. Intro 2. Uw stroomprijs 3. Kabinetsbeleid & effect 4. Het project 5. De organisatie

Nadere informatie

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 ZonneVogel Coöperatie Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 Onderwerpen Vogelwijk Energie(k) en ZonneVogel Onderwerpen Project SDE+ en Postcoderoos Business case Installatie en Aansluitingen BTW,

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

Postcoderoos/leningen/ subsidies. Servicepunt Energie Lokaal Drenthe Provincie Drenthe Drentse Energie Organisatie WatTpiekTASSEN

Postcoderoos/leningen/ subsidies. Servicepunt Energie Lokaal Drenthe Provincie Drenthe Drentse Energie Organisatie WatTpiekTASSEN Postcoderoos/leningen/ subsidies Servicepunt Energie Lokaal Drenthe Provincie Drenthe Drentse Energie Organisatie WatTpiekTASSEN Programma 16:05 uur: De Postcoderoos, nieuwste ontwikkelingen en presentatie

Nadere informatie

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN Ing. Robert Hemmen MBA, directeur De Groene Reus Coöperatie u.a. De Groene Reus Projecten b.v. 1 Wat streven wij na? Missie Wij streven

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads Frank Zegers Juli

Nadere informatie

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee Crowdfunding populair voor zonnepanelen Den Haag - Steeds meer mensen die zelf geen dak hebben, willen wel investeren in zonnepanelen. Projecten waarbij mensen samen investeren in de zonne-energieparken

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016

B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl. 39431/39439 9 juni 2016 Agendapunt commissie: 5.4 steller telefoonnummer email B. Cornelis 06 134 699 37 Ben.Cornelis@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering portefeuillehouder M. Bax onderwerp Toepassing zonnepanelen

Nadere informatie

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom

Zonnestroom Achter de Hoven. 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom Achter de Hoven 15 oktober, Achter de Hoven Jadranka Cace, aanjager zonnestroom Zonnestroom systeem: Zonnepanelen Draagconstructie Omvormer Kabels en leidingen Beveiliging Meting J. Cace, 26

Nadere informatie

De zon als energiebron

De zon als energiebron De zon als energiebron Voor bedrijven nog aantrekkelijker! Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV (in Engels photo voltaic) panelen genoemd. De panelen worden aangesloten op één

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen ZONNEPANELEN PROJECT RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen Waarom dit project? De ambitie van de gemeente Groningen is om in 2035 energieneutraal te zijn. De Gemeente Groningen ondersteund dit project met

Nadere informatie

Herman de Zonnestroomverdeler

Herman de Zonnestroomverdeler Herman de Zonnestroomverdeler is een product van LENS BV Rendabele & flexibele zonnestroom voor VvE s met Herman de Zonnestroomverdeler Een eigen zonnesysteem is duurzaam én winstgevend. Wij zijn dan ook

Nadere informatie

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Energiecafé 12 december 2013 Johan de Kanter Salderen Het kunnen verrekenen van afname van en levering aan het net en de consequenties daarvan voor Energiebelasting

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Zonnepanelen Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Agenda Waarom? Werking Wat heb je nodig? Wat kost energie? Wat levert het

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Van Ecotaks naar Duurzaamheid. Henk Schut

Van Ecotaks naar Duurzaamheid. Henk Schut Van Ecotaks naar Duurzaamheid Henk Schut Duurzaamheid en Sport Programma Set 1: Set 2: Set 3: Set 4: Set 5: Nieuwe regeling op energiebesparing SWS en de financiën Duurzaam Verenigen, informatie Klimaatroute

Nadere informatie

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming EHO 14 21 november 2014 Consumentenbescherming Consumentenbescherming in wetgeving Toezicht energiemarkt door ACM Voorbeelden: Leveringsvergunning (kleinverbruikers)

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt (Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt Amersfoort, 15 november 2012 BRAAF Direct verbruik De waarde van

Nadere informatie

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have

Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard. 14 oktober 2014 Jorn ten Have Bijeenkomst SDE+ Dorpshuis Reard 14 oktober 2014 Jorn ten Have Duurzame Energie Duurzame energie = Hernieuwbare energie Brundtland definitie; een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoet

Nadere informatie

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE Nieuwe samenstelling bestuur Nieuwsbrief juli 2012 Vanaf juni 2012 heeft het bestuur van de vereniging een andere samenstelling. Graag willen wij ons aan u voorstellen. Van links naar rechts: Albert Brouwer

Nadere informatie

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering.

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering. VSU Energie Inhoud Aanleiding 1. VSU Energie 2. Klimaatscan 3. Isolatiemaatregelen 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting 6. Financiering Tot slot Praktijkvoorbeelden door At Risk, Elinkwijk en STVU

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 - Update november

Salderingsoverzicht 2012 - Update november Salderingsoverzicht 2012 - Update november Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads

Nadere informatie

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1

Waarom zonnestroom? 21 maart 2013 1 Waarom zonnestroom? De zon is ruim voorradig. Je eigen stroom duurzaam zelf opwekken. Verwachte levensduur panelen ca. 30 jaar. Minder afhankelijk van de grote maatschappijen Minder invloed van wat ver

Nadere informatie

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

Zonnestroom in Enspijk

Zonnestroom in Enspijk Zonnestroom in Enspijk Waarom zonnestroom? Wat is zonnestroom? Wat levert zonnestroom op? Hoe begin ik er aan? De zon straalt in 1 uur evenveel energie op aarde als het jaarlijkse wereldwijde energieverbruik

Nadere informatie

Menukaart. Ja, ik wil zonnepanelen op onze school. Welk initiatief is voor ons geschikt?

Menukaart. Ja, ik wil zonnepanelen op onze school. Welk initiatief is voor ons geschikt? Menukaart Ja, ik wil zonnepanelen op onze school. Welk initiatief is voor ons geschikt? Schooldakrevolutie Schreeuw met ons van de daken: we zullen niet rusten tot elke vierkante centimeter van onze schooldaken

Nadere informatie

Koen Nieuwenhuis. Advies-specialist voor het Buitengebied

Koen Nieuwenhuis. Advies-specialist voor het Buitengebied Koen Nieuwenhuis Advies-specialist voor het Buitengebied Kort voorstellen Problematiek asbestdaken Wetgeving Tijdig voorsorteren 2024 Subsidiemogelijkheden Zonnepanelen ja of nee? De Asbesttrein 1-1-2016

Nadere informatie

BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC

BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC BRANDWEERGARAGE STEDE BROEC JOUW ZONNEPANELEN OP HET DAK VAN DE BRANDWEER UITGANGSPUNTEN, ACHTERGROND EN CONCEPT Coöperatie Zonnecoöperatie West-Friesland (ZCWF) gaat duurzame energie produceren om mensen

Nadere informatie

Potentieel zon corporatiesector 25-11-2013 1. Zonnig huren: Ronald Franken r.franken@atrive.nl

Potentieel zon corporatiesector 25-11-2013 1. Zonnig huren: Ronald Franken r.franken@atrive.nl Zonnig huren: Ronald Franken r.franken@atrive.nl ODE Voorzitter zon-sectie zon@duurzameenergie.org 06-31685246 25-11-2013 1 Potentieel zon corporatiesector 1,2 Miljoen eengezinswoningen 0.6 Miljoen goed

Nadere informatie

ZONNESTROOM voor VvE s. Mieke Weterings adviseur duurzaam en gezond bouwen Gemeente Den Haag

ZONNESTROOM voor VvE s. Mieke Weterings adviseur duurzaam en gezond bouwen Gemeente Den Haag ZONNESTROOM voor VvE s Mieke Weterings adviseur duurzaam en gezond bouwen Gemeente Den Haag TOEKOMSTGERICHT WONEN ook met de VvE-complexen op weg naar een duurzame Zuidvleugel!!! ZONNESTROOM KAN BIJDRAGEN

Nadere informatie

Jan Willem Zwang & Sven Pluut Amersfoort, 15 november 2013

Jan Willem Zwang & Sven Pluut Amersfoort, 15 november 2013 Crowdfunding Jan Willem Zwang & Sven Pluut Amersfoort, 15 november 2013 Stichting Green Crowd Utrechtseweg 310 Gebouw H02 6812 AR Arnhem 0285 4013 471 www.greencrowd.nl Agenda Korte introductie Wat is

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1

www.ikwordgroen.nl 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 045-5690525 info@ikwordgroen.nl Alleen de beste kwaliteit voor een eerlijke prijs 1 Energie opwekken met kwalitatief hoogwaardige zonnepanelen voor een duurzamere toekomst Inhoudsopgave Wie zijn wij? 3

Nadere informatie

subsidies en fiscaliteiten zonnepanelen 2016

subsidies en fiscaliteiten zonnepanelen 2016 memo subsidies en fiscaliteiten zonnepanelen 2016 datum: 12 januari 2016 auteur: Stichting Energieke Regio (www.energiekeregio.nl, info@energiekeregio.nl) Aan deze memo kunnen op geen enkele wijze rechten

Nadere informatie

Haal meer rendement uit uw zonnepanelen

Haal meer rendement uit uw zonnepanelen Haal meer rendement uit uw zonnepanelen 1. Vergoeding voor teruggeleverde zonnestroom nu voor iedereen bereikbaar: Stroom van zonnepanelen is één van de meest schone vormen van energie. Om deze reden wil

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Werkgroep HEET/DEH. Zonnepanelen stralen. Gezamenlijke aankoop 2013

Werkgroep HEET/DEH. Zonnepanelen stralen. Gezamenlijke aankoop 2013 WELKOM Werkgroep HEET/DEH Zonnepanelen stralen Gezamenlijke aankoop 2013 Agenda 20.00-20.10 uur Ontvangst en inleiding (Huub) 20.10-20.40 uur Waarop te letten bij aanschaf en selectie-criteria (Jaap) 20.40-20.45

Nadere informatie

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen Collegevoorstel Sector : SOB Opsteller : P.M. Sparenburg Telefoon : (033) 469 50 43 User-id : SPAP Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Nadere informatie

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning

Het plaatsen van zonnepanelen op een woning es Het plaatsen van zonnepanelen op een woning Zijn alle woningen geschikt voor zonnepanelen? Bijna alle woningen zijn geschikt, er is slechts een klein aantal voorwaarden. Er moet voldoende stevig en

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL

ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020. Uw Specialist in Zonnepaneelsystemen.NL ALGEMENE INFORMATIE SALDEREN SOLAR2020 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief,

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie