J Special: Voortstuwing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "J Special: Voortstuwing"

Transcriptie

1 J Special: Voortstuwing

2 PERSONEEL VOOR DE MARITIEME SECTOR APPROVED SEAFARER MANNING OFFICE r m IS O f l CV«nCwmrt VtMnr V C A* Postbus KA Hoofddorp Tel: Fax: «x i a m a i I N T E R N A T I O N A L LOW LAND

3 Uitgelicht 23 Inhoud 2 Nieuw s 4 D e M aritieme M arkt Waar blijft gezond verstand? 7 M aand Maritiem Ervaringen met 65 M W vooitstuwingsmotoren In maart 1998 nam P&O Nediloyd het 6690 TEU containerschip P&O Nediloyd Southampton in de vaart, voortgestuwd door een 12 cilinder Sulzer RTA 96 C motor met een maximum continuous rating van kw bij 100 r.p.m. Op dat moment was dat de grootste dieselmotor ter wereld. De Southampton werd in korte tijd gevolgd door drie zusterschepen zodat vanaf november 1998 P&O Nediloyd praktijk ervaring heeft opgedaan met een aantal van zulke mastodonten van motoren. Nu, circa vier jaar later, is het wellicht interessant om te rapporteren wat men zoal beleefd heeft met motoren van dit type. 12 Atlantic G uardian Van der GiesserxJe Noord heeft op 3 december 2001 het kabelonderhoudschip Atlantic Guardian, bouwnummer 986, overgedragen aan Global Marine Systems Ltd., het voormalige Cable & Wireless, uit Chelmsford, Groot-Brittanmë. Ontwikkelingen op het gebied van scheepsvoortstuwing Ervaringen met 65 M W voortstuwingsmotoren In maart 1998 nam P&0 Nediloyd het 6690 TEU containerschip "P&0 Nediloyd Southampton in de vaart, voortgestuwd door een 12 cilinder Sulzer RTA 96 C motor met een maximum continuous rating van kw bij 100 r.p.m. 27 Agenda 27 P& I- W etenswaardigheden 28 Productinform atie 31 Effect of Re-Locating Superstructure Ultra-Large Container Ships (U L C S ) Designing to the limit of current and projected terminal infrastructure capabilities Lips Propeller D esigns I or Ju m b o Dredgers The operation of dredgers has been changed significantly over the last decade. As a result there was a need to optimise the propellers for the new mission profile and requirements. Ultra-Large Container Ships (U LC S) The container shipping market is increasing at about 8% per annum and this is expected to continue for at least the next decade. Studies indicate that ultra-large container ship (ULCS) designs are not only feasible but may be a necessary development if this market expansion is to be accommodated in the most cost effective manner. 38 Contra roterende Z-Drives Reeds sinds vele jaren wordt regelmatig gepubliceerd en gesproken over contra roterende schroeven. Theoretisch kan door twee achter elkaar geplaatste en tegengesteld draaiende schroeven het voortstuwingsrendement aanzienlijk toenemen. 4 5 O nze Voorzitter Koninklijk onderscheiden! 4 6 Raad voor de Scheepvaart Op 15 augustus 2000 is het containerschip Dongedijk, kort na vertrek uit Port Said, gekapseisd, waardoor de bemanning het schip moest verlaten. In september en december 2001 heeft de Raad voor de Scheepvaart een onderzoek ingesteld naar de oorzaak van deze scheepsramp. 57 M A R S Report No Literatuuropgave Lips Propeller D esigns for Ju m b o D redgers Until the early nineties of the last century dredgers were mainly used for (maintenance of) harbours and channels, and some small sand winning projects. The size of those dredgers was limited. The distance between dredging and delivery of the sand was relatively small, and therefore dredging and sailing at low speeds were the dominating operating condition. 63 Verenigingsnieuws Nieuws van KNVTS en VNSI 68 L ijst van adverteerders 71 Activiteiten H olland M arine Equipm ent 73 M aritim e Search SCHIP <71 WERF * ZEE - AN 2002 Op de voorplaat: Het kabetonderttojdschip "Atlantic Guardian' zoals In deze uitgave beschreven. (Foto: Flying Focus)!

4 M ak Certified Rebuild Centre in D ordrecht Sperry Marine receives type approvals for VDR Machinefabriek Bolier B.V. levert en repareert sinds bijna 50 jaar Mak scheepsdie- De volgende onderdelen kunnen thans in Dordrecht worden gereconditioneerd: selmotoren. Officieel heeft tiet bedrijf de status van klephuizen; cylinderkoppen. Mak Sales en Service Centre Benelux. Tot voor kort werden onderdelen van In de toekomst wordt dit programma uitgebreid met: Mak motoren die gereconditioneerd moesten worden, gerepareerd bij het moederbedrijf in Kiel. De fabriek in Kiel gaat zich echter uitsluitend richten op de turbochargers; zuigerkoppen; cyfinderveringen; luchtkoelers. fabricage van nieuwe motoren en onderdelen en het recondrtioneren vindt thans plaats in het "Mak Certified Rebuild Cerv tre" in Dordrecht, Vanuit de gehele wereld worden onderdelen die niet meer aan de specificatie voldoen of anderszins defect zijn naar dit Rebuild Centre gezonden voor remanufacturing' om daarna, na inspectie en certificatie, de fabriek te verlaten als een nieuw en gegarandeerd product. Machines voor de remanufacturing zijn in Dordrecht geïnstalleerd en de noodzakelijke vakkennis werd bij Bolier geïntroduceerd. Het systeem leent zich bijzonder voor een uitwisseling van defecte onderdelen door gerecondrtioneerde onderdelen. De defecte onderdelen van het betreffende schip worden naar Dordrecht verstuurd en reeds geremanufactuurde onderdelen aan boord geïnstalleerd. De klant ontvangt dan originele Mak componenten, voorzien van normale garanties, voordeliger dan nieuwe onderdelen en met het minst mogelijke tijdverlies. De van het schip ontvangen onderdelen worden dan, uiteraard indien mogelijk, gereconditioneerd en in voorraad gehouden voor een volgende klant. Global Inmarsat Fleet service launched Xantic reinforced its position as the The Inmarsat Fleet service offers a range leader in advanced maritime communications on 1 April when it became the addition of a Mobile Packet Data Service of added benefits, including the crucial world's first company to offer the new IMPDS) capability. This provides a permanent, highcapacity, atwsysonlme con maritime Inmarsat Fleet 77 service glob ally. It is also the first provider to have its nection to all vessels in a fleet. Users only pay for the actual data sent and service commercially approved for global operations by Inmarsat. received. As well as being highly cost-effective, MPDS allows instant operational It is the service s availability via the company s Burum (Netherlands) and Perth information from a fleet, immediate e- (Australia) Land Earth Stations that allow mail and file deliveries to vessels, a secure means of incorporating all at-sea Xantic to become the first LESO to offer a fully global Inmarsat Fleet service, vessels into a corporate network, and spanning all four Inmarsat ocean regions. Approval for commercial opera easy set-up and maintenance. tion was granted by Inmarsat at the end Inmarsat Fleet services will be available of March following a successful and extensive test programme. first of which is Inmarsat Fleet 77. This through a range of new terminals, the service is the most comprehensive of Inmarsat Fleet allows several forms of the range, and with an antenna of approximately 77 centimetres, also the rapid and effective communication, including global voice, the world's first largest. The F55, featuring ISDN, MPDS global standardised satellite ISDN for and voice via spot beams, and the as-yet high-speed calls, and 2-way GMDSS unspecified F33, will be released in due voice calls incorporating the latest IMO course. requirements - another world first. Sperry Marine, a unit of Northrop Grumman Corporation (NYSE:NOC), has won multiple type approvals from classification societies and national authorities for the VoyageMaster Voyage Data Recorder (VDR) system. The type approvals certify that the VoyageMaster system meets or exceeds all requirements for shipboard VDR equipment to meet the International Maritime Organization (IMO) carriage requirements, which come into effect July 1, The VoyageMaster VDR, similar to an aircraft 'black box, records vital information concerning the ship's position, W artsila takes ownership o f Jo h n Crane-Lips Wartsila and the UK-based Smiths Group have on April 15, 2002 completed the agreement transferring John Crane-Lips, a leading global supplier of marine propulsion systems to Wartsila. The agreement was signed at the end of January In the regulatory approval process no obstacles for the acquisition have arisen. The acquisition price is GBP 215 million (EUR 350 million). The acquisition of John Crane-Lips marks an important step towards Wartsila s strategic goal to lead the ship power market. The company will be part of Wartsila s Marine Division under the name Wartsila Propulsion. Mr. Christoph Vitzttium, MSc(Econ), currently Vice President, Finance & Control of Wartsila Manne Division, has been appointed President of Wartsila Propulsion. movement, physical status and command and control for the period leading up to and following an incident. The data, including voice recordings from bridge microphones and VHF radio, is stored in a hardened memory capsule for recovery and analysis by safety investigators following an incident at sea. Beyond its 'black box' function, the VoyageMaster VDR can serve as an important management tool, supplying the ship's master and shoreside offices with critical voyage data for automated reports/logs, voyage performance, trend analysis and crew training. Chris- M arine 40 years ChrisMarine AD has asolid background of 40 years in producing special machines for the professional maintenance of medium speed and low speed diesel engines. ChrisMarine keeps in close contact with engine builders and licensors, with a view to secure up-to-date technical specifications and provide all engine operators with the very test service quality. The range of machines includes precisormiade grinding machines for valves and valve seats, surface grinding machines for the engine entablature, cylinder liners and cylinder heads, pocket grinding machines, deglaz- mg and honing machines, wear edge milling machines, turning lathes, which all come in portable ancf/or fixed versions. A heavy weight unique Chris-Marine machine is the piston ring groove grinding machine for the chromed grooves of 4- stroke and 2-stroke pistons. The Chris-Marine affiliated companies are also available for qualified engine maintenance work to be performed either on board of the vessel or at shipyards or at own workshops. Agent for Holland & Belgium: Thofex B.V. Schiedam. Rectificatie meinummer SW Z In het meinummer 2002 van Schip en Werf de Zee' is een storende fout gemaakt. Op bladzijde 60 is in het artikel over de KNVTS Schip van het Jaar prijs onder de tussenkop Samenstelling van de jury1als functie van ing J.J.P. Boot vermeld: Expert H. van Duyvendijk & Zoon. Dit is onjuist. Zijn functie is al sinds april 2000: Directeur Boot Expertises te Willemstad. De redactie betuigt zijn spijt over het gebeurde.

5 Nautische AdviGSrasd geïnstalleerd De Nautische Adviesraad (NAR) van Rotterdam zijn geïnstalleerd zijn: Rijnmon<VZuid Holland is geïn PATh. van Agtmaal KVNR stalleerd. De NAR is opgencht om advies A. Jansen Deltalinqs te geven aan de twee rijkshavenmeesters JA Groenewold Rijn en Ussel B.V. in deze regio, de heren Pieter Stmijs E. Kniestedt Tankpartners B,V. (Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam) F. Kranenburg EVO en Henk Schroten (Rijkswaterstaat). De NAR bestaat uit veertien leden die afkomstig D. van Keulen Q-shipping/RAH Management B.V. zijn uit het maritieme bedrijfsleven, E.M. van Dijk LRRR nautische dienstverleners en maatschappelijke A.J. Kooren Kotug International B.V, groeperingen die direct betrokken W.M. Slotboom KRVE zijn bij de nautisch ondersteunende F. van Hoorn KSD dienstverlening. De NAR krijgt een wettelijke basis in de Scheepvaartverkeerswet A. Stekelenburg Zuidhollandse Milieufederatie en vloeit voort uit het beleidsvoornemen E. Sarton FWZ van de minister van Verkeer en Waterstaat E. Hietbrink STC ten aanzien van het introduceren van marktwerking loodswezen. Vanuit P&O Nedlloyd zal nog een vertegenwoordiger worden aangedragen. De leden die door de rijkshavenmeester Sam en w erkin g V E V C u rsu ssen, Fest o en R O C s houdt opleidingen actueel Op 15 maart hebben Festo, VEV Cursussen en 13 ROC's officieel hun samenwerkingsplannen op het gebied van rdus- triele automatisering en ontwerptechraek bekrachtigd. De samenwerking richt zich op het verzorgen van cursussen welke door toepassingen van de nieuwste technologische ontwikkelingen zorgen voor een betere aansluiting op de behoefte van het bedr^fsleven. De ondertekening van de overeenkomst maakte onderdeel uit van een rmddagvullend programma waann een forumdiscussie met vertegenwoordigers uit onderwiis en bedrijfsleven een hoogtepunt vormde. Tijdens de forumdiscussie gaven de be- dnjven aan tevreden te zijn met dit initiatief omdat VEV Cursussen, Festo en de ROC s een deel van hun inspanningen ovememen. Een voordeel van de geza- menti k aanpak is dat cursisten na het vok gen van een cursus onrmddeili k inzetbaar zjn. Bovendien levert de samenwerking een bi)drage aan het positieve imago van de techniek. Partijen hebben elkaar gevonden door een gemeenschappelijke basis binnen de kennisterreinen en zijn van mening dat e actuele kennis met alleen kunt overdragen. De expertise van de ROC s ligt op het didactische vlak, VEV Cursussen is vertrouwd met het naschoolse traject waarmee werknemers hun kennis actueel kunnen houden en Festo beschikt over de hoogwaardige kennis van pneumatiek en mechatronica. Europese Richtlijn D rukapparatuur volgende m aand van kracht Drukhoudende apparatuur moet sinds 29 mei voldoen aan de Europese Richtlijn voor Drukapparatuur (Pressure Equip- ment Directive, PED). Onder deze richtlijn valt apparatuur als drukvaten, installatieleidingen en (veiligheids-) appendages. Op apparatuur die aan de richtlijn voldoet, mag een CE-markering worden aangebracht. Zo n product mag in heel Europa op de markt worden gebracht. In de Europese Richtlijn Drukapparatuur staan essentiële eisen voor de drukveilig- heid van producten en installaties met een overdruk van meer dan 0,5 bar. Deze eisen hebben directe invloed op het ontwerp, de fabricage en de eindinspec- tie. De richtlijn is in 1999 van kracht geworden, met een overgangstermijn tot mei Wie optimaal wil profiteren van de vrije markt, past de richtlijn toe. Producenten kunnen op deze wijze hun afzetmarkt behouden en zelfs uitbreiden. Producenten moeten straks zelfstandig aan de hand van de eigenschappen van hun product bepalen in welke categorie hun drukapparatuur valt. Zij kiezen zelf de beschikbare keuringsmodulen uit; met of zonder de voordelen van een kwa- liteits managementsysteem. Ook kiezen ze zelf een keuringsinstantie. Uniek in deze richtlijn is de mogelijke rol van gebruikerskeuringsdiensten. Voor meer informatie over Europese richtlijnen: tivelist.asp Stokvis H olding bundelt aand rij facti vitei ten Onlangs heeft de Stokvis Holding haar aandnjf- en besturingsactiviteiten in de Nederlandse markt gebundeld. Voortaan treden de firma's Elsto Aandrijftechniek in Voorhout, A.D. Boekholt in Groningen, EBD (Elsto Aandrijftechniek, Boekholt Aandrijftechniek en Dynatec Intern Transport) in Rotterdam, Stolk Services in Hoogerheide en Kooien Industry in Breda naar buiten als één onderneming onder de naam Elsto Groep. In totaal beschikt de Elsto Groep over meer dan aandrijf- en besturingscomponenten. Naast het leveren van aandrijf- en besturingscomponenten heeft elk lid van de Elsto Groep ook nog een eigen specialisme. Zo is Elsto Aandrijftechniek verder gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en verkopen van elektrische en mechanische aandrijf- en besturingssystemen. Bekende merken zoals Bonfiglioli, Trasmital, AEG en Pfaff maken deel uit van haar productenpakket. A.D. Boekholt is van oudsher specialist op het gebied van koppelingen en overbrengingen. Gerenommeerde merken zoals Desch, Volharding Shipyards Bodewes Scheepswerf Volharding Beheer B.V., the holding company of the Volharding group of shipyards has decided to change her name into Volharding Shipyards Beheer B.V. and carry Volharding Shipyards as her trade name. After the take over of Frisian Shipyard Welgelegen B.V. at Harlingen, the management has now decided that it is time to use a more international name and house style. All subsidiary yards and production locations will use of the same trade name Volharding Shipyards" with an add on' for the location. Volharding Shipyards B.V. will be the main contracting company. Volharding Shipyards Beheer B.V. has also decided to restructure the management of the group in functional areas. Mayr, Reich, ABanta, OMC en Wichmann maken deel uit van hun leveringspakket. EBD adviseert, ontwerpt en ondersteunt eenieder die actief is op het gebied van intem transport en aandrijftechniek. Stolk Services en Kooien Industry zijn bede gespecialiseerd in het wikkelen van motoren. Stolk Services is een ISO 9002 gecertificeerde, onderneming die verder actief is op het gebied van preventief onderhoud en services. Stolk Services heeft voor de laatstgenoemde activiteiten de beschikking over goed geoutilleerde reparatie- en revi siefaciliterten. Kooien Industry tot slot heeft naam opgebouwd in Members of the board as from the first of January 2002 are: Mr. Geert Jan Bodewes, Managing Director, Mr. Jan de Looff, Director Engineering & Production Mr. Hans Suurmeijer, Director Design & Projects Mr. Rein Amels, Director Marketing & Sales (new) The Volharding Shipyards production and offices are situated at Foxhol, Waterhuizen, Groningen, Eemshaven and Harlingen. The repair facilities are located at Harlingen. A strategic alliance has been formed with Daewoo Mangalia Heavy Industries, at Mangalia in Romania. For information: Rein Amels, Harlingen. Tel: or de markt met de ontwikkeling en productie van haar trilmotoren. Door de krachten te bundelen is de Stokvis Holding er in geslaagd een aandrijfconcern te formeren dat een totaaloplossing kan bieden voor branches, uiteenlopend van de industrie tot de mobiele sector en de scheepvaart. De Elsto Groep heeft in totaal ruim 250 medewerkers in dienst. Meer informatie: Elsto Aandrijftechniek, Loosterweg 7, 2215 TL Voorhout. Dhr. R. Oostervink, tel: , fax: ,

6 M aritiem e M arkt door M enso de Jo n g Waar blijft gezond verstand? Regeltjes moeten nageleefd worden; gedogen is voorbij. De busie die daarbij ijverig gesteund werden door rentiedirectoraat van de Europese Commisreaucratie wordt oppermachtig, de verladersorgamsaties. Geen enkele regering durfde te zeggen dat een pragmatische, want geen enkele gezagsdrager durft meer zijn gezond verstand politieke oplossing in tripartiet overleg tussen te gebruiken. Klassieke zeilschepen in de chartervaart moeten aan de ders nieuw wellicht de voorkeur moest krijgen het transport-directoraat, de verladers en re bo ste veiligheidseisen voldoen, terwijl het gezond verstand aangeeft dat zij best gedeeltelijke vrijstelling kunnen krijgen, mits de passagiers duidelijk worden gewaarschuwd dat zij op een oud en derhalve wellicht minder veilig schip boeken. Omgekeerd weet iedereen nu dat de regels voor kleine contai- nerfeeders de bouw van minder veilige schepen aanmoedigt, maar voor de bureaucratie is het kennelijk onmogelijk veiliger regels in te voeren. De politici die dat dienen aan te moedigen, blijven horende doof. Zij komen alleen in actie als een grote krant een misstand publiceert. In zo n geval blijkt het evenwel vaak belangrijker te zijn iemand aan te kunnen wijzen die de schuld heeft aan de misstand dan te zoeken naar praktische oplossingen hoe een en ander in de toekomst te voorkomen. Containerredera versus bureaucraten In het gevecht over de interpretatie van de conferencevrijwaring in de lijnvaart boksten de reders op tegen de juristen bij het concur- BEM 6ECT0I2 I ven juridische haarkloverij. Wat dat betreft gaan we naar Amerikaanse toestanden; het Supreme Court in de VS verandert immers vaak wetten door ze te herinterpreteren om dat de gekozen politici daarvoor niet de moed kunnen opbrengen. Ook het OECD-secretariaat heeft zich een tegenstander van de lijnvaartconferences getoond. Reders gaven daarbij wellicht onvoldoende tegendruk, maar regeringen hebben kennelijk evenmin moeite met de stellingname van het OECD-secretariaat. De Europese Commissie wees de pogingen van de conferences af tot gezamenlijke capaciteitsreductie te komen. Ook de Duitse reders die containerschepen verhuren, mochten niet gezamenlijk de capaciteit terugbrengen door schepen op te leggen. WIL H B E ë A A k ib A C H T 7ïüt«Scheepsbouw ers verliezen geduld Euroyards, een samenwerkingsverband van l'atlantique, HDW, Fincantieri, Izar, Meyer Werft en Kvaerner Masa, verliest kennelijk het vertrouwen dat de Europese Commissie met gezond verstand een oplossing kan vinden voor de wervenproblematiek. In Brussel heeft men zich vastgebeten in een WTO- klacht over de Zuidkore- aanse steun aan de scheepsbouw, terwijl iedereen weet dat het daarbij vooral gaat om de structurele steun die de Koreaanse scheepsbouw kreeg na de financiële crisis in Oost-Azië van Vergeten is dat Europese werven in het verleden ook extra steun ontvingen bij herstructurenng met goedkeuring van Brussel. Door het indienen van een WTO-klacht te koppelen aan invoering van hernieuwde, directe werfsub- sidies, dreigt dat laatste bovendien te verzanden in een oeverloze discussie, dit te meer daar sommige landen het zien als speciaal op Duitsland gerichte steun. Inmiddels is de marktsituatie in Oost-Azië aanzienlijk veranderd. De Koreaanse werven behoren niet meer tot elkaar de hand boven het hoofd houdende onderdelen van de 'che- abols'. In plaats van verlies gevende opdrachten te accepteren, zoals de Ellwerven en Brussel lange tijd beweerden, maken de meeste Koreaanse werven redelijke winsten de laatste twee jaar. Het zal evenmin eenvoudig zijn nu nog belangrijke subsidiëring van de scheepsbouw in Korea aan te tonen. De Japanse en Chinese scheepsbouw worden tenslotte grotendeels verantwoordelijk gesteld voor het prijsbederf gedurende de laatste maanden. In het eerste kwartaal van 2002 boekten de Japanners bijna 1,2 mln egt aan nieuwe orders; de Koreaanse iets meer dan 0,9 mln egt, een vermindering van 46% ten opzichte van het eerste kwartaal Corrado Antonini van Fincantieri, tevens voorzitter van Euroyards, ging derhalve in maart naar Oost-Azië om te peilen of aldaar de geesten rijp zijn voor een hernieuwd overleg in OECD-verband over scheepsbouwafspraken. In 1996 verzandde een OECD^vereenkomst daarover in zaken die nog onvoldoende geregeld waren. De VS gaf de doodsteek door te besluiten niet mee te doen uit angst dat de Jo- nes Act dan wellicht onderuit zou worden gehaald. Euroyards wil vernemen of in een nieuwe overeenkomst, eventueel zonder de VS maar inclusief China, ook zaken als capaci- teitsbeheersing geregeld kunnen worden. Indien de Aziatische werven inderdaad daartoe bereid zijn, is het natuurlijk wel de vraag of de OECD en de EU ermee akkoord zullen gaan. De ervaring van de containerreders geeft immers aan dat noch het OECD-secretariaat, noch de Europese Commissie iets zien in capaciteitsafspraken van vermeende kartels. Alleen de Elkegeringen kunnen beslissen dat een tussen scheepsbouwers overeengekomen capaciteitsbevriezing geen kartel is. Dat er iets moet gebeuren, is toch duidelijk. De laatste tijd zouden er reeds zo'n twintigtal, meest kleinere werven in Europa zijn dichtgegaan, waarnaast de beroemde, maar weinig efficiënte werf Harland & Wolff in Belfast wankelt. Of een wereldwijd verbod de capaciteit uit te breiden gedurende enkele jaren zal helpen is evenwel twijfelachtig. Er is voorlopig

7 voldoende capaciteit om aan alle vraag van de reders te voldoen. De Aziaten zullen vermoedelijk niet akkoord gaan met tijdelijke sluiting van bestaande capaciteit. Vele Europese werven zullen het ongetwijfeld moeilijk krijgen zonder enige vorm van steun. Zelfs de efficiënte, Nederlandse werven willen graag steun bij de financiering van schepen. Zij wachten al achttien maanden op een overheidsvoorstel voor een garantie- en participatiefonds. Kennelijk ligt dat moeilijk in Den Haag en Brussel. De val van het kabinet kan bovendien betekenen dat deze zaak opnieuw wordt uitgesteld tot er nieuwe ministers aantreden. Econom isch herstel Het lijkt erop dat het economisch herstel veel sneller op gang komt dan velen hadden verwacht. In theorie kan het zelfs zijn dat er in de VS geen recessie is geweest omdat de economie maar in één kwartaal een negatieve groei vertoonde. Vanaf januari is op de chartermarkten reeds een langzaam herstel merkbaar met uitzondering van de grote tankers die lijden onder de verminderde OPEC-productie, nog versterkt door de tijdelijke stopzetting van de olieexport door Iraq. In de containervaart ontstond in april zelfs een tekort aan scheepsruimte voor het terugvervoeren van lege containers van Europa en Noord-Amerika naar het Verre-Oosten. Tevens beginnen de containervrachten op te lopen. Een interessante vraag in dit verband is of deze ontwikkeling zou zijn opgetreden indien de Europese Commissie de conferences in 2001 had toegestaan capaciteitsbeperking in te voeren. Het is niet uitgesloten dat de reders meer capaciteit uit de markt hebben gehaald dan zou zijn gebeurd als dit in onderling overleg had plaatsgevonden. De conclusie moet dan zijn dat zonder conference-afspraken er zeker geen blijvende vrachtverlaging zal optreden, maar wel grote fluctuaties bij het vrachtniveau voor lading waarvoor geen vervoerscontracten zijn afgesloten. Ondanks de korte euforie in april ziet het er toch niet gunstig uit voor de containervaart. Volgens Drewry is in 2001 de vloot met 12,6% toegenomen en zal dat in ,5% zijn. Ook in de eerste helft van 2003 is nog een flinke toename te verwachten. Aangezien het vervoer in 2002 naar verwachting met circa 6% zal groeien, moet er wel een wonder gebeuren om een snel marktherstel te doen plaatsvinden. Er zal dus nog geruime tijd een surplus aan tonnage zijn. Twijfels over D ongedijk De uitspraak in april over het kapseizen van de Dongedijk in 2000 geeft aan dat de Raad voor de Scheepvaart over gezond verstand beschikt. De Raad volgde immers grotendeels de aanbevelingen van ir. Vossnack en professor Aalbers om de overheidsregels voor een scheepsontwerp als de 'Dongedijk' te herzien. De aanbevelingen van IMO voor containerschepen langer dan 100 meter zou Nederland dwingend moeten voorschrijven. Daarnaast zou onze regering IMO moeten voorstellen deze regels ook toe te passen voor schepen korter dan 100 meter, zoals de Dongedijk'. Bovendien zouden stabiliteitseisen aangescherpt dienen te worden voor schepen waarop een vrij wateroppervlak kan ontstaan. Ook zou de regering IMO moeten verzoeken het gebruik van Gross Tons bij financiele zaken als havenkosten en verzekeringspremies te heroverwegen. Helaas ziet het ernaar uit dat de overheid voorlopig geen actie zal ondernemen. Weliswaar hebben wij uitstekende ambtenaren, maar zij lijken toch te prefereren de zaak zo'n twee jaar voor zich uit te schuiven. Dat is mogelijk door een nader onderzoek bij MARIN financieel te ondersteunen. Daarbij wordt met een model van de Dongedijk de theorie van Vossnack over het kapseizen nader onderzocht. Snellere actie is alleen mogelijk als daar een politiek draagvlak voor bestaat. De politiek geeft evenwel niet thuis, want er zijn geen mensen omgekomen en onze stranden zijn niet bevuild. Inmiddels zijn er wel wereldwijd experts, waaronder het Royal Institute of Naval Architects (RINA) in Engeland, die erachter staan dat tenminste de regels voor GT worden herzien. Een zaak die bij de behandeling van de Raad niet aan de orde kwam, is de grote werkdruk bij de officieren op kleine containerschepen. Een gezagvoerder op zo n schip vertelde bijvoorbeeld dat hij gedurende een reis van 70 dagen met vier verschillende charters in totaal 41 havens aanliep. Daarbij kwam het inderdaad meerdere malen voor dat de gewichten van de containers met bleken te kloppen. Als er daardoor lading moet worden geweigerd, denkt de charteraar al gauw dat de scheepsleiding te lastig is. Als er iets mis gaat, blijft evenwel de charteraar buiten schot. Die weet dan uiteraard van niets; afschepers en de kapitein zullen wel fouten gemaakt hebben.

8 LogicVision Shipyard Alle interne & externe processen binnen handbereik...software waarop u kunt blindvaren Wie is Logic Vision... Logic Vision is een succesvolle Navision partner gespecialiseerd in de levering en invoering van bedrijfsbrede Navision softw are in de m aritiem e sector (.werven, rederijen en toeleveranciers). W anneer schakelt u Logic Vision in... Logic Vision schakelt u in w anneer u op zoek bent naar een echte oplossing voor een scheepsw erf (nieuw bouw / reparatie) die specifiek is toegesneden op uw processen. Zodat u uw projecten beter en gecontroleerd kunt aansturen en beter financieel inzicht krijgt. Wat doet Logic Vision... Logic Vision ondersteunt uw bedrijfsprocessen m iddels het inzetten van Navision software en in eigen huis Kortom: u schakelt Logic Vision in voor software waarop u kunt blindvaren! ontw ikkelde brancheoplossingen. N A V I S I O N Authorized lo lutionc enter manufacturing partner -LogicVision Experts in Navision software Logic Vision B.V, jaagpad 20, 2802 A2 Gouda Postbus 187, 2800 AD Gouda Tel.: 0182* Fax: g

9 ni a a il d F i i l a r i t i e m Opdrachten Bijzondere opdracht voor Bijlsm a Scheepswerf Bijlsma in Warten en Lemmer heeft van de Noorse rederij Knutsen OAS Shippmg opdracht gekregen voor een gespecialiseerd schip voor het vervoer van vioeibaar aardgas (LNG), dat gas bij een temperatuur var 165 C onder nul wordt vervoerd. Het schip is door Bijlsma zelf, in samenwerking met toeleveranciers in Noord- Nederland, ontwikkeld. Er was zeer veel bovendien zelf aardgas als voornaamste buitenlandse concurrentie (met veel brandstof zal gebruiken. De bouw van het schip sluit aan op de infrastructuur die Noorwegen ontwikkelt voor de distributie van aardgas langs de gehele Noorse kust, mede in verband met de Kyotoverdragen. Met name grote energieverbruikers als de metaalindustrie en ziekenhuizen, hebben baat bij deze zeer schone brandstof. Ook wordt verwacht dat de meeste nieuw te bouwen steun van de betrokken overheden), maar het technologieniveau van Bijlsma bracht de opdracht naar Nederland. Bij het ontwerp is veel aandacht besteed aan de veiligheid, vooral omdat met een lading als vloeibaar aardgas in de fjorden, met rondom rotsen, geen enkel risico kan worden genomen. Daarom ook krijgt het schip over de volle lengte een dubbele huid. veerschepen in Noorwegen op aard Uit veiligheidsoverwegingen, inclusief gas zullen varen. De afmetingen van het schip, bouwnum mer 705, worden: Lx8xH = 65x 11,80 x 5,50 m, de diepgang circa 3,40 m en het draagvermogen Het schip krijgt twee losse, roestvrijstalen, cilindrische tanks met een totale inhoud van 1100 m3, waarin tiet vloeibaar een goede manoeuvreerbaarheid, wordt het schip voorzien van twee azimuth voortstuwers. Deze worden aangedreven door twee motoren, van ieder circa 800 kw, die het schip een dienstsnelheid van 14 kn geven. De motoren worden opgesteld in twee Zijaanzicht van de LNC tanker die Bijlsma voor Noorwegen gaat bouwen (Illustratie: Conoship). volkomen onafhankelijke machinekamers. De motoren gebruiken normaliter aardgas als brandstof. Alleen in noodsituaties en wanneer 'leeg' wordt gevaren, zal het schip op dieselolie varen. Voor de stroomvoorziening worden vier generatorsets geplaatst van elk 750 a 800 kw, waarvan er twee op gas draaien en twee op dieselolie. Ook vanwege de veiligheid wordt het schip uitgerust met zeer uitgebreide na vigatie elektronica, Het schip zal door Det Norske Veritas worden geklasseerd. De oplevering is gepland voor oktober Met deze opdracht en rnet de recente opdracht voor een zusterschip van de veerboot Sier heeft Bijlsma een belangrijke stap gezet in de kansrijke niche markt van schepen voor het vervoer van vloeibaar aardgas en van door aardgas voortgestuwde schepen. Engelse opdracht voor Damen Damen Shipyards Hoogezand heeft var de Engelse rederij Carisbrooke, waarvoor al verscheidene schepen werden gebouwd, opnieuw een opdracht voor twee schepen ontvangen. Het betreft Combi Freighters , die onder de bouwnummers 834 en 835 op de werf ir Galatz zullen worden gebouwd. Beide schepen moeten in december van dit jaar worden opgeleverd. D e M erwede boekt weer een jack up platform Opnieuw heeft De Merwede opdracht ge kregen voor een jack up platform, dit keer van Besix in Belgie. Het bouwnummer is 699. De afmetingen zijn: L x B x H = 48,00 x 23,50 x 4,20 m. De oplevering moet in november van dit jaar plaatsvinden. Voor een rectificatie betreffende het eerste jack up platform, zie 'Rectificatie' aan het einde van deze rubriek. Tankeropdracht voor Van Duijvendijk Scheepswerf Joh. Van Duijvendijk heeft van L. Mourik Tankscheepvaart V.o.F te Voor het lossen van de lading worden twee Houttuin wormpompen geïnstalleerd. Nieuwlekkerland opdracht gekregen voor een binnenvaarttanker voor het vervoer van plantaardige olie. De afmetingen van het schip, bouwnummer 190, worden: LxBxH = 86x 11,45 x 5,30 m; de diepgang 3,40 m. Het krijgt zes integrale ladingtanks van Voor de voortstuwing wordt een Mitsubishi dieselmotor, type S12R-MPTA, geplaatst met een vermogen van 883 kw bij 1600tpm. De oplevering moet tegen het einde van dit jaar plaatsvinden. roestvrij staal en met een totale inhoud van 2400 m, Tewaterlatingen D e Ruyter In Vlissingen is op 13 april het fregat De Ruyter, bouwnummer 384, gedoopt, waarna het schip uit het bouwdok werd gesleept. De doopplechtigheid werd verricht door mevrouw M. van Duyvendijk- Kruk, echtgenote van de Bevelhebber der Zeestrijdkrachte. Vice-admiraal C. van Duyvendijk. De Ruyter is het derde van vier luchtverdediging en commando fregatten die de Koninklijke Marine bij de Koninklijke Schelde Groep heeft besteld. Het eerste schip, De Zeven Provinciën, is onlangs opgeleverd, en zal binnenkort in SWZ worden beschreven. Toisa Proteus Bij Van der Giesservde Noord te Krimpen is op 27 april het multipurpose offshore support vessel Toisa Proteus, bouwnummer 987, van stapel gelopen. Het schip is bestemd voor de Britse rederij Toisa en is het derde schip dat Van der Giessen-de Noord voor deze opdrachtgever bouwt; zie de Toisa Perseus in SWZ 11-98, blz. 61, en de Toisa Polaris in SWZ 7/8-99, blz. 29. Het nieuwe schip meet 117,70 m (l.l.) x 22,00 m (mal) en is daarmee langer dan de voorgaande schepen. Ook het voortstuwingsvermogen is hoger. Bij de oplevering hopen wij uitvoeriger gegevens te verstrekken. Zijaanzicht Toisa Proteus.

10 Nona Op de binnendijkse werf van Koninklijke Niestern Sander is op 27 april het vrachtschip Nona, bouwnummer 910, te water gelaten. Het is het derde van vier schepen van het VHC 2000 type, die Wi nne & Barend's Cargadoors- en Agentuurkantoren bij de werf bestelde. De oplevering was gepland voor eind mei en zal dus inmiddels hebben plaatsgevonden. Het eerste schip van de serie, de Nora, is beschreven in SWZ mei 2002, blz. 9 en volgende. Tewaterlating van de Nona (foto: Koninklijke Niestern Sander). Opleveringen O pleveringen door buitenlandse Damen werven Damen Shipyards Galatz heeft op 1 In januari heeft Damen Shipyards Okean maart twee schepen opgeleverd aan de in de Oekraïne de Combi Freighter Engelse rederij Carisbrooke: de Hanna-C Rebecca, bouwnummer 819, en de Jannie-C, bouwnummers 812 en opgeleverd aan de rederij Intersee van 813. Beide schepen zijn van het type de heer Schöning, Dit is een zusterschip Combi Freighter , met ijsklasse van de Geja-C, die kort werd beschreven IA. Zij zijn voorzien van vouwluiken en in SWZ maart 2002, blz. 19. van twee Liebherr kranen van op 16 m resp op 26 m. Arendjan GO-26 Maaskant Stiipyards in Stellendam heeft onlangs de kotter Arendjan GO-26, melijk 50% snelheid bij 100% trekkracht. De set in het voorschip wordt tijdens het bouwnummer 572, opgeteverd aan stomen en het repareren van de netten v.o.f. Jan Lokker en Zn. te Goedereede. De proeftocht vond op 16 april plaats. Het schip is het 15' van het bekende, al vaker beschreven Concorde type, zie o.a. de OD-1 in SWZ december 2001, blz. 24. Verschillen tussen de GO-26 en de OD-1 betreffen o.a. de hulpsets, de vangstverwerkingsinstallatie en de accommodatie. Er zijn drie hulpsets: gebruikt: 50% liersnelheid bij 100% lierkracht en circa 45% boordnet, zodat de machinist dan geen lawaai in de machinekamer heeft en de bemanning aan dek over voldoende snelheid van de lier beschikt De derde set fungeert als havenset; de walaansluiting is compleet vervallen. Ook kan deze set het boordnet gereduceerd voeden indien de grootste set mocht uitvallen. Een Deutz MWM motor, type BF8M 1015C, van418kwbi] 1500 tpm. met een Stamford generator van 530 kva, in de machinekamer. De set in het voorschip is dan vol ledig voor de vislier beschikbaar. De vangstverwerkingsinstallatie bestaat uit: twee visstortkleppen, een elevator, Een Deutz MWM motor, type BF6M 1015C, van314kwbi 1500 tpm, met een Stamford generator van 390 kva, in het voorschip. twee zoekbanden, een hydraulisch hefbare sorteerunit voor maximaal zes vangstsoorten, twee spoelmachines met een trommellengte van 2 m, twee stuks Een Deutz MWM motor, type BF4M 1013, van 81 kw bij 1500 tpm, met een Stamford generator van 97 kva, in de machinekamer. drievoudige stortkokers naar het visruim en in het visruim een zes-vaks visstort werkkee. De accommodatie omvat: een tweepersoons schippershut, een eenpersoons Met de grootste set kan men 100% vislier en 100% boordnet draaien; bij gebruik van de boegschroef heeft men een gereduceerd gebruik van de vislier, na machinistenhut, als mede een tweepersoons en een vierpersoons hut voor de overige bemanning; verder uiteraard kombuis, proviandruimte, messroom en River Em press Scheepswerf Jac. Den Breejen in HardinxvelcHïiessendam heeft op 3 april het rivierpassagiersschip River Empress, bouwnummer 3425, overgedragen aan Global River Cruises in Bazel. Het schip, het tweede passagiersschip dat door de werf is gebouwd, is nagenoeg een zusterschip van de vorig jaar opgeleverde River Princess, zie SWZ juli/augustus 2001, blz.13. H anseatic Scout Scheepswerf Peters heeft op 5 april het 3750 tons vrachtschip Hanseatic Scout, bouwnummer 476, opgeleverd. Het schip zou oorspronkelijk de naam Polar Bright krijgen. Anders dan vorige maand in deze rubriek vermeld is het schip op 15 maart - en niet op 9 maart - onder de charternaam Hanseatic Scout te water gegaan. Uitstel van de tewaterlating was het gevolg van ongunstige waterstanden bij de werf. De Hanseatic Scout is het dertiende schip van het type Polar Combi Porter 200 en is bestemd voor de Polar Scheepvaartondernemmg te Kampen. sanitaire ruimte. automatisch doorgeschakeld naar een Op het schip is een Marble Management 2* 3 of volgende persoon. System aangebracht, met aanrakingsge- Een noviteit is de verwarmde oliegoed en voelige schermen, alsmede een Marble laarzen kapstok. Doordat er met een hete lucht unit via een pijpsysteem warme Alarmsysteem, waarop bij onbemand schip een estafette telefoonsysteem is lucht in het oliegoed en de laarzen wordt aangesloten. Dit laatste geeft na een geblazen is de bemanning altijd verzekerd van warme en droge werkkleding, alarmmelding een SMS bericht op de GSM telefoon van de schipper; mocht hetgeen het werkcomfort ten goede deze niet reageren dan wordt het bericht komt. De Arendjan GO-26 (foto: Flying Focus).

11 Poseidon Damen Shipyards Gormchem heeft in april de sleepboot Poseidon, bouwnummer 6559, opgeleverd aan Regimen de Pensiones Y Jubilaciones de la Empresa- Portuana Quetzal in Guatemala. De boot is van het bekende type Stan Tug Twee Caterpillar motoren, type 3512B TA, ieder 1052 kw bij 1600 tpm, drijven via Reintjes tandwielkasten, type WAF 663, reductie 5,57:1, de vierbladige Kaplan II Promarin schroeven aan. Deze hebben een diameter van 2050 mm en draaien in straalbuizen. Elektriciteit wordt geleverd door twee Caterpillar hulpsets, type 3304 NA/SR 4, capaciteit elk 81 kva, 220 V, 60 Hz. De uitrusting omvat een sleepriaak. SWl 450 kn, en een elektrisch aangedreven Kraaijeveld kaapstander van 3 t b»j 15 rn/mm. De boot is ook ingencht voor brandblus sen en beschikt daarvoor over een Sihi NOWA bkispomp van 300 mjai t») 10 bar, die wordt aangedreven door een Caterpillar diesel, type 3304 T. De schuimtank heeft een intioud van 2,5 m3, Lloyd s Register klasseerde de boot, met o.a. de notatie voor 'unrestricted service. Winifred, Lucy Verkade- C lark De strandreddingboot Winifred Lucy Ver- KNRM al eerder een boot, die de naam kade-clark is op 20 «wil gedoopt en van haar echtgenoot draagt, wijlen de door de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappii n dienst gesteld. Het heer Frans Verkade. is de dertiende boot van het type Valen- Wie nog geen donateur van de Reddmgtijn (de tweede Valenten 2000). Habbeke maatschappfl is, kan zich als Redder in Volendam bouwde ook dit schip. aan de wal opgeven (minimum bijdrage De boot. met een capaciteit voor 50 geredden, is gestationeerd te Cadzartd, 26363) bij de KNRM: Euro 13,60 per jaar op postrekening waar zij de kleinere Johan na Elisabetti postbus 434, (type Antje, capaciteit 20 geredden) ver 1970 AK. Umutden; vangt. telefoon , De bouw werd bekostigd uit een schenking van de naamgeefster. Zij schonk de fax , Borkum riff Royal Huisman Shipyard heeft onlangs het zeiljacht Borkumriff IV, bouwnummer 374, opgeleverd. Het schip, bestemd voor een Duitse eigenaar, is op 26 april in Amsterdam gedoopt Het schip is een American East Coast Topsail Schooner, gebouwd naar een ontwerp van Gerard Dijkstra en John G. Alden. De afmetingen zijn: Lengte o.a., incl. boegspriet 50,58 m. Lengte o.a. 47,67 m. Lengte centrale w.l. 35,81 m. Breedte max. 9,24 m. Breedte centrale w.l. 8,62 m. Holte 4,45 m. Diepgang 4,30 m. Waterverplaatsmg 298,80 t. Ballast 93,90 t. Snelheid 14,6 kn. Het schip is gebouwd in Alustar aluminium. De masten zijn 39,975 resp. 47,31 m hoog. Zij dragen de volgende zeilen: Voorkluiver 226 m2. Achterkluiver 141 m2. Stagzeil 77 m2. Voorzeil 252 m2. Topzeil 65 m2 Grootzeil 403 m2. Voor het behandelen van de zeilen zijn drie powerpacks beschikbaar, met 9 pompen en 80 functies. In het schip is een MTU/DDC dieselmotor geplaatst, type 12V 2000 M70, van 788 kw bij 2100 tpm. Via een ZF tandwielkast, type BW 255, reductie 2,75:1, drijft de motor een Lips verstelbare schroef aan, diameter 1200 mm. Elektriciteit wordt geleverd door twee MTU/Leroy Somer generatorsets van ieder 70 kw, een soortgelijke set van 30 kw (alle drie in een geluiddichte omkasting) en een hydraulisch aangedreven Leroy Somer generator van 40 kw. Het schip heeft een hydraulisch aangedreven tunnel thruster van 85 kw. Er zijn twee zoetwatermakers, elk met een capaciteit van 12 m3/24h. Het schip is uitgerust met veel elektronica. De accommodatie onderdeks omvat de suite van de eigenaar, een salon en twee tweepersoons gastenhutten, daarvoor de hut van de kapitein, messroom bemanning en kombuis en vier eenpersoons bemanningshutten; achter de machinekamer bevinden zich nog twee bemanningshutten. Het schip heeft een Lloyd s Huil Certificate for Pleasure Craft. De Wïnifred Lucy Verkade-Clark (foto: KNRM). Zijaanzicht van de Borkumriff IV. M area Scheepswerf Joh, Van Duijvendijk heeft op 19 april het containerschip voor de binnenvaart Marea, bouwnummer 186, geeft het schip een snelheid van ongeveer 19,5 knyti. Olivier Concordia Scheepswerf Joh. Van Duijvendijk heeft op 3 mei het containerschip voor de binnenvaart Concordia, bouwnummer 188, MPTA, zorgt voor de voortstuwing. De motor levert 1177 kw bij 1600 tpm en geeft het schip een snelheid van ongeveer 19 knyh. opgeleverd aan de V.o.F. Marea. De afmetingen van het schip zijn: L x B x H = 86x9,5x3,15m, diepgang is 2,91 m. In het ruim kunnen 90 containers (TEU) worden vervoerd in 10 baaien, drie rijen en drie lagen. Een Mitsubishi dieselmotor, type S12R- MPTA, zorgt voor de voortstuwing. De motor levert 883 kw bij 1800 tpm en Neo Logistic Services heeft op 26 april het containerschip voor de binnenvaart Olivier in dienst gesteld. Het is het vijfde schip van het type NeoK, als beschreven in SWZ december 2000, blz. 21 e.v. en SWZ mei 2001, blz. 20. Het in Roemenie gebouwde casco is afgebouwd door Scheepsreparatiebedrijf De Gerlien -Van Tiem in Druten. opgeleverd aan de firma Hego te Krim pen aan de Ussel. De afmetingen van het schip zijn: L x B x H = 110x11,40 x 3,75 m; de diepgang is 3,46 m. In het ruim kunnen 208 containers fteu) worden vervoerd in 13 baaien, vier rijen en vier lagen. Een Mitsubishi dieselmotor, type S16R- Sola G ratia TX-34 Machinefabriek Hoekman op Urk heeft op 4 mei de Eurokotter Sola Gratia TX- 34 opgeleverd aan rederij Daalder uit Oosterend, Het is een zusterschip van de recent door Padmos gebouwde Eurokotters. Een beschrijving daarvan ligt in de bedoeling.

12 C oastal Bigfoot Verleden jaar november kreeg Rederij Waterweg de opdracht om voor Western Geco de Coastal Bigfoot geschikt te maken, om als recorder vessel te gaan werken in de Kaspische Zee. Het project betreft een seismisch onderzoek in de noordoostelijke sector van de Kaspische Zee. Om het schip geschikt te maken voor de plaatselijke omstandigheden was het noodzakelijk een verbouwing uit te voeren. De Coastal Bigfoot is de voormalige Seerijp van de firma Zeelen uit Harlingen, Het schip is 37 m lang en 13 m breed, de diepgang is slechts 1 m. De voortstuwing wordt verzorgd door twee Cummins hoofdmotoren van 257 kw elk, voorzien van een Schottel roerpropellor, type SRP 150. De Coastal Bigfoot (foto: Rederij Waterweg). Scheepswerf Van der Werft en Visser verkreeg de opdracht om een mstrumerv tenruimte te ontwerpen en te bouwen. Scheepsbouwkundig bureau Herman Jansen tekende voor het ontwerp. Het bestaande stuurhuis is vervolgens van tiet dek losgemaakt en op een ponton van Harlingen naar Irnsum gebracht. Eind 2001 is met de bouw begonnen. In de derde week van 2002 is de nieuwe opbouw, bestaande uit een stalen ruimte van 8 m breed en 5,5 m lang, met daar bovenop het oude aluminium stuurhuis, terug naar Harlingen getransporteerd. In Kazachstan heerst een landklimaat met extreme temperatuurswisselingen, 's Zomers kan de temperatuur oplopen tot 40 graden, 's Winters kan het 30 graden vriezen. Deze omstandigheden betekenen, dat er aan boord een omvangrijke airco mstaïatie aangebracht moest waden. Op het stuurhusdak z n 5 compressoren geplaatst. In de accommodatie zijn 17 splitunrts ingebouwd. De opstelling van de units in de nieuwe surveyruimte is speciaal. Hier zijn 6 koelunits onder de vloer gezet. De gekoelde lucht gaat door roosters in de vloer naar boven. De grootste luchtstroom wordt door de instrumenten geleid om deze adequaat te kunnen koelen. De installatie is van het merk Daikin. Doordat de vraag naar elektrisch vermogen aan boord steeg, is er een zwaardere generator naast de twee bestaande generatorsets ingebouwd. De nieuwe generator is een Caterpillar 3406 DITA van 250 kva. De verdere aanpassingen betreffen het plaatsen van diverse installaties. De milieu-eisen in het Kaspische gebied zijn streng. Het afvalwater aan boord van schepen moet gezuiverd worden om geloosd te mogen worden. Op de Coastal Bigfoot wordt een sewageplant van het merk Hamann Wassertechnik gebruikt. Om voor 25 personen voldoende drinkwater te hebben beschikt het schip over twee drinkwatermakers. Deze sets zijn van het type Promac Aquaset Mar economic IM4. Bij een buitenwatertemperatuur van 25 graden Celsius kunnen ze per stuk 5 m3 drinkwater per 24 uur produceren. Verbouwingen Rem brandt van Rijn Scheepswerf Gr ave heeft onlangs het wierpassagiersschip Rembrandt van Rijn, eigendom van de heer T. van Hengst, met ongeveer 21 m tot 110 m verlengd. Daardoor kunnen nu 27 passagiers meer worden meegenomen en konden de salon, het restaurant en de kombuis worden vergroot. Het schip biedt nu accommodatie aar 127 passagiers in 63 hutten. De bestaande hutten zijn ge renoveerd. Verdere aanpassingen betroffen het aanbrengen van twee waterdichte schotten en de elektrische installatie. Het schip arriveerde op 2 januari aan de werf en werd op 12 april weer aan de eigenaar teruggeleverd. Het maakt nu veertiendaagse reizen naar of van Bazel en Boedapest. Verder is de Coastal Bigfoot uitgerust voor vaargebied A2. De benodigde zendapparatuur is geleverd door Radio Holland. Het schip is eind maart, gesleept door de sleepboot Pieter van Rederij Waterweg, vertrokken naar de Kaspische Zee. De planning is om het schip medio mei 2002 operationeel te hebben in zijn nieuwe vaargebied. Rederijnieuws Anjanvel een mcr van 1499 kw bij 750 tpm. Zij Wijsmuller International Towage heeft op drijven Niigata roerpropellers aan, type 26 april de Anjanvel als eerste van vier ZP-31; de schroeven hebben een diame sleepboten voor de LNG-terminal in Dab- ter van 2200 mm en maken 273 tpm. hol in India (zie SWZ 10-99, blz. 10) in Met deze installatie wordt een dienstsnel dienst gesteld; de tweede boot zou bin heid van 12.8 kn bereikt, een paaltrek nen enkele weken volgen. vooruit van en achteruit, De boten, die de vlag van St. Vincent and dit alles bij 100% mcr The Grenadines voeren, zijn gebouwd door de ABG Shipyard Ltd. in India. De afmetingen zijn: Lengte o.a m. Lengte w.l. op ontw.diepgang m. Breedte mal m. Holte mal achter 5.60 m. Hotte mal voorschip 6.60 m. Ontwerpdiepgang 4.20 m. Draagvermogen: 265 t. BRT: 425. Vnje dekruimte: 11x8 m2. Voor de voortstuwing zorgen twee Niigata dieselmotoren, type 6L26HLX, met Elektrische energie wordt geleverd door twee hulpsets en een havenset. De hulpsets bestaan elk uit een Volvo Penta dieselmotor, type TAMD103A. van 260 kw bij 1500 tpm en een generator van 210 kw De havenset bestaat uit een Votvo Penta dieselmotor, type TAMD74A, van 112 kw bij 1500 tpm en een generator van 90 kw De boot heeft op het achterschip een Rolls-Royce sleeplier, met een enkele trommel en een verhaalkop. De trekkracht is 151 bij 0-10 nvmin en 5 1 bij m/min; de houdkracht is Op het voorschip is een gecombineerde anker/sleeplier geplaatst, met een trommel, twee nestenschijven en twee verhaalkoppen. maar overigens gelijk aan die op het achterschip. Voor het blussen van branden is de boot uitgerust met twee Nijhuis brandbluspompen van 750 mvh bij 140 m opvoerhoogte. Zij worden door de hoofdmotoren aangedreven. De schuimtank heeft een inhoud van 18 m3. De accommodatie is ingencht voor 14 personen, in twee eenpersoons hutten met eigen toiletunrt en twee stuks twee persoons en twee stuks vierpersoons hutten; voor de bemanning zijn er twee gemeenschappelijke toiletruimten. De boot is geklasseerd door Lloyd's Register, met de notatie * 100A1 Tug * LMC en het Indian Register of Shipping.

13 Rectificatie Stena Line bestek veerboot voor Hoek-Harwich Om de capaciteit op de dienst tussen worden vervangen. Hoek van Holland en Harwich te vergroten heeft de Stena Line een nieuwe Ro- passagiers, waarvoor in 246 hutten 602 Verder biedt het schip plaats aan 900 Pax ferry besteld. De reden hiervoor is bedden beschikbaar zijn. de toenemende vraag van de vracht- De afmetingen worden: L x B = 210,8 x markt. 29 m, de bruto tonnage , het Het schip krijgt ongeveer 3400 m opstel draagvermogen lengte voor vrachtverkeer, dat is 500 m De dienstsnelheid zal 22 kn bedragen. meer dan op de Stena Britannica, die Het schip wordt gebouwd door Hyundai door het nieuwe schip op deze route zal Heavy Industries in Ulsan, Korea, samen met een zusterschip dat door de moedermaatschappq op een andere route zal waden ingezet. Lloyd's Register zal het schip klasseren, o.a. voor Zweed s/fmse ijsklasse IA en met de descnptive note Approved for Dangerous Cargo. Het is de bedoeling het schip in het eerste kwartaal van 2003 op de route Hoek van HollandHarwich in dienst te stellen. O fïshore opdracht voor D e.merwede Door een betreurenswaardig misverstand zqn in het aprilnummer, blz. 8, de gegevens van het jack up platform dat De Merwede m opdracht kreeg van Hy- dro Soit Services, geheel foutief vermeld. De juiste gegevens zi n: Lengte o.a. 43,50 m. Breedte 22,50 m. Holte 4,20 m. Diepgang 2,40 m. Lengte poten 57,50 m. De oplevering is voorzien voor september van dit jaar. Zijaanzicht van de nieuwe Stena RoPax ferry. Bedrijfsnieuws Volharding Sh ipyards aan schepen: multipurpose vrachtsche De rompen van de huidige productie momenteel nog schepen afgeleverd wel De Volharding Groep, met vestigingen in pen en containerfeeders, ro-ro schepen worden veelal als casco gebouwd bij der ke nog volledig zijn gebaseerd op bouw in Foxhol, Waterhuizen, Groningen, Eems- en aufotransportschepen, tankers en den en met name bij de werf Daewoo Nederland, dit op basis van toelevering haven en Harlingen, zal zich voortaan speciale schepen (one-off s). In het verle Mangalia Heavy Industries in Manga&a, van secties van lokale partners. presenteren als Volharding Shipyards. den heeft met name de werf in Waterhui Roemenië. Met deze werf bestaat er sinds Bij Volharding Shipyards werken momen De afzonderlijke bedrijven worden aange zen veel suppliers voor de offshore ge een aantal jaren een intensieve samenwer teel ongeveer 300 eigen personeels duid als Volharding Shipyards, gevolgd bouwd. Momenteel wordt er vanuit de king, Afbouw en oplevenng vinden dan leden, van wie zo n 50 in de afdelingen door locatie plaatsnaam', dus b.v Volhar verkooporganisatie, welke is gevestigd plaats bij de afbouwlokabes m de Eems- ontwerp, engineering en projectmanage ding Shipyards locatie Foxhol. in Harlingen, gewerkt aan de ontwerpen haven voor de seriematige vrachtschepen ment. Zoals bekend bouwen de Volharding voor een nieuwe familie bevoorradings- en in Harlingen voor de meer speciale Verdere informatie op: Shipyards een grote verscheidenheid en werkschepen voor de offshore. schepen. Op de locatie Foxhol worden ( ) MACHINEFABRIEK VAN ZETTEN B.V. (Her)slijpers van krukassen -max. slijpcapaciteit lengte mm/diameter m m -, walsen en assen. Lijnboren, ingieten van lagers, gespecialiseerd in het reconditioneren van drijfstangen met vertande kappen. Reeds meer dan 75 jaar een kenmerk voor zekerheid. In dienst van de scheepvaart, industrie en wegtractie. Beukendaal LGRotterdam Tel Fax

14 O pleverî ngen B as Lokken Atlantic Guardian een m odem kabelonderhoudschip Van der Giessen-de Noord heeft op 3 december 2001 het kabelonderhoudschip Atlantic Guardian, bouwnummer 986, overgedragen aan Global Marine Systems Ltd., het voormalige Cable & Wireless, uit Chelmsford, Groot-Brittannië. a n t. c G U A R P ' * N Fig. 1. De Atlantic Guardian {foto: Flying Focus). Het schip is speciaal gebouwd voor het Atlantic Cable Maintenance Agreement (ACMA), een kabelonderhoudscontract voor de Noord- Atlantische oceaan. De Atlantic Guardian wordt gestationeerd in Baltimore USA en wordt samen met de Sir Eric Sharp en de Sovereign (gebouwd bij Van der Giessen-de Noord in 1991 en befaamd voor haar zeegangsgedrag), ingezet voor onderhoud en reparatie van 40 transatlantische glasvezelkabel netwerken. Een hoge snelheid en goede zeegangseigerv schappen maken in geval van een probleem snel en effectief ingrijpen mogelijk en zorgen voor een minimum down time van de kabels. Het schip is ontworpen om kabeloperaties uit te voeren in slecht weer op de NoordAltanbsche oceaan. Met een maximum snelheid van 15 knopen en een endurance van 35 dagen heeft het schip een bereik van zeemijlen. Met een maximum bereik van zeemijlen en de mogelijkheid om 55 dagen op zee te blijven tijdens een typische kabelreparatieklus is het schip uitermate geschikt voor dit gebied. A L G E M E E N De afmetingen van de Atlantic Guardian zijn: Lengte o.a. 103,49 m. Lengte ,90 m. Breedte mal 18,00 m. Hotte dek 3 8,30 m. Hotte dek 4 11,80 m. Ontwerpdiepgang mal 5,75 m. Draagvermogen hierbij 3250 t. Maximum diepgang mal 6,00 m. Draagvermogen hierbij 3600 t. Het schip is volledig van staal gebouwd en is door Lloyd's Register geklasseerd met de notatie: *100 A l 'Cableship', *LMC, UMS, DP(AA), CG (aft cranes and A-frame). Het is een over het achterschip werkend kabelreparatieschip voor onbeperkt vaargebied. Het is ontworpen volgens het concept van twee naast elkaar liggende 'kabelbanen', Dynamic Positioning (DP) van het schip is mogelijk dank zij twee roerpropellers in het achterschip en drie dwarsschroeven in het voorschip. De machine-installatie is dieselelektrisch. De rompvorm is afgeleid van de eerder genoemde Sovereign en heeft sterk V-vormige spanten en een bulbsteven. Om versnellingen op het schip zoveel mogelijk te reduceren is het schip ontworpen met een lage aanvangsstabiliteit (GM = 0.5 m) en is het uitgerust met een Flume antislingertank. Deze bevindt zich boven het zwaartepunt, wat het systeem erg effectief maakt. Er is voor een passief systeem is gekozen omdat de werkzaamheden, met name tijdens stilliggen (DP), zeer hoge eisen stellen aan de scheepsbewegingen.

15 IN D E L IN G Het schip heeft twee doorlopende dekken: het kabeldek (dek 4) en het hoofddek (dek 3). Onder het hoofddek is de langsscheepse indeling: Voorpiek voor waterballast, doorlopend tot dek 4. Dwarsschroefruimte. Compartiment met de kabeltanks en een groot aantal tanks voor brandstof, drinkwater en waterballast. De dubbelebodem onder dit compartiment is in het voorste gedeelte voor waterballast bestemd, in het achterste deel voor brandstof. In dit laatste deel is een pijpentunnel aangebracht. Machinekamer. Op dek 2 bevinden zich hier aan de achterzijde: aan SB een smeerolietank en de machinekamerwerkplaats en -bergplaats; aan BB de machinecontroleruimte en op hart schip de elektrische werkplaats en bergplaats en een ruimte met het hoofdschakelbord en de transformatoren. De dubbele bodem onder de machinekamer bevat twee zee-inlaatkasten, een overlooptank voor dieselolie en daarachter op hart schip drie tanks resp. voor lekotie, vuile olie en vuil water. Compartiment met de roerpropellers. Tussen de roerpropellers liggen hier op dek 2 een schakelbordruimte en onder het dek een waterballasttank. Achterpiek, ingericht als bergplaats voor benodigdheden bij de kabelwerkzaamheden. Op dek 3 bevinden zich achter het voorpiekschot aan SB de noodgeneratorkamer en aan BB een opslagruimte voor scheepsuitrusting zoals meergerei en touwwerk, vervolgens de Flume tank en daarachter aan SB de jointing store voor het kabelbedrijf, de provisieruimten met koel- en vrieskamers en de lift; op hart schip de bight slots' met daartussen de timmermanswerkplaats en aan BB de wasserij met droogruimte, een sportzaaltje, kleedruimten voor de bemanning en het trappenhuis; boven de machinekamer staan op dit dek de kabelmachines opgesteld, met aan de voorzijde ruimten voor de bedieningskasten daarvan, ernaast aan SB de power pack ruimte en aan de achterkant een general store, alsmede aan BB een kleedruimte voor het machinekamerpersoneel; tussen de roerpropeliers en boven de achterpiek, tenslotte, bevindt zich een grote opslagruimte voor kabel equipment, zoals: boeien, dregankers, touw en andere grote zaken voor de werkzaamheden op het schip. slecht weer zo lang mogelijk door te kunnen werken. Helemaal voorop het kabeldek, tegen het frontschot, is aan iedere kant een wachthuisje geplaatst voor het registreren van mensen die aan en van boord gaan. De indeling van het kabeldek wordt hieronder beschreven. Op dek 5 staat het dne lagen tellende dekhuis met de accommodatie en daarboven de brug. Accommodatie Het dekhuis midscheeps biedt plaats aan 45 personen. Het onderste dek huisvest de publieke ruimtes zoals aparte eetzalen voor officieren en bemanning, een eetgelegenheid voor bemanning in ketelpak (duty mess), met centraal daartussen de kombuis, alsmede een dagverblijf voor de bemanning. Verder op hetzelfde dek bevinden zich een kantoor, een hospitaal en een- en tweepersoons hutten voor bemanning. Het erboven liggende dek bestaat volledig uit hutten: eenpersoons hutten voor officieren en eenpersoons hutten met aparte slaapkamer voor kapitein, eerste machinist, eerste kabel- man en eigenaar. Alle hutten zijn voorzien van een eigen natte ruimte. Op het bovenste accommodatiedek liggen het scheepskantoor en een recreatieruimte met bar voor de officieren. Deze ruimte heeft toegang tot het buitendek door een dubbele deur zodat het dek kan dienen als zonnedek (fig. 2). De brug bestaat uit drie gedeelten: de voorzijde is de navigatiebrug, de achterzijde de DP- brug met daartussenin een plek om alle operaties te volgen en te registreren. De gehele accommodatie is bereikbaar door een hoofdtrappenhuis aan BB en een lift aan SB. Het trappenhuis loopt van dek 3 tot de brug, de lift loopt van dek 3 tot het dek onder de brug. V O O R Z IE N IN G E N V O O R K A B E L W E R K Z A A M H E D E N Achterop het kabeldek bevinden zich de schijven en geleidingen die nodig zijn om de kabel ongeschonden overboord te krijgen. Op het achterdek is een houten dek, dat is aangebracht om grote dregankers en andere equipment neer te kunnen zetten zonder het dek te beschadigen. Net onder de overkapping is de kabelmachi- nerie geplaatst die bestaat uit twee kabel- drums met bijbehorende afhouders en gelen ders. Naast de kabeldrums is de kabelcontrolekamer van waaruit de bediening van de kabelmachinerie plaatsheeft. Verder naar voor zijn de werkplaatsen voor het lassen en testen van de kabel en een dekwerk- plaats. Aan BB zijde bevinden zich twee kasten waarin versterkers opgeslagen kunnen worden. Deze kasten zijn voorzien van luchtbehandeling om in alle klimaten de versterkers te kunnen koelen tijdens het testen van de kabel. Deze versterkers worden echter alleen gebruikt bij het leggen van lange stukken kabel en slechts in beperkte mate bij reparatie werkzaamheden. Kabcltanks en kahelmachinerie Onder het hoofddek, tussen machinekamer en boegschroefruimte, bevinden zich de kabeltanks: twee grote kabeltanks, die verwerkt zijn in de scheepsconstructie, en daar tussenin een ruim met twee kleine, vrijstaande kabeltanks. Deze laatste worden gebruikt om Het kabeldek, dek 4, is grotendeels overdekt door een 4,60 m hoge bovenbouw, dit om bij Fig. 2. De voorzijde van de brug met daaronder de dubbele deuren van de bar. Op de voorgrond het zonnedek'.

16 D.E.CK 3 f 8 3QQ3

17 kleine stukken kabel mee te nemen en voor de opslag van touw, dat men nodig heeft tijdens de kabeloperaties. De grote kabeltanks hebben een diameter van 12 m, een hoogte van 6,8 m en een netto capaciteit van 425 m3 elk. De kleine kabeltanks hebben een diameter van 6 men een capaciteit van 110 m3 elk. Bij volle belading is er in de kabeltanks nog voldoende hoogte tussen lading en scheeps- Fig. 3. Grote kabeltank met onderverdelingen. constructie over voor een persoon om te lopen. De tanks kunnen onderverdeeld worden door middel van losse ringen (fig. 3). Hierdoor is het eenvoudiger om verschillende soorten kabel in dezelfde tank mee te nemen. De kabels worden via sleuven in dek, de zogenaamde bight slots, doorgevoerd. Deze schachten passeren dek 3 om vervolgens op het kabeldek uit te komen. Aan dek kunnen deze openingen afgesloten worden met battings en zeilen. Dit is noodzakelijk in verband met de loadline eisen. Elke opening is voorzien van vier rollers die zich boven het hart van de tank bevinden en dienen als geleiding van de kabels. Aan dek is zowel SB als BB een kabelroute voorzien. Deze route is eigenlijk een soort voorbestemd traject om de kabel over het dek te verplaatsen. De route kan naar achter en naar de zijkant uitgebreid worden om ook kabel te kunnen laden op de voorbestemde plaatsen. In totaal zijn er 7 laadstations: 2 x over de kabelschijven op het achterschip, 2 x 2 stuks over zijden (SB en BB) zowel op het achterdek als op het voorschip (maar deze laatste minder gebruikt). Tenslotte is er in de huid aan BB zijde in het midden van het kabeldek een luik, dat speciaal is aangebracht om bij een bepaalde fabriek kabel te kunnen laden. In de diverse kabelroutes zijn locaties voorzien om een transportmachine (2-wheelpair Cable Transporter) te plaatsen. Deze zorgt voor het Verpompen' van de kabel. Op de kabelroutes kunnen ondersteuningen en goten worden geplaatst om waar nodig de kabel te ondersteunen. Deze goten zijn in een paar varianten geleverd en zijn universeel toepasbaar. Er zijn ook een paar speciale stukken beschikbaar voor bochten en splitsingen. Dit alles om de kabels uit de tanks, via de afhoudmachines (4wheelpair Draw Off/Hold Back units), op de kabeldrums te krijgen.

18 Fig. 4. Bedienings panelen in CCR met op de achtergrond de kabelmachines. De twee kabeldrums hebben een diameter van 4.0 m en hebben een trekkracht van per stuk. De kabelmachines worden van boven af beslagen en zijn derhalve verzonken in het schip opgesteld. De 600 mm hoge lek- rand eromheen zorgt ervoor dat er niet bij de eerste de beste golf water in de put terecht komt. Mocht dit onverhoopt toch gebeuren dan is de lenscapaciteit groot genoeg om de put in korte tijd teeg te zuigen. Achter de kabelmachines staan de diverters die ervoor zorgen dat de kabel onder de juiste hoek de drum verlaat of oploopt. De kabel vervolgt zijn weg naar achter, over een aantal goten, naar de schijven die een diameter hebben van 3,0 m en een breedte van 1,2 m; er tussen is een schijf voor het slepen van een ploeg aangebracht. De kabelschijven zorgen er voor dat, ondanks dat de kabel onder spanning staat, deze niet zat knikken. Bij moderne glasvezelkabels is de radius erg van belang om de kabel heel te houden. Naar de zijden toe zorgen de whis- kers, dit zijn stationaire geleidingen met dezelfde straal, er voor dat de kabel niet knikt als het schip schuin op de trekrichting komt te liggen. De hele kabeltrein wordt bediend vanuit de Cable Control Room (CCR). Deze is geplaatst naast de kabelmachines op het kabeldek. De ruimte is voorzien van een verhoogde vloer en grote ramen om een goed overzicht te geven over de werkzaamheden. Voor beide kabelmachines is een aparte controleplaats aanwezig. Iedere machine wordt dan ook door een aparte man bediend (fig. 4). diep water verbindmgs- ruimte vóór de kabeldrums gebruikt kan worden. Dit komt omdat de kabel in ondiep water niet zoveel speling heeft. Daarom is er een ondiep water verbin- dingsruimte achter de kabeldrums voorzien. Vlakbij de verbindings- ruimten bevindt zich de testruimte. De testruimte is een tijdens kabe- loperaties permanent bemande ruimte om de kabel continu te onderzoeken op onvolkomenheden. Op de achterzijde van het schip is een 10 tons A-frame geplaatst (fig. 5). Drt wordt gebruikt om grote dregankers overboord te zetten en binnen te halen. Dregankers dienen om kabels die gerepareerd moeten worden, van de zeebodem te vissen. Op beide hoeken van het schip is een constructie gebouwd om boeien te kunnen lanceren, die worden gebruikt om de vrije einden van een kabel te markeren. Er is ook onderdeks nog mogelijkheid om twee boeien van hetzelfde formaat op te slaan. Hiervoor is aan BB een groot hydraulisch luik geplaatst dat toegang verschaft tot het cable equipment hotd. Het hele achterdek is bereikbaar met de 2 tons Hydralift kraan die aan SB staat. Ook staan er twee tugger winches met een trekkracht van Het overdekte kabeldek word bediend door twee bovenloopkranen die elk een capaciteit hebben van 2.5 ton. Remote Open rat e<i Vehicle Op dek 5, achter de accommodatie, bevindt zich een stuk open dek dat volledig is ingericht voor een ROV, Remote Operated Vehicle, met bijbehorende permanente uitrusting. Deze Atlas-1 ROV is speciaal ontwikkeld voor dit schip, is een van de eerste van een nieuwe generatie voor kabelonderhoud op diep water en is geschikt tot 3000 m. Deze onderwater robot wordt gebruikt om kabels in en urt te graven. De robot is voorzien van eigen voortstuwing en heeft een totaal geïnstalleerd vermogen van 300 kw. De robot is uitgerust met mechanische armen, camera s en een jetwater- pomp/nozzle die voor een grote straal water zorgt om te kunnen trenchen. De totale robot weegt zo n 11 ton en wordt gelanceerd over de zijde van het schip door middel van een speciaal A-frame (fig. 6). De navelstrenghaspel is voorzien van een dei- ningscompensator. Verder staan op dit dek de controlekamer en werkplaats voor de ROV. Om zware werkzaamheden aan de ROV te kunnen verrichten is een 1.5 t knikarmkraan beschikbaar, die het grootste deel van het dek kan bereiken. Aan SB kant is op dit dek ook de tautwire geplaatst. De positie van deze tautwire is vrijwel midscheeps. Dit geeft de minste verstoring door de schroeven voor deze methode van positiebepaling. M A C H IN E -IN ST A LLA T IE De voortstuwing van het schip word verzorgd door twee Lips roerpropellers van elk 2200 kw bij 720 tpm, die worden aangedreven door verticale elektromotoren. De vierbladige schroeven, met een diameter van 2500 mm, worden omgeven door hoog rendement Aan SB zijde van het kabeldek zijn een diepen ondiep water verbindingsruimte voorzien voor het 'lassen' van de kabels. De diepwater ruimte zal het meest worden gebruikt. Als men dichter onder de kust komt en het water ondieper wordt, is het echter niet meer mogelijk de kabel zover aan boord te krijgen dat de Fig. 5. Spiegel met A-frame, whiskers en lanceerinstallaties voor boeien.

19 Fig. 6. ROV met A-frame en knikarmkraan op ROV dek kva, 6600 V, 60 Hz. Deze sets leveren hun vermogen aan het middenspanningsschakelbord dat zich vlak achter de machinekamer in de schakelbord ruimte bevindt. Het schakelbord is verdeeld in twee secties door middel van een (in normaal bedrijf gesloten) tiebreaker. De twee helften kunnen voor redundancy tos van elkaar werken. Een van de generatorsets is overschakelbaar van het ene straalbuizen. Dit type straalbuizen levert vrijva- naar andere bord. Ook een van de boegschroeven kan worden overgeschakeld. Door rend een hoger rendement dan normale straalbuizen, terwijl aan de paal niet op trekkracht word ingeboet; de paaltrek is te behouden tot windkracht 6 onder DP2, deze maatregelen is het schip in staat positie De spoed is verstelbaar en ook omkeerbaar. Dit is voordelig tijdens DP: om stuwkracht te Het DP2 word ondersteund door een Integrated Power Management System. Dit systeem leveren in tegenovergestelde richting hoeven de roerpropellerunits niet 180 gedraaid te is geleverd door ABB, omvat de software worden maar kan de spoed achteruit gesteld voor het systeem en is uitgerust met bedieworden. ningsstations op de brug en in de machinecontroleruimte. Voor in het schip zijn drie elektrisch aangedreven Lips boegschroeven van elk 900 kw bij Verder is er een Caterpillar havenset, bestaande uit een dieselmotor, type 3508B Dl tpm aangebracht. Ook deze schroeven hebben een verstelbare spoed; de diameter TA, van 968 kw bij 1800 tpm en een SR4 generator van 1137,5 kva, 440 V, 60 is 2000 mm. Hz. V E R D E R E U IT R U ST IN G Op het voorschip bevinden ztch twee SEC elektnsch+ydraulische anker/verhaal lieren. De ankers zijn massieve poolankers van elk 2835 kg. Op het achterschip is aan iedere zijde een SEC kaapstand beschikbaar. Beide zijden van het schip bieden plaats aan een volledig overdekte Fassmer reddingsloep voor 45 personen en twee Oceana reddingsvlotten van ieder 25 personen. Aan BB is de snelle reddingboot geplaatst met 106 kw binnenboord motor en wateriet voortstuwing (fig. 8). Aan SB is een zelfde boot geplaatst maar dan uitgevoerd als werkboot. Zowel de motoren van de roerpropellers als die van de boegschroeven werken op midderv spanning. In de machinekamer bevinden zich drie generatorsets (fig. 7), ieder bestaande uit een Wartsila dieselmotor, type 9L26A, van 2790 kw bij 900 tpm en een ABB generator van Overige spanning aan boord is 440 V, 60 Hz en 230 V, 60 Hz. Speciaal voor de Verenigde Staten is een beperkt 110 V, 60 Hz systeem voorzien. De machine-installatie is zo ontworpen dat bij het uitvallen van een component het schip volledig door kan blijven werken. Fig. 8. Reddingsloep en snelle reddingboot aan BB. Er is een loopplank voorzien die zowel aan SB als BB kant op een draaipiatform gelegd kan worden. Deze platformen komen uit bij de wachthuisjes op het kabeldek. Om de loopplank neer te kunnen leggen en om zware delen op het bakdek te kunnen verplaatsen zijn twee kleine provisie kranen aangebracht van elk 1.5 ton hijscapacitert. De navigatie- en communicatieapparatuur is geleverd door Alphatron. Fig. 7. Machinekamer. Referenties: tl] Sovereign, SWZ april 1992, blz [2] Een ander door Van der Giesservde Noord gebouwd kabelschip: Bold Endeavour, SWZ mei 2000, blz. 48.

20 D e a fd e lin g M a ritie m e T e ch n ie k van de D ire ctie M a te rie e l K o n in k lijk e M a rin e is v e ra n tw o o rd e lijk vo o r h e t le v e re n en to e p a s s e n van s c h e e p s b o u w k u n d ig e k e n n is. D o e ls t e llin g h ie rb ij is h e t o n tw ik k e le n en v a lid e re n van n ie u w v a re n d m a te rie e l v o o r de K o n in k lijk e M a rin e. B in n e n d e ze a fd e lin g g e e ft het b u re a u S c h e e p s o n tw e rp e n le id in g aan het o n tw e rp p ro ce s, w at re s u lte e rt in het g e n e re re n, e v a lu e re n en v a s tle g g e n van n ie u w e s c h e e p s c o n c e p te n en -o n tw e rp e n. O m de a c tiv ite ite n van de O n tw e rp g ro e p S c h e e p s b o u w van het b u re a u te o p tim a lis e re n, zo e k e n w e ee n g e d re v e n p ro fe s s io n a l (v/m ) d ie o n d e r s ta a n d e fu n c tie w il a m b ië re n. Hoofd Ontwerpgroep Scheepsbouw Taken Door in deze functie leiding te geven aan de O ntw erpgroep Scheepsbouw, draagt u bij aan de o n tw ikkeling en im plem entatie van de nieuwe generatie scheepsontwerpen. Concreet gezegd genereert en evalueert u concept- en voorontw erpen, bijbehorende bedrijfsvoerings- en instandhoudingsconcepten en kosteninform atie. U vergelijkt e ffe ctivite it en doelm atigheid, w aarna u de behoeftestelling definieert. Hierbij houdt u rekening m et de integratie van potentiële w apen-, com m unicatie- en sensors/sternen. Een ander belangrijk aspect van uw verantwoordelijkheid is het maken van een definitief ontw erp (inclusief functionele beschrijving), dat het projectteam u itw e rk t to t bestek. Het opereren binnen nationale en internationale w erkverbanden behoort to t de m ogelijkheden. Vast staat dat de resultaten van uw inspanningen een stempel drukken op het toekom stige schepenbestand van de Koninklijke M arine. V ereist U heeft een academische opleiding voltooid, richting M aritiem e Techniek. Daarnaast heeft u aanvullende opleidingen gevolgd in algemeen m anagem ent en projectm anagem ent. U beschikt over kennis en vaardigheden op het gebied van het ontw erpen van schepen, K M -nieuw bouw projecten en de KM - organisatie. Dankzij uw creativiteit, besluitvaardigheid en m otiverend verm ogen, bent u goed in staat om sturing te geven aan professionele team verbanden. U bent n ie t alleen kritisch en stressbestendig maar ook com m unicatief vaardig in w oord en geschrift in het Nederlands en Engels. Ten slotte kenm erkt uw manier van denken en doen zich door een grote mate van flexibiliteit. G eboden Voor deze functie geldt dat u een uitdagende en boeiende baan in een veelzijdige organisatie te wachten staat. Het bruto jaarsalaris is afhankelijk van uw kennis en ervaring en bedraagt maximaal circa ,- (schaal 12 BBAD). Verder m ag u ieder jaar rekenen op een vakantietoeslag van 8% en m inim aal 23 vakantiedagen. Tevens bieden w ij u de m ogelijkheid van flexibele arbeidsduur. Daarnaast bieden w ij u een uitgebreid pakket studiefaciliteiten, zodat u uw vakkennis kunt verbreden en verdiepen. R eacties M eer inform atie over de functie en de organisatie kunt u inwinnen bij het hoofd bureau Scheepsontwerpen afdeling M aritiem e Techniek, de heer ir. J.J. Hopman, (070) De personeelsconsulent, m evrouw P.H.H. Caspers, kan u inform eren over de selectieprocedure, (070) In het kader van het em ancipatiebeleid streeft de Koninklijke M arine naar het in dienst nemen van m eer vrouw en. O ok geïnteresseerden die behoren to t een etnische minderheidsgroep en gehandicapten worden nadrukkelijk uitgenodigd om te solliciteren. Uw schriftelijke sollicitatie m et c.v. kunt u binnen 14 dagen sturen naar de Directie Materieel Koninklijke Marine, t.a.v. mevrouw P.H.H. Caspers, Stafafdeling Burgerpersoneel Admiraliteit, postbus 20702, 2500 ES Den Haag. Acquisitie naar aanleiding van deze advertentie w o rdt niet op prijs gesteld. Surf voor de m eest recente vacatures bij de Koninklijke M arine naar w w w.m arine.nl of voor een overzicht van de m eest recente vacatures bij Defensie naar w w w.defensie.nl/w erkenbij W e te n w a a r je m e e b e z ig b e n t. D e M a rin e. burgerpersoneel

POWER. For Marine Professionals. Binnenvaart Special

POWER. For Marine Professionals. Binnenvaart Special POWER For Marine Professionals Binnenvaart Special EDITORIAL Als zoon van een schippersgezin, heb ik de eerste jaren van mijn leven op de binnenvaart doorgebracht. Bij elk schip wat voorbij voer, vroeg

Nadere informatie

GREEN AWARD FOUNDATION

GREEN AWARD FOUNDATION Bijeenkomst milieu-indices voor zeeschepen Rotterdam, 16 september 2010 Karin Struijk, Deputy Managing Director A simple, recognised tool to address air quality issues in ports The link between environment

Nadere informatie

EQUIPMENT SHEET JAN VAN GENT WATER INJECTIE VAARTUIG. 2 x Scania DS - 14-297 kw/st. 2x Ksb, 2500 m3 /uur. Ja, pds 2000-Aquarius LRK-GPS.

EQUIPMENT SHEET JAN VAN GENT WATER INJECTIE VAARTUIG. 2 x Scania DS - 14-297 kw/st. 2x Ksb, 2500 m3 /uur. Ja, pds 2000-Aquarius LRK-GPS. EQUIPMENT SHEET JAN VAN GENT WATER INJECTIE VAARTUIG TECHNISCHE SPECIFICATIES ALGEMEEN Equipment nummer 10445 Generatoren 2 stuks, 1 x 50 kva, 1 x 40 kva Bouwjaar 1984 Voortstuwing 2 x Scania DS - 14-297

Nadere informatie

ROB HEIJKOOP TRADING BV

ROB HEIJKOOP TRADING BV ROB HEIJKOOP TRADING BV Eind 1991 werd Rob Heijkoop Trading B.V. opgericht, met als voornaamste doel aan- en verkoop van motoren, motoronderdelen, turbo s, turbodelen en aanverwante maritieme producten

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Dynamic S Steeringgear

Dynamic S Steeringgear Dynamic S Steeringgear De Dynamic S stuursystemen zijn speciaal bedoeld voor commerciële vaartuigen, waarbij stuurcomfort, levensduur en efficiëntie voorop staan. De systemen komen vanwege hun revolutionaire

Nadere informatie

Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs

Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs Cursus GES Ontwerpsysteem in het Maritiem Onderwijs TNO Bouw Centre for Mechanical and Maritime Structures (CMC) Leo de Vries, M.Sc. Hans van Vugt, M.Sc. Hr. Ms. Rotterdam L.deVries@bouw.tno.nl Stichting

Nadere informatie

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com Model A-360 Azimuth

Nadere informatie

Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage

Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage Overzicht van de Europese binnenvaart Rapportage Juli 2012 Drs. A.C.C. Hubens Oude Engelenseweg 25 5222 AB Den Bosch 073-6230120 06-17418733 www.ahadata.nl Inhoudsopgave LAND VAN REGISTRATIE... 1 SCHEEPSLENGTE...

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Maintenance Wintershall Noordzee

Maintenance Wintershall Noordzee Maintenance Wintershall Noordzee Maritime Maintenance 2013 H.J. ter Stege, Maintenance Superintendent Den Helder November 2013 1 BEDRIJVEN TERREIN NOORDZEE WEST Wintershall Noordzee BV Wintershall Nederland

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Missie: economische versterking van Noord-Nederland door innovatie en samenwerking door het uitvoeren van concrete samenwerkingsprojecten tussen het MKB en de kennisinstellingen. www.tcnn.nl Leo van der

Nadere informatie

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon

Pon Power. Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design. Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Pon Power Klantgericht innoveren met betrekking van Service Design Platform voor Klantgericht Ondernemen Michael Boon Agenda Pon Pon Power Service Design door Pon Power Pon Wereldwijd Canada United States

Nadere informatie

Classic Handhydraulische Stuursystemen

Classic Handhydraulische Stuursystemen Classic Handhydraulische Stuursystemen Classic handhydraulische stuursystemen zijn ontwikkeld voor professionele schepen, die geen bekrachting nodig zijn. De stuursystemen blinken uit in eenvoud, levensduur,

Nadere informatie

Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester

Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester Peter Alkema beleidsadviseur Divisie Havenmeester Missie Veiligheid Vlotheid Milieu OESO rapport (13/5) R dam en A dam: de havens dienen het milieu en leefklimaat te verbeteren 2 SECA Noordzee en Baltic

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth antenna

Nadere informatie

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPX AX-400 Azimuth

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK Specifications: SPID BIG RAK PWM Azimuth Rotator BIG RAK @ 12V BIG RAK @ 18V Turning torque in-lbs/nm 2,800 in lb/315 Nm 3,600 in lb/403 Nm Brake Torque in lbs/nm

Nadere informatie

De Barge Truck. De duurzaamheid van de waterweg, STC Rotterdam, 29 januari 2013

De Barge Truck. De duurzaamheid van de waterweg, STC Rotterdam, 29 januari 2013 De Barge Truck De duurzaamheid van de waterweg, STC Rotterdam, 29 januari 2013 HBCB Onafhankelijke en innovatieve dienstverlener op gebied van binnenvaart Vestiging in Wageningen Markt 20B h.blaauw@hbcb.nl

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

SPECIFICATIES. Lengte: 76.44 m Breedte bak: 11.45 m Diepgang: 3.57 m

SPECIFICATIES. Lengte: 76.44 m Breedte bak: 11.45 m Diepgang: 3.57 m Koppelverband River Dance I & II Vraagprijs N.O.T.K. SPECIFICATIES Afmetingen Lengte: 95.52 m Breedte: 11.45 m Diepgang: 3.57 m Afmetingen bak Lengte: 76.44 m Breedte bak: 11.45 m Diepgang: 3.57 m Bouwwerf

Nadere informatie

Seminar Aandrijftechniek voor Offshore HYBRID PROPULSION. De Graaf Aandrijvingen BV Eddo Cammeraat Directeur Eigenaar

Seminar Aandrijftechniek voor Offshore HYBRID PROPULSION. De Graaf Aandrijvingen BV Eddo Cammeraat Directeur Eigenaar Seminar Aandrijftechniek voor Offshore HYBRID PROPULSION De Graaf Aandrijvingen BV Eddo Cammeraat Directeur Eigenaar Introductie De Graaf Aandrijvingen BV Regelgeving Emissies Scheepvaart Principe Hybrid

Nadere informatie

Kansen & Ontwikkelingen met Lean

Kansen & Ontwikkelingen met Lean NETWERK VOOR EN DOOR DE TECHNOLOGISCHE INDUSTRIE LEAN MANAGEMENT PROGRAMMA Kansen & Ontwikkelingen met Lean BE SMART: SAMEN KANSEN CREËREN MET SMART INDUSTRY 10-12-2015 I 1 AGENDA Kansen & Ontwikkelingen

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY [Type here] Press Release 25 November 2014 AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY ALE will be working alongside Belgium-based Aertssen to transport the Port

Nadere informatie

Zeerecht GZV (1) Even voorstellen 2/13/2015 GVZ-1 1. Fokko Snoek. fsnoek@xs4all.nl. Eigenaar zeilklipper Skylge Adviseur traditionele scheepvaart

Zeerecht GZV (1) Even voorstellen 2/13/2015 GVZ-1 1. Fokko Snoek. fsnoek@xs4all.nl. Eigenaar zeilklipper Skylge Adviseur traditionele scheepvaart Zeerecht GZV (1) Even voorstellen Fokko Snoek Eigenaar zeilklipper Skylge Adviseur traditionele scheepvaart fsnoek@xs4all.nl Wetboek van Koophandel - Artikel 367: De kapitein, vernemende dat de vlag, waaronder

Nadere informatie

De groene delta van Nijmegen

De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions Workshop GDF SUEZ LNG Solutions - 10 oktober 2014 Leon Sluiman Manager operations & Technology De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions WAT IS LNG LNG: HET PRODUCT Vloeibaar

Nadere informatie

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V.

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V. [ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR 1 ASCOM Ascom employs about 2.300 people worldwide Ascom has subsidiaries in 20 countries In H1/2011 Ascom generated revenues of 253.1 MCHF with an EBITDA margin

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

3. Welk kanaal in de VHF-band wordt gebruikt voor schip-schip alarmering? 2 a. 70. b. 67. c. 13.

3. Welk kanaal in de VHF-band wordt gebruikt voor schip-schip alarmering? 2 a. 70. b. 67. c. 13. Proefexamen Marcom-B module GMDSS U bent geslaagd voor het examen Module GMDSS als u tenminste 28 van de 40 punten heeft behaald. Het aantal te behalen punten is in de rechter kantlijn vermeld. Naast deze

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd!

Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Since 1987 Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Who we are? BCTN was the first intermodal barge operator in the Netherlands. With more than 25 years of experience BCTN is the leading intermodal barge operator

Nadere informatie

Beoordelingsmatrix wet zeevarenden

Beoordelingsmatrix wet zeevarenden Beoordelingsmatrix wet zeevarenden Postbus 4, 2280 AA Rijswijk Telefoon 088-998 48 88 Telefax 088-998 48 89 E-mail vergunningen@kiwa.nl Schipper machinist beperkt werkgebied (SMBW) bevoegdheden (art. 18,

Nadere informatie

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL PIR DC-SWITCH DC Passive infra-red Detector Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL Please read this manual before operating your DETECTOR PIR DC-Switch (PDS-10) De PDS-10 is een beweging

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group

FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group FF Training teaser Ton Knegt Sr. Project Manager STC Group Programma: 1. Introductie trainingen Ton Knegt STC Group 2. FF EMEA Demo units Peter Overgauw - Honeywell 3. Training cases Bindert Douma STC

Nadere informatie

Waterbouwdag 2011. Sluizen in de wereld. Han Vos

Waterbouwdag 2011. Sluizen in de wereld. Han Vos Sluizen in de wereld Han Vos Recente sluisprojecten voor Waterbouwdag 2011 de zeevaart In de laatste jaren zijn en worden er plannen gemaakt voor grote zeesluizen waarvan de capaciteit aansluit bij de

Nadere informatie

YOUR RELIABLE PARTNER IN SHIP, RIG & CREW MANAGEMENT. Werken met Lowland Werken bij Lowland. www.lowland.com

YOUR RELIABLE PARTNER IN SHIP, RIG & CREW MANAGEMENT. Werken met Lowland Werken bij Lowland. www.lowland.com YOUR RELIABLE PARTNER IN SHIP, RIG & CREW MANAGEMENT met Lowland bij Lowland www.lowland.com Gespecialiseerd in ship, rig en crew management en werving, selectie en detachering van personeel voor diverse

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Generating Powerful Solutions Pon Power CUSTOMER SERVICE

Generating Powerful Solutions Pon Power CUSTOMER SERVICE G e n e r a t i n g P o w e r f u l S o l u t i o n s CUSTOMER SERVICE PAGINA 2 CUSTOMER SERVICE Een Caterpillar is een hoogwaardige, betrouwbare krachtbron die is ontworpen om te presteren en vooral om

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

SABIC TECHNICAL MEETING

SABIC TECHNICAL MEETING SABIC TECHNICAL MEETING Bedrijfspresentatie 2006 Dia 1 Bedrijfspresentatie 2006 Dia 2 Locaties Lemmens Nederland BV Lemmens België NV Bedrijfspresentatie 2006 Dia 3 Vision Business Mission To expand the

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Level 4 Business Planning & Logistics ISA-99 beveiliging binnen het control domain Level 3

Nadere informatie

Open source VoIP Networks

Open source VoIP Networks Open source VoIP Networks Standard PC hardware inexpensive add-in vs. embedded designs Ing. Bruno Impens Overview History Comparison PC - Embedded More on VoIP VoIP Hardware VoIP more than talk More...

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Gobbi 345 SC Picasso

Gobbi 345 SC Picasso Gobbi 345 SC Picasso Merk: Model: Lengte: Gobbi 345 SC 11,25 m Prijs: EUR 99.000 Jaar: 2001 Staat: Gebruikt Locatie: Drongen, België Bootnaam: Picasso Rompmateriaal: Polyester Diepgang: Aantal motoren:

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl Hierbij ontvangt u de Update Maritime Delta Geachte heer, mevrouw, Via deze Update Maritime Delta ontvangt u een overzicht van een aantal succesvolle resultaten die samen met de partners van Maritime Delta

Nadere informatie

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen BIJLAGE 1 S.A. STERIA Benelux N.V. Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen Technische bepalingen voor de weergave van het logo op de schermen. Versie 1.2 Guy JASPERS Revisions Revision Description

Nadere informatie

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek

Schenker Logistics Nederland Fit for the Future. DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Schenker Logistics Nederland Fit for the Future DB Schenker Logistics Nederland EIC Dag van de Logistiek Paul Boers 6 november 2011 Introductie Schenker Logistics Nederland Fit for the future De wereld

Nadere informatie

A WORLDWIDE SERVICE OPERATION. Training

A WORLDWIDE SERVICE OPERATION. Training Training Pentair s Fairbanks Nijhuis Services traint wereldwijd de gebruikers van de Fairbanks Nijhuis producten op het gebied van installatie, bediening en onderhoud. Deze trainingen aan management en

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie Walstroom Haven Zeebrugge

Haalbaarheidsstudie Walstroom Haven Zeebrugge Haalbaarheidsstudie Walstroom Haven Zeebrugge POM West-Vlaanderen Havenbestuur Zeebrugge MBZ Studie in opdracht van MBZ en de POM West-Vlaanderen in het kader van het Interreg IVA-project ECO2PROFIT (Grensregio

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Zhen Hua 10 Europoort, 2 februari 2008

Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Zhen Hua 10 Europoort, 2 februari 2008 Datum Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Europoort, 2 februari 2008 2 van 12 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Feitelijkheden 4 2.1 Het schip en de bemanning 4 2.2 Reisgegevens 5 2.3 Het onderzoek

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 23 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 23 AANMEREN

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 23 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 23 AANMEREN Hoofdstuk 23 AANMEREN Dit hoofdstuk behandelt de voorbereidingen en procedures die nodig zijn om efficiënt aan te meren en aangemeerd te blijven, terwijl de tanker langszij een steiger ligt. Uitwisseling

Nadere informatie

Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout

Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout Product Quality Management, onze toekomst René Tuinhout Agenda No. 2 1 Tijdsindeling Binnen TestNet is gesproken over Product Kwaliteit (in 2011 en tijdens de Summerschool 2012). Een TestNet-werkgroep

Nadere informatie

appar ate n e n producti e

appar ate n e n producti e S n ij d e r s b r e n gt b ewe g i n g i n m ac h i n e s, appar ate n e n producti e e t i s e r e n v e r pa k k e n m e n g e n p o m p e n a a n d r i j v e n b e s t u r e n l a d e n l o s s e n

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

UAV s voor veiligheid. Ir. Reinout Gunst Veiligheidscoördinator 3 april 2013 Kooy symposium

UAV s voor veiligheid. Ir. Reinout Gunst Veiligheidscoördinator 3 april 2013 Kooy symposium UAV s voor veiligheid Ir. Reinout Gunst Veiligheidscoördinator 3 april 2013 Kooy symposium Onderwerpen 3i UAV project Haven van Rotterdam Waarom deelname aan 3i? Scenario s 2 Interreg 2Seas program Cross

Nadere informatie

Laat de teleurstellingen van vandaag nooit de dromen van morgen overschaduwen

Laat de teleurstellingen van vandaag nooit de dromen van morgen overschaduwen 22 e jaargang februari/maart 2014 No139. VAN DE REDACTIE Voor u ligt weer een nieuw exemplaar van uw clubblad Samengesteld door uw redactie en vrijwilligers die bereid waren om even een beetje van hun

Nadere informatie

KLM. Omgaan met infrastructuren in Kritische Bedrijfsprocessen. Teun J Platenkamp KLM Security Services Sr Vice President

KLM. Omgaan met infrastructuren in Kritische Bedrijfsprocessen. Teun J Platenkamp KLM Security Services Sr Vice President Omgaan met infrastructuren in Kritische Bedrijfsprocessen Veiligheid in de luchtvaart is een probleem van mensen en geen technisch probleem. Het gaat niet om leden van de bemanning en technici maar om

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Pricelist June 2007 Mitsubishi Servo Trainer

Pricelist June 2007 Mitsubishi Servo Trainer Table of contents SERVO TRAINER...3 BEDIENINGSPANEEL MET SERVO VERSTERKER EN GEÏNTEGREERDE MOTION CONTROLLER... 3 MOTORPANEEL MET 100W SERVO MOTOR EN ENCODER... 3 KOPPELFRAME T.B.V. MITSUBISHI SERVO TRAINER...

Nadere informatie

Corporate & Trade Show Video Lighting Sound

Corporate & Trade Show Video Lighting Sound Corporate & Trade Show Video Lighting Sound Beurzen, sales meetings, algemene vergaderingen, klantgerichte evenementen: Voor firma s zijn evenementen de meest directe en dynamische manier om zichzelf en

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Wie is Tensing? ± 75 ervaren specialisten Financieel gezond, vooruitzichten 2011

Nadere informatie

De service van KROHNE reikt verder.

De service van KROHNE reikt verder. De service van KROHNE reikt verder. Servicebrochure KROHNE: toonaangevend in meetinstrumentatie KROHNE staat voor een breed pakket aan hoogwaardige meetinstrumen tatie. Sinds het begin van de vorige eeuw

Nadere informatie

Managing Aircraft Maintenance in a global economic recession. Seminar Asset Management Control Gilze-Rijen 8 november 2012

Managing Aircraft Maintenance in a global economic recession. Seminar Asset Management Control Gilze-Rijen 8 november 2012 Managing Aircraft Maintenance in a global economic recession Seminar Asset Management Control Gilze-Rijen 8 november 2012 Leo van Rijn Vice President Base Maintenance KLM Engineering & Maintenance 40 years

Nadere informatie

... Behuizingen & wanden. Experts in Noise Control Solutions

... Behuizingen & wanden. Experts in Noise Control Solutions Behuizingen & wanden Experts in Noise Control Solutions Alara-Lukagro Behuizingen & wanden De verschillende behuizingen en wanden van Alara-Lukagro zijn met oog voor detail ontwikkeld op basis van een

Nadere informatie

Opvallend genoeg? AIS!

Opvallend genoeg? AIS! NAV Recreatievaart 2008 Veiligheid door Communicatie Nederlands Instituut voor Navigatie HISWA te Water IJmuiden 5 september 2008 Wim van der Heijden Ship Monitoring Consultancy Radar reflectors Gezien

Nadere informatie

Overzicht Indeling Bibliotheek. Vanaf juli 2012

Overzicht Indeling Bibliotheek. Vanaf juli 2012 Overzicht Indeling Bibliotheek Vanaf juli 2012 Data Comp. Kast 1 О 1 Recreatievaart О 1A 1 Wyt s О 1A2 Het Nederlands Zeewezen О 1B Moormans Jaarboek О 1C Jaarboeken Scheepvaart О 1D Jaarboeken О 1E Jaarboeken

Nadere informatie

VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD

VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD VT-HYBRIDE DE EERSTE HYBRIDE LICHTMAST TER WERELD VT-HYBRIDE REVOLUTIONAIR De eerste hybride lichtmast Overal toepasbaar en milieuvriendelijk Towerlight is al jarenlang zeer actief in het verminderen van

Nadere informatie

Orapi Applied. right chemistry right people

Orapi Applied. right chemistry right people Orapi Applied right chemistry right people Orapi Applied Orapi Applied is wereldwijd één van de belangrijkste leveranciers van gespecialiseerde reinigings- en onderhoudsproducten, waarbij de nadruk ligt

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Hybride voortstuwing sloep met ballen

Hybride voortstuwing sloep met ballen Hybride voortstuwing sloep met ballen Sloep met ballen is een overnaads geklonken aluminium reddingssloep van 8,25 m met een gewicht van circa 2500 kilo. Voor deze sloep ben ik op zoek naar een hybride

Nadere informatie

Inspectie laadeenheden

Inspectie laadeenheden Inspectie laadeenheden Wat inspecteren we? Inspectie van de laadeenheid: Administratieve inspectie vooraf: - Inspectie van de begeleidende documenten. In de praktijk: - Visuele inspectie van de laadeenheid

Nadere informatie

15. Lieren. 0,2 tot 35 ton

15. Lieren. 0,2 tot 35 ton 15. Lieren 0,2 tot 35 ton 116 Red Rooster luchtlieren zijn op maat gemaakte producten. Vele constructies zijn mogelijk en er zijn vele normen en selectiecriteria voor het kiezen van een lier. In dit voorwoord

Nadere informatie

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld.

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld. S H E E T M E T A L p a r t s a n d a s s e m b l i e s I n t r o d u c t i e Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de

Nadere informatie

Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN. zeehavens Amsterdam. 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP)

Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN. zeehavens Amsterdam. 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP) Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN zeehavens Amsterdam 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP) Schonere zee, goed geregeld Een schonere zee via een

Nadere informatie