Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik..."

Transcriptie

1 Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik... Vele vroege vogels voor het theaterstuk Project Mens. Het toneelgezelschap Pandemonia verraste menigeen met dit futuristische stuk vol afwisseling en bijzonderheden. Zoals Johan Braeckman reeds aangaf in zijn openingswoord, moesten op deze dag hartverscheurende keuzes worden gemaakt. Om 11u trok de meerderheid naar Genetisch advies in Vlaanderen en kregen van prof. Geert Mortier een heldere en bevattelijke uiteenzetting over de werking van de centra voor genetica. Verder werd duidelijk voor welke erfelijke aandoeningen iemand zich zou kunnen laten testen en hoe dit proces praktisch verloopt. Geert Mortier Ann Van Gysel Op dat zelfde ogenblik leidde Ann Van Gysel het debat over de Medicalisering van de samenleving. De verschillende panelleden lichtten toe op welke terreinen medicalisering in onze samenleving terug te vinden is en wat de gevolgen kunnen zijn, zoals het achteruit gaan van de kwaliteit van de geneesmiddelen. En welke campagnes voert de overheid rond dit thema? Een levendig debat met veel inbreng vanuit het publiek.

2 Een derde groep koos voor een uiteenzetting van Taco Stolk over het Nederlandse project Genetisch ontwerpen. Wat gebeurt er als studenten in hun fantasie genetica vermengen met biologie? Onder leiding van Taco Stolk ontwikkelden zij projecten zoals huisdieren die door genetische manipulatie perfect de vorm van je schoot aannemen en bloemen die dienst doen als zonwering. Tijdens de lunch trakteerde The Biekband ons op een zeer gesmaakt muzikaal intermezzo. Ideaal om de voormiddag te verteren en uit te pluizen waarmee de namiddag te vullen Jo Smets The Biekband Veel belangstelling was er voor de filmfragmenten. Biotechnologie heeft altijd tot de verbeelding gesproken en is dan ook een dankbaar onderwerp geweest voor filmmakers. De nachtmerrie-achtige sfeer is al die tijd blijven primeren, dat bewees Jo Smets met fragmenten uit Boys from Brazil, waarin een nazi-jager een luguber experiment ontdekt om het derde rijk te herstellen door Hitler te klonen; Dead Ringers over een eeneiige tweeling en Texhnolyze een anime serie over een ondergrondse samenleving waar men artificiële ledematen met het centrale zenuwstelsel verbindt. En last but not least de videoclip Special Cases van Massive Attack. De clip is opgebouwd als een soort promofilm voor een biotechnologie bedrijf, dat genen bewerkt en zo iemand van bij de geboorte kan sturen. Ook vele aanwezigen op het debat over de verlenging van de levensduur. Jammer genoeg zonder Sigrid Sterckx en Adelheid De Witte. De moderator, Steven Stroeykens, had zowel aandacht voor het biologische als de ethische vragen die zich stellen bij dit thema. Zowel uit de opkomst als de inbreng van het publiek bleek dat verlenging van de levensduur een onderwerp is dat vele mensen bezig houdt. Het is dan ook een belangrijk item op de politieke agenda, denk maar aan de vergrijzing en hoe ons hierop voor te bereiden... De laatste discussie hierover is nog niet gevoerd. Freddy Mortier

3 Even interessant, maar minder druk bijgewoond was de presentatie van Patrick Tonnard over maakbare schoonheid ofwel cosmetische chirurgie. Hij belichtte de mogelijkheden van vandaag en maakte komaf met enkele hardnekkige vooroordelen tegenover mensen die een ingreep ondergaan. Zo zijn dit vaak gewone mensen en geen filmsterren of beroemdheden. Heel veel verschillende onderdelen tegelijk en daarvan was misschien het thema orgaandonatie de dupe. Slechts een kleine groep volgde de presentatie van prof. Ilse Kerremans. Ze bracht een goed gestructureerde uiteenzetting over orgaandonatie in Vlaanderen met aandacht voor statistische gegevens, zo bleek dat het aantal donoren in België vrij hoog is in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland of Duitsland. Verdere toelichting kregen we van Luc Colenbie en tenslotte afgerond met een getuigenis. Een moedige dame kwam haar verhaal doen. Een laatste keer kon men kiezen uit drie debatten... De meerderheid koos voor het debat over prenataal genetisch testen. De vier panelleden gaven eerst een meer theoretisch toelichting over het testen voor de geboorte en eventueel de beslissing om de zwangerschap af te breken. Hierop volgden de ethische vragen, waarop men jammer genoeg op één uur tijd niet erg diep kan op ingaan. Het debat was dus eerder informatief, maar niettemin enorm boeiend. Ook veel interesse voor het debat over sport & ethiek. Moderator Tim De Mey stelde als centrale vraag: In hoeverre werkt de sport zelf het dopinggebruik in de hand?. In welke mate zijn trainers, sportdokters, sponsors en de atleten zelf verantwoordelijk voor het gebruik van prestatieverhogende middelen? Een ruim debat met veel inbreng en vragen van een geïnteresseerd publiek.

4 Mensen met belangstelling voor kunst hadden de kans het debat over kunst en biotechnologie bij te wonen. Centraal in dit debat stonden de raakvlakken tussen kunst en wetenschap en hoe deze elkaar beïnvloeden. Enkele voorbeelden passeerden de revue zoals het 'kruisen van kippen'-project van kunstenaar Koen Van Mechelen. In ieder geval werd de grote tegenstelling tussen kunst en wetenschap nog eens benadrukt. In de wetenschap moet alles onderbouwd en getoetst (of toetsbaar) zijn, terwijl dit bij kunst verre van geldig is. Voor een laatste keer kwam de volksverhuizing op gang en verzamelde iedereen in het grote auditorium E voor de slotshow Alles kan beter. Ondanks het feit dat bio-ethiek geen gemakkelijk thema is, kwamen de drie grapjassen toch met heel wat opmerkelijke en spitsvondige doordenkertjes op de proppen. In ieder geval een geslaagde dag voor iedereen die wilde kennis maken met de centrale thema s van De Maakbare Mens vzw. Diegenen die zelf al meer thuis zijn in deze thema s en enige diepgang misten nodigen wij graag uit op onze toekomstige activiteiten!

5 Daniëlle Hofmans Kurt Van Eeghem Jacinta Deroeck Fred Louckx Karel Boullart

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

De tien grootste misverstanden over genetisch testen. www.demaakbaremens.org

De tien grootste misverstanden over genetisch testen. www.demaakbaremens.org De tien grootste misverstanden over genetisch testen www.demaakbaremens.org Inleiding Over genetisch testen bestaan heel wat misverstanden. Misschien heb je al eens gehoord van baby s op bestelling of

Nadere informatie

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres van stamcelonderzoek tot eiceldonatie Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres Zaterdag 8 december 2007 Hof van Liere Stadscampus Universiteit Antwerpen Op zaterdag

Nadere informatie

Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik

Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik 2016 januari 2016 debat over het boek Open geloven een bijzondere avond met een wel heel veelkleurig gezelschap achter de tafel. Totaal waren we

Nadere informatie

De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek

De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek De uitdagingen van een cliëntgerichte begeleiding Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Hogeschool- Universiteit Brussel Onderzoeker:

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN. Naar een evidence based overleg tussen zorgverstrekker en patiënt. 21 november 2014

SAMEN KIEZEN. Naar een evidence based overleg tussen zorgverstrekker en patiënt. 21 november 2014 21 november 2014 Kiezen in overleg? Prof. dr. Chantal Van Audenhove directeur van LUCAS Kiezen in overleg? LUCAS kijkt vooruit LUCAS verbindt LUCAS onderzoekt LUCAS werkt! LUCAS kijkt vooruit Vergrijzing

Nadere informatie

Het jaarlijks Kerstfeest

Het jaarlijks Kerstfeest Het jaarlijks Kerstfeest Voor het tweede opeenvolgende jaar was LLT voor het kerstfeest te gast bij restaurant Den Eyck in Kasterlee. Dit jaar, op 17 december 2011, waren de weergoden ons gunstiger gezind.

Nadere informatie

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens. Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.org ALGEMENE INFORMATIE Wat is eicel- of spermadonatie? Bij eicel-

Nadere informatie

Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A

Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A An Quaghebeur Leraar biologie VLTI - Torhout Vakbegeleider biologie-natuurwetenschappen Bisdom Brugge 1 Waar biologie de grens met ethiek raakt Situering

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig?

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig? Afsluitende les Leerlingenhandleiding Proefdieren, overbodig of hoognodig? Inleiding Hoewel bijna iedereen wel een beeld heeft van proefdieren en wat er in het verleden wellicht mee gedaan is, weet bijna

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Felix Strackx. betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Felix Strackx. betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG Stuk 693 (1996-1997) Nr. 2 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1998-1999 2 februari 1999 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heer Felix Strackx betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

Schooljaar 2015-2016. Wetenschap op Stap

Schooljaar 2015-2016. Wetenschap op Stap Schooljaar 2015-2016 Wetenschap op Stap Inhoudstafel Over VIB 7 Schoolproject Wetenschap op Stap 10 Wetenschapper in de klas 14 Test jouw brein 20 OVER VIB Vlaams Instituut voor Biotechnologie De wetenschappers

Nadere informatie

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Van gezonde geslachtscel tot gezond kind Infoavond Vrouwenkliniek Ellen Roets Prenatale diagnostiek Vrouwenkliniek 23 november 2014

Nadere informatie

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Risico op trisomie 21 Centrum Menselijke Erfelijkheid Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Hoewel de meeste baby s gezond zijn, heeft elke baby een kleine kans op een lichamelijke

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie De vlokkentest Informatie voor patiënten en hun familie 2 De Vlokkentest 11 Hierna vindt u informatie over de vlokkentest: wat het is, wanneer en hoe wordt de test uitgevoerd, wat er gebeurt na de test,

Nadere informatie

http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/

http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/ http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/ Fantasie foto Stap 1 De eerste Stap bestaat erin om de juiste foto s te kiezen. Hier werden drie foto s

Nadere informatie

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Jaap Bierman G&I Klas 1 A Sunday 24 January 2016 Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Will you, push it to the limit? HKU Een week voordat het project van start ging kwam Tim Bosje naar

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent. 12 De vlokkentest Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625 en Londen

Nadere informatie

Kinderuniversiteit van de KU Leuven

Kinderuniversiteit van de KU Leuven Stap in de wereld van de Kinderuniversiteit van de KU Leuven en ontdek dat iedereen GENiaal is! Vrijdag 29 augustus om 13.30 uur Kinderuniversiteit KU Leuven op locatie in Cultuurcentrum Scharpoord Knokke-Heist.

Nadere informatie

De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker?

De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker? De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker? Myriam Welkenhuysen, Eenheid Psychosociale Genetica, Centrum voor Menselijke Erfelijkheid,

Nadere informatie

Kinderwens spreekuur Volendam

Kinderwens spreekuur Volendam Kinderwens spreekuur Volendam Voor wie is deze folder? Deze folder is voor mensen afkomstig uit Volendam met kinderwens. Wat is het kinderwens spreekuur? Het spreekuur is een samenwerking tussen de afdelingen

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014. Wetenschap en kunst van ons hoofd

EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014. Wetenschap en kunst van ons hoofd EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014 Wetenschap en kunst van ons hoofd Bonte verzameling activiteiten van wetenschap en kunst over ons hoofd 2 Het tweede KOP-festival, op zaterdag 21 juni

Nadere informatie

Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening

Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening Programma: 1. Inleiding (10 minuten): recente ontwikkelingen rond NIPT, aandacht in de pers, belangstelling van publiek, toelichting

Nadere informatie

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij:

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij: Sponsoring dossier Geachte mevrouw, geachte heer, Vogelbescherming Vlaanderen vzw is gekend als de vereniging die zich onverbiddelijk inzet voor de rechten van Europese vogelsoorten en hun leefgebieden.

Nadere informatie

De Vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie

De Vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie 12 De Vlokkentest Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald door Mies

Nadere informatie

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN E VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN Afdeling Genetica UMCG 2 Onderzoek in vlokken of in vruchtwater bij echoafwijkingen. U bent

Nadere informatie

De Zuidpoort vzw. Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be!

De Zuidpoort vzw. Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be! ! De Zuidpoort vzw Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be! "$%&'(!)'$&*+,! 5 september 2015 Aanwezig : Steven (met Merel) Marina, Gina, Koen, Pol, Luc,

Nadere informatie

Algemene inleiding Reclame is vandaag de dag niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Bekende producenten brengen hun producten en diensten onder de aandacht van het grote publiek via verschillende

Nadere informatie

Prenatale screeningstesten

Prenatale screeningstesten Prenatale screeningstesten Combinatietest en Niet-Invasieve Prenatale Test (NIPT) Informatiebrochure patiënten 1. Het downsyndroom...4 Beste mevrouw, 2. Kansberekening...4 3. De combinatietest...5 3.1

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Naar een samenleving zonder Down?

Naar een samenleving zonder Down? Naar een samenleving zonder Down? - De Standaard Page 1 of 5 Correspondent 'Het perfecte kind' (http://www.standaard.be/plus/tag/perfect-kind) GENETICI WAARSCHUWEN VOOR KLASSENGENEESKUNDE Naar een samenleving

Nadere informatie

Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november)

Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november) café de Koffer Inschrijven Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november) via antwoordkaart via onze site: www.werkgroepverder.be en overschrijving op rekeningnummer

Nadere informatie

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker?

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Brochure voor patiënten en familieleden Inhoud 1. Inleiding 2. Erfelijke en familiaire kanker 3. Waarom familie informeren?

Nadere informatie

Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw

Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw ESF Vormingsdag Vrouw en Ingenieur Leuven, 18 november 2006 Op zaterdag 18 november 2006 organiseerde K VIV, in kader van het ESF-project

Nadere informatie

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels Arnold Jacques @2013 Na de uitzending (2008) Zal de Kynologie nooit meer dezelfde zijn! Het gevolg van de uitzending was PANIEK De gevolgen van

Nadere informatie

Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding

Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding Wat is epilepsie? Epilepsie is een stoornis die ongeveer 1 op de 150 à 250 personen treft. In België gaat het dus om meer dan 60.000 personen. Er bestaan trouwens

Nadere informatie

Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling

Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling Radboudumc expertisecentrum voor stoornissen/variaties in de geslachtelijke en geslachtschromosomale

Nadere informatie

In Beeld 15 Kurt Van der Elst Theater heeft de naam de snelst vervliegende kunst te zijn. Fotografie van theater, tenzij als getuigenis van een voorstelling, is meestal nog een graad slechter af. Het boek

Nadere informatie

Cognitieve problemen

Cognitieve problemen hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten en familie Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel

Nadere informatie

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw De sportwereld voor het hbo Jan de Leeuw Voorwoord Voor u ligt De sportwereld voor het hbo, een systematische introductie in de sportwereld. De methode bevat studiemateriaal voor sportgerelateerde hbo-opleidingen.

Nadere informatie

ETHIEK IN DE JEUGDSPORT

ETHIEK IN DE JEUGDSPORT 2004-2014: 10 JAAR PANATHLONVERKLARING ETHIEK IN DE JEUGDSPORT uitnodiging ZATERDAG ZONDAG OKTOBER www.panathlonvlaanderen.be/10jaar Onder de Hoge Bescherming van Hare Majesteit de Koningin en in aanwezigheid

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Zowel uit de beoordelingen in de vorm van een rapportcijfer als de aanvullende opmerkingen, blijkt dat de

Nadere informatie

Les 1. Inleiding. Les 2. Debat

Les 1. Inleiding. Les 2. Debat lesbrief docent Inleiding In een serie van twee lessen worden leerlingen klaargestoomd voor een einddebat in het AAMU, museum voor hedendaagse Aboriginal kunst, in samenwerking met IDEA, International

Nadere informatie

De Vruchtwaterpunctie

De Vruchtwaterpunctie 12 De Vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016. Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers

Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016. Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016 Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers GDA 2016: Zorg voor de Psyche! Thema: Psychiatrie: vandaag en morgen Waar: Campus Drie Eiken Wanneer:

Nadere informatie

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naardownsyndroomen lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek naar Downsyndroom 2.2 Onderzoek

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE 1 INLEIDING Ontwikkelingen in wetenschap en techniek leiden soms tot maatschappelijke vraagstukken

Nadere informatie

De Vruchtwaterpunctie

De Vruchtwaterpunctie 12 De Vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

Sponsors' Contactinformatie'

Sponsors' Contactinformatie' Sponsors' Contactinformatie' KULeuvenwebsite: http://www.kuleuven.be/bioscenter/igem igemwiki: 2015.igem.org/Team:KU_Leuven Socialemedia: Facebook:www.facebook.com/KULeuveniGEM Twitter:twitter.com/kuleuven_igem

Nadere informatie

Embryodonatie: Informatie voor wensouders

Embryodonatie: Informatie voor wensouders Blad: 1 /5 Embryodonatie: Informatie voor wensouders Blad: 2 /5 Inleiding U heeft contact opgenomen met Medisch Centrum Kinderwens omdat u in aanmerking wilt komen voor een behandeling waarbij u een embryo

Nadere informatie

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja,

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, We vonden dat het tijd werd dat we jullie, sponsors van ons project, op de hoogte houden van wat er allemaal gebeurt

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg Op vijf bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd.

Nadere informatie

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Over het kopen en verkopen van dieren leven vele vragen. Die

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo

Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde De 20-weken echo Prenatale diagnostiek Obstetrie & Gynaecologie Verloskunde Inleiding In deze folder leest u meer over de 20-weken echo. De informatie is bedoeld voor

Nadere informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Definitieve versie 13-3-2007 1 INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naar Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek

Nadere informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen. Algemene informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen. Algemene informatie Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Algemene informatie Inhoud Wat leest u in deze brochure? Onderzoek naar Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen Onderzoek naar Downsyndroom

Nadere informatie

Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek

Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek Zijn wij familie? DNA verwantschapsonderzoek 2 Als er twijfels bestaan over biologisch vaderschap of andere familierelaties, dan kan een DNA test hierover uitsluitsel bieden. Deze testen worden door het

Nadere informatie

Podiumbeestje. schooljaar 2010 2011 (deel II) van de Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans

Podiumbeestje. schooljaar 2010 2011 (deel II) van de Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans Podiumbeestje schooljaar 2010 2011 (deel II) van de Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans Lijsterbessenlaan 24, 9120 Beveren Tel. 03/775 35 79 Fax. 03/755 82 75 e-mail: academie@beveren.be

Nadere informatie

Kinderen uit familiehuwelijken

Kinderen uit familiehuwelijken Een gezonde baby Kinderen uit familiehuwelijken De geboorte van je baby is een van de mooiste momenten in je leven. Negen maanden lang kijk je er naar uit. Natuurlijk hoop je dat je kind gezond is. Gelukkig

Nadere informatie

15.10.2015 Titel: Zorgtraject zwangerschap: de vroedvrouw in de huisartspraktijk. Sprekers: prof. dr. Roland Devlieger, dr.

15.10.2015 Titel: Zorgtraject zwangerschap: de vroedvrouw in de huisartspraktijk. Sprekers: prof. dr. Roland Devlieger, dr. MCH Focus Commissie Permanente Vorming Nascholingsprogramma academiejaar 2015-2016 1. Werkgroep Huisartsen Nascholingscyclus (verantwoordelijke dr Birgitte Schoenmakers) - derde donderdag van de maand

Nadere informatie

Jongeren en vrijetijdsbesteding

Jongeren en vrijetijdsbesteding s t u d i e Jongeren en vrijetijdsbesteding Jongeren en vrijetijdsbesteding OIVO, juli 2007 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De vrijetijdsbestedingen 1. Verschillen volgens leeftijd, sociale

Nadere informatie

>>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort

>>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort Ministerie van Veiligheid en Justitie >>>> Sfeerverslag Tweede Congres Modernisering Wetboek van Strafvordering >>>>>>>>>>>> Donderdag 15 oktober 2015 De Rijtuigenloods, Amersfoort Inleiding 15 oktober

Nadere informatie

Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland.

Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland. Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland. In de andere twee testen werd duidelijk dat de stem de activiteit

Nadere informatie

PRELIMINAIR PROGRAMMA

PRELIMINAIR PROGRAMMA SYMPOSIUM WVTV 2014 Georganiseerd door de Wetenschappelijke Vereniging Transfusie Vlaanderen Vrijdag 14 november 2014 Gent Meeting Center, Holiday Inn Express, Gent PRELIMINAIR PROGRAMMA ORGANISEREND COMITÉ

Nadere informatie

25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING

25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING 25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING Naar aanleiding van haar 25-jarig bestaan, nodigt de dienst kinderneurologie van het UZ Brussel

Nadere informatie

Uitnodiging. endo richt lijn. Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling

Uitnodiging. endo richt lijn. Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling Uitnodiging De endo richt lijn Een evidence based handvat voor de endodontische behandeling Voorjaarscongres NVvE Zaterdag 7 maart 2015 Hotel Okura Amsterdam Met medewerking van de universiteiten van Nijmegen,

Nadere informatie

13 november 2009. palliatieve geneeskunde VUB

13 november 2009. palliatieve geneeskunde VUB 13 november 2009 Het wettelijk kader van de levenseindebeslissingen Wim Distelmans MD MPH PhD palliatieve geneeskunde VUB zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie veel

Nadere informatie

nr 26 2013/2014 Twinfo

nr 26 2013/2014 Twinfo nr 26 2013/2014 Twinfo We kijken met heel veel plezier terug op het afgelopen jaar waarin we met NTR-deelnemers en collega s ons 25-jarig bestaan hebben gevierd. De aftrap was in januari met een bijeenkomst

Nadere informatie

Vruchtwateronderzoek bij zwangerschap

Vruchtwateronderzoek bij zwangerschap Vruchtwateronderzoek bij zwangerschap Inhoudsopgave Inleiding... 1 Wat is vruchtwateronderzoek... 1 Wie komt in aanmerking voor een vruchtwaterpunctie... 2 Wanneer wordt de punctie gedaan... 2 Wie voert

Nadere informatie

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen

Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen Bedrijfsspel Ecoman² Vakoverschrijdend Project Ondernemen www.ecoman.be ONDERNEMEN IN DE PRAKTIJK VOOR LAATSTEJAARS SECUNDAIR Academiejaar 2009-2010 De perfecte invulling van de vrije ruimte, de geïntegreerde

Nadere informatie

Het EEG-Verdrag voorzag de oprichting

Het EEG-Verdrag voorzag de oprichting deel 1 EEG. Door het succes van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1951) en het mislukken van de Europese Defensie en Europese Politieke Gemeenschap werd beslist om de verdere Europese samenwerking

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

Zelfreflectierapport Villa des Roses

Zelfreflectierapport Villa des Roses Zelfreflectierapport Villa des Roses Individuele taak opleidingsondersdeel architectuurtypologie Abdoulaye Declerck 1MAK 1b1 COÖRDINATEN Villa des Roses Klokstraat 59050 Gentbrugge Inleiding Villa Des

Nadere informatie

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl.

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl. Vraag 1 Wat is doneren? Doneren betekent geven of schenken. Iemand die orgaan- of weefseldonor is, geeft na zijn dood zijn organen of weefsels weg voor transplantatie. Dit heet donatie. Bekijk het filmfragment

Nadere informatie

Academie voor Popcultuur. Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek

Academie voor Popcultuur. Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek Academie voor Popcultuur Selectie en Toelating 2005-2006 Muziek Inhoudsopgave 1 Algemeen...1 1.1 De procedure op hoofdlijnen...1 1.2 Toelatingsexamens...1 2 Profiel...2 2.1 Het profiel van de student(e)...2

Nadere informatie

Stipendium. Anne Vaandrager

Stipendium. Anne Vaandrager Stipendium Anne Vaandrager Introductie Afwijken van de norm Tegenwoordig kunnen we door middel van technologie radicaal ingrijpen op het ontwerp van ons lichaam. De centrale positie van de mens als maatstaaf

Nadere informatie

Sponsordossier. 6 h (6 uur) Een sportief en muzikaal evenement in Merksplas dat (minstens) zes uur duurt.

Sponsordossier. 6 h (6 uur) Een sportief en muzikaal evenement in Merksplas dat (minstens) zes uur duurt. Sponsordossier 6hM³ in het kort Op 2 mei 2015 organiseert een groep vrienden, ondersteund door de sportraad, een nieuw event in Merksplas. Die eersteling gaat door op de Kolonie aan de vernieuwde grote

Nadere informatie

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is.

Orgaan- en weefseldonatie. Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Orgaan- en weefseldonatie Soms zou ik willen dat gisteren nooit voorbijging, omdat vandaag zo anders is. Inhoudsopgave Orgaan- en weefseldonatie... 1 Inleiding... 3 Wat is hersendood?... 4 Door wie en

Nadere informatie

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Zienderogen Kunst Kunstwerk Tekenen in Zicht Plat Vorm Kunst Actief Uit de kunst (basisonderwijs) Arti Palet CKV2 De Bespiegeling Malmberg Malmberg Lambo Lambo Lambo Delubas

Nadere informatie

De kracht van NLP. Praktische informatie Data: 12, 13 mei en 10 juni 2014. Investering: 450,- inclusief koffie, thee, lunch en syllabus

De kracht van NLP. Praktische informatie Data: 12, 13 mei en 10 juni 2014. Investering: 450,- inclusief koffie, thee, lunch en syllabus De kracht van NLP 13-1-2014 De kracht van NLP Hoe werken jouw denkpatronen, je taalgebruik en hoe beïnvloeden deze elementen jouw gedrag? Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) gaat over deze wisselwerking.

Nadere informatie

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken 1 sur 5 23/12/2014 14:54 Tag Archives: Werken CULTUUR, SOCIAAL ONDERNEMERSCHAP, WERKEN CREATIEF WERKEN: SMART 2014/06/23 LEAVE A COMMENT Wat doe je als je van je talent je beroep wil maken wanneer er nog

Nadere informatie

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA.

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA. Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou 4.1 Fenotype Genotype = waarneembare eigenschappen van een individu = de erfelijke informatie in het DNA Genotype + milieufactoren = fenotype Erfelijke

Nadere informatie

VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK. van uw partner: Beroep: Gegevens vader van de baby. Voorletter(s): Achternaam:

VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK. van uw partner: Beroep: Gegevens vader van de baby. Voorletter(s): Achternaam: VRAGENLIJST TER VOORBEREIDING PRENATALE SCREENING & DIAGNOSTIEK Voorletter(s): Roepnaam: Burgerlijke staat: Geboorteland: Beroep: Meisjes achternaam: Geboortedatum: Gebruikt u de naam van uw partner: Nationaliteit:

Nadere informatie

Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit.

Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit. Naam:. Groep: Datum: 1. Wat is gedrag? Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit. Antwoord:.. Vraag

Nadere informatie

O 8OKT 2015 Het tentoonstellen van genetisch gemodificeerde organismen

O 8OKT 2015 Het tentoonstellen van genetisch gemodificeerde organismen Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Datum Betreft O 8OKT 2015 Het tentoonstellen

Nadere informatie

Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012

Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012 Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012 Voor veel jongeren zijn leerbanen de enige manier om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo rond de 25% van de jongeren die een MBO studie volgen, doen dit via

Nadere informatie

Mevrouw Pardaens Kim. Nederkouter 5. 9000 Gent

Mevrouw Pardaens Kim. Nederkouter 5. 9000 Gent Mevrouw Pardaens Kim Nederkouter 5 9000 Gent Uitnodiging Levendig, druk, emotioneel, luidruchtig, beweeglijk, roekeloos, onzorgvuldig, impulsief... er zijn veel woorden die de neurobiologische stoornis

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

Wolterinck Event Decoration creëert sprookjes

Wolterinck Event Decoration creëert sprookjes Wolterinck Event Decoration creëert sprookjes REPORTAGE Dreammakers Martin van Hemert is samen met Anne van Vorden verantwoordelijk voor Wolterinck Event Decoration. Tekst: Erwin Feekes / Fotografie: Karen

Nadere informatie

De prenatale tests. De prenatale tests bij de ziekte van Huntington

De prenatale tests. De prenatale tests bij de ziekte van Huntington De prenatale tests De prenatale tests bij de ziekte van Huntington Door een prenatale diagnose kunnen de ouders voorkomen dat de ziekte wordt doorgegeven aan hun kind. Toch zal de beslissing om prenatale

Nadere informatie

Wat is diabetes? Informatiebrochure. Wat is diabetes? Items:

Wat is diabetes? Informatiebrochure. Wat is diabetes? Items: I Informatiebrochure Wat is diabetes? Items: Diabetes type 1 Afweersysteem Vingerprikken Insuline injecteren Diabetes type 2 Andere vormen Wat is diabetes? Eilandjes van Langerhans in de Alvleesklier Er

Nadere informatie