Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik..."

Transcriptie

1 Happening De Maakbare Mens ging door op 19 maart, een terugblik... Vele vroege vogels voor het theaterstuk Project Mens. Het toneelgezelschap Pandemonia verraste menigeen met dit futuristische stuk vol afwisseling en bijzonderheden. Zoals Johan Braeckman reeds aangaf in zijn openingswoord, moesten op deze dag hartverscheurende keuzes worden gemaakt. Om 11u trok de meerderheid naar Genetisch advies in Vlaanderen en kregen van prof. Geert Mortier een heldere en bevattelijke uiteenzetting over de werking van de centra voor genetica. Verder werd duidelijk voor welke erfelijke aandoeningen iemand zich zou kunnen laten testen en hoe dit proces praktisch verloopt. Geert Mortier Ann Van Gysel Op dat zelfde ogenblik leidde Ann Van Gysel het debat over de Medicalisering van de samenleving. De verschillende panelleden lichtten toe op welke terreinen medicalisering in onze samenleving terug te vinden is en wat de gevolgen kunnen zijn, zoals het achteruit gaan van de kwaliteit van de geneesmiddelen. En welke campagnes voert de overheid rond dit thema? Een levendig debat met veel inbreng vanuit het publiek.

2 Een derde groep koos voor een uiteenzetting van Taco Stolk over het Nederlandse project Genetisch ontwerpen. Wat gebeurt er als studenten in hun fantasie genetica vermengen met biologie? Onder leiding van Taco Stolk ontwikkelden zij projecten zoals huisdieren die door genetische manipulatie perfect de vorm van je schoot aannemen en bloemen die dienst doen als zonwering. Tijdens de lunch trakteerde The Biekband ons op een zeer gesmaakt muzikaal intermezzo. Ideaal om de voormiddag te verteren en uit te pluizen waarmee de namiddag te vullen Jo Smets The Biekband Veel belangstelling was er voor de filmfragmenten. Biotechnologie heeft altijd tot de verbeelding gesproken en is dan ook een dankbaar onderwerp geweest voor filmmakers. De nachtmerrie-achtige sfeer is al die tijd blijven primeren, dat bewees Jo Smets met fragmenten uit Boys from Brazil, waarin een nazi-jager een luguber experiment ontdekt om het derde rijk te herstellen door Hitler te klonen; Dead Ringers over een eeneiige tweeling en Texhnolyze een anime serie over een ondergrondse samenleving waar men artificiële ledematen met het centrale zenuwstelsel verbindt. En last but not least de videoclip Special Cases van Massive Attack. De clip is opgebouwd als een soort promofilm voor een biotechnologie bedrijf, dat genen bewerkt en zo iemand van bij de geboorte kan sturen. Ook vele aanwezigen op het debat over de verlenging van de levensduur. Jammer genoeg zonder Sigrid Sterckx en Adelheid De Witte. De moderator, Steven Stroeykens, had zowel aandacht voor het biologische als de ethische vragen die zich stellen bij dit thema. Zowel uit de opkomst als de inbreng van het publiek bleek dat verlenging van de levensduur een onderwerp is dat vele mensen bezig houdt. Het is dan ook een belangrijk item op de politieke agenda, denk maar aan de vergrijzing en hoe ons hierop voor te bereiden... De laatste discussie hierover is nog niet gevoerd. Freddy Mortier

3 Even interessant, maar minder druk bijgewoond was de presentatie van Patrick Tonnard over maakbare schoonheid ofwel cosmetische chirurgie. Hij belichtte de mogelijkheden van vandaag en maakte komaf met enkele hardnekkige vooroordelen tegenover mensen die een ingreep ondergaan. Zo zijn dit vaak gewone mensen en geen filmsterren of beroemdheden. Heel veel verschillende onderdelen tegelijk en daarvan was misschien het thema orgaandonatie de dupe. Slechts een kleine groep volgde de presentatie van prof. Ilse Kerremans. Ze bracht een goed gestructureerde uiteenzetting over orgaandonatie in Vlaanderen met aandacht voor statistische gegevens, zo bleek dat het aantal donoren in België vrij hoog is in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland of Duitsland. Verdere toelichting kregen we van Luc Colenbie en tenslotte afgerond met een getuigenis. Een moedige dame kwam haar verhaal doen. Een laatste keer kon men kiezen uit drie debatten... De meerderheid koos voor het debat over prenataal genetisch testen. De vier panelleden gaven eerst een meer theoretisch toelichting over het testen voor de geboorte en eventueel de beslissing om de zwangerschap af te breken. Hierop volgden de ethische vragen, waarop men jammer genoeg op één uur tijd niet erg diep kan op ingaan. Het debat was dus eerder informatief, maar niettemin enorm boeiend. Ook veel interesse voor het debat over sport & ethiek. Moderator Tim De Mey stelde als centrale vraag: In hoeverre werkt de sport zelf het dopinggebruik in de hand?. In welke mate zijn trainers, sportdokters, sponsors en de atleten zelf verantwoordelijk voor het gebruik van prestatieverhogende middelen? Een ruim debat met veel inbreng en vragen van een geïnteresseerd publiek.

4 Mensen met belangstelling voor kunst hadden de kans het debat over kunst en biotechnologie bij te wonen. Centraal in dit debat stonden de raakvlakken tussen kunst en wetenschap en hoe deze elkaar beïnvloeden. Enkele voorbeelden passeerden de revue zoals het 'kruisen van kippen'-project van kunstenaar Koen Van Mechelen. In ieder geval werd de grote tegenstelling tussen kunst en wetenschap nog eens benadrukt. In de wetenschap moet alles onderbouwd en getoetst (of toetsbaar) zijn, terwijl dit bij kunst verre van geldig is. Voor een laatste keer kwam de volksverhuizing op gang en verzamelde iedereen in het grote auditorium E voor de slotshow Alles kan beter. Ondanks het feit dat bio-ethiek geen gemakkelijk thema is, kwamen de drie grapjassen toch met heel wat opmerkelijke en spitsvondige doordenkertjes op de proppen. In ieder geval een geslaagde dag voor iedereen die wilde kennis maken met de centrale thema s van De Maakbare Mens vzw. Diegenen die zelf al meer thuis zijn in deze thema s en enige diepgang misten nodigen wij graag uit op onze toekomstige activiteiten!

5 Daniëlle Hofmans Kurt Van Eeghem Jacinta Deroeck Fred Louckx Karel Boullart

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

De tien grootste misverstanden over genetisch testen. www.demaakbaremens.org

De tien grootste misverstanden over genetisch testen. www.demaakbaremens.org De tien grootste misverstanden over genetisch testen www.demaakbaremens.org Inleiding Over genetisch testen bestaan heel wat misverstanden. Misschien heb je al eens gehoord van baby s op bestelling of

Nadere informatie

Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik

Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik Het Platform Levensbeschouwing Halle een korte terugblik 2016 januari 2016 debat over het boek Open geloven een bijzondere avond met een wel heel veelkleurig gezelschap achter de tafel. Totaal waren we

Nadere informatie

Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening. Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016

Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening. Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016 Voorkómen van leed of vrijheid van keuze? Ethische aspecten van de NIPT en screening Prof. dr Marian Verkerk 18 november 2016 1 'Het screeningsaanbod heeft tot doel zwangere vrouwen en hun partners die

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig?

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Proefdieren, overbodig of hoognodig? Afsluitende les Leerlingenhandleiding Proefdieren, overbodig of hoognodig? Inleiding Hoewel bijna iedereen wel een beeld heeft van proefdieren en wat er in het verleden wellicht mee gedaan is, weet bijna

Nadere informatie

Medische technieken. Maar dat is toch niet nieuw? Wat is. gebruiken voor verbetering. Mensverbetering

Medische technieken. Maar dat is toch niet nieuw? Wat is. gebruiken voor verbetering. Mensverbetering A1 Van verandering van de natuur naar verandering van het lichaam Wat is mens? A2 Medische technieken A3 gebruiken voor Maar dat is toch niet nieuw? A4 Sinds mensenheugenis zijn wij bezig de wereld om

Nadere informatie

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres

stamcelonderzoek eiceldonatie van tot Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres van stamcelonderzoek tot eiceldonatie Een ethische reflectie over de vermarkting van het vrouwelijke lichaam congres Zaterdag 8 december 2007 Hof van Liere Stadscampus Universiteit Antwerpen Op zaterdag

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Juni 2013

NIEUWSBRIEF Juni 2013 NIEUWSBRIEF Juni 2013 S&Z O-Vl. reeds 15 jaar! 1998-2013 I n d i t n u m m e r : S&Z O-VL reeds 15 jaar 1998-2013 1998 Claire Raeymaekers bouwt samen met Jos Van Doren, in navolging van en met de steun

Nadere informatie

Schooljaar 2015-2016. Wetenschap op Stap

Schooljaar 2015-2016. Wetenschap op Stap Schooljaar 2015-2016 Wetenschap op Stap Inhoudstafel Over VIB 7 Schoolproject Wetenschap op Stap 10 Wetenschapper in de klas 14 Test jouw brein 20 OVER VIB Vlaams Instituut voor Biotechnologie De wetenschappers

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN. Naar een evidence based overleg tussen zorgverstrekker en patiënt. 21 november 2014

SAMEN KIEZEN. Naar een evidence based overleg tussen zorgverstrekker en patiënt. 21 november 2014 21 november 2014 Kiezen in overleg? Prof. dr. Chantal Van Audenhove directeur van LUCAS Kiezen in overleg? LUCAS kijkt vooruit LUCAS verbindt LUCAS onderzoekt LUCAS werkt! LUCAS kijkt vooruit Vergrijzing

Nadere informatie

Het jaarlijks Kerstfeest

Het jaarlijks Kerstfeest Het jaarlijks Kerstfeest Voor het tweede opeenvolgende jaar was LLT voor het kerstfeest te gast bij restaurant Den Eyck in Kasterlee. Dit jaar, op 17 december 2011, waren de weergoden ons gunstiger gezind.

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek

De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek De opvattingen en houdingen van zorgverleners omtrent prenatale diagnostiek De uitdagingen van een cliëntgerichte begeleiding Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Hogeschool- Universiteit Brussel Onderzoeker:

Nadere informatie

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.

Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens. Met verdere vragen of voor meer concrete informatie over eicel- en spermadonatie kan u steeds terecht op onze website: www.demaakbaremens.org ALGEMENE INFORMATIE Wat is eicel- of spermadonatie? Bij eicel-

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie De vlokkentest Informatie voor patiënten en hun familie 2 De Vlokkentest 11 Hierna vindt u informatie over de vlokkentest: wat het is, wanneer en hoe wordt de test uitgevoerd, wat er gebeurt na de test,

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. DNA-onderzoek en gentherapie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. DNA-onderzoek en gentherapie Afsluitende les Leerlingenhandleiding DNA-onderzoek en gentherapie Inleiding In de afsluitende les DNA-onderzoek en gentherapie zul je aan de hand van een aantal vragen een persoonlijke en kritische blik

Nadere informatie

Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A

Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A Waar biologie de grens met ethiek raakt deel A An Quaghebeur Leraar biologie VLTI - Torhout Vakbegeleider biologie-natuurwetenschappen Bisdom Brugge 1 Waar biologie de grens met ethiek raakt Situering

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent. 12 De vlokkentest Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625 en Londen

Nadere informatie

Schooljaar Wetenschap op Stap

Schooljaar Wetenschap op Stap Schooljaar 2016-2017 Wetenschap op Stap Inhoudstafel Over VIB 7 Schoolproject Wetenschap op Stap 10 Wetenschapper in de klas 14 Test jouw brein 20 OVER R VIB Vlaams Instituut voor Biotechnologie De wetenschappers

Nadere informatie

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol

Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Jaap Bierman G&I Klas 1 A Sunday 24 January 2016 Ethische Dilemma s - 100% Presence - Richard van Tol Will you, push it to the limit? HKU Een week voordat het project van start ging kwam Tim Bosje naar

Nadere informatie

De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker?

De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker? De predictieve test voor erfelijke borstkanker: wat is de mening van leden van zelfhulpgroepen voor borstkanker? Myriam Welkenhuysen, Eenheid Psychosociale Genetica, Centrum voor Menselijke Erfelijkheid,

Nadere informatie

Kinderwens spreekuur Volendam

Kinderwens spreekuur Volendam Kinderwens spreekuur Volendam Voor wie is deze folder? Deze folder is voor mensen afkomstig uit Volendam met kinderwens. Wat is het kinderwens spreekuur? Het spreekuur is een samenwerking tussen de afdelingen

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014. Wetenschap en kunst van ons hoofd

EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014. Wetenschap en kunst van ons hoofd EEN TERUGBLIK OP HET TWEEDE KOP-FESTIVAL 21 JUNI 2014 Wetenschap en kunst van ons hoofd Bonte verzameling activiteiten van wetenschap en kunst over ons hoofd 2 Het tweede KOP-festival, op zaterdag 21 juni

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT voor zwangeren met verhoogd risico op een kind met down-, edwards-, of patausyndroom Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-1 studie)

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Felix Strackx. betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Felix Strackx. betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG Stuk 693 (1996-1997) Nr. 2 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1998-1999 2 februari 1999 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heer Felix Strackx betreffende het terugdringen van het aantal abortussen in Vlaanderen VERSLAG

Nadere informatie

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN

ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN OF VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN ONDERZOEK IN VLOKKEN E VRUCHTWATER BIJ ECHOAFWIJKINGEN Afdeling Genetica UMCG 2 Onderzoek in vlokken of in vruchtwater bij echoafwijkingen. U bent

Nadere informatie

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen

Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Is mijn kind gezond? Onderzoeken tijdens de zwangerschap en hun gevolgen Van gezonde geslachtscel tot gezond kind Infoavond Vrouwenkliniek Ellen Roets Prenatale diagnostiek Vrouwenkliniek 23 november 2014

Nadere informatie

http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/

http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/ http://psdtuts.com/tutorials/photo-effects-tutorials/how-to-create-a-fantasy-photo-manipulation/ Fantasie foto Stap 1 De eerste Stap bestaat erin om de juiste foto s te kiezen. Hier werden drie foto s

Nadere informatie

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester

Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Risico op trisomie 21 Centrum Menselijke Erfelijkheid Risicoberekening voor TRISOMIE 21 in het eerste trimester Hoewel de meeste baby s gezond zijn, heeft elke baby een kleine kans op een lichamelijke

Nadere informatie

Jaarlijks Forum Ups & Downs, manisch-depressief? Zo gek nog niet!

Jaarlijks Forum Ups & Downs, manisch-depressief? Zo gek nog niet! Jaarlijks Forum Ups & Downs, manisch-depressief? Zo gek nog niet! Sinds 2007 organiseert Ups & Downs jaarlijks in oktober (op of in de buurt van Werelddag voor de Geestelijke Gezondheid) een studiedag

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT

PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT PRAKTISCH CONSUMENTENRECHT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Over het kopen en verkopen van dieren leven vele vragen. Die

Nadere informatie

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja,

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, We vonden dat het tijd werd dat we jullie, sponsors van ons project, op de hoogte houden van wat er allemaal gebeurt

Nadere informatie

Kinderuniversiteit van de KU Leuven

Kinderuniversiteit van de KU Leuven Stap in de wereld van de Kinderuniversiteit van de KU Leuven en ontdek dat iedereen GENiaal is! Vrijdag 29 augustus om 13.30 uur Kinderuniversiteit KU Leuven op locatie in Cultuurcentrum Scharpoord Knokke-Heist.

Nadere informatie

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker?

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Brochure voor patiënten en familieleden Inhoud 1. Inleiding 2. Erfelijke en familiaire kanker 3. Waarom familie informeren?

Nadere informatie

Opinies over de predictieve test voor de ziekte van Huntington binnen de Huntington Liga

Opinies over de predictieve test voor de ziekte van Huntington binnen de Huntington Liga Opinies over de predictieve test voor de ziekte van Huntington binnen de Huntington Liga Myriam Welkenhuysen, Eenheid Psychosociale Genetica, Centrum voor Menselijke Erfelijkheid, Leuven, België Het hier

Nadere informatie

Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012

Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012 Seminar BBL-ers? Ja, graag! 3/9/2012 Voor veel jongeren zijn leerbanen de enige manier om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo rond de 25% van de jongeren die een MBO studie volgen, doen dit via

Nadere informatie

Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit.

Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit. Naam:. Groep: Datum: 1. Wat is gedrag? Bekijk de afbeelding. De bloem van een anemoon gaat open. Een zeeanemoon spreidt zijn tentakels. Is er in dit verhaal sprake van gedrag? Leg uit. Antwoord:.. Vraag

Nadere informatie

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Geachte heer de Wit, beste Jan, Een paar weken geleden kwam je mijn kamer in lopen met een mooie bos bloemen. Voor mij! Je kwam me vertellen

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 6: Inzichtelijke omgang met wetenschap en techniek

Bijzonder procesdoel 6: Inzichtelijke omgang met wetenschap en techniek Bijzonder procesdoel 6: Inzichtelijke omgang met wetenschap en techniek Eerste leerjaar B Beroepsvoorbereidend leerjaar Verantwoordelijkheid tegenover zichzelf Oefenen in sociale verantwoordelijkheid Eerbied

Nadere informatie

Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening

Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening Deskundigheidsbevordering NIPT i.v.m. counseling prenatale screening Programma: 1. Inleiding (10 minuten): recente ontwikkelingen rond NIPT, aandacht in de pers, belangstelling van publiek, toelichting

Nadere informatie

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij:

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij: Sponsoring dossier Geachte mevrouw, geachte heer, Vogelbescherming Vlaanderen vzw is gekend als de vereniging die zich onverbiddelijk inzet voor de rechten van Europese vogelsoorten en hun leefgebieden.

Nadere informatie

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring ONTDEK DE KRACHT VAN JE EIGEN KWETSBAARHEID IN JE WERK Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring Heb jij als hulpverlener zelf ervaring met het doormaken van herstelprocessen? Wil je onderzoeken of je

Nadere informatie

De Vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie

De Vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie 12 De Vlokkentest Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald door Mies

Nadere informatie

ETHIEK IN DE JEUGDSPORT

ETHIEK IN DE JEUGDSPORT 2004-2014: 10 JAAR PANATHLONVERKLARING ETHIEK IN DE JEUGDSPORT uitnodiging ZATERDAG ZONDAG OKTOBER www.panathlonvlaanderen.be/10jaar Onder de Hoge Bescherming van Hare Majesteit de Koningin en in aanwezigheid

Nadere informatie

In Beeld 15 Kurt Van der Elst Theater heeft de naam de snelst vervliegende kunst te zijn. Fotografie van theater, tenzij als getuigenis van een voorstelling, is meestal nog een graad slechter af. Het boek

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Zowel uit de beoordelingen in de vorm van een rapportcijfer als de aanvullende opmerkingen, blijkt dat de

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw

De sportwereld voor het hbo. Jan de Leeuw De sportwereld voor het hbo Jan de Leeuw Voorwoord Voor u ligt De sportwereld voor het hbo, een systematische introductie in de sportwereld. De methode bevat studiemateriaal voor sportgerelateerde hbo-opleidingen.

Nadere informatie

Beste deelnemers, Versie: :20

Beste deelnemers, Versie: :20 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van Icuro - Symposium Ethische debatcultuur in de zorg: fictie of realiteit? 17 oktober 2014 - Hasselt Versie: 20-10-2014

Nadere informatie

Les 1. Inleiding. Les 2. Debat

Les 1. Inleiding. Les 2. Debat lesbrief docent Inleiding In een serie van twee lessen worden leerlingen klaargestoomd voor een einddebat in het AAMU, museum voor hedendaagse Aboriginal kunst, in samenwerking met IDEA, International

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg Op vijf bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd.

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

Prenatale screeningstesten

Prenatale screeningstesten Prenatale screeningstesten Combinatietest en Niet-Invasieve Prenatale Test (NIPT) Informatiebrochure patiënten 1. Het downsyndroom...4 Beste mevrouw, 2. Kansberekening...4 3. De combinatietest...5 3.1

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapport STEP In-housedag bij Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) -- De Boelelaan N-b, HV Amsterdam info@stepweb.nl T. () F. () postbank rekening K.V.K Amsterdam S INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE.

Nadere informatie

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom

Er zijn twee onderzoeken mogelijk: 1. Met de combinatietest wordt onderzocht of er een verhoogde kans bestaat dat uw ongeboren kind Downsyndroom Prenatale screening op Downsyndroom en lichamelijke afwijkingen INHOUD 1. Wat leest u in deze brochure? 2. Onderzoek naardownsyndroomen lichamelijke afwijkingen 2.1 Onderzoek naar Downsyndroom 2.2 Onderzoek

Nadere informatie

De Zuidpoort vzw. Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be!

De Zuidpoort vzw. Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be! ! De Zuidpoort vzw Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be! "$%&'(!)'$&*+,! 5 september 2015 Aanwezig : Steven (met Merel) Marina, Gina, Koen, Pol, Luc,

Nadere informatie

DE DUBBELTENTOONSTELLING MENSEN OP METAAL MENSEN IN METAAL EN BELGISCHE MEDAILLES BELGES

DE DUBBELTENTOONSTELLING MENSEN OP METAAL MENSEN IN METAAL EN BELGISCHE MEDAILLES BELGES DE DUBBELTENTOONSTELLING MENSEN OP METAAL MENSEN IN METAAL EN BELGISCHE MEDAILLES BELGES 2003-2004. Op vrijdag 16 september werd in de prachtige bovenzaal van de Galerij KBC in de Steenstraat te Brugge

Nadere informatie

Beste ouder(s), Inleiding

Beste ouder(s), Inleiding Informatiebrochure voor patienten over de TRAPIST studie die een vroege ingreep voor Twin Reversed Arterial Perfusion sequentie vergelijkt met een latere ingreep Beste ouder(s), In vervolg op het gesprek

Nadere informatie

VITAAL OIRSCHOT THEMA: SUBSIDIEBELEID

VITAAL OIRSCHOT THEMA: SUBSIDIEBELEID VITAAL OIRSCHOT THEMA: SUBSIDIEBELEID Bijeenkomst 15 februari 2016 PROGRAMMA Opening Presentatie - terugblik vorige bijeenkomsten - vooruitblik: hoe verder - gedachtenlijn nieuw subsidiebeleid Interactief

Nadere informatie

Kinderen uit familiehuwelijken

Kinderen uit familiehuwelijken Een gezonde baby Kinderen uit familiehuwelijken De geboorte van je baby is een van de mooiste momenten in je leven. Negen maanden lang kijk je er naar uit. Natuurlijk hoop je dat je kind gezond is. Gelukkig

Nadere informatie

Naar een samenleving zonder Down?

Naar een samenleving zonder Down? Naar een samenleving zonder Down? - De Standaard Page 1 of 5 Correspondent 'Het perfecte kind' (http://www.standaard.be/plus/tag/perfect-kind) GENETICI WAARSCHUWEN VOOR KLASSENGENEESKUNDE Naar een samenleving

Nadere informatie

Sponsordossier. 6 h (6 uur) Een sportief en muzikaal evenement in Merksplas dat (minstens) zes uur duurt.

Sponsordossier. 6 h (6 uur) Een sportief en muzikaal evenement in Merksplas dat (minstens) zes uur duurt. Sponsordossier 6hM³ in het kort Op 2 mei 2015 organiseert een groep vrienden, ondersteund door de sportraad, een nieuw event in Merksplas. Die eersteling gaat door op de Kolonie aan de vernieuwde grote

Nadere informatie

Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid

Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid Menselijke kenmerken: genen of omgeving? Hilde Van Esch Centrum voor Menselijke Erfelijkheid Synaps IS ALLES GENETISCH? nature genen nurture omgeving erfelijk aanleg / talent aangeboren verworven aangeleerd

Nadere informatie

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl.

Meer weten? Ga naar www.donorvoorlichting.nl. Vraag 1 Wat is doneren? Doneren betekent geven of schenken. Iemand die orgaan- of weefseldonor is, geeft na zijn dood zijn organen of weefsels weg voor transplantatie. Dit heet donatie. Bekijk het filmfragment

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Jongeren en vrijetijdsbesteding

Jongeren en vrijetijdsbesteding s t u d i e Jongeren en vrijetijdsbesteding Jongeren en vrijetijdsbesteding OIVO, juli 2007 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De vrijetijdsbestedingen 1. Verschillen volgens leeftijd, sociale

Nadere informatie

Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november)

Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november) café de Koffer Inschrijven Het aantal deelnemers is beperkt. Vooraf inschrijven is noodzakelijk (vóór 13 november) via antwoordkaart via onze site: www.werkgroepverder.be en overschrijving op rekeningnummer

Nadere informatie

Is een Europese islam mogelijk?

Is een Europese islam mogelijk? Brahim Laytouss Imam, islam theoloog Is een Europese islam mogelijk? De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus

Nadere informatie

Editie Opvoeden in je Buurt

Editie Opvoeden in je Buurt Editie 2015- Opvoeden in je Buurt Het thema van de Week van de Opvoeding 2015 was Opvoeden in je buurt. Het thema werd door de partners van de Week van de Opvoeding uit een shortlist van 10 onderwerpen.

Nadere informatie

Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland.

Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland. Biofotonen en de regulering van het lichaam met Prof. Fritz-Albert Popp van het International Institute of Biophysics in Neuss, Duitsland. In de andere twee testen werd duidelijk dat de stem de activiteit

Nadere informatie

Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw

Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw Je talenten laten groeien: een uitdaging als ingenieur en vrouw ESF Vormingsdag Vrouw en Ingenieur Leuven, 18 november 2006 Op zaterdag 18 november 2006 organiseerde K VIV, in kader van het ESF-project

Nadere informatie

DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA

DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA DE CONVENTIE MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE VAN DE RAAD VAN EUROPA INHOUD EN GEVOLGEN VOOR PATIENTEN EN HULPVERLENERS H. NYS (editor) INTERSENTIA RECHTSWETENSCHAPPEN Antwerpen Groningen INHOUDSTAFEL pg

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 29 323 Prenatale screening Nr. 92 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels

PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels PROJECT Duurzaam fokken van Cavalier King Charles Spaniels Arnold Jacques @2013 Na de uitzending (2008) Zal de Kynologie nooit meer dezelfde zijn! Het gevolg van de uitzending was PANIEK De gevolgen van

Nadere informatie

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken

CREATIEF WERKEN: SMART. Tag Archives: Werken 1 sur 5 23/12/2014 14:54 Tag Archives: Werken CULTUUR, SOCIAAL ONDERNEMERSCHAP, WERKEN CREATIEF WERKEN: SMART 2014/06/23 LEAVE A COMMENT Wat doe je als je van je talent je beroep wil maken wanneer er nog

Nadere informatie

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Zienderogen Kunst Kunstwerk Tekenen in Zicht Plat Vorm Kunst Actief Uit de kunst (basisonderwijs) Arti Palet CKV2 De Bespiegeling Malmberg Malmberg Lambo Lambo Lambo Delubas

Nadere informatie

Verslag!Parlement!3!oktober!2015!

Verslag!Parlement!3!oktober!2015! De Zuidpoort vzw Rerum Novarumplein 25 9000 Gent 09/245.09.05 info@dezuidpoortgent.be www.dezuidpoortgent.be! Verslag!Parlement!3!oktober!2015! Aanwezig : Steven, Sil, Sabine, Hilde, Ann, Monique, Marijke,

Nadere informatie

1.1. Het verhaal van Anood: Ik heb een droom, maar geen hoop

1.1. Het verhaal van Anood: Ik heb een droom, maar geen hoop Gesloten ogen voor de jongeren op het AZC Katwijk 1.1. Het verhaal van Anood: Ik heb een droom, maar geen hoop Ik mag het niet zeggen, ik weet het. Maar, sorry ik heb het gevoel dat ik onzichtbaar ben.

Nadere informatie

Verslag project meeting Kapelle-op-den-Bos oktober 2007

Verslag project meeting Kapelle-op-den-Bos oktober 2007 Verslag project meeting Kapelle-op-den-Bos oktober 2007 Van vrijdag 12 tot maandag 15 oktober organiseerde het STK een projectmeeting in het kader van het internationaliseringsproject Civitas. Veertien

Nadere informatie

HUMANE WETENSCHAPPEN S I N T - J A N S C O L L E G E. w w w. s j c - g e n t. b e

HUMANE WETENSCHAPPEN S I N T - J A N S C O L L E G E. w w w. s j c - g e n t. b e S I N T - J A N S C O L L E G E w w w. s j c - g e n t. b e Campus Heiveld Heiveldstraat 117 9040 Sint-Amandsberg Tel: 09 228 32 40 heiveld@sjc-gent.be Campus Visitatie Visitatiestraat 5 9040 Sint-Amandsberg

Nadere informatie

Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling

Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling Behandelteam voor kinderen en jongeren met een stoornis/variatie in de geslachtelijke ontwikkeling Radboudumc expertisecentrum voor stoornissen/variaties in de geslachtelijke en geslachtschromosomale

Nadere informatie

Netwerk fertiliteit Vlaanderen. De verdwaalde ooievaar

Netwerk fertiliteit Vlaanderen. De verdwaalde ooievaar Netwerk fertiliteit Vlaanderen Samenwerkingsverband tussen Zorgverleners en ervaringsdeskundigen Opgericht op 18/5/ 2006 Korte historiek 2006 2010 website -> 12.000 bezoekers/maand campagne test je vruchtbaarheid

Nadere informatie

Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt!

Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt! Billy s Playground - waar het spelen tot leven komt! Billy s Playground Altijd een feest voor kinderen en ouders Een ongelofelijk gevarieerd programma, vol muziek, dans, spel, sport, mode, kunst, ontspanning

Nadere informatie

Q1 Hoe beoordeelt u de informatieverstrekking voorafgaand aan uw event?

Q1 Hoe beoordeelt u de informatieverstrekking voorafgaand aan uw event? Q1 Hoe beoordeelt u de informatieverstrekking voorafgaand aan uw event? Beantw oord: 53 Ov ergeslagen: 1 Duidelijk en v olledig Duidelijk maar onv olledig Onduidelijk en onv olledig Duidelijk en volledig

Nadere informatie

Cognitieve problemen

Cognitieve problemen hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten en familie Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel

Nadere informatie

assie Natuurlijk is ze heel erg van het meten - Kim ZONDER LUKT NIETS THEMA: HOOFD EN HART

assie Natuurlijk is ze heel erg van het meten - Kim ZONDER LUKT NIETS THEMA: HOOFD EN HART 78 Q2 2016 THEMA: HOOFD EN HART Tekst: Geert Dekker Beeld: Michiel ter Wolbeek assie ZONDER LUKT NIETS Als de druk oploopt, verdringt het hoofd het hart. En dan kan het weleens fout gaan. Dat geldt wat

Nadere informatie

ID 190 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Klinische- en Gezondheidspsychologie

ID 190 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) Klinische- en Gezondheidspsychologie ID 190 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Bachelor derde studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie Land (bestemming) Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek

Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek Op 13 en 14 april 1973 werd er in opdracht van CV Veronica door het Bureau Veldkamp Marktonderzoek BV. een opinieonderzoek uitgevoerd onder de Nederlandse bevolking

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen?

Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen? Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen? Geert Verbeke Biostatistisch Centrum, K.U.Leuven International Institute for Biostatistics and statistical Bioinformatics geert.verbeke@med.kuleuven.be http://perswww.kuleuven.be/geert

Nadere informatie

Moleculaire diagnostiek in de Klinische Biologie Spek voor mijn bek?

Moleculaire diagnostiek in de Klinische Biologie Spek voor mijn bek? Moleculaire diagnostiek in de Klinische Biologie Spek voor mijn bek? Datum: Dinsdag 6 januari 2004 Aanvang: 12.00 u Lokatie: Auditorium GA1 Onderwijs & Navorsing, UZ-Gasthuisberg Herestraat 49, 3000 12.00

Nadere informatie

Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding

Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding Epilepsie, zwangerschap en borstvoeding Wat is epilepsie? Epilepsie is een stoornis die ongeveer 1 op de 150 à 250 personen treft. In België gaat het dus om meer dan 60.000 personen. Er bestaan trouwens

Nadere informatie

forum 2013 kortrijk gazet Zet je verhaal kracht bij Meer nieuws en verhalen een jaar lang op

forum 2013 kortrijk gazet Zet je verhaal kracht bij Meer nieuws en verhalen een jaar lang op vakantieparticipatie forum 2013 kortrijk o gazet l i sfee ve rbeeld Al drie jaar trekken wij met ons twee naar Nieuwpoort. Genieten van de kleine dingen vooral. De zorgen blijven thuis, in de koelkast.

Nadere informatie

De enigste optie die over bleef was om terug deel te nemen aan Robocup junior. Die datum was wel haalbaar.

De enigste optie die over bleef was om terug deel te nemen aan Robocup junior. Die datum was wel haalbaar. Hoe ROBOCUP junior begon en verder verliep In het zesde leerjaar in de Freinet-school het Reuzenhuis te Tielt werd gestart met een nieuw educatief project. De school kocht een basiseducatief pakket van

Nadere informatie

Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016. Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers

Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016. Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers Geneeskundige Dagen Antwerpen 2016 Voorzitter: Prof. Dr. Bernard Sabbe Covoorzitter: Dr. André Wildiers GDA 2016: Zorg voor de Psyche! Thema: Psychiatrie: vandaag en morgen Waar: Campus Drie Eiken Wanneer:

Nadere informatie

De Vruchtwaterpunctie

De Vruchtwaterpunctie 12 De Vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

GENETISCHE SELECTIE EN HET PROCREATIVE BENEFICENCE PRINCIPE

GENETISCHE SELECTIE EN HET PROCREATIVE BENEFICENCE PRINCIPE GENETISCHE SELECTIE EN HET PROCREATIVE BENEFICENCE PRINCIPE Katrien Devolder Bioethics Institute Ghent Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen Universiteit Gent katrien.devolder@ugent.be Nu zwanger

Nadere informatie

GOED ALS NIEUW BIOLOGIE LEERLINGENHANDLEIDING

GOED ALS NIEUW BIOLOGIE LEERLINGENHANDLEIDING ZO GOED ALS NIEUW BIOLOGIE LES 1: GEKWEEKTE WEEFSELS Als er in ons lichaam iets kapot gaat, kan dat een probleem opleveren. Sommige onderdelen zijn te vervangen, maar zo goed als het origineel wordt het

Nadere informatie