Onafhankelijke vergelijking van software voor ondersteuning bij lezen, schrijven en spelling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onafhankelijke vergelijking van software voor ondersteuning bij lezen, schrijven en spelling"

Transcriptie

1 Onafhankelijke vergelijking van software voor ondersteuning bij lezen, schrijven en spelling December 2013 In opdracht van: Expertisecentrum handicap + studie Postbus BP s Hertogenbosch T +31 (0) E W Geschreven door: Rick Buchter Dyslexie ICT hulpmiddelen expert Q4D Kotter WH Amstelveen T +31 (0) E W Pagina 1 van 19

2 Doel vergelijking Helpen bij het maken van keuzes bij het aanschaffen van software ter ondersteuning van studenten met lees-, schrijf- en spellingsproblematiek; Helpen bij het adviseren over beschikbare software aan studenten met lees-, schrijf- en spellingsproblematiek. Doelgroep Hogescholen en universiteiten met studenten met lees-, schrijf- en spellingsproblematiek. Geteste voorleessoftware ClaroRead Pro (versie 6.1) Windows Kurzweil 3000 Pro (versie 13.23) Windows Sprint Plus (versie ) Windows L2S (versie onbekend) Windows Pagina 2 van 19

3 Inleiding Veel hogescholen en universiteiten hebben te maken met studenten met lees- en schrijfproblematiek. Met deze vergelijking wil handicap + studie handvatten bieden bij de advisering en aanschaf van ondersteunde software voor deze groep studenten. De beschikbare programma s worden vergeleken en bijkomende vraagstukken worden behandeld. Het is belangrijk om te realiseren dat tijdens het lezen van deze vergelijking de inhoud tijdsgebonden is. De behandelde programma s zijn onderhevig aan veranderingen. Zo kunnen de inhoud van de pakketten, de geleverde functionaliteiten en de prijzen op termijn verschillen. In de vergelijkende tabellen staat met groene vinkjes ( ) aangegeven wat van toepassing is op welk softwarepakket. Een enkele keer wordt gebruik gemaakt van een oranje vinkje ( ) dit betekent dat het wel mogelijk is, maar dat de functionaliteit te wensen overlaat. Daarnaast is er voor sommige functionaliteiten een uitgebreidere versie van het softwarepakket nodig. In dit geval staat de naam van de uitbreiding vermeld onder het vinkje. Voor de overige vinkjes kan ervan worden uitgegaan dat de functionaliteiten in het standaard/basis softwarepakket zitten. Wanneer er geen vinkje staat aangegeven, betekent dit dat de betreffende functionaliteit niet aanwezig is. Aan het einde van het rapport is een totaaloverzicht te vinden van alle vergeleken functionaliteiten. Pagina 3 van 19

4 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Algemeen... 5 Wat voor software?... 5 Doelgroep... 5 Werking... 5 Lezen en schrijven... 5 Meeleescursor... 5 Verschil met Daisy-speler... 5 Gratis voorleessoftware... 5 Beschikbare software... 6 Functionaliteiten... 8 Talen en stemmen... 8 Woordenboeken... 9 Woordvoorspeller... 9 Samenvatten Mindmapping MP3-bestanden maken Aandachtspunten Scannen Bestand- en documentformaten Digitale studieboeken Examens en tentamens Thuisgebruik Training en opleiding Windows en Mac CD, USB of netwerk versie Prijssysteem Leveranciers Kosten aanschaf Totaaloverzicht Ten slotte Pagina 4 van 19

5 Algemeen Wat voor software? In deze vergelijking wordt specifiek ingegaan op voorleessoftware. Voorleessoftware stelt de gebruiker in staat om een bestaande tekst of een tekst, die de gebruiker typt, om te zetten in gesproken woorden. Hier komt geen mens aan te pas, de computer zet de tekst om naar spraak door middel van spraaksynthese (tekst-to-speech). Doelgroep Voorleessoftware wordt nu vooral gebruikt door mensen met dyslexie. Er is echter een veel grotere groep die baat kan hebben bij het voorlezen van geschreven informatie. Ondanks dat er geen wetenschappelijk bewijs is kunnen ook taalzwakkeren, mensen met Nederlands als tweede taal en mensen met concentratieproblemen gebaat zijn bij voorleessoftware. Ook studenten zonder taalproblematiek geven aan het prettig te vinden om voorgelezen te worden. Werking De kracht van voorleessoftware zit hem in het auditief aanbieden van geschreven informatie. De combinatie van lezen en luisteren zorgt voor beter tekstbegrip. Het zorgt ervoor dat er minder over woorden heen wordt gelezen en voorkomt dwalingen in de tekst. Dit komt omdat de informatie zowel auditief als visueel binnenkomt, waarbij de hersenen steeds een koppeling leggen tussen beide zintuigen. Lezen en schrijven Voorleessoftware kan niet alleen worden gebruikt bij het lezen van teksten, maar ook bij het schrijven van bijvoorbeeld s en verslagen. Meeleescursor Alle voorleessoftware, die in deze vergelijking wordt besproken, beschikt over een zogenaamde meeleescursor. Een meeleescursor is een verkleuring of markering van het woord, de zin en/of de alinea die op dat moment voorgelezen wordt. De meeleescursor laat zien waar op dat moment voorgelezen wordt. Verschil met Daisy-speler Een Daisy is een opname van de ingesproken tekst van een boek. De tekst wordt niet voorgelezen door een computerstem, maar door een mens. Hier kleven een aantal nadelen aan. Zo heeft de gebruiker weinig controle over wat er voorgelezen wordt, er kan alleen op hoofdstuk en pagina worden genavigeerd. Als de gebruiker halverwege de bladzijde iets opnieuw wil lezen kan hij/zij niet, zoals op de computer, de cursor op de betreffende plek plaatsen. Verder is het aantal titels voor het hoger onderwijs erg beperkt en kunnen er geen eigen geschreven teksten worden voorgelezen. Gratis voorleessoftware Er is een groot aanbod aan gratis voorleessoftware maar hieraan kleven een aantal nadelen. Zo is de kwaliteit van de voorleesstemmen meestal veel slechter dan die van professionele software, wat nadelig is voor de gebruiker. Daarnaast zijn de mogelijkheden van het voorlezen van verschillende type documenten beperkt, meestal kan alleen platte tekst worden voorgelezen. In het algemeen laat de gebruikerservaring te wensen over. Om deze redenen word in dit rapport niet verder ingegaan op gratis voorleessoftware. Pagina 5 van 19

6 Beschikbare software Op het gebied van voorleessoftware zijn er veel verschillende programma s beschikbaar. Voorleessoftware biedt goede ondersteuning bij het lezen en schrijven. Afhankelijk van het programma worden een aantal ondersteunende functionaliteiten aangeboden. In deze vergelijking bespreken we de programma s ClaroRead, Kurzweil 3000, L2S en Sprint (alfabetische volgorde). Deze programma s bieden voorleesondersteuning bij lezen en schrijven én zijn geschikt voor de inzet binnen het hoger onderwijs. Overige soortgelijke programma s hebben een klein marktaandeel, zijn minder geschikt voor inzet binnen een onderwijsinstelling en/of hebben geen hoogwaardige spraaksynthese stemmen. Programma ClaroRead Omschrijving ClaroRead is een gebruikersvriendelijk programma. Het werkt met een permanente werkbalk, die zolang het programma actief is op het beeldscherm aanwezig is. Het programma vormt vervolgens een voorleeslaag over alle programma s die aanwezig zijn op de computer, bijvoorbeeld Microsoft Word en Adobe Reader. De gebruiker kan hierdoor gebruik blijven maken van de voor hem/haar vertrouwde programma s maar dan met voorlees ondersteuning. Kurzweil 3000 Kurzweil is de meest uitgebreide voorleessoftware die er op dit moment is. Bij Kurzweil gebeurt alles in de eigen software omgeving van het programma. Alle documenten die de gebruiker wil laten voorlezen moeten worden geopend binnen Kurzweil. Dit geldt ook voor het schrijven van documenten. Binnen het programma is een grote verscheidenheid aan functionaliteiten beschikbaar. Door de nieuwe programma omgeving zal de gebruiker meer tijd moeten investeren om vaardig te worden met het programma. Pagina 6 van 19

7 L2S L2S is oorspronkelijk afkomstig uit Denemarken en is daar een veel gebruikt programma. Het is als zwevende werkbalk beschikbaar binnen alle programma s. De knoppen van de werkbalk lijken erg op elkaar, waardoor de verschillende functies moeilijk te onderscheiden zijn. In o.a. Microsoft Word en Adobe Reader werkt het programma goed maar in andere programma s vereist het voorlezen meer handelingen. Sprint Sprint heeft grofweg vier programma omgevingen. Namelijk een omgeving voor PDF-bestanden, een werkbalk als toevoeging aan Microsoft Word, een simpele tekstverwerker en de sprinter. Met de sprinter kan alle geselecteerde tekst worden voorgelezen, o.a. op internet. Afhankelijk van het type bestand dat de gebruiker wil laten voorlezen maakt men een keuze uit een van de vier programma omgevingen. Binnen de betreffende programma omgeving kan de gebruiker vervolgens intuïtief zijn weg vinden met de beschikbare functies. Pagina 7 van 19

8 Functionaliteiten De hoeveelheid beschikbare functionaliteiten is afhankelijk van het programma en welk pakket van het programma. We bespreken de volgende functionaliteiten: talen en stemmen woordenboeken woordvoorspeller samenvattingen maken mindmapping MP3-bestanden maken Deze functionaliteiten worden het meest gebruikt door studenten binnen het hoger onderwijs. We bespreken per functionaliteit door welk programma deze worden ondersteund en, indien van toepassing, in welk pakket. Belangrijk om zich te realiseren is dat beschikbaarheid van meer functionaliteiten niet altijd beter is voor de gebruiker. Talen en stemmen Alle genoemde voorleessoftware programma s maken gebruik van dezelfde hoogwaardige spraaksynthese (tekst-to-speech) stemmen. Deze stemmen zorgen voor een groot kwaliteitsverschil in vergelijking met gratis programma s. In onderstaande tabel is te zien voor welke talen stemmen worden meegeleverd. Afhankelijk van de taal betekent dit één of meerdere stemmen per taal. Nederlands Engels optie Duits optie Frans optie optie Spaans optie optie Sprint Plus Sprint Plus Wanneer een gebruiker een Engelse tekst laat voorlezen maakt hij/zij gebruik van een Engelse stem en voor een Nederlandse tekst van een Nederlandse stem. Bij alle programma s is het mogelijk om het voorleestempo van de stem aan te passen aan de wensen van de gebruiker. Pagina 8 van 19

9 Woordenboeken Een geïntegreerd woordenboek kan een grote meerwaarde opleveren omdat het gemakkelijker wordt betekenissen op te zoeken. Hiermee neemthet tekstbegrip van de gebruiker toe. Het is wel belangrijk om naar de kwaliteit van de woordenboeken te kijken. Afhankelijk van het programma zijn de woordenboeken zowel verklarend als vertalend. De beschikbare woordenboeken zijn meestal gekoppeld aan de ondersteunde voorleestalen van het pakket. Kurzweil en Sprint maken gebruik van Van Dale woordenboeken. NL verklarend * EN verklarend NL EN NL DU NL FR NL SP EN NL DU NL FR NL SP NL * Alleen mogelijk met de Sprint Plus Van Dale versie. Woordvoorspeller De woordvoorspeller doet eigenlijk niets anders dan op basis van het typgedrag van de gebruiker woordsuggesties geven. Dit gebeurt op basis van de eerste paar letters die de gebruiker typt. Dit heeft vooral meerwaarde voor mensen die veel moeite hebben met spelling en woordkeuze. Er zijn een aantal uitwerkingsvarianten. Alle programma s hebben standaard woordenlijsten, die bij aanschaf van het programma worden meegeleverd. Daarnaast bieden ze een zelflerende functionaliteit. Door documenten te typen of door eerder geschreven verslagen in te voeren wordt een persoonlijke woordenlijst samengesteld. De kwaliteit van de woordenlijsten en de zelflerende functies verschillen sterk per programma. Pagina 9 van 19

10 Samenvatten Bij samenvatten markeert de gebruiker met behulp van de markeerstiften van het programma de hoofd- en bijzaken en/of moeilijke woorden. Vervolgens filtert het programma deze markeringen uit het document. Wat er overblijft, is een nieuw document met alleen de gemarkeerde tekst. Een uitbreiding hierop is dat je in dezelfde samenvatting informatie kan opnemen van andere programma s en bestanden. Markeringen per document Diverse bronnen Mindmapping Mindmapping is een waardevolle functionaliteit bij het structureren van informatie. De mindmaps worden gebruikt voor het opzetten van de structuur voor een te schrijven verslag en/of om samenvattingen in een boomstructuur op te bouwen. De werking is programma afhankelijk en zal nooit de functionaliteiten en het gebruiksgemak bieden van losse mindmapsoftware. MP3-bestanden maken Bij alle programma s is het mogelijk delen van een tekst of de hele tekst op te slaan als audio opname van de voorgelezen tekst. De gebruiker geeft aan van welk deel van de tekst een MP3-bestand gemaakt moet worden. Deze tekst wordt vervolgens opgenomen door het programma. Deze opname kan op een MP3-speler en/of ipod worden gezet. Het voordeel is dat er,zonder te beschikken over het programma, toch stukken tekst kunnen worden voorgelezen, bijvoorbeeld een samenvatting. Hoe groter het stuk tekst wat opgeslagen wordt als MP3, hoe moeilijker het is om met behulp van een MP3-speler te navigeren binnen het document. Pagina 10 van 19

11 Aandachtspunten Alleen het kiezen tussen de verschillende voorleessoftware programma s op basis van de functionaliteiten is niet genoeg. Er komt meer kijken bij het doelmatig inzetten van voorleessoftware binnen het hoger onderwijs. Onderstaande kopjes lichten belangrijke onderdelen toe. Scannen Om teksten met behulp van voorleessoftware voor te laten lezen, geldt de vuistregel: de informatie moet digitaal zijn en in het digitale bestand moet de tekst geselecteerd kunnen worden. Wanneer dit niet het geval is, komt het onderdeel scannen om de hoek kijken. Met behulp van scansoftware (OCR) wordt analoge informatie, bijvoorbeeld een boek, in een digitaal bestand omgezet met behulp van een scanner en/of een kopieerapparaat. Daarnaast kunnen digitale bestanden waarin de tekst niet geselecteerd kan worden, geschikt worden gemaakt om voorgelezen te worden. Een aantal voorleessoftwarepakketten heeft uitgebreidere versies met geïntegreerde scansoftware, waardoor de gebruiker binnen de programmaomgeving kan scannen. In onderstaande tabel is te zien welke pakketten dat zijn. Wanneer de onderwijsinstelling de beschikking heeft over losse scansoftware (OCR), kan deze worden ingezet. Veelgebruikte programma s zijn: ABBYY Finereader en OmniPage. Voor gebruik in Kurzweil 3000 moeten PDF-bestanden na het scannen omgezet worden naar het KES-formaat (Kurzweil-formaat) met behulp van de KES-tools. Geïntegreerde scansoftware ClaroRead Plus ClaroRead Pro Kurzweil 3000 Pro SprintOCR Losse scansoftware + KES Tools Binnen het hoger onderwijs is het aan te raden om alle gebruikers de beschikking te geven over voorleessoftware met geïntegreerde scansoftware. Het vergroot de zelfredzaamheid van de gebruikers en vormt een oplossing voor het beperkte aanbod van digitale (studie)boeken. Het kan gebeuren dat na het scannen een afbeelding wordt voorgelezen. Dit kun je met de meeste scansoftware wijzigen, ook scanfouten kunnen op deze manier worden gecorrigeerd. Meestal zullen afbeeldingen, grafieken en dergelijke correct worden verwerkt. Bestand- en documentformaten Binnen het hoger onderwijs is al veel informatie in digitale vorm beschikbaar. In de vorm van een Word-document of PDF-document zijn deze digitale bestanden niet altijd direct voor te lezen met de voorleessoftware. Dit heeft deels te maken met de software omgeving maar ook met het niet direct ondersteunen van deze universele formaten. Pagina 11 van 19

12 Het programma Kurzweil 3000 maakt gebruik van een eigen bestandsformaat (KES). Wanneer de gebruiker een PDF-document in Kurzweil wil gebruiken, moet het omgezet worden naar het KES-formaat met behulp van Kurzweil 3000 Pro of de KES-tools. Dit is een extra handeling die bij de andere programma s niet nodig is. Word-documenten zijn direct in Kurzweil te openen/maken maar de opmaak mogelijkheden zijn beperkt binnen de Kurzweil omgeving. De andere programma s werken elk op hun eigen manier direct samen met Microsoft Word, waardoor de gebruiker alle functionaliteiten van het programma kan gebruiken, bijvoorbeeld bij het schrijven van een verslag. Word-documenten PDF-documenten + Kurzweil 3000 Pro KES-tools Digitale studieboeken Het begrip digitale (studie)boeken is heel breed. In dit rapport belichten wij alleen digitale studieboeken die geschikt zijn voor gebruik met voorleessoftware. In eerste instantie kunnen alleen boeken worden voorgelezen in de formaten zoals onder Bestand- en documentformaten staat beschreven. Tot en met de middelbare school worden door stichting Dedicon (www.dedicon.nl ) studieboeken aangeboden in aangepast formaat. Deze zijn geschikt voor gebruik met de verschillende voorleessoftware pakketten. Na de middelbare school biedt Dedicon geen studieboeken meer aan, alleen als een boek is aangepast voor een student met een visuele beperking, kunnen dyslectici dit ook opvragen. Studenten in het hoger onderwijs zijn dus meestal genoodzaakt via andere kanalen aan hun digitale studieboeken te komen. Eén van de mogelijke opties is het, in september 2013 door het Centraal Boekenhuis gelanceerde, educatieve e-book platform Bookshelf. Naar aanleiding van de lancering, is door Expertisecentrum handicap + studie een onderzoek verricht naar het laten voorlezen van de Bookshelf e-books met voorleessoftware. Dit rapport heeft als titel Werkt Bookshelf met voorleessoftware?. Uit dit onderzoek is gebleken dat de boeken van het Bookshelf platform kunnen worden voorgelezen met voorleessoftware maar dat dit niet optimaal werkt. De gebruiker zal geconfronteerd worden met allerlei obstakels die verbonden zijn aan het voorlezen van de Bookshelf-boeken met voorleessoftware. Bij digitale boeken wordt vaak gedacht aan e-books die worden verkocht via bijvoorbeeld Amazon of bol.com. Deze zijn meestal niet voor te lezen met behulp van voorleessoftware. Dit heeft aan de ene kant te maken met de ondersteuning van e-bookformaten door de verschillende voorleessoftware pakketten. Aan de andere kant speelt de beveiliging van het e-bookbestand een grote rol. Pagina 12 van 19

13 Een Amerikaanse tegenhanger van het Nederlandse Dedicon heet Bookshare en biedt Engelstalige titels aan voor studenten met een geldige dyslexieverklaring. Toch wordt veel studiemateriaal nog niet in een formaat aangeboden dat geschikt is voor voorleessoftware. Daarom zal zelf inscannen voorlopig een noodzakelijk kwaad blijven. Een verdere toelichting hierop is te vinden onder het kopje Scannen. Examens en tentamens Voor studenten die profijt hebben van het gebruik van voorleessoftware is het logisch om hier ook tijdens examens en tentamens gebruik van te kunnen maken. Daarmee worden hen gelijke kansen geboden ten opzichte van andere studenten zonder beperking. Het verdient de voorkeur om studenten tijdens examens gebruik te laten maken van computers van de onderwijsinstelling met daarop de betreffende voorleessoftware om de kans op fraude te minimaliseren. Op programma niveau zijn er op dit gebied twee belangrijke aandachtspunten. Aan de ene kant de bestand- en documentformaten waarin de tentamens aangeleverd worden (zie het kopje: Bestand- en documentformaten ). Aan de andere kant is het mogelijk om bepaalde functionaliteiten zoals het woordenboek en de spellingscontrole binnen het programma uit te schakelen. Het uitschakelen van de functionaliteiten kan op twee manieren: door een versie van het programma te gebruiken waarin de functionaliteiten niet aanwezig zijn of door binnen het programma de functionaliteiten te blokkeren. Examen-versie Blokkeren functies ClaroRead SE Thuisgebruik Veel studenten maken tegenwoordig gebruik van hun eigen computer binnen de onderwijsinstelling. Er zijn drie opties om deze studenten de mogelijkheid te geven om hun eigen computer gebruik te maken van de voorleessoftware. De eerste optie biedt de student de mogelijkheid tegen een gereduceerd tarief een eigen licentie aan te schaffen. De tweede optie is om via het netwerk van de onderwijsinstelling een licentie uit te lenen aan de student. De derde optie is om als onderwijsinstelling een aantal USB-versies van de programma s aan te schaffen en deze in bruikleen te geven aan de student. Goedkopere licentie Licentie via netwerk USB-versie Pagina 13 van 19

14 Training en opleiding Veel onderwijsinstellingen schaffen voorleessoftware aan, maar door te weinig aandacht voor training en opleiding blijft de software letterlijk op de plank liggen. De installatie binnen het netwerk lukt meestal wel maar daadwerkelijk gebruik is lastiger. Het heeft de voorkeur om primair te focussen op de zelfredzaamheid van de student. Zij moeten de software gaan gebruiken. Studenten zullen daarom bekend moeten worden gemaakt met de mogelijkheden en worden opgeleid in het zelfstandig gebruiken van de software. Decanen en mentoren zijn vaak het eerste aanspreekpunt bij problemen. Zij moeten op de hoogte zijn van de mogelijkheden van de voorleessoftware. Voor het overige onderwijskundig personeel is het vooral belangrijk dat er draagvlak wordt gecreëerd voor de groep studenten met lees- en schrijfproblematiek. Windows en Mac Niet alle voorleessoftware programma s zijn geschikt voor én het Windows én het Mac besturingssysteem. Dit probleem kan afgevangen worden door de inzet van een virtuele Windows omgeving binnen het Mac besturingssysteem. Dit gaat wel ten koste van de gebruikservaring, omdat voor het gebruik van de voorleessoftware dan altijd gewerkt moet worden binnen de Windows omgeving. Windows Mac CD, USB of netwerk versie De voorleessoftware programma s worden in verschillende versies aangeboden. Bij de CD-versie installeert de gebruiker de software met behulp van een fysieke CD en wordt tijdens het installatieproces een licentiecode ingevoerd. Afhankelijk van het pakket kan het op twee tot drie computers geïnstalleerd worden. Bij de USB-versie staat de software geïnstalleerd op een USB-stick. In elke computer waar de USB-stick wordt ingeplugd kan er vervolgens gebruik worden gemaakt van de software. Het voordeel is dat de software overal gebruikt kan worden. Nadeel is dat USB-sticks kwetsbaar zijn. De netwerkversies zijn vooral bedoeld voor onderwijsinstellingen. Bij de server gestuurde variant worden de licenties door een server uitgeleend aan de gebruikers/computers binnen het netwerk. Een stabiel netwerk is daarom een belangrijke voorwaarde. Bij de installatie gestuurde variant krijgt de onderwijsinstelling de beschikking over een installatiebestand zonder licentiebeperkingen. Dit kan dan overal binnen het netwerk worden geïnstalleerd. CD-versie USB-versie Pagina 14 van 19

15 Netwerk-versie - Server gestuurd - Installatie gestuurd Prijssysteem Elk voorleessoftware pakket wordt in verschillende versies aangeboden met hieraan gekoppeld een prijssysteem. De CD- en USB-versies worden per stuk verkocht. Als een onderwijsinstelling besluit een van deze versies in te zetten in plaats van een netwerkversie, is er vaak kwantumkorting mogelijk. Bij de netwerklicenties zijn er twee varianten. Bij de eerste variant schaft de gebruiker of instelling een bepaald aantal licenties aan en wordt er in de meeste gevallen gewerkt met een staffelmodel op basis van het aantal licenties. Het maximaal aantal gelijktijdige gebruikers is hierbij gelijk aan het aantal beschikbare licenties. De tweede variant werkt met een staffelmodel op basis van het aantal leerlingen binnen een onderwijsinstelling. Het voordeel van deze variant is dat iedereen binnen de onderwijsinstelling ongelimiteerd gebruik kan maken van de software. Staffelmodel netwerk-versie Licenties Leerlingen Leveranciers De voorleessoftware programma s hebben verschillende leveranciers die naast de software ook vaak aanvullende dienstverlening aanbieden. Bedrijf Website ClaroRead Opdidakt Supplies Kurzweil 3000 Lexima L2S Uitgeverij Visiria Sprint Lexima Kosten aanschaf Onderstaande prijzen zijn vanaf prijzen (najaar 2013). Voor elk softwarepakket zijn naast de verschillende verschijningvormen ook meerdere varianten qua functionaliteit op de markt, waardoor onderstaande prijzen geen volledig beeld kunnen geven. CD-versie (1 licentie) USB-versie (1 licentie) 180,- 498,- 99,- 319,- 179,- 498,- 319,- Pagina 15 van 19

16 Netwerk-versie (5 2241,- 892,- licenties) Netwerk-versie 1525,- 1050,- (250 licenties) Aan bovenstaande prijzen kunnen geen rechten worden ontleend Pagina 16 van 19

17 Totaaloverzicht Permanente Eigen software Permanente 4 programma Software omgeving werkbalk. omgeving. werkbalk. omgevingen. Talen en stemmen Nederlands Engels optie Duits * Uitgaand van ClaroRead Standaard en Kurzweil 3000 Leerstation. optie Sprint Plus Frans optie optie Sprint Plus Spaans optie optie Woordenboek NL verklarend EN verklarend NL EN & EN NL * NL DU & DU NL * NL FR & FR NL * NL SP & SP NL Woordvoorspeller Woordvoorspeller Samenvatten Markeringen per document Diverse bronnen Mindmapping MP3-bestanden maken * Afhankelijk van de versie van Sprint. Scannen Geïntegreerde scansoftware Losse scansoftware Bestand- en documentformaten Word-documenten PDF-documenten Examens en tentamens ClaroRead Plus ClaroRead Pro Examen-versie ClaroRead SE Blokkeren functies Thuisgebruik Goedkopere licentie Licentie via netwerk USB-versie Windows en Mac Windows Mac CD, USB of netwerk versie CD-versie USB-versie Netwerk-versie - Server gestuurd - Installatie gestuurd Prijssysteem (staffelmodel netwerk-versie) Licenties Leerlingen Kurzweil 3000 Pro KES Tools Kurzweil 3000 Pro KES-tools SprintOCR Pagina 17 van 19

18 Ten slotte Vragen om als organisatie tot een keuze te kunnen komen zijn: Welke studenten gaan wij bedienen? Hoeveel studenten zijn dat? Welke behoefte hebben deze studenten? Wat is ons budget? Hoe stellen wij het beschikbaar aan studenten? Hoe bereiken wij deze groep studenten? Hoe zorgen wij voor draagvlak binnen de organisatie? Hoe zorgen wij voor continuïteit? Welke mensen moeten wij opleiden/toerusten om met de software te werken? Hoe gaan we deze mensen opleiden/toerusten? De inzet van voorleessoftware is maatwerk, het is aan te bevelen een weloverwogen keuze te maken op basis van goede informatie, voordat tot aanschaf over wordt gegaan. Dit om te voorkomen dat het op de plank blijft liggen. Pagina 18 van 19

19 Q4D, Amstelveen, 2013 (www.q4d.nl of In opdracht van: Expertisecentrum handicap + studie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Alle productnamen en merknamen zijn handelsmerken of geregistreerde handelsmerken van hun houders. Degenen die aan deze publicatie hebben meegewerkt, hebben uiterste zorgvuldigheid betracht bij het samenstellen van deze publicatie. Desondanks kunnen fouten niet worden uitgesloten. Q4D sluit mede ten behoeve van al diegenen die aan deze publicatie hebben meegewerkt, elke aansprakelijkheid uit voor directe en indirecte schade, ontstaan door of verband houdende met toepassing van deze publicatie. Pagina 19 van 19

Dyslexie. Ict ondersteunende hulpmiddelen. Sjaak Janssen

Dyslexie. Ict ondersteunende hulpmiddelen. Sjaak Janssen Dyslexie Ict ondersteunende hulpmiddelen Sjaak Janssen Doel: Informeren Inzicht uitslag Vragenlijst. Vergelijking van 3 meest gebruikte pakketten. Informatie over bovenschool arrangement. Slotvraag Ict

Nadere informatie

Werkt Bookshelf met voorleessoftware?

Werkt Bookshelf met voorleessoftware? Werkt Bookshelf met voorleessoftware? December 2013 In opdracht van: Expertisecentrum handicap + studie Postbus 1585 5200 BP s Hertogenbosch T +31 (0)30 2753300 E algemeen@handicap-studie.nl W http://www.handicap-studie.nl/

Nadere informatie

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden.

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 is het meest geavanceerde en meest succesvolle

Nadere informatie

Scannen met ClaroRead Pro

Scannen met ClaroRead Pro Scannen met ClaroRead Pro Auteur training: Opdidakt Supplies, Mathieu van de Water Titel training: Vaardigheidstraining scannen met ClaroRead 2011, Opdidakt Supplies Schoonstraat 23 5384 AK Heesch Alle

Nadere informatie

Vaardigheidstraining Scannen met ClaroRead

Vaardigheidstraining Scannen met ClaroRead Vaardigheidstraining Scannen met ClaroRead Auteur training: Opdidakt Supplies, Mathieu van de Water Titel training: Vaardigheidstraining scannen met ClaroRead 2011, Opdidakt Supplies Schoonstraat 23 5384

Nadere informatie

DYSLEXIESOFTWARE VOORLICHTING & DEMONSTRATIE

DYSLEXIESOFTWARE VOORLICHTING & DEMONSTRATIE DYSLEXIESOFTWARE VOORLICHTING & DEMONSTRATIE Voor ouders van kinderen met dyslexie Marjolein Smit Marjolein van Etten Heleen van der Velde INHOUD I. Verschillende informatiekanalen II. Doel van hulpmiddel

Nadere informatie

HULPMIDDELEN bij DYSLEXIE

HULPMIDDELEN bij DYSLEXIE HULPMIDDELEN bij DYSLEXIE Ruurdje van Laar en Tom Braams Braams&Partners bv, Deventer-Apeldoorn-Zwolle www.tbraams.nl September 2011 Wanneer? Als ondersteuning nodig is, omdat: Er een leerachterstand ontstaat

Nadere informatie

Handvatten voor dyslecten (en andere leerlingen) bij het leren en het maken van lees- en luistertoetsen

Handvatten voor dyslecten (en andere leerlingen) bij het leren en het maken van lees- en luistertoetsen Handvatten voor dyslecten (en andere leerlingen) bij het leren en het maken van lees- en luistertoetsen 1. Kurzweil Zie p. 2. 2. Claroread. Zie p. 3. 3. Tips voor talen Zie p. 7 4. Malmberg Rekentoets

Nadere informatie

ClaroRead Handleiding DVD installatie. Opdidakt. supplies

ClaroRead Handleiding DVD installatie. Opdidakt. supplies ClaroRead Handleiding DVD installatie Opdidakt supplies Inhoudsopgave Installatie pag. 04 Opstarten pag. 06 Eenmalige instellingen pag. 07 Voorlezen van teksten pag. 08 In Word pag. 08 In Adobe Reader

Nadere informatie

Voor ouders van kinderen met dyslexie ICT VOORLICHTING. Marjolein Smit Marjolein van Etten Heleen van der Velde

Voor ouders van kinderen met dyslexie ICT VOORLICHTING. Marjolein Smit Marjolein van Etten Heleen van der Velde ICT VOORLICHTING Voor ouders van kinderen met dyslexie Marjolein Smit Marjolein van Etten Heleen van der Velde AANBOD ICT HULPMIDDELEN www.masterplandyslexie.nl www.balansdigitaal.nl www.ikhebdyslexie.nl

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

GROEPSAANKOOP SCHOLEN BASIS- EN SECUNDAIR ONDERWIJS

GROEPSAANKOOP SCHOLEN BASIS- EN SECUNDAIR ONDERWIJS MAATSCHAPPELIJK PROJECT CERA: DYSLEXIESOFTWARE IN DE SCHOOL GROEPSAANKOOP SCHOLEN BASIS- EN SECUNDAIR ONDERWIJS In samenwerking met Cera en Technologie en Integratie (T&I) en Sensotec kunnen we al onze

Nadere informatie

Informatie over dyslexie op de OSG Dyslexiecoaches Brugklasleerlingen Mogelijkheden op school

Informatie over dyslexie op de OSG Dyslexiecoaches Brugklasleerlingen Mogelijkheden op school Informatie over dyslexie op de OSG Hieronder vind je tips die je kunt gebruiken wanneer je dyslectisch bent. Ook wordt kort uitgelegd hoe de begeleiding op de OSG is wanneer je dyslexie hebt. Deze informatie

Nadere informatie

Wie ben ik? Mieke Urff

Wie ben ik? Mieke Urff Wie ben ik? Mieke Urff Week van de IB-er 7-11-12 Overzicht van deze bijeenkomst: Intro Wat is/doet Dedicon (en wat niet)? ICT en dyslexie Welke programma s zijn er / welke software? AMIS Lezen van jeugdliteratuur

Nadere informatie

Hoofdstuk 17 - Memoriseren, overhoren en studeren

Hoofdstuk 17 - Memoriseren, overhoren en studeren Hoofdstuk 17 - Memoriseren, overhoren en studeren 17.1. Inleiding 225 17.2. Uit het hoofd leren, met uitspraak erbij 227 17.3. Studeren door het maken van een Mindmap 229 17.4. Tekst markeren, samenvatten

Nadere informatie

Beknopte handleiding Sprint

Beknopte handleiding Sprint Beknopte handleiding Sprint Sprint helpt kinderen, jongeren en volwassenen met lees-, schrijf- en spellingsproblemen, zoals dyslexie 1 Algemene info Dit is een beknopte handleiding in functie van. de Sprinto

Nadere informatie

Titel Leesstrategieën Duits. Vak/onderwerp Nederlands, Duits, Engels, Frans

Titel Leesstrategieën Duits. Vak/onderwerp Nederlands, Duits, Engels, Frans Titel Leesstrategieën Duits Vak/onderwerp Nederlands, Duits, Engels, Frans Hardware-eisen Systeemeisen: Windows 95 of hoger, Pentium processor, 100 MHz, 8 Mb intern geheugen, 40 Mb vrije ruimte, SVGA-beeldscherm,

Nadere informatie

Welkom bij ClaroRead Standaard op USB

Welkom bij ClaroRead Standaard op USB Welkom bij ClaroRead Standaard op USB Welkom bij ClaroRead. ClaroRead is speciaal ontwikkeld om het werken met de computer te vereenvoudigen. De volledige integratie met Microsoft Word helpt u bij het

Nadere informatie

Dyslexie-ICT. Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt!

Dyslexie-ICT. Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt! Dyslexie-ICT Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt! Landelijke Informatiedag Behandelaars 14 april 2012 Programma Landelijke Informatiedag 2012 welkom, voorstellen, agenda PowerPoint/kennismaking demonstratie

Nadere informatie

Dyslexie ICT. Passend onderwijs? vanzelfsprekend dyslexiesoftware! Advies op maat: 24

Dyslexie ICT. Passend onderwijs? vanzelfsprekend dyslexiesoftware! Advies op maat: 24 Als een kind in mijn klas slecht ziet, krijgt hij toch ook een bril? Sanne (10) Dyslexie ICT Passend onderwijs? vanzelfsprekend dyslexiesoftware! Advies op maat: 24 Dyslexiesteunpunt klas24 Diënne Kamphuis

Nadere informatie

Infosessies en opleidingen ter plaatse: liesbeth.verlaet@jabbla.com

Infosessies en opleidingen ter plaatse: liesbeth.verlaet@jabbla.com Infosessies en opleidingen ter plaatse: liesbeth.verlaet@jabbla.com Democd s, opleidingen, FAQ: www.sprintplus.be Problemen: support@jabbla.com Bestellingen: sales@jabbla.com Recht op redelijke aanpassingen

Nadere informatie

AppWriter Cloud. Handleiding. versie 2.4.0. ICT voor beter lezen en leren!

AppWriter Cloud. Handleiding. versie 2.4.0. ICT voor beter lezen en leren! AppWriter Cloud Handleiding versie 2.4.0 ICT voor beter lezen en leren! Colofon Handleiding AppWriter Cloud Aantal pagina s: 7 Datum: versie 2.4.0 Voor meer informatie over deze handleiding, kunt u contact

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. Remediëren met ICT

Cursus Onderwijs en ICT. Remediëren met ICT Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 2, deel 19 (versie 1.0 NL 25-02-2011) Remediëren met ICT door Serge de Beer Inleiding Niet voor elke leerling is het makkelijk leren even vanzelfsprekend. Een klein beetje

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing. innovaphone Fax. Versie 10

Gebruiksaanwijzing. innovaphone Fax. Versie 10 Gebruiksaanwijzing innovaphone Fax Versie 10 Inleiding De innovaphone Fax oplossing verstuurt en ontvangt faxen per e-mail. De te faxen documenten worden altijd als e-mail bijlage verstuurd. Ondersteunde

Nadere informatie

1.4. Installatie toelichting. RoTekst. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening

1.4. Installatie toelichting. RoTekst. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening 1.4 Installatie toelichting V RoTekst Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Copyright Deze publicatie is een uitgave van Crotec BV, s-hertogenbosch (KvK Oost Brabant 1715 9294) Alle rechten

Nadere informatie

*Bestelde luisterboeken van reeds aanwezige digitale versie op de laptop, worden niet vergoed.

*Bestelde luisterboeken van reeds aanwezige digitale versie op de laptop, worden niet vergoed. Beste ouder/verzorger. Heeft uw kind moeilijkheden met lezen? Wij kunnen uw kind, ter ondersteuning, het gebruik van gesproken boeken aanbieden. In het verleden verzorgde de school de aanvraag van deze

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Vaardigheidstraining ClaroRead

Vaardigheidstraining ClaroRead Vaardigheidstraining ClaroRead Auteur training: Woordhelder, Mathieu van de Water Titel training: Vaardigheidstraining ClaroRead 2015, Woordhelder Schoonstraat 23 5384 AK Heesch Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Aan de slag met L2S. versie 8

Aan de slag met L2S. versie 8 Aan de slag met L2S versie 8 1 Aan de slag met L2S Deze handleiding geeft u de basisinformatie over L2S. Een uitgebreide handleiding vindt u in de werkbalk van het programma onder Help. Hieronder staat

Nadere informatie

Dyslexie-ICT. Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt!

Dyslexie-ICT. Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt! Dyslexie-ICT Zien dat het werkt, zorgen dat het werkt! Landelijke Informatiedag voortgezet onderwijs 14 april 2012 Programma Landelijke Informatiedag 2012 Welkom, voorstellen, agenda PowerPoint/ kennismaking

Nadere informatie

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Wegwijs in Windows 7 Wegwijs in internet Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Windows Live Mail downloaden

Nadere informatie

AppWriter NL. Handleiding. versie 3.4. I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n!

AppWriter NL. Handleiding. versie 3.4. I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n! AppWriter NL Handleiding versie 3.4 I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n! Colofon Handleiding AppWriter NL Aantal pagina s: 13 Versie: versie 3.4 Voor meer informatie over deze handleiding,

Nadere informatie

KINDEREN MET LEES- EN SPELPROBLEMEN HELPEN MET DE COMPUTER... een praktijkverhaal OVERZICHT. Expertise:

KINDEREN MET LEES- EN SPELPROBLEMEN HELPEN MET DE COMPUTER... een praktijkverhaal OVERZICHT. Expertise: KINDEREN MET LEES- EN SPELPROBLEMEN HELPEN MET DE COMPUTER... een praktijkverhaal Voordelen van lees- en schrijfhulpmiddelen op Toekomst? Expertise: - Klasleerkracht van leerlingen met leerproblemen in

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. Programmeren met Visual Basic

Cursus Onderwijs en ICT. Programmeren met Visual Basic Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 2, deel 23 (versie 1.0 NL 2-7-2011) Programmeren met Visual Basic door Serge de Beer Inleiding In sommige gevallen biedt het aanbod op de softwaremarkt niet wat je zoekt.

Nadere informatie

Handleiding voor examenombudsen over gebruik van voorleessoftware (examenlaptops en Windows 8 ToGo USB sticks)

Handleiding voor examenombudsen over gebruik van voorleessoftware (examenlaptops en Windows 8 ToGo USB sticks) STUDENTENVOORZIENING CEL STUDEREN MET EEN FUNCTIEBEPERKING NAAMSESTRAAT 80 BUS 5415 3000 LEUVEN, BELGIË Handleiding voor examenombudsen over gebruik van voorleessoftware (examenlaptops en Windows 8 ToGo

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in Windows 8 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in Windows 8 van Hannie van Osnabrugge.

Nadere informatie

FlexSCAN Installatie

FlexSCAN Installatie FlexSCAN Installatie Copyright Copyright 2007 Dicon development center BV. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde gegevensbestand,

Nadere informatie

Vanuit Kurzweil 3000: Open een Word- of een Kes-bestand. Om andere formaten te openen heb je de Scanversie van Kurzweil nodig.

Vanuit Kurzweil 3000: Open een Word- of een Kes-bestand. Om andere formaten te openen heb je de Scanversie van Kurzweil nodig. 1. Teksten laten voorlezen Kurzweil3000 leest alle digitale teksten voor. Teksten die met Word zijn gemaakt, PDF s, gescande teksten, email, teksten op internet, e.a. Manier van lezen, snelheid en leeseenheid

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-7-6 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Documenten scannen met OCR

Documenten scannen met OCR Documenten scannen met OCR Wat betekent OCR eigenlijk? OCR staat voor: "Optical Character Recognition" in het Nederlands optische tekenherkenning. Je kunt er papieren documenten mee scannen, die dan niet

Nadere informatie

Installatie en configuratie 1.1. Licentie Systeem. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening

Installatie en configuratie 1.1. Licentie Systeem. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening 1.1 Installatie en configuratie, Licentie Systeem Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Copyright Deze publicatie is een uitgave van Crotec BV, s-hertogenbosch (KvK Oost Brabant 1715 9294)

Nadere informatie

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/ BELANGRIJKE NOOT OVER e-books: e-books in epub formaat, zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management) Om digitale E-Books te downloaden en lezen op uw ereader, epub formaat, heeft u het programma

Nadere informatie

Welkom bij BOEKLEZER

Welkom bij BOEKLEZER Welkom bij BOEKLEZER Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale

Nadere informatie

Brunelleschi. De Dom van Florence

Brunelleschi. De Dom van Florence Copyright 2011 Uitgeverij Lambo bv, Arnhem Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatisch gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of

Nadere informatie

Delen van een Arrangement

Delen van een Arrangement Delen van een Arrangement Optie 1: Mail met bijlage. De makkelijkste methode is uiteraard het document te downloaden en vervolgens in zijn geheel als bijlage door te sturen naar andere koorleden. Afhankelijk

Nadere informatie

AAN DE SLAG SYMWRITER INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate Symwriter. www.leerhulpmiddelen.nl

AAN DE SLAG SYMWRITER INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate Symwriter. www.leerhulpmiddelen.nl AAN DE SLAG AAN DE SLAG Aan de slag met Communicate Symwriter Symwriter, schrijven met symbolen, is een eenvoudige tekstverwerker, voor kinderen die beginnen met leren lezen en schrijven. De symbolen verschijnen

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in Windows 8.1 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in Windows 8.1 van Hannie van Osnabrugge.

Nadere informatie

Schoolinformatiepakket VO / MBO / HBO / WO

Schoolinformatiepakket VO / MBO / HBO / WO Schoolinformatiepakket VO / MBO / HBO / WO Geachte heer/ mevrouw, Dank voor de aanvraag van informatie over de spraaksoftware L2S. Op de pagina's hierachter hebben we het nodige voor u bij elkaar gebracht.

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie

Geen fabriekswerk. Roeien met de wind mee en de stroom tegen. Jac Willekens

Geen fabriekswerk. Roeien met de wind mee en de stroom tegen. Jac Willekens Copyright 2011 Uitgeverij Lambo bv Arnhem Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatisch gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 ISBN: 978-90-820856-9-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Wegwijs in Windows 8 Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over het downloaden en installeren

Nadere informatie

Project Gesproken Websites

Project Gesproken Websites Project Gesproken Websites Een standaard voor betere leesbaarheid In opdracht van Vereniging Openbare Bibliotheken Een vergelijkend onderzoek van voorleesprogramma s voor websites Dedicon Onderzoek & Ontwikkeling

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 ISBN: 978-90-817910-8-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

LAN DNS. De functionaliteit LAN DNS kunt u vinden in het menu Applications. Hier klikt u vervolgens op het index nummer welke u wilt gebruiken.

LAN DNS. De functionaliteit LAN DNS kunt u vinden in het menu Applications. Hier klikt u vervolgens op het index nummer welke u wilt gebruiken. LAN DNS LAN DNS Middels de LAN DNS functionaliteit kunt u ervoor zorgen dat de DrayTek als DNS server fungeert voor uw interne netwerk. U hebt de mogelijkheid om 20 hostnames op te geven. Onderstaande

Nadere informatie

DIT PROGRAMMA EN EEN ADOBE ID DIENT TE GEBEUREN VOORDAT U BOEKEN KOOPT!

DIT PROGRAMMA EN EEN ADOBE ID DIENT TE GEBEUREN VOORDAT U BOEKEN KOOPT! BELANGRIJKE NOOT OVER e-books: e-books in epub formaat, zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management) Om digitale E-Books te kopen, downloaden en lezen op uw ereader, epub formaat, heeft u het programma

Nadere informatie

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies.

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies. Welkom Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale boeken

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 10 (versie 1.0 NL 19-5-2010) digitaal leermateriaal maken door Serge de Beer Inleiding Tot nu toe hebben we in deze cursus al een aantal mogelijkheden gezien voor

Nadere informatie

Titel Tekstbegrip Nederlands niveau 1 en 2. Vak/onderwerp Nederlands, tekstbegrip

Titel Tekstbegrip Nederlands niveau 1 en 2. Vak/onderwerp Nederlands, tekstbegrip Titel Tekstbegrip Nederlands niveau 1 en 2 Vak/onderwerp Nederlands, tekstbegrip Hardware-eisen Pentium 100 Mhz, 8 Mb werkgeheugen, 40 Mb vrije harde-schijfruimte, Windows 95/98/ME/NT/XP, SGVA-beeldscherm,

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Wegwijs in Windows 8.1 Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze handleiding over het downloaden en installeren

Nadere informatie

Eerste hulp bij leerstoornissen en problemen bij het leren WERKMAP SURFPLANK. De computer, mijn surfplank bij het leren

Eerste hulp bij leerstoornissen en problemen bij het leren WERKMAP SURFPLANK. De computer, mijn surfplank bij het leren 1 Eerste hulp bij leerstoornissen en problemen bij het leren WERKMAP SURFPLANK De computer, mijn surfplank bij het leren Een hefboom als instrument tot integratie Deelmap Sprint : fiches met stappenplan

Nadere informatie

Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse Executive 2.

Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse Executive 2. Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse Executive 2. De procedures in deze handleiding zijn gebaseerd op de besturingssystemen Windows 7 en Mac OS X Mountain Lion.

Nadere informatie

v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n!

v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n! Serverrapportage Samenwerkingsverband Onderwijs op Maat de Liemers Periode maart 2014 t/m december 2014 Leusden, 18 december 2014 Implementatietraject Kurzweil 3000 SWV Onderwijs op Maat de Liemers v o

Nadere informatie

ClaroRead for Mac. User Guide!

ClaroRead for Mac. User Guide! ClaroRead for Mac User Guide! Welkom bij ClaroRead Welkom bij ClaroRead voor de Mac. ClaroRead is bedoeld om het werken met uw computer te vergemakkelijken. ClaroRead is nauw geïntegreerd met Pages en

Nadere informatie

Wie ben ik? Mieke Urff

Wie ben ik? Mieke Urff Wie ben ik? Mieke Urff Overzicht van deze bijeenkomst: Wat is/doet Dedicon (en wat niet)? ICT en dyslexie Schoolboeken bestellen bij Dedicon AMIS Lezen van (jeugd)literatuur met audio-ondersteuning Vragen

Nadere informatie

Handleiding Migratie. Bronboek Professional

Handleiding Migratie. Bronboek Professional Handleiding Migratie Bronboek Professional Laatste wijziging: 25/02/2015 Inhoudsopgave Controles en acties vooraf pag. 1 Installatie en configuratie Microsoft SQL met de Bronboek Helpdesk Tool pag. 3 Migratie

Nadere informatie

Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows & Mac Versie april 2014

Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows & Mac Versie april 2014 Handleiding Internet Veiligheidspakket Windows & Mac Versie april 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Bestellen van het Internet Veiligheidspakket 4 Hoofdstuk 3. Installatie 9 3.1

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Windows 7 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Windows 7 van Hannie van Osnabrugge. 2010 Hannie van Osnabrugge Alle rechten

Nadere informatie

Auteur: Niels Bons. Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie. 2014, Provincie Fryslân. Uitgegeven in eigen beheer

Auteur: Niels Bons. Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie. 2014, Provincie Fryslân. Uitgegeven in eigen beheer Auteur: Niels Bons Handleiding Koepeldatabase Zakelijk toerisme: aanmelden organisatie 2014, Provincie Fryslân Uitgegeven in eigen beheer (mail@infofryslan.nl) Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven 14.1. Inleiding 199 14.2. Sneller typen met woordvoorspelling 201 14.3. Beter spellen en schrijven zonder typen 203 Deel 4 - ICT als brug tussen capaciteit

Nadere informatie

Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP

Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP Inhoudsopgave Fase 1: maak een backup... 3 Fase 2: Installatie TouchSpeak 10 op PC... 5 Fase 3: Updaten TouchSpeak 10 op PC... 6 Fase 4: TouchSpeak

Nadere informatie

Een boek opmaken in Word

Een boek opmaken in Word Een boek opmaken in Word Wilt u een boek opmaken in Word, dan geven wij u graag de onderstaande uitleg. Vaststellen lay out en witmarges Bij Probook Media kunt u boeken uitgeven in verschillenden formaten

Nadere informatie

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Wegwijs in Windows 8 Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over een e-mailadres

Nadere informatie

Kurzweil 3000 v14 Flex

Kurzweil 3000 v14 Flex Kurzweil 3000 v14 Flex voor Windows Wat is nieuw in deze versie? Nieuwe opties bij de Screenshot-lezer Via het menu Hulpmiddelen > Opties > Beeld (of Ctrl + F1 en dan Beeld) vind je nu twee nieuwe keuzemogelijkheden

Nadere informatie

Skype: leren op afstand

Skype: leren op afstand Skype: leren op afstand 1 Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 2, deel 20 (versie 1.0 NL 8-04-2011) Leren op afstand door Serge de Beer Inleiding Leren hoeft niet alleen op school plaats te vinden. Wie bijvoorbeeld

Nadere informatie

Uiteindelijk kan er, van alle verzamelde gegevens een cd-rom of dvd worden gemaakt. Deze cd-rom kunt u weggeven of verkopen op de reüniedag.

Uiteindelijk kan er, van alle verzamelde gegevens een cd-rom of dvd worden gemaakt. Deze cd-rom kunt u weggeven of verkopen op de reüniedag. Algemene Informatie Over Priscus Priscus is een softwarepakket waarmee een digitaal archief kan worden aangemaakt van oude schoolfoto s en ander materiaal. Priscus is ontwikkeld voor de reünie van het

Nadere informatie

Stappenplan Scannen. Hoe te scannen: Start het programma ABBYY Finereader op

Stappenplan Scannen. Hoe te scannen: Start het programma ABBYY Finereader op Stappenplan scannen Hoe te scannen: Start het programma ABBYY Finereader op Het programma ABBYY Finereader is een programma waarmee makkelijk gescand kan worden. Het zorgt voor de OCR omzetting. Dit wil

Nadere informatie

ScanSnap S510 1. ScanSnap: installatie en instellingen. 1.1 Installatie van de meegeleverde software. 1.2 Instellingen van de ScanSnap manager

ScanSnap S510 1. ScanSnap: installatie en instellingen. 1.1 Installatie van de meegeleverde software. 1.2 Instellingen van de ScanSnap manager ScanSnap S510 1 ScanSnap: installatie en instellingen Het inscannen van een document kan vergeleken worden met het maken van een foto van een document. Een document dat ingescand wordt zonder dat er tekstherkenning

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

Installatie Onderwijsversie AccountView

Installatie Onderwijsversie AccountView Installatie Onderwijsversie AccountView Copyright Alle rechten met betrekking tot de documentatie en de daarin beschreven software berusten bij Visma Software BV. Dit geldt ook voor eventuele aanvullingen

Nadere informatie

Kurzweil 3000 v14 Flex voor Windows Netwerk

Kurzweil 3000 v14 Flex voor Windows Netwerk Kurzweil 3000 v14 Flex voor Windows Netwerk Installatiegids Installatie en registratie Kurzweil 3000 Engine Installatie extra Kurzweil 3000 Administrator Installatie Kurzweil 3000 Client Installatie Kurzweil

Nadere informatie

Overzicht van hulpmiddelen, te leen voor studenten met dyslexie, een functiebeperking of een (chronische) ziekte

Overzicht van hulpmiddelen, te leen voor studenten met dyslexie, een functiebeperking of een (chronische) ziekte Overzicht van hulpmiddelen, te leen voor studenten met dyslexie, een functiebeperking of een (chronische) ziekte 1. Soft- en hardware bij de UC-IT Servicedesk 2. Muizen en toetsenborden in het AVC 3. Gratis

Nadere informatie

Nero AG SecurDisc Viewer

Nero AG SecurDisc Viewer Handleiding SecurDisc Nero AG SecurDisc Informatie over auteursrecht en handelsmerken De handleiding en de volledige inhoud van de handleiding worden beschermd door het auteursrecht en zijn eigendom van

Nadere informatie

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Wegwijs in Windows 8 Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze extra les over het werken met Windows Live Mail 2012 hoort bij

Nadere informatie

Fred Beumer. TekstFontein. Digitaal Leerplein. Hollandridderkerk, Ridderkerk

Fred Beumer. TekstFontein. Digitaal Leerplein. Hollandridderkerk, Ridderkerk Titel PC-vaardig - Windows 8.1 Eerste druk Mei 2014 Auteur Redactie Zetwerk Druk Fred Beumer TekstFontein Digitaal Leerplein Hollandridderkerk, Ridderkerk Digitaal Leerplein Postbus 50, 6990 AB Rheden

Nadere informatie

ImageNow Taalpakket Aan de slag

ImageNow Taalpakket Aan de slag ImageNow Taalpakket Aan de slag Versie: 6.6.x Geschreven door: Product Documentation, R&D Datum: oktober 2011 ImageNow en CaptureNow zijn geregistreerde handelsmerken van Perceptive Software. Alle andere

Nadere informatie

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen.

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. MS PowerPoint Les 2 Sjablonen (Templates) Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. In PowerPoint beschikken we over honderden

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1 Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Tekstverwerken met Word, deel 1 2004-2012 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse 2.

Inhoudsopgave. Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse 2. Deze verkorte handleiding helpt u om aan de slag te gaan met de IRIScan TM Mouse 2. De procedures in deze handleiding zijn gebaseerd op de besturingssystemen Windows 7 en Mac OS X Mountain Lion. Lees deze

Nadere informatie

Keuzewijzer Dyslexiesoftware 2015

Keuzewijzer Dyslexiesoftware 2015 Waarom deze keuzewijzer? Hulpmiddelen bij dyslexie zijn onmisbaar. Succes begint bij de juiste keuze. Het gaat niet om iets simpels. Bij de keuze moet rekening worden gehouden met diverse factoren. Als

Nadere informatie

Snel van start met de Daisy speler Classmate Reader

Snel van start met de Daisy speler Classmate Reader Snel van start met de Daisy speler Classmate Reader Handleiding gemaakt door: Opdidakt Supplies Schoonstraat 23 5384 AK Heesch 0412-450577 info@opdidaktsupplies.nl www.opdidaktsupplies.nl Snel van start

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. Video in de les

Cursus Onderwijs en ICT. Video in de les Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 5 (versie 1.0 po/vo/bve NL 14-12-2009) Video in de les door Serge de Beer Inleiding Niet zo lang geleden had ik een discussie met iemand over hoeveel je nou eigenlijk

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1 Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Tekstverwerken met Word, deel 1 004-01 Instruct, Postbus 38, 410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Toelichting bij dyslexie-programma SPRINT

Toelichting bij dyslexie-programma SPRINT ICT- coördinator BVL Marc De Waele Sint-Laurens Wachtebeke en Zelzate Sint-Gregorius Gentbrugge Sint-Jozef Gent Toelichting bij dyslexie-programma SPRINT Werken met Sprint op vier manieren: - in Word:

Nadere informatie

CONTINIA DOCUMENT CAPTURE PRIJSLIJST

CONTINIA DOCUMENT CAPTURE PRIJSLIJST PRIJSLIJST Prijzen Basis Licenties # Gebruikers Licentie 1. Bedrijf (COM) 2. - 4. COM 5. - 19. COM 20.+ COM DC-BA-XL > 50 Basis - 50+ NAV Gebruikers 7,400 ( 1,184) DC-BA-L 20-49 Basis - 20-49 NAV Gebruikers

Nadere informatie

TOOLKID_BINNENWERK.indd 1 03-01-13 12:20

TOOLKID_BINNENWERK.indd 1 03-01-13 12:20 TOOLKID_BINNENWERK.indd 1 03-01-13 12:20 10 Tips&Tools om kids met dyslexie te ondersteunen TOOLKID_BINNENWERK.indd 2 TOOLKID_BINNENWERK.indd 03-01-13 12:20 3 03-01-13 12:20 Help, een leerling met dyslexie

Nadere informatie

Deelnemerhandleiding. Techniekstad 3.0 KSL185809.2. Kenteq Leermiddelen

Deelnemerhandleiding. Techniekstad 3.0 KSL185809.2. Kenteq Leermiddelen Techniekstad 3.0 KSL185809.2 Kenteq Leermiddelen 2010 Kenteq Training en Advies, Hilversum Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Release Notes. RoPlan 2.0.5. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening

Release Notes. RoPlan 2.0.5. Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Release Notes V RoPlan 2.0.5 Dé specialist in ruimtelijke informatievoorziening Copyright Deze publicatie is een uitgave van Crotec BV, s-hertogenbosch (KvK Oost Brabant 1715 9294) Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie