Project Gesproken Websites

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Project Gesproken Websites"

Transcriptie

1 Project Gesproken Websites Een standaard voor betere leesbaarheid In opdracht van Vereniging Openbare Bibliotheken Een vergelijkend onderzoek van voorleesprogramma s voor websites Dedicon Onderzoek & Ontwikkeling Sasja Ras April 2009

2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Introductie Keuzediagram voor voorleesprogramma s Toelichting Keuzediagram Waarom een voorleesprogramma voor websites? Geïntegreerd in website? Voorleesprogramma op de Mac? Instellingen en lay-out Player zichtbaar? Aandachtspunten Ondersteuning ALT tags Aquabrowser Toegankelijkheid website Stemmen Overzicht Voorleesprogramma s voor de Website Readspeaker Enterprise Player window Embedded player Expanding player Readspeaker Proreader BrowseAloud Vergelijking functionaliteiten voorleesprogramma s Overzicht Verschillen voorleesprogramma s Voor- en nadelen van de vijf voorleesprogramma s Readspeaker Enterprise: Player Window Readspeaker Enterprise: Embedded player Readspeaker Enterprise: Expanding player Readspeaker Proreader BrowseAloud Bijlage 1: Technische benodigdheden voor voorleesprogramma s Readspeaker Enterprise/Proreader Leverancier Voice Corp Browsealoud Leverancier Axendo, Lexima /19

3 1. Introductie Het internet speelt een belangrijke rol in de alledaagse informatievoorziening. Ook mensen met een visuele beperking maken steeds meer gebruik van het internet, hoewel voor hen het internet niet altijd even toegankelijk is. Een voorleesprogramma voor websites is een manier om mensen met een visuele beperking, dyslectici en laaggeletterden toegang te bieden tot de informatie aangeboden op het internet. Een dergelijk programma zet (website)teksten (door middel van spraaksynthese) om in een aangename stem en biedt ook visuele ondersteuning. Er zijn in Nederland meerdere voorleesprogramma s beschikbaar. Om een goede keuze te maken, is het van belang na te gaan wat de wezenlijke verschillen zijn van deze voorleesprogramma s. Het doel van dit rapport is om vijf voorleesprogramma s van twee leveranciers (BrowseAloud en Readspeaker) te analyseren en te vergelijken, zodat bibliotheken in Nederland in staat zijn een programma te kiezen dat aansluit bij hun specifieke situatie en behoeften. Dit rapport is een vervolg van het rapport Project Gesproken Websites dat in augustus 2008 verschenen is. Hierin zijn een aantal wijzigingen te vinden. Deze hebben te maken met het ontstaan van meerdere of een verbeterde versie van de voorleesprogramma s. Naast een aanpassing in de uitleg van de verschillende programma s is het stroomdiagram, welke de bibliotheken helpt bij het maken van een weloverwogen keuze voor een voorleesprogramma, aangepast. Het voorleesprogramma Talklets wordt nog niet in Nederland gebruikt. Omdat de kwaliteit van toepassing op een Nederlandse website niet gegarandeerd kan worden, is besloten om dit leesprogramma uit het rapport te halen (zowel in het keuzediagram als de uitleg). Binnenkort zal er een nieuwe versie van de BrowseAloud (versie 6) en Readspeaker (de Webreader) verschijnen. Deze worden in dit rapport nog niet besproken. Om de bibliotheken te helpen bij het maken van een weloverwogen keuze voor een voorleesprogramma, zal op volgende pagina eerst een keuzediagram worden gepresenteerd waarin de eigenschappen van vijf voorleesprogramma s tegen elkaar worden afgezet. De uitleg van de verschillende stappen volgt na het keuzediagram en kan er naast worden gehouden als hulpmiddel. Vervolgens worden aandachtspunten besproken, volgt een korte beschrijving van de voorleesprogramma s, een overzicht van de belangrijkste verschillen en alle voor- en nadelen. 3/19

4 2. Keuzediagram voor voorleesprogramma s 1 Wij willen onze website toegankelijker maken met behulp van een voorleesprogramma. Wil de bibliotheek dat de speler geïntegreerd is in de website? 2 Nee Ja Is het van belang dat het voorleesprogramma gemakkelijk toepasbaar is op een Mac computer? 3 Wenst de bibliotheek meer mogelijkheden wat betreft de instellingen? 4 Nee Ja Ja Nee Wil de bibliotheek een speler die direct zichtbaar is op de pagina? 5 Ja Nee Readspeaker Enterprise: Player window BrowseAloud Readspeaker Enterprise: Embedded player Readspeaker Enterprise: Expanding player Readspeaker Proreader NB: De nummers gepresenteerd in het keuzediagram corresponderen met de toelichting op de volgende pagina. 4/19

5 2.1. Toelichting Keuzediagram Dit diagram is bedoeld voor de bibliotheken die vallen onder de Vereniging van Openbare Bibliotheken om inzichtelijker te maken voor welk voorleesprogramma gekozen kan worden, afhankelijk van de eigen situatie Waarom een voorleesprogramma voor websites? Tegenwoordig is het geen zeldzaamheid meer om een computer te horen spreken. De meeste voorleesprogramma s zetten een geschreven tekst om in spraakparameters, en door middel van een synthesizer worden deze parameters omgezet in een hoorbaar en aangenaam stemgeluid. Een voorleesprogramma voor websites biedt mensen met een visuele beperking, dyslexie of laaggeletterdheid, maar ook mensen zonder leesbeperking op een andere manier meer toegang tot de informatie aangeboden op het internet. Volledige toegankelijkheid is echter pas te realiseren als aan meerdere eisen wordt voldaan (W3C richtlijnen) en is niet alleen te realiseren door het gebruik van een voorleesprogramma Geïntegreerd in website? Bij sommige voorleesprogramma s wordt tekst voorgelezen door een speler in een apart browservenster, bij andere voorleesprogramma s wordt tekst voorgelezen door een speler die in de website is geïntegreerd ( embedded ). Een speler die geïntegreerd is in de website, vergt meer aanpassing in de bestaande structuur van de website. In verband met aanpassing in de HTML codes en de lay-out duurt het implementeren langer Voorleesprogramma op de Mac? De voorleesprogramma s vergeleken in dit rapport verschillen in hun onafhankelijkheid van computer besturingssystemen zoals Windows, Mac of Linux. Totale onafhankelijkheid houdt in dat een voorleesprogramma op iedere computer werkt, ongeacht de keuze voor een bepaald besturingssysteem. Niet alle voorleesprogramma s zijn in het Nederlands gemakkelijk toepasbaar op een Mac besturingssysteem (het is wel mogelijk, maar vergt tijd en kennis van de Engelse taal voor de eindgebruiker) Instellingen en lay-out Het ene voorleesprogramma kent meer en uitgebreide instellingen dan een ander voorleesprogramma: meerdere stemmen op één pagina, meerdere voorleesknoppen op één pagina en meer uitgebreide woordenboeken om uitspraken te wijzigen. De lay-out kan hier geheel worden aangepast aan de eigen stijl. Door deze uitgebreide instellingen is het mogelijk voor de bibliotheek om zich meer aan de wensen van de eindgebruiker aan te passen Player zichtbaar? Bij het ene voorleesprogramma is de gehele speler direct zichtbaar op de websitepagina, bij het andere voorleesprogramma is dit de knop Lees Voor waarachter de speler zit. De keuze hiervoor is afhankelijk van de voorkeur van bibliotheken wat betreft de lay-out en ook hoe zij de eindgebruiker wil benaderen. 5/19

6 3. Aandachtspunten 3.1. Ondersteuning De leercurve voor BrowseAloud is relatief langer dan voor Readspeaker Enterprise versies bij incidenteel gebruik van een voorleesprogramma. Het installeren en het gebruik van het programma kennen een bepaald niveau van complexiteit, waarbij voor optimaal gebruik basiskennis van computers een vereiste is. Om gebruikers optimaal gebruik te laten maken van BrowseAloud in openbare ruimtes, wordt aangeraden een bepaalde vorm van ondersteuning aan te bieden, zodat de mogelijkheid bestaat voor bezoekers om vragen te stellen over het systeem en het gebruik van het programma. De Readspeaker Proreader kent ook een langer leercurve, vanwege de complexiteit van de instellingen die door eindgebruiker kunnen worden aangepast. Als de eindgebruiker bij het gebruik van de Readspeaker Proreader alleen het voorlezen wenst, is de leercurve echter kort ALT tags De voorleesprogramma s in dit rapport bieden allemaal de mogelijkheid aan om beveiligde sites, invoervelden en ALT tags voor te lezen. Een ALT tag is een alternatieve beschrijving van een plaatje op een webpagina. Deze beschrijving wordt zichtbaar zodra de website bezoeker met de muis over de pagina gaat of wordt voorgelezen door een screenreader. Bij BrowseAloud zit deze functies standaard in het voorleesprogramma. Bij Readspeaker moet door de website-eigenaar apart worden aangegeven of van deze functies gebruik gemaakt wil worden. Bij veel websites die aangesloten zijn bij Readspeaker worden deze functies niet of nauwelijks gebruikt, terwijl deze mogelijkheden geen extra kosten met zich meebrengen Aquabrowser De meeste bibliotheken hebben naast de reguliere website een zoekmachine voor het vinden van interne documenten en informatie. Als een bibliotheek gebruik maakt van een dergelijke zoekmachine, zoals Aquabrowser, dan is er de keuze uit twee versies. Bij de standaard versie van Aquabrowser kunnen er complicaties ontstaan bij het voorlezen van de zoekresultaten (de HTML code hierachter is anders gerangschikt dan die achter webteksten). Speciaal voor blinde en slechtziende gebruikers is er ook een toegankelijke Aquabrowser ontwikkeld waarbij de zoekresultaten op een gestructureerde manier onder elkaar worden gezet, en daardoor kan een voorleesprogramma de tekst zonder problemen voorlezen. 6/19

7 3.4. Toegankelijkheid website De toepassing van een voorleesprogramma op een website bevordert de toegankelijkheid van een website. Dit wil echter nog niet zeggen dat bij het gebruik van een voorleesprogramma de website optimaal gebruiksvriendelijk is. Zowel de opmaak, structuur en stijl van een site, als de toepassing van bijvoorbeeld afbeeldingen en video zijn ook van grote invloed op de toegankelijkheid van een website. Er zijn richtlijnen (W3C richtlijnen) opgesteld die deze toegankelijkheid bevorderen. Want met alleen de toepassing van een voorleesprogramma zijn websites nog niet toegankelijk en gebruiksvriendelijk Stemmen Een essentieel onderdeel van voorleesprogramma s is de kwaliteit van stemmen. In dit rapport wordt geen uitspraak gedaan over de kwaliteit van de aangeboden stemmen, omdat dit vooral een kwestie is van voorkeur van de luisteraar. 7/19

8 4. Overzicht Voorleesprogramma s voor de Website 4.1. Readspeaker Enterprise De Readspeaker Enterprise heeft drie klaar voor gebruik oplossingen : de player window, de embedded player en de expanding player. Deze versies kunnen grotendeels vergeleken worden met het vroegere Lees voor voorleesprogramma van de Readspeaker. De Readspeaker Enterprise biedt in tegenstelling tot de Readspeaker Proreader meerdere mogelijkheden als verschillende soorten stemmen op één pagina, het gebruikmaken van een uitgebreid woordenboek, het plaatsen van meerdere knoppen op één pagina (waardoor uitsluitend bijbehorende tekst kan worden voorgelezen), het automatisch voorlezen van de vervolgtekst behorende bij een link ( Lees verder ) en het aanpassen van de lay-out aan eigen wensen. Naast de klaar voor gebruik oplossingen kent Readspeaker de Enterprise Plus speler die kan worden aangepast aan eigen specifieke wensen van de klant. Omdat het geen kant en klare oplossing is, wordt deze speler niet meegenomen in dit rapport Player window De player window wordt door de website-eigenaar geïnstalleerd (door opname van een html-code) en is een dienst die noch het downloaden noch de installatie van software op de PC van de gebruiker vereist ( server based applicatie ). De bezoeker kan door middel van een druk op de knop Lees Voor de desbetreffende pagina in zijn geheel of een selectie ervan laten voorlezen via een apart browservenster. Er moet telkens genavigeerd worden tussen het aparte venster en de desbetreffende pagina. Het is mogelijk om online PDF bestanden 1, ALT-Tags 2 bij plaatjes, formulieren (invoervelden) en beveiligde sites voor te lezen, als ook het voorlezen en opslaan in MP3 formaat. Op volgende pagina wordt een voorbeeld gegeven van de player window speler. 1 In vorige versie van het rapport Gesproken Websites was het mogelijk zowel PDF bestanden als Word bestanden door Readspeaker te laten voorlezen. Bij de nieuwe versies van Readspeaker zijn het alleen PDF bestanden die kunnen worden voorgelezen. 2 Een ALT tag is een alternatieve beschrijving van een plaatje op een webpagina. Deze beschrijving wordt zichtbaar zodra de website bezoeker met de muis over de pagina gaat of wordt voorgelezen door een screenreader. 8/19

9 Voorbeeld: Readspeaker Enterprise: Player window Bron: Hulpverleningsdienst Fryslân Embedded player De embedded player van Readspeaker Enterprise kan qua functionaliteit worden vergeleken met de player window van Readspeaker Enterprise. Het verschil is dat de speler direct op de webpagina is te zien. Door middel van een druk op de play -knop kan de desbetreffende pagina in zijn geheel 3 worden voorgelezen. Hieronder wordt een voorbeeld gegeven van de embedded player. Voorbeeld: Readspeaker Enterprise: Embedded player Bron: Gemeente Roermond Expanding player De expanding player van Readspeaker Enterprise kan ook qua functionaliteit worden vergeleken met de eerdere versies van Readspeaker Enterprise. Het verschil is dat zodra de bezoeker drukt op de knop Lees Voor, de afspeler verschijnt in een uitrolvenster. Op volgende pagina wordt een voorbeeld gegeven van de expanding player. 3 Bij de andere Readspeaker Enterprise versies en de BrowseAloud heeft de eindgebruiker wel de mogelijkheid om gedeelten van tekst te laten voorlezen en zelf te bepalen welk stuk wordt voorgelezen. 9/19

10 Voorbeeld: Readspeaker Enterprise: Expanding player Bron: Belastingdienst 4.2. Readspeaker Proreader De Readspeaker Proreader kan worden vergeleken met het vroegere Presenter voorleesprogramma van Readspeaker. Ook de Readspeaker Proreader wordt door de website-eigenaar geïnstalleerd en vereist geen installatie/download van de eindgebruiker. Net als de Readspeaker Enterprise Player window, verschijnt er een apart browservenster zodra op knop Lees Voor wordt gedrukt. Er verschijnt nu echter een venster met daarin een menubalk, een afspeler en de tekst die wordt voorgelezen (deze laatste kan ook verborgen worden). De menubalk in het venster biedt een aantal opties: lees voor, instellingen, over en suggesties. Bij instellingen kunnen voorleesmogelijkheden door de eindgebruiker worden aangepast, zoals de snelheid, het highlighten per woord of per zinsdeel, de tekstweergave (kleur van tekst en achtergrond) en de grootte van het lettertype. De Proreader kent een beperkt aantal mogelijkheden wat betreft de lay-out en spraakwijzigingen voor de website-eigenaar in vergelijking tot de Enterprise versies. Het is minder berekend op intensief verkeer op de website wat betreft de aanspraak op tekst naar spraaksynthese. Op volgende pagina wordt een voorbeeld gegeven van de Proreader. 10/19

11 Voorbeeld: Readspeaker Proreader Bron: Delta Psychiatrisch Centrum 4.3. BrowseAloud BrowseAloud is een voorleesprogramma dat door de eindgebruiker eenmalig gratis gedownload dient te worden 4. Na het downloaden en activeren verschijnt een blauw met wit icoon rechtsonder op de taakbalk. Het voorleesprogramma laat met een tweekleurige meeleescursor het woord en de zin zien die worden voorgelezen. Het voorlezen begint automatisch (intuïtief) als met de muis over de tekst wordt bewogen. Verschillende voorleesmogelijkheden kunnen door middel van het icoon worden aangepast, zoals het automatisch voorlezen van teksten, selecteren van teksten, aan-/uitzetten van voorleesfunctie, voorleesstem (tempo, keuze uit verschillende stemmen), meeleescursor, vergrotingsvenster en het wijzigen van de uitspraak door de eindgebruiker. Ook is het mogelijk online Word en PDF bestanden, ALT-teksten bij plaatjes, formulieren (invoervelden) en beveiligde sites voor te laten lezen. De websitetekst kan worden opgeslagen als MP3 en instellingen kunnen worden bewaard. Voorbeeld: Voorlezen met oplichten tekst Bron: Nu.nl Voorbeeld: Vergrootvenster bovenaan de pagina Bron: Bibliotheek Breda 4 Dit programma dient alleen gedownload te worden als.exe bestand, maar hoeft niet te worden geïnstalleerd. Dit betekent dat een installer package om het programma in één keer op meerdere computers te installeren niet noodzakelijk is, maar volstaat met het verspreiden van het programma via eigen netwerk. 11/19

12 5. Vergelijking functionaliteiten voorleesprogramma s 5.1. Overzicht Verschillen voorleesprogramma s Voorleesprogramma Readspeaker Proreader BrowseAloud Readspeaker Enterprise: Player Window Websiteeigenaar Readspeaker Enterprise: Embedded player Websiteeigenaar Readspeaker Enterprise: Expanding player Websiteeigenaar Installatie Websiteeigenaar Eindgebruiker Leercurve nodig voor gebruik Kort Kort Kort Lang 5 Lang 6 Online PDF bestanden Ja Ja Ja Ja Ja voorlezen Online Word bestanden Nee Nee Nee Nee Ja voorlezen Meeleescursor Nee Nee Nee Ja Ja Zichtbare stop functie Ja Ja Ja Ja Nee Tekst in geheel vergroten Nee Nee Nee Ja Ja Voorleessnelheid regelbaar Nee Nee Nee Ja Ja Vergrootvenster aanwezig Nee Nee Nee Nee Ja voor één zin HTML code toevoegen door Ja Ja Ja Ja Nee website-eigenaar Aanpassing in structuur Nee Ja Ja Nee Nee website noodzakelijk Meerdere Lees Voor Ja Ja Ja Nee Nee knoppen op één pagina 5 Zie 5.1. voor toelichting. 6 Zie 5.1. voor toelichting. 12/19

13 Lay-out van de speler Ja Ja Ja Nee 7 Nee aanpassen aan eigen wensen Vervolgtekst behorende bij Ja Ja Ja Nee Nee een link voor te laten lezen (bij link lees verder bijvoorbeeld) De functionaliteit kan door Ja Ja Ja Ja Ja meerdere gebruikers tegelijkertijd worden gebruikt Java-Script onafhankelijk Nee 8 Nee Nee Nee Ja Beveiligde pagina s lezen Ja Ja Ja Ja Ja Invoervelden voorlezen Ja Ja Ja Ja Ja Uitspraakwijzigingen door Nee Nee Nee Nee Ja eindgebruiker Uitspraakwijzigingen door Ja Ja Ja Ja 9 Ja website-eigenaar (via woordenboeken) Onderwerp specifiek Ja Ja Ja Ja Nee woordenboek Uitspraakwijzigingen door Ja Ja Ja Ja Nee leverancier Instellingen bewaren op Nee Nee Nee Ja Ja computer Besturingssysteem Ja Ja Ja Ja Nee onafhankelijk Persoonlijke instellingsmogelijkheden voor eindgebruiker Nee Nee Nee Ja Ja 7 Bij de Proreader is de keuze in het aanpassen van lay-out beperkter dan bij de Enterprise versies van Readspeaker. 8 Bij het simpel voorlezen van tekst wordt geen Java script vereist door de website-eigenaar, wel als meerdere mogelijkheden zijn gewenst, als het selecteren en highlighten van tekst. 9 De Proreader kent een beperkter aanbod in woordenboeken. 13/19

14 Onderdelen voorlezen van website kan aangepast worden Makkelijk navigeren tussen pagina s Nee Ja Ja Nee Ja Voortgangsbalk in speler Ja Ja Ja Ja Nee Intuïtief voorlezen website Nee Nee Nee Nee Ja Lokale stem Nee Nee Nee Nee Ja Gedeelten voorlezen website Ja Nee Ja Ja Ja mogelijk Meerdere spraak-engines Ja Ja Ja Ja Ja Keuze uit verschillende soorten stemmen op één pagina voor websiteeigenaar. Ja Ja Ja Nee Ja Website tekst opslaan als MP3 Ja Ja Ja Ja Ja Websiteeigenaar Websiteeigenaar Websiteeigenaar Websiteeigenaar Websiteeigenaar 10 Readspeaker biedt deze mogelijkheid aan, maar is nog niet geïmplementeerd. 14/19

15 5.2. Voor- en nadelen van de vijf voorleesprogramma s Readspeaker Enterprise: Player Window Voordelen: Het programma hoeft niet gedownload en/of geïnstalleerd te worden door de eindgebruiker. Leercurve is kort, dat wil zeggen dat de gebruiker direct met het programma om kan gaan. Keuze uit verschillende stemmen door website-eigenaar (Loquendo, Acapela, Nuance). Werkt onafhankelijk van het besturingssysteem van de computer. De HTML-code die door de website eigenaar dient te worden toegevoegd, is uitsluitend voor de knop Lees Voor en vergt geen aanpassing in lay-out en structuur van de website. Mogelijkheid voor website-eigenaar om meerdere knoppen op een pagina van website te plaatsen en vervolgtekst behorende bij een link voor te laten lezen (bij link lees verder bijvoorbeeld). Uitgebreide aanpassingen mogelijk voor lay-out. De website-eigenaar kan gebruik maken van een onderwerp specifiek woordenboek. Verschillende stemmen op één pagina laten horen 11. Nadelen: Het navigeren tussen pagina s is onpraktisch, omdat men eerst op de knop stop dient te drukken om de volgende pagina te kunnen lezen. Als dit niet wordt gedaan, dan speelt de speler door terwijl de eindgebruiker al op een andere pagina zit. Instellingen kunnen door eindgebruiker niet worden aangepast. Het programma is daardoor alleen aantrekkelijk voor een beperkte doelgroep (zoals ouderen met geringe computerkennis). Spraak kan uitsluitend gewijzigd worden door de website-eigenaar. De website-eigenaar dient een (korte) HTML-code toe te voegen aan alle pagina s van de website voordat het voorleesprogramma kan werken op de site. Online Word documenten kunnen niet worden voorgelezen Readspeaker Enterprise: Embedded player Voordelen: Het programma hoeft niet gedownload en/of geïnstalleerd te worden door de eindgebruiker. Leercurve is kort, dat wil zeggen dat de gebruiker direct met het programma om kan gaan. Keuze uit verschillende stemmen door website-eigenaar (Loquendo, Acapela, Nuance). Werkt onafhankelijk van het besturingssysteem van de computer. 11 Readspeaker biedt deze mogelijkheid aan, maar is nog niet geïmplementeerd. 15/19

16 Website eigenaar kan bepalen wat wel en niet hoeft te worden voorgelezen. Mogelijkheid voor website-eigenaar om meerdere knoppen op een pagina van website te plaatsen en vervolgtekst behorende bij een link voor te laten lezen (bij link lees verder bijvoorbeeld). Uitgebreide aanpassingen mogelijk voor lay-out. De website-eigenaar kan gebruik maken van een onderwerp specifiek woordenboek. Verschillende stemmen op één pagina laten horen. Nadelen: Instellingen kunnen door eindgebruiker niet worden aangepast. Het programma is daardoor alleen aantrekkelijk voor een beperkte doelgroep (zoals ouderen met geringe computerkennis). Spraak kan uitsluitend gewijzigd worden door de website-eigenaar. De website-eigenaar dient een (korte) HTML-code toe te voegen aan alle pagina s van de website voordat het voorleesprogramma kan werken op de site. De HTML-code vergt enige aanpassing in lay-out en structuur van de website. Online Word documenten kunnen niet worden voorgelezen Readspeaker Enterprise: Expanding player Voordelen: Het programma hoeft niet gedownload en/of geïnstalleerd te worden door de eindgebruiker. Leercurve is kort, dat wil zeggen dat de gebruiker direct met het programma om kan gaan. Keuze uit verschillende stemmen door website-eigenaar (Loquendo, Acapela, Nuance). Werkt onafhankelijk van het besturingssysteem van de computer. Het aanbieden van een onderwerp specifiek woordenboek voor de websiteeigenaar. Mogelijkheid voor website-eigenaar om meerdere knoppen op een pagina van website te plaatsen en vervolgtekst behorende bij een link voor te laten lezen (bij link lees verder bijvoorbeeld). Uitgebreide aanpassingen mogelijk voor lay-out. De website-eigenaar kan gebruik maken van een onderwerp specifiek woordenboek. Verschillende stemmen op één pagina laten horen. Nadelen: Instellingen kunnen door eindgebruiker niet worden aangepast. Het programma is daardoor alleen aantrekkelijk voor een beperkte doelgroep (zoals ouderen met geringe computerkennis). Spraak kan uitsluitend gewijzigd worden door de website-eigenaar. De website-eigenaar dient een (korte) HTML-code toe te voegen aan alle pagina s van de website voordat het voorleesprogramma kan werken op de site. De HTML-code vergt enige aanpassing in lay-out en structuur van de website. Word documenten kunnen niet worden voorgelezen. 16/19

17 Readspeaker Proreader Voordelen: Het programma hoeft niet gedownload en/of geïnstalleerd te worden door de eindgebruiker. Uitgebreide mogelijkheden voor de eindgebruiker: aanpassen zoomfactor, kleur aanpassen van de letter en de achtergrond en de kleur van meeleescursor voor woord of zinsdeel. Het bewaren van instellingen door de eindgebruiker. Aanwezigheid van meeleescursor die lezen vergemakkelijkt, in het bijzonder voor dyslectici en mensen van wie Nederlands niet hun moedertaal is. Leercurve is langer vanwege het begrijpen van de instellingen. De website-eigenaar kan kiezen uit verschillende stemmen (Loquendo, Acapela, Nuance). Werkt onafhankelijk van het besturingssysteem van de computer. De HTML-code die door de website eigenaar dient te worden toegevoegd, is uitsluitend voor de knop Lees Voor en vergt geen aanpassing in lay-out en structuur van de website. Nadelen: Spraak kan uitsluitend gewijzigd worden door de website-eigenaar. Leercurve is langer (ivm complexiteit van het gebruik van de mogelijkheden). Online Word documenten kunnen niet worden voorgelezen. Beperkter aanpassing mogelijk van lay-out. De website-eigenaar kan uitsluitend één play knop plaatsen op een pagina en het is niet mogelijk om automatisch een vervolgtekst voor te lezen bij een link. Beperkter woordenboek, waaronder ook onderwerp specifiek woordenboek. Minder aanspraak op tekst naar spraaksynthese en dus beter geschikt voor websites met minder verkeer. De website-eigenaar kan uitsluitend één stem op een pagina laten horen BrowseAloud Voordelen: Uitgebreide mogelijkheden: hyperlinks voorlezen, instellingen bewaren op de computer, aanpassen van venster, lay-out veranderen van de knoppen, vergrotingsvenster, tweekleurige meeleescursor, het intuïtief voorlezen en selecteren van teksten. Aanwezigheid van meeleescursor die lezen vergemakkelijkt, vooral voor dyslectici en mensen van wie Nederlands niet hun moedertaal is. De eindgebruiker kan kiezen uit verschillende stemmen (Loquendo, Acapela, Nuance). BrowseAloud kan worden opgeslagen op een USB-stick en zo op elke PC worden gebruikt, waardoor het programma niet gedownload hoeft te worden. Mogelijkheid om uit meerdere lokale stemmen te kiezen die beschikbaar zijn op de eigen computer. Mogelijkheid om zelf spraak aan te passen als eindgebruiker en websiteeigenaar. 17/19

18 Online Word documenten (indien aangepast aan richtlijnen toegankelijkheid) kunnen worden voorgelezen. Uitgebreid woordenboek met uitspraken. Nadelen: Het programma dient (eenmalig en gratis) door de eindgebruiker te worden gedownload en geactiveerd. Leercurve is langer (ivm complexiteit van het gebruik van de mogelijkheden). Bij grootschalige PC-installatie is een centraal distributiepunt nodig. Voor het Mac-besturingssysteem kan alleen de Engelse versie worden verkregen van de stem en BrowseAloud werkt niet onder Linux. Indien een andere stem is gewenst, dan zal zelf een stem gedownload moeten worden door eindgebruiker en vergt daardoor tijd en kennis. Geen onderwerp specifiek woordenboek. 18/19

19 Bijlage 1: Technische benodigdheden voor voorleesprogramma s Readspeaker Enterprise/Proreader Leverancier Voice Corp Technische vereisten voor de eindgebruiker: Geluidskaart met ofwel luidspreker(s), ofwel koptelefoon (afhankelijk van de omgeving) Moderne Webbrowser (die Javascript ondersteunt) Besturingssysteem onafhankelijk. Recente Word/PDF programma s Technische vereisten voor de website-eigenaar: HTML-code aanpassen. BrowseAloud Leverancier Axendo, Lexima Technische vereisten voor de eindgebruiker: Geluidskaart met ofwel luidspreker(s), ofwel koptelefoon (afhankelijk van de omgeving) Moderne Webbrowser Besturingssysteem: meest moderne Windows, Mac (alleen Engelse stem)/ geen Linux Recente Word/PDF programma s Technische vereisten voor de website-eigenaar: De website eigenaar kan kenbaar maken dat de site kan worden voorgelezen met BrowseAloud door een tekst te maken met een link naar de BrowseAloud download pagina. Meer informatie over de leveranciers en de verschillende voorleesprogramma s te vinden op: 19/19

De meerwaarde van een online voorleeshulp voor de toegankelijkheid van websites

De meerwaarde van een online voorleeshulp voor de toegankelijkheid van websites De meerwaarde van een online voorleeshulp voor de toegankelijkheid van websites 1 De meerwaarde van een online voorleeshulp voor de toegankelijkheid van websites Inhoud... 3 2 Nut en noodzaak... 3 Uitvoering...

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR COMMUNICATIEMANAGERS EN WEBMASTERS

INFORMATIE VOOR COMMUNICATIEMANAGERS EN WEBMASTERS INFORMATIE VOOR COMMUNICATIEMANAGERS EN WEBMASTERS BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites! 1 INHOUD Informatie voor communicatiemanagers en webmasters... 1 BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites!

Nadere informatie

BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites! 1

BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites! 1 BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites! 1 INFORMATIE VOOR COMMUNICATIEMANAGERS EN WEBMASTERS INHOUD Informatie voor communicatiemanagers en webmasters... 2 BrowseAloud Plus: dé voorleestool op websites!

Nadere informatie

BrowseAloud. Gebruikershandleiding. Versie 1.01

BrowseAloud. Gebruikershandleiding. Versie 1.01 BrowseAloud Gebruikershandleiding Versie 1.01 Inhoudsopgave BrowseAloud blz. 3 Het opstarten van BrowseAloud blz. 4 Herkennen van websites die met BrowseAloud werken blz. 5 Voorlezen van websites blz.

Nadere informatie

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies.

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies. Welkom Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale boeken

Nadere informatie

Delen van een Arrangement

Delen van een Arrangement Delen van een Arrangement Optie 1: Mail met bijlage. De makkelijkste methode is uiteraard het document te downloaden en vervolgens in zijn geheel als bijlage door te sturen naar andere koorleden. Afhankelijk

Nadere informatie

Welkom bij BOEKLEZER

Welkom bij BOEKLEZER Welkom bij BOEKLEZER Claro Boeklezer is een boek lezer die gebruikers in staat stelt om PDF bestanden te lezen of laten voorlezen met de ingebouwde schermlezer. Met deze boeklezer is het mogelijk om digitale

Nadere informatie

De Kleine WordPress Handleiding

De Kleine WordPress Handleiding Introductie Dit is geen uitgebreide handleiding om een WordPress website of blog mee te bouwen. Het is ook geen overzicht van alle aspecten die een WordPress website zo bijzonder maken en geen verhandeling

Nadere informatie

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden.

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 is het meest geavanceerde en meest succesvolle

Nadere informatie

Handleiding Website Laatste update: april 2014

Handleiding Website Laatste update: april 2014 Laatste update: april 2014 1. Google Search Tijdens de ontwikkeling van uw website werd er veel aandacht besteed aan optimalisatie voor zoekmachines zoals Google. Dit onder andere door de broncode technisch

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1

GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 GEBRUIKERSHANDLEIDING MAAKJETRAINING.NL 1 INHOUD 1 Inleiding 3 1.1 De drie categorieën 3 2 Inloggen op MaakJeTraining 4 2.1 Registreren op MaakJeTraining 4 2.2 Inloggen met account 5 2.3 Veranderingen

Nadere informatie

Filmpjes downloaden van YouTube. Filmpjes downloaden van YouTube

Filmpjes downloaden van YouTube. Filmpjes downloaden van YouTube Filmpjes downloaden van YouTube Op videosites als YouTube staan veel filmpjes die de moeite waard zijn om later nog eens terug te zien. Je kunt deze bookmarken in je browser of via de embedoptie vertonen

Nadere informatie

Achtergrond en lettertype Opmaak Achtergrond Opmaak Achtergrond Afbeelding in achtergrond

Achtergrond en lettertype Opmaak Achtergrond Opmaak Achtergrond Afbeelding in achtergrond Frontpage Express is het meest eenvoudige programma voor het maken van je homepage. Is het programma niet geïnstalleerd op je PC, dan is het te downloaden en daarna te installeren. We zullen nu een aantal

Nadere informatie

Introductie Werken met OneDrive voor Bedrijven

Introductie Werken met OneDrive voor Bedrijven Introductie Werken met OneDrive voor Bedrijven Inhoud Wat is OneDrive voor Bedrijven?... 2 Eerste aanmelding... 2 OneDrive gebruiken via de webbrowser... 6 Aanmaken van een nieuwe map... 6 Waar ben ik?...

Nadere informatie

Handleiding bij het Content Management Systeem

Handleiding bij het Content Management Systeem Handleiding bij het Content Management Systeem 1. Content Managent System startvenster 2. Hoe voeg ik een nieuwe gebruiker toe? 3. Hoe maak ik een hoofdmenu-item aan? 4. Hoe koppel ik tekst aan een hoofdmenu-item?

Nadere informatie

Remote Back-up Personal

Remote Back-up Personal handleiding Remote Back-up Personal Versie 4 1 INLEIDING... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 BELANGRIJKSTE FUNCTIES... 3 2 INSTALLATIE BACK-UP MANAGER... 4 2.1 VOLLEDIGE DATA BESCHIKBAARHEID IN 3 STAPPEN...

Nadere informatie

Het installeren van Microsoft Office 2012-09-12 Versie: 2.1

Het installeren van Microsoft Office 2012-09-12 Versie: 2.1 Het installeren van Microsoft Office 2012-09-12 Versie: 2.1 INHOUDSOPGAVE Het installeren van Microsoft Office... 2 Informatie voor de installatie... 2 Het installeren van Microsoft Office... 3 Hoe te

Nadere informatie

Handleiding wordpress

Handleiding wordpress Handleiding wordpress Wordpress versie 3.0.4 Handleiding versie 1.1 Auteur Website Geert Hoekzema www.geerthoekzema.nl www.geerthoekzema.nl geert@geerthoekzema.nl 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Beginnen

Nadere informatie

Handleiding Wordpress

Handleiding Wordpress Handleiding Wordpress Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Berichten en Pagina s 3. Afbeeldingen en video s 4. Weblinks 1. Inloggen 1.1 Inloggen bij Wordpress We starten met het inloggen op je WordPress gebaseerde

Nadere informatie

Handleiding installatie en gebruik VPN

Handleiding installatie en gebruik VPN Handleiding installatie en gebruik VPN 2 Handleiding Installatie en gebruik VPN Inhoud Deel I Introductie 3 Deel II De te volgen stappen 4 1 Aanvragen en activeren van uw VPN account 4 2 Downloaden connectie

Nadere informatie

ONSCREENKEYS 5. Windows XP / Windows Vista / Windows 7 / Windows 8

ONSCREENKEYS 5. Windows XP / Windows Vista / Windows 7 / Windows 8 ONSCREENKEYS 5 Windows XP / Windows Vista / Windows 7 / Windows 8 [ PRODUCT BESCHRIJVING ] [ Dit vernuftige on-screen toetsenbord met virtuele muis klik mogelijkheden en spraak uitvoer maakt snel typen

Nadere informatie

Three Ships Silverpoint

Three Ships Silverpoint Three Ships F e a t u r e o v e r z i c h t is een zeer flexibele, uitgebreide en eenvoudig te bedienen auteurstool, waarmee u in een handomdraai de mooiste digitale content maakt. Naast de standaard aanwezige

Nadere informatie

Handleiding voor Zotero versie 2.0

Handleiding voor Zotero versie 2.0 Handleiding voor Zotero versie 2.0 Michiel Wolda De handleiding voor Zetero is geschreven voor de lezers van het boek Deskresearch: Informatie selecteren, beoordelen en verwerken: tweede editie (Van Veen

Nadere informatie

ZIEZO Remote Back-up Personal

ZIEZO Remote Back-up Personal handleiding ZIEZO Remote Back-up Personal Versie 4 1 INLEIDING... 3 1.1 SYSTEEMEISEN... 3 1.2 BELANGRIJKSTE FUNCTIES... 3 2 INSTALLATIE BACK-UP MANAGER... 4 2.1 VOLLEDIGE DATA BESCHIKBAARHEID IN 3 STAPPEN...

Nadere informatie

Handleiding Shakespeak

Handleiding Shakespeak Handleiding Shakespeak 1. Inhoudsopgave 2. Shakespeak bij Hogeschool VHL... 2 3. Shakespeak gebruiksklaar maken... 3 a. Uw account... 3 b. De plugin... 3 4. Vragen toevoegen... 4 5. Instellingen en lay-out

Nadere informatie

Shakespeak. Een praktische handleiding voor docenten

Shakespeak. Een praktische handleiding voor docenten Shakespeak Een praktische handleiding voor docenten 1 Inhoudsopgave I. Wat is Shakespeak?... 3 II. Shakespeak gebruiksklaar maken... 4 III. Vragen toevoegen... 5 IV. Instellingen en lay out aanpassen...

Nadere informatie

Handleiding teksteditor

Handleiding teksteditor In deze handleiding leggen we de werking van de teksteditor uit. De teksteditor wordt gebruikt voor het bewerken van tekst. Uw tekstpagina s bewerkt u met deze editor, maar u vindt m op vele plekken terug.

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Whisper380-computerhulp

Inhoudsopgave: Whisper380-computerhulp Versie: 1.0 Gemaakt door: Whisper380 Eigenaar: whisper380-computerhulp Datum: 22-9-2010 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 2 Virtual PC Downloaden:... 3 Welke moet u kiezen?... 3 Hoe weet u welke versie

Nadere informatie

Doe het zelf installatiehandleiding

Doe het zelf installatiehandleiding Doe het zelf installatiehandleiding Inleiding Deze handleiding helpt u bij het installeren van KSYOS TeleDermatologie. De installatie duurt maximaal 30 minuten, als u alle onderdelen van het systeem gereed

Nadere informatie

WordPress Handleiding

WordPress Handleiding Algemene Informatie Disclaimer: Bij het samenstellen van dit boek is de grootst mogelijke zorg besteed aan de juistheid van de opgenomen informatie. Wij kunnen echter niet verantwoordelijk gesteld worden

Nadere informatie

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010 Het Wepsysteem Het Wepsysteem is een content management systeem, een systeem om zonder veel kennis van html of andere internettalen een website te onderhouden en uit te breiden. Met het Content Management

Nadere informatie

Windows XP SP2 Instellingen Internet Explorer en Outlook Express. Extra>lnternet-opties>Beveiliging>Aangepast niveau

Windows XP SP2 Instellingen Internet Explorer en Outlook Express. Extra>lnternet-opties>Beveiliging>Aangepast niveau Windows XP SP2 Instellingen Internet Explorer en Outlook Express. Start Internet Explorer Ga naar Extra>lnternet-opties>Beveiliging>Aangepast niveau Vergelijk uw instellingen met de hieronder gegeven lijst.

Nadere informatie

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop).

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop). FAQ Leerlingdossier & handelingsplannen Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? De online tekstverwerker beschikt over veel mogelijkheden voor het bewerken van tekst. U vindt de online

Nadere informatie

Handleiding Mijneigenweb.nl

Handleiding Mijneigenweb.nl Handleiding Mijneigenweb.nl Inhoud 1 Inloggen 2 Kleurenschema en lettertype 2.1 Kies een standaard kleurenschema 2.2 Kleurenschema en lettertypes aanpassen/ zelf samenstellen 3 Logo 4 Visual 4.1 Eigen

Nadere informatie

Werken op afstand via internet

Werken op afstand via internet HOOFDSTUK 12 Werken op afstand via internet In dit hoofdstuk wordt uitgelegd wat er nodig is om op afstand met de ROS artikel database te kunnen werken. Alle benodigde programma s kunnen worden gedownload

Nadere informatie

Webonderdelen (Web Parts)

Webonderdelen (Web Parts) Webonderdelen (Web Parts) Een SharePoint pagina is opgedeeld in een aantal zones op het scherm. In elke zone kunnen Webonderdelen, veelal Web Parts genoemd, geplaatst worden. Deze Web Parts zijn kleine

Nadere informatie

Handleiding Windows Movie Maker

Handleiding Windows Movie Maker Handleiding Windows Movie Maker Bent u van plan om een animatiefilmpje te maken in Windows Movie Maker? Maar u weet niet meer precies hoe dit moet? In deze handleiding staat het nog eens stap voor stap

Nadere informatie

November 2004 versie 1.0

November 2004 versie 1.0 November 2004 versie 1.0 Vooraf» De handleiding kan een nuttig hulpmiddel zijn bij eventuele vragen of problemen. Voor een eerste introductie verwijzen we u naar de basishandleiding van de digitale Milieutafel.»

Nadere informatie

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012 Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys 0. Inhoudsopgave 0. Inhoudsopgave... 3 1. Installatie

Nadere informatie

AAN DE SLAG SYMWRITER INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate Symwriter. www.leerhulpmiddelen.nl

AAN DE SLAG SYMWRITER INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate Symwriter. www.leerhulpmiddelen.nl AAN DE SLAG AAN DE SLAG Aan de slag met Communicate Symwriter Symwriter, schrijven met symbolen, is een eenvoudige tekstverwerker, voor kinderen die beginnen met leren lezen en schrijven. De symbolen verschijnen

Nadere informatie

DE IDENTITEITSKAART EN FIREFOX

DE IDENTITEITSKAART EN FIREFOX DE IDENTITEITSKAART EN FIREFOX Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die met een elektronische identiteitskaart toegang willen verkrijgen tot beveiligde web sites. In deze handleiding leggen we je

Nadere informatie

Adressen verbergen. 15.1 Alicorna Obfuscator. Alicorna Obfuscator doet precies wat het woord zegt: het maakt uw e-mailadres moeilijk ontcijferbaar.

Adressen verbergen. 15.1 Alicorna Obfuscator. Alicorna Obfuscator doet precies wat het woord zegt: het maakt uw e-mailadres moeilijk ontcijferbaar. HOOFDSTUK 15 Adressen verbergen Dankzij Ass Maker het programma dat in het boek beschreven staat kunt u al heel eenvoudig adressen verbergen. Maar er bestaan ook methoden waarbij u zonder extra software

Nadere informatie

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave Handleiding Telewerken met Windows Inhoudsopgave Inleiding Systeemvereisten Software installatie Inloggen op de portal Problemen voorkomen Probleemoplossingen Inleiding Voor medewerkers van de GGD is het

Nadere informatie

Handleiding X-keys XK-24 installatie en gebruik

Handleiding X-keys XK-24 installatie en gebruik Handleiding X-keys XK-24 installatie en gebruik Handleiding X-keys XK-24 installatie en gebruik Gebruik deze handleiding voor het installeren en programmeren van het X-keys XK-24 programmeerbaar toetsenbord.

Nadere informatie

Een website omzetten naar WordPress

Een website omzetten naar WordPress 1 Een website omzetten naar WordPress Er zijn talloze programma s beschikbaar om websites te maken. In de titels Basisgids Websites maken met WordPress en Websites maken met WordPress voor senioren wordt

Nadere informatie

Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP

Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP Handleiding voor de update naar TouchSpeak 10 op Windows XP Inhoudsopgave Fase 1: maak een backup... 3 Fase 2: Installatie TouchSpeak 10 op PC... 5 Fase 3: Updaten TouchSpeak 10 op PC... 6 Fase 4: TouchSpeak

Nadere informatie

Drempelvrij samenwerken

Drempelvrij samenwerken Drempelvrij samenwerken Start ook met drempelvrij samenwerken. Door kennis en informatie te delen op een platform dat aan de webrichtlijnen voldoet kun je met heel Nederland samenwerken. In deze whitepaper

Nadere informatie

Softwarehouse Macco. Stap 2: Indien u dit nog niet gedaan heeft, download dan het installatiebestand voor Macco 2013 vanaf onze website.

Softwarehouse Macco. Stap 2: Indien u dit nog niet gedaan heeft, download dan het installatiebestand voor Macco 2013 vanaf onze website. Installatiehandleiding software Macco 2013 (Windows versie) / FWW 2013 (Windows versie) Hieronder zal stap voor stap aan de hand van schermafdrukken uitgelegd worden hoe u de software kunt installeren.

Nadere informatie

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar.

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar. Start de Management Drives Viewer. Voer uw gebruikersnaam en wachtwoord in en klik op de button om in te loggen. Na inloggen opent het hoofdmenu automatisch. Menu Door op de menuknop te klikken kunt u

Nadere informatie

Aanvullende informatie voor Windows 8.1

Aanvullende informatie voor Windows 8.1 1 Aanvullende informatie voor Windows 8.1 Oktober 2013 is een update van het besturingssysteem Windows 8 verschenen: Windows 8.1. Ook daarna is er nog een aantal kleine updates verschenen. Deze updates

Nadere informatie

Installatie Today s Pro

Installatie Today s Pro Installatie Today s Pro Ga je voor de eerste keer met Today s Pro aan de slag, heb je een nieuwe computer aangeschaft, of wil je Today s Pro gewoon opnieuw installeren? In deze instructie lees je hoe je

Nadere informatie

WSB Radio Player. Handleiding

WSB Radio Player. Handleiding WSB Radio Player Handleiding Inhoudstafel Inhoudstafel 1 0. Inleiding 2 1. Toepassingsgebied 2 2. Installeren 2 2.1 Recentste versie downloaden 2 2.2 Installatie 3 2.3 De start 4 2.4 Initialiseren 4 3.

Nadere informatie

AppWriter NL. Handleiding. versie 3.4. I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n!

AppWriter NL. Handleiding. versie 3.4. I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n! AppWriter NL Handleiding versie 3.4 I C T v o o r b e t e r l e z e n e n l e r e n! Colofon Handleiding AppWriter NL Aantal pagina s: 13 Versie: versie 3.4 Voor meer informatie over deze handleiding,

Nadere informatie

Inhoud. Handleiding Dododent. Beste tandarts of praktijkmanager,

Inhoud. Handleiding Dododent. Beste tandarts of praktijkmanager, Handleiding Dododent Beste tandarts of praktijkmanager, Hartelijk dank voor de aanschaf van een website bij Dodoworks. Hieronder volgt een uitgebreide handleiding van het Dododent systeem waarmee de website

Nadere informatie

Zonder deze toestemming krijg je meldingen zoals in de volgende plaatjes wanneer je bijvoorbeeld de tekstverwerker probeert op te starten.

Zonder deze toestemming krijg je meldingen zoals in de volgende plaatjes wanneer je bijvoorbeeld de tekstverwerker probeert op te starten. Inhoud Java beveiliging... 1 Beveiligingscertificaat downloaden... 3 Java beveiliging instellen... 4 Beveiligingscertifcaat installeren... 10 Applets de eerste keer opstarten... 13 Java beveiliging Enkele

Nadere informatie

Procedure ParaBench instellen en gebruiken.

Procedure ParaBench instellen en gebruiken. Procedure ParaBench instellen en gebruiken. Inleiding In samenwerking met Magistro en de Praktijk Index komt Intramed met een nieuwe benchmark applicatie ParaBench. Benchmarken is het vergelijken van gegevens

Nadere informatie

de Digitale Taalkist Wat is de Digitale Taalkist? Over de Digitale Taalkist

de Digitale Taalkist Wat is de Digitale Taalkist? Over de Digitale Taalkist tel. 070-3682017, e-mail: info@nib.nl, internet: www.nib.nl de Digitale Taalkist Over de Digitale Taalkist De Digitale Taalkist zet een nieuwe stap in taalonderwijs en ICT! Een kist vol taalmogelijkheden

Nadere informatie

AANWIJZINGEN VOOR HET UPLOADEN VAN EEN DIGITALE AANVRAAG NAAR DE FTP-SERVER VAN HET MEDIAFONDS

AANWIJZINGEN VOOR HET UPLOADEN VAN EEN DIGITALE AANVRAAG NAAR DE FTP-SERVER VAN HET MEDIAFONDS AANWIJZINGEN VOOR HET UPLOADEN VAN EEN DIGITALE AANVRAAG NAAR DE FTP-SERVER VAN HET MEDIAFONDS Amsterdam, februari 2013 In de komende pagina s word je stap voor stap uitgelegd hoe je een PDF aanvraag veilig

Nadere informatie

RTE. Handleiding. Publiceren Documenten

RTE. Handleiding. Publiceren Documenten RTE Handleiding Publiceren Documenten Datum: December 2015 Inhoudsopgave 1. Introductie 2 2. Aan de slag 3 2.1. Het opstarten van de applicatie 3 2.2. WebHare Applicaties 3 2.3. De RTE applicatie 3 3.

Nadere informatie

Handleiding Geluidsopname maken

Handleiding Geluidsopname maken Handleiding Geluidsopname maken Document: Handleiding Geluidsopname maken Datum: 6 juli 2015 Versie: 2.0 Auteur: Ingrid de Bont Inhoudsopgave 1 Introductie... 3 2 Benodigdheden... 3 3 Audacity software

Nadere informatie

Handleiding Website beheersysteem

Handleiding Website beheersysteem Handleiding Website beheersysteem Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen...4 3. De startpagina...5 3.1. Startpagina menu...5 3.2. Bovenbalk...6 4. Menu en Pagina's...7 4.1. Een nieuwe pagina toevoegen...8

Nadere informatie

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen.

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. MS PowerPoint Les 2 Sjablonen (Templates) Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. In PowerPoint beschikken we over honderden

Nadere informatie

Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1

Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1 1 Handleiding Word Press voor de bewoners Westerkaap 1 Inhoud: Inloggen Pagina 1 Algemeen Pagina 2 Berichten Pagina 2 Bericht bewerken, Linken Pagina 3-4 Plaatje toevoegen bericht Pagina 5-6 Bericht publiceren

Nadere informatie

Handleiding Solis-VPN Pagina 1 Versie: 1.3 Datum: mei 2013

Handleiding Solis-VPN Pagina 1 Versie: 1.3 Datum: mei 2013 Handleiding Solis-VPN Pagina 1 Gebruikershandleiding Solis-VPN en Solis-VPN-Lite 1. Inleiding Met de dienst Solis-VPN kunt u toegang krijgen tot diensten en servers die niet via het publieke internet toegankelijk

Nadere informatie

WordPress in het Kort

WordPress in het Kort WordPress in het Kort Een website maken met Wordpress. In minder dan één uur online! Inclusief installatie van een thema en plugins Alle rechten 2013, Rudy Brinkman, BrinkhostDotCom, http://www.brinkhost.nl

Nadere informatie

Windows Media Player:

Windows Media Player: Windows Media Player: Afspelen: 1) Map openen van wat je wil afspelen (USB, harde schijf, SD-kaart, ) 2) Dubbelklik op gekozen film (als WMP als standaard staat ingesteld start dit automatisch op). OF

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren...

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren... Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 6 De website bij het boek... 7 Hoe werkt u met dit boek?... 7 Uw voorkennis... 8 Toets uw kennis... 8 Voor

Nadere informatie

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/ BELANGRIJKE NOOT OVER e-books: e-books in epub formaat, zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management) Om digitale E-Books te downloaden en lezen op uw ereader, epub formaat, heeft u het programma

Nadere informatie

De voordelen van Drupal

De voordelen van Drupal Drupal is een open source Content Management System (CMS). Daarnaast kun je Drupal zien als een framework, dit betekent dat je modules (oftewel mini-applicaties) kunt implementeren in je installatie van

Nadere informatie

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik.

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Deze handleiding is gemaakt om een privé pc geschikt te maken om op het netwerk van MEE te kunnen werken. Zodra het met de onderstaande stappen

Nadere informatie

Algemene WordPress Handleiding uitleg basics Karin de Wit Design

Algemene WordPress Handleiding uitleg basics Karin de Wit Design Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Algemene informatie... 3 Introductie... 4 Inloggen bij WordPress... 5 Introductie in het dashboard... 6 Berichten en pagina's... 8 Bericht Categorieën... 8 Nieuw Bericht...

Nadere informatie

Lees mee! Plus Auteurs: Bart Caris en Ser Debie

Lees mee! Plus Auteurs: Bart Caris en Ser Debie Lees mee! Plus Auteurs: Bart Caris en Ser Debie 2005-2006 v. 12-12-2006: 15:40 Copyright OWG 2005-2006. Alle rechten voorbehouden. Inhoudsopgave Inhoudsopgave...1 Inleiding...2 1. Functionaliteit programma...3

Nadere informatie

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties Inhoudsopgave Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren Automatisch activeren via internet

Nadere informatie

1 Inleiding 1 / 24. DATUM UITGIFTE : 24-1-2014 DATUM HERZIENING : 18-7-2014 Gebruikershandleiding ivms-4200-client 2.0 HIKVISION

1 Inleiding 1 / 24. DATUM UITGIFTE : 24-1-2014 DATUM HERZIENING : 18-7-2014 Gebruikershandleiding ivms-4200-client 2.0 HIKVISION 1 / 24 1 Inleiding Deze verkorte handleiding beschrijft de meest gebruikte mogelijkheden voor het live bekijken van beelden, evenals het opvragen van opgenomen beelden. Mochten er vragen, opmerkingen of

Nadere informatie

Aan de slag met L2S. versie 8

Aan de slag met L2S. versie 8 Aan de slag met L2S versie 8 1 Aan de slag met L2S Deze handleiding geeft u de basisinformatie over L2S. Een uitgebreide handleiding vindt u in de werkbalk van het programma onder Help. Hieronder staat

Nadere informatie

Werken met de bordboeken van die Keure. 2 De eerste stap: materiaal registreren op Knooppunt.

Werken met de bordboeken van die Keure. 2 De eerste stap: materiaal registreren op Knooppunt. Werken met de bordboeken van die Keure 1 Wat is een bordboek? Een bordboek is de digitale en interactieve versie van je handboek. Je kunt het bordboek gebruiken in combinatie met een digitaal schoolbord

Nadere informatie

Les 2 Inhoud toevoegen

Les 2 Inhoud toevoegen Les 2 Inhoud toevoegen Inleiding Inhoud toevoegen op een Drupalsite bestaat eigenlijk altijd uit twee onderdelen: Inhoudstype maken (of een standaard inhoudstype gebruiken) Inhoud toevoegen in dat inhoudstype.

Nadere informatie

Handleiding Online Boekhouden

Handleiding Online Boekhouden Handleiding Online Boekhouden Het online boekhoudprogramma kan gestart worden op de site van Horeca Boekhouden.nl (http://www.horecaboekhouden.nl/fin_administratie.php). Om verbinding te maken, moet op

Nadere informatie

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 NEDERLANDS...5 nl 2 OVERZICHT nl 1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 3 BLUETOOTH VOORZIENINGEN...8 4 SOFTWARE INSTALLATIE...9 4.1 Voorbereidingen...10

Nadere informatie

Aanvullende informatie voor Windows 8.1

Aanvullende informatie voor Windows 8.1 1 Aanvullende informatie voor Windows 8.1 Oktober 2013 is een update van het besturingssysteem Windows 8 verschenen: Windows 8.1. Deze update bevat enkele kleine wijzigingen die het gebruik van Windows

Nadere informatie

Bewerk uw eigen Digibordbij boek

Bewerk uw eigen Digibordbij boek Bewerk uw eigen Digibordbij boek Naast de presentatie van schoolboeken in het Digibordbij systeem is het voor leraren ook mogelijk aanpassingen te maken in de digitale boeken. De leraar kan via een aparte

Nadere informatie

Berekening van de hash-code van een bestand of CD

Berekening van de hash-code van een bestand of CD 1 Berekening van de hash-code van een bestand of CD Berekening van de hash-code van een bestand of CD Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Te gebruiken commando bij verschillende besturingsomgevingen 2 3. Download

Nadere informatie

Introductie testtooling Wink

Introductie testtooling Wink Introductie testtooling Wink SYSQA B.V. Almere Datum : 10-04-2013 Status : 1.0 Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 16 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Opbouw... 3 2 Wink... 4 2.1 Wat

Nadere informatie

uziconnect Installatiehandleiding

uziconnect Installatiehandleiding uziconnect Installatiehandleiding VANAD Enovation is een handelsnaam van ENOVATION B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een

Nadere informatie

Gebruik vaste content en library

Gebruik vaste content en library Gebruik vaste content en library Dit document dient als uitleg over het gebruik van de vaste content en de library (bestandsbibliotheek). Met de vaste content is het mogelijk om bepaalde pagina s van de

Nadere informatie

Shakespeak. Een praktische handleiding voor docenten. Copyright UMC St Radboud, IWOO afdeling EKO

Shakespeak. Een praktische handleiding voor docenten. Copyright UMC St Radboud, IWOO afdeling EKO Shakespeak Een praktische handleiding voor docenten Copyright UMC St Radboud, IWOO afdeling EKO Inhoudsopgave I. Shakespeak binnen het UMC St Radboud 3 II. Shakespeak gebruiksklaar maken: 4 a. uw account

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

naar de ebook-reader Lenen en gebruikmaken van ebooks op een ebook-reader

naar de ebook-reader Lenen en gebruikmaken van ebooks op een ebook-reader Van de Stand april 2011 naar de ebook-reader Lenen en gebruikmaken van ebooks op een ebook-reader Dankzij het EPUB-formaat is dat lezersvriendelijk mogelijk. Dit formaat past zich aan de verschillende

Nadere informatie

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print AAN DE SLAG INSTALLATIE In deze handleiding worden de stappen besproken die doorlopen worden bij het installeren van de volledige versie Communicate In Print LET OP! WANNEER U EERDER EEN VERSIE VAN IN

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding Quick Guide

Gebruikers Handleiding Quick Guide Gebruikers Handleiding Quick Guide Info-Kanaal: v4.0 Versie: 1.1 Datum: 18 maart 2010 Auteur(s): M.H.M. van het Bolscher B.A. Kooy M.J.R. Verbiesen R. Scheffer Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Inloggen... 3

Nadere informatie

Aanvullende informatie voor Windows 8.1

Aanvullende informatie voor Windows 8.1 1 Aanvullende informatie voor Windows 8.1 Oktober 2013 is een update van het besturingssysteem Windows 8 verschenen: Windows 8.1. Deze update bevat enkele kleine wijzigingen die het gebruik van Windows

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista DUO 137a/Versie 0.6 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 TOEVOEGEN WEBSITE IB-GROEP.NL

Nadere informatie

Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren

Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren Home Inhoudsopgave Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal 14 activeren Automatisch activeren via internet Automatisch opnieuw activeren via internet Licenties beheren en licentiebestand downloaden

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding Inleiding. Het bijhouden, wijzigen en aanpassen van de inhoud van de website met je standaard web browser. De website maakt gebruik van CMS (content managment system) Door in te loggen

Nadere informatie

Aanvullende informatie voor Windows 8.1

Aanvullende informatie voor Windows 8.1 1 Aanvullende informatie voor Windows 8.1 Oktober 2013 is een update van het besturingssysteem Windows 8 verschenen: Windows 8.1. Ook daarna is er nog een aantal kleine updates verschenen. Deze updates

Nadere informatie

LibreOffice. LibreOffice een alternatief voor andere office pakketten?

LibreOffice. LibreOffice een alternatief voor andere office pakketten? LibreOffice. LibreOffice een alternatief voor andere office pakketten? LibreOffice. LibreOffice wordt ontwikkeld en onderhouden door de The Document Foundation. De software kan zonder licentiekosten gebruikt

Nadere informatie

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING HANDLEIDING WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING Inhoudsopgave Inloggen... 3 Een nieuw bericht plaatsen... 5 Aan een nieuw bericht beginnen... 5 Je bericht bewaren, een

Nadere informatie

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Systeemvereisten... 3 3. Installeren van de software... 4 4. Programma instellingen... 5 5. Importeren van een

Nadere informatie