Werkboek bij problematisch verzamelen. Marijda Fournier & Marjolijn Korteweg
|
|
- Christel Veenstra
- 7 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Werkboek bij problematisch verzamelen Marijda Fournier & Marjolijn Korteweg
2 Inhoud Introductie Begrijpen van uw verzamelstoornis...9 Bijlage 1.1 Bijlage 1.2 Bijlage 1.3 Sessieverslag...13 Verzamelstoornismodel...14 Kosten-batenanalyse Verminderen van het in huis halen van spullen Bijlage 2.1 Situaties die het meenemen of aanschaffen van spullen uitlokken...20 Bijlage 2.2 Overzicht uitlokkende situaties...21 Bijlage 2.3 Bijlage 2.4 Cue-exposurelijst...22 Activiteitenlijst Overtuigingen over spullen Bijlage 3.1 Gedachteschema (1)...36 Bijlage 3.2 Gedachteschema (2)...37 Bijlage 3.3 Gedragsexperiment Ordenen en opbergen van spullen Bijlage 4.1 Wat mensen zoal in huis hebben en waar ze het opbergen...43 Bijlage 4.2 Organisatieplan voor één ruimte...44 Bijlage 4.3 Overzicht categorieën van administratie...45 Bijlage 4.4 Organisatieplan voor administratie Opruimen en wegdoen van spullen Bijlage 5.1 Bijlage 5.2 Bijlage 5.3 Bijlage 5.4 Gedragsexperiment...50 Noodzaak...52 Behoefte of verlangen...53 Tips voor helpers Terugvalpreventieplan Bijlage 6.1 Schema terugvalpreventieplan...59 Bijlage 6.2 Behulpzame bronnen Notities
3 Introductie Introductie U gaat beginnen met een behandeling voor verzamelstoornis. U bent verwezen en hebt een intake gehad, waarbij naar voren is gekomen dat er bij u sprake is van een verzamelstoornis. Daarna is in overleg met u besloten dat u deze behandeling gaat volgen. In deze introductie leggen we u in grote lijnen uit wat dit voor u betekent. Verzamelstoornis Van een verzamelstoornis is sprake bij de volgende klachten, zoals geformuleerd in het classificatiesysteem DSM-5 (APA, 2014) 1 : Aanhoudende moeite met het wegdoen of afscheid nemen van persoonlijke bezittingen, zelfs als deze weinig tot geen waarde (meer) hebben. Deze moeite is het gevolg van een sterk gevoelde noodzaak/behoefte om spullen te bewaren, en wordt in stand gehouden door het ervaren van grote spanning, een onbehaaglijk gevoel, verdriet en/of besluiteloosheid als u spullen wilt wegdoen. Er kan sprake zijn van een sterke aandrang tot het meenemen of aanschaffen van spullen. Bovenstaande klachten hebben een opeenhoping van een grote hoeveelheid spullen tot gevolg die de leefruimten vullen, evenals de werkplek en/of iemands omgeving (zoals kantoor, auto, tuin, garage). Hierdoor kunnen deze ruimten niet meer worden gebruikt voor de doeleinden waarvoor ze oorspronkelijk bedoeld zijn. Deze klachten veroorzaken in grote mate spanning en/of beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren, of in het functioneren op andere belangrijke levensgebieden. Door de klachten kan de leefomgeving onveilig zijn geworden voor de persoon zelf of voor anderen. Door de hoeveelheid spullen is het voor u erg moeilijk geworden om op te ruimen. U ziet door de bomen het bos niet meer. Het doel van deze behandeling is dat u vaardigheden aanleert om uw huis prettig bewoonbaar te maken en te houden. Bij een verzamelstoornis spelen vaak drie specifieke problemen een rol die de stoornis in stand houden: 1 Er kan sprake zijn van moeite met het verwerken van informatie. Uitingen hiervan zijn bijvoorbeeld moeite met het onderscheiden van hoofd- en bijzaken bij het opruimen en moeite met het nemen van beslissingen. Daarnaast is er regelmatig sprake van concentratieproblemen. 2 Er kan sprake zijn van een zeer sterke emotionele hechting aan spullen. 3 Ten slotte kan er ook sprake zijn van problematische overtuigingen en denkbeelden over uw spullen. Deze drie specifieke problemen worden in de behandeling door middel van gesprekken en oefeningen aangepakt. De behandeling Er wordt op twee fronten tegelijk gewerkt, namelijk in de hulpverleningsinstelling en bij u thuis. De behandeling in de hulpverleningsinstelling wordt uitgevoerd door een behandelaar. Bij het opruimen en ordenen thuis wordt u ondersteund door een thuisbegeleider. De thuisbegeleider en de behandelaar werken nauw met u samen. Dit Werkboek vormt de basis voor de behandeling. De behandeling van verzamelstoornis bestaat uit cognitieve gedragstherapie. Dit betekent dat u zowel aan het onderzoeken en bijstellen van uw gedachten werkt, als aan het daadwerkelijk 1 Apa, 2014 American Psychiatric Association (2014) Handboek voor de classificatie van psychische stoornissen(dsm-5). Nederlandse vertaling van Diagnostic and Statistical Manual of Mental Dissorders, Fifth Edition. Amsterdam: Boom. 5
4 Introductie veranderen van uw verzamelgedrag. Tijdens de behandeling in de hulpverleningsinstelling werkt u aan het begrijpen van uw onrealistische gedachten over spullen. Thuis werkt u heel praktisch aan het ordenen en het wegdoen van de spullen die uw huis onleefbaar maken. Het uitgangspunt van de behandeling is dat u zelf beslist of er iets wordt weggedaan. Uw behandelaar en thuisbegeleider helpen u daarbij, maar nemen de beslissing niet voor u. De thuisbegeleider of behandelaar mag niets aanraken of verplaatsen zonder uw toestemming. U houdt hierover de regie. De afgelopen jaren is vanuit het Altrecht Academisch Angstcentrum, het specialistische behandelcentrum waar de auteurs werkzaam zijn, een behandelnetwerk opgezet waarbij de specialistische ggz (sggz) en thuiszorg gezamenlijk cliënten met een verzamelstoornis behandelen en begeleiden. Op basis van deze ervaringen is het huidige protocol en Werkboek geschreven, uitgaande van de principes van het Werkboek en Therapeutenboek van Treatment for Hoarding Disorder (Gail Steketee en Randy O. Frost, 2014), maar dan aangepast aan de Nederlandse situatie. Stappen in de behandeling De behandeling bestaat uit verschillende fasen, elk met een eigen uitleg en oefeningen. Bij elke stap in de behandeling krijgt u specifieke instructies, die in dit Werkboek beschreven staan. Voor het slagen van de behandeling is het uitvoeren van de opdrachten essentieel. Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen die in dit Werkboek aan de orde komen. 1 uw verzamelstoornis begrijpen en doelen stellen De behandeling begint met het leren begrijpen van uw verzamelstoornis. U leest de Introductie en Hoofdstuk 1 van het Werkboek door, en maakt de opdrachten. Sessies 1 tot en met 4 zijn gericht op deze fase van de behandeling. De behandelaar en de thuisbegeleider brengen u samen een huisbezoek. 2 Verminderen van het in huis halen van spullen U gaat aan de slag. Uit de praktijk is gebleken dat u allereerst moet leren stoppen met het meenemen van spullen naar huis. U werkt met uw behandelaar Hoofdstuk 2 van het Werkboek door. Sessies 5 en 6 worden besteed aan deze fase van de behandeling. U oefent met de behandelaar in de sessies en met de thuisbegeleider in situaties buitenshuis. 3 Overtuigingen over spullen U leert hoe u inzicht kunt krijgen in de overtuigingen die een rol spelen bij uw verzamelstoornis. U leert deze gedachten te veranderen en aan de praktijk te toetsen. In deze fase van de behandeling vindt er ook een huisbezoek door de behandelaar plaats. U leest Hoofdstuk 3 en maakt de opdrachten. Sessies 7 tot en met 12 worden besteed aan dit onderdeel van de behandeling. 4 Ordenen en opbergen van spullen U maakt met uw behandelaar een plan waarin staat hoe u het ordenen en opbergen van uw spullen gaat organiseren. U werkt dit uit, in Sessies 13 en 14. Met de thuisbegeleider past u het plan verder in uw thuissituatie toe. 5 Opruimen en wegdoen van spullen Wanneer u aan het ordenen bent zult u merken dat u spullen moet gaan weggooien, anders lukt het opruimen niet. U leest Hoofdstuk 5 en oefent in de sessies met uw behandelaar, en thuis met uw thuisbegeleider en zelfstandig, met het wegdoen van spullen. De Sessies 15 tot en met 25 zijn gericht op het oefenen met het wegdoen van spullen. Voor Sessie 26 wordt een grote opruimactie gepland. 6
5 Introductie 6 Voorkomen van terugval U stelt een plan op om de geleerde vaardigheden zelfstandig te blijven toepassen en u bedenkt hoe u uw vorderingen kunt behouden. In een Terugvalpreventieplan beschrijft u hoe te handelen en wie in te schakelen bij (dreigende) terugval in de klachten en het gedrag van uw verzamelstoornis. Sessies 27 en 28 zijn hierop gericht. U leest Hoofdstuk 6 en maakt opdrachten. Daarna wordt de behandeling afgesloten. Duur van de behandeling De behandeling bestaat uit 28 wekelijkse behandelsessies van elk 45 minuten in de hulpverleningsinstelling met de behandelaar, waarin alle fasen van de behandeling worden doorlopen. Daarnaast zijn er tijdens de behandeling vanaf Sessie 6 wekelijkse sessies met de thuisbegeleider bij u thuis om de praktische, gedragsmatige kant van de behandeling met u vorm te geven. Na 12 sessies wordt met u besproken in hoeverre u actief aan de behandeling deelneemt. Omdat het een zware behandeling is zult u merken dat uw motivatie wisselt. Dit is heel begrijpelijk. Het zal u veel inspanning kosten om aan uw stoornis te werken en er verandering in te brengen. Als u merkt dat het u op dit moment niet lukt om voldoende energie in de behandeling te steken, zal uw behandelaar in overleg met u de behandeling stopzetten om te voorkomen dat u langs elkaar heen werkt en de behandeling een louter frustrerende ervaring wordt. U kunt met elkaar bespreken onder welke voorwaarden een hernieuwde start in de toekomst mogelijk is. 7
6 1 Begrijpen van uw verzamelstoornis 1 Begrijpen van uw verzamelstoornis Doel: begrijpen van de drie probleemgebieden bij een verzamelstoornis Hoe komt het dat u spullen blijft kopen of mee naar huis blijft nemen, terwijl uw huis al helemaal vol staat? Hoe komt het dat het u niet lukt om dingen weg te doen, ook al gebruikt u ze niet, zijn ze kapot of hebt u ze al jaren niet meer gezien? Hoe komt het dat u niet op uw geheugen durft te vertrouwen en daarom alles liever bewaart? Kortom, hoe is uw verzamelstoornis te begrijpen? Uit onderzoek is gebleken dat een verzamelstoornis voor een deel verklaard kan worden door erfelijke factoren. Vaak zien we dat er in de voorgeschiedenis sprake is van verlies- en verlatingservaringen. Ook spelen plannings- en aandachtsproblemen vaak een rol, evenals persoonlijkheidsproblematiek, zoals perfectionisme en strengheid. In de behandeling komen drie probleemgebieden aan bod: 1 Problemen in de informatieverwerking. 2 Een zeer grote emotionele hechting aan spullen. 3 Bepaalde overtuigingen en denkbeelden over uw eigen bezittingen. Als gevolg van deze drie problemen ervaart u hoge spanning, rouw en verdriet op het moment dat u spullen wilt gaan uitzoeken en wegdoen. Deze emoties leiden ertoe dat u er eerder voor kiest om spullen te bewaren; u stelt het nemen van beslissingen uit, u gaat uw spullen niet meer uitzoeken, u nodigt thuis steeds minder bezoek uit. De drie genoemde problemen worden hieronder nader toegelicht. Mogelijk zult u uw eigen gedrag en gedachten herkennen. Dit kan u helpen om uw verzamelstoornis te begrijpen, aan te pakken en te veranderen. Probleemgebied 1: informatieverwerkingsproblemen 2 Veel mensen met een verzamelstoornis vinden het moeilijk om beslissingen te nemen. Dit loopt uiteen van grote beslissingen (zoals verandering van baan) tot kleine beslissingen (zoals het wel of niet maken van een afspraak). Binnen uw verzamelstoornis komt dit vooral naar voren als u moet besluiten of u een voorwerp wel of niet kunt wegdoen. Ook is het een probleem als u moet bepalen hoe en waar u spullen wilt opbergen. Mogelijk vindt u het daarnaast lastig om te ordenen en te archiveren. Hiervoor is het namelijk nodig om categorieën te maken en vergelijkbare voorwerpen samen te voegen. Mensen met een verzamelstoornis hebben hier moeite mee, omdat ze geneigd zijn om elk voorwerp als iets unieks en onvervangbaars te beschouwen. Elk kenmerk van een voorwerp wordt als even belangrijk beschouwd, waardoor het niet lukt voorwerpen te ordenen op een hoofdkenmerk. U herkent wellicht ook dat u wel probeert te ordenen en op te ruimen, maar dat u dan het voorwerp nog eens nader gaat bekijken en het toch maar weer teruglegt op de plaats waar u het vandaan hebt gehaald. Zo ontstaat een stapel van spullen die weinig met elkaar te maken hebben, zowel belangrijke als onbelangrijke spullen, die door elkaar raken tijdens uw pogingen de stapel te ordenen. Het resultaat hiervan is dat de belangrijke dingen kwijtraken. Een complicerende factor is dat mensen met een verzamelstoornis vaak niet vertrouwen op hun geheugen. U vertrouwt er bijvoorbeeld niet op dat uw geheugen goed functioneert. U wilt ook alles 2 Steketee & Frost (2014), pp
7 1 Begrijpen van uw verzamelstoornis kunnen onthouden, daarom bewaart u liever alle kranten en tijdschriften. U wilt belangrijke dingen in het zicht houden uit angst ze te vergeten. Hierdoor worden dingen die in het zicht staan beschouwd als waardevol, terwijl in werkelijkheid onbelangrijke en belangrijke zaken kriskras door elkaar liggen. Daarnaast vindt u zo veel dingen belangrijk dat bijna alles in het zicht zou moeten staan. Het gaat vaak zo: wanneer u een voorwerp heeft gebruikt, is het belangrijk en legt u het daarom boven op een stapel in het zicht. Vervolgens is een daaropvolgend voorwerp ook belangrijk en legt u het boven op het vorige belangrijke voorwerp. Zo ontstaan er veel stapels van allemaal even belangrijke voorwerpen. Een andere complicatie is dat u het moeilijk vindt om de voor- en nadelen van het bewaren van spullen tegen elkaar af te wegen. Wanneer u iets wilt wegdoen dringt de noodzaak van het bewaren zich aan u op, doordat u zich vooral bewust bent van de nadelen. De voordelen van het wegdoen en de nadelen van het bewaren van al die spullen vergeet u op dat moment. Hetzelfde probleem treedt op wanneer u het aanschaffen van spullen probeert te weerstaan. U staat dan onvoldoende stil bij de nadelen daarvan. Een deel van de mensen met een verzamelstoornis heeft sterke aandachts- en concentratieproblemen, waardoor ze erg dromerig en vergeetachtig kunnen zijn en nog minder op hun geheugen durven te vertrouwen. Probleemgebied 2: emotionele hechting aan spullen 3 Mensen met een verzamelstoornis hechten zich meer aan spullen dan mensen zonder een verzamelstoornis. Ook zijn ze veel sterker gehecht aan schijnbaar betekenisloze voorwerpen dan mensen zonder verzamelstoornis. Voor u roepen spullen soms zulke sterke herinneringen aan belangrijke gebeurtenissen uit het verleden op, dat weggooien gelijk zou staan aan het weggooien van uw eigen verleden. Voor u zijn voorwerpen soms een wezenlijk onderdeel van wie u bent; u hebt het idee uzelf te verliezen als u ze zou wegdoen. Daarnaast kunt u het idee hebben dat voorwerpen veiligheid en warmte geven en daarom niet kunnen worden weggedaan. Spullen kunnen u een gevoel van continuïteit en vertrouwdheid geven en hebben daardoor een prettige betekenis. U kunt echt een gevoel van rouw ervaren bij het wegdoen van uw geliefde voorwerpen. In feite vertrouwt u ook hier echter onvoldoende op uw geheugen. Immers, uit het oog betekent niet automatisch uit het hart. Probleemgebied 3: gedachten en overtuigingen over spullen 4 Uw gedachten en overtuigingen over uw spullen vormen een belangrijke drijfveer achter uw verzamelstoornis en verklaren waarom u zo van slag raakt bij de gedachte dat u spullen weg moet doen of niet meeneemt. Lees het volgende overzicht met redenen om te bewaren en kruis de gedachten en overtuigingen aan die u herkent als uw eigen redenen om spullen te bewaren. 3 Steketee & Frost (2007), p Steketee & Frost (2014), p
8 1 Begrijpen van uw verzamelstoornis Emotionele steun Spullen geven mij emotionele steun of geven mij een gevoel van veiligheid. Ik bewaar ze om angst en ongemak te vermijden, want dat kan ik niet aan. Voorbeelden: Zonder dit voorwerp voel ik me kwetsbaar. Ik kan het niet verdragen om dit weg te moeten doen. Ik voel me prettig bij mijn spullen; ik voel me er beter bij. Ik bouw een klein fort om mezelf heen. Ik denk dat ik dat nodig heb. Verlies en verkeerd kiezen Het wegdoen van spullen betekent voor mij een verlies van mogelijkheden of informatie en lijkt een onherstelbare fout. Ik vind dat het maken van verkeerde keuzes gelijkstaat aan falen. Voorbeelden: Dit voorwerp van de hand doen betekent dat er informatie verloren gaat die belangrijk zou kunnen zijn. Iets weggooien en er later achter komen dat ik het nodig heb, is een ramp. Waarde Bezittingen hebben een speciale waarde en moeten daarom bewaard worden. Zelfs ogenschijnlijk onbelangrijke dingen, zoals oude recepten of flessendoppen, zijn van belang. Elk ding dat waarde zou kunnen hebben moet bewaard worden. Andere dingen kunnen het niet vervangen. Voorbeelden: Als iets waarde heeft moet het bewaard worden. Dit voorwerp is zo uniek dat het onvervangbaar is. Als ik me kan voorstellen hoe het eventueel kan worden gebruikt dan heeft het zin om het te bewaren. Als ik deze informatie nu niet bewaar, zal ik het nooit meer ergens kunnen opvragen. Identiteit Bezittingen staan voor mij voor eigenwaarde en identiteit. Voorbeelden: Dit voorwerp staat voor wie ik ben. Ik hou ervan om dingen te delen en te herverdelen. Als ik dit weggooi, lijkt het alsof ik een deel van mezelf weggooi. Verantwoordelijkheid Het hebben van spullen brengt de verantwoordelijkheid met zich mee om niet te verspillen en verkwisten. Uitspraken die de woorden zou moeten of behoren bevatten, komen vaak voort uit een idee van verantwoordelijkheid. Voorbeelden: Ik moet ervoor zorgen dat niets wordt verspild. Iets weggooien zou kunnen betekenen dat ik een kans verspeel. Ik ben verantwoordelijk voor het welzijn van mijn bezittingen. Als ik iets heb wat een ander zou willen hebben dan moet ik het voor die ander bewaren. Geheugen Ik bewaar spullen (bij voorkeur binnen het gezichtsveld) om te voorkomen dat ik belangrijke dingen vergeet. Mensen met dit probleem veronderstellen vaak dat ze een slecht geheugen hebben en dat ze spullen moeten bewaren als geheugensteun. Voorbeelden: Als ik dingen bewaar, hoef ik niet op mijn geheugen af te gaan. Mijn geheugen is zo slecht dat ik dingen in het zicht moet houden, omdat ik ze anders zal vergeten. Als ik voorwerpen in een speciale map of doos doe, zal ik ze vergeten. Controle Spullen veranderen of gaan kapot als anderen ze aanraken of gebruiken. Mensen die deze overtuiging hebben weigeren doorgaans om bezittingen met anderen te delen of verbieden anderen ze aan te raken. Voorbeelden: Als iemand mijn spullen aanraakt, zal ik ze verliezen of het overzicht kwijtraken. Mensen die mijn spullen gebruiken, zullen ze kapotmaken. Als ik voorwerpen wegzet, heb ik het idee dat ik niet meer weet waar ze zijn. 11
9 1 Begrijpen van uw verzamelstoornis Perfectionisme Perfectie is mogelijk en fouten zijn rampzalig. Voorbeelden: Ik moet elk artikel in de krant gelezen hebben voordat ik deze krant kan wegdoen. Ik moet alles precies goed organiseren. Samenvattend kan worden gezegd dat al deze gedachten en overtuigingen met elkaar gemeen hebben dat ze extreem van aard zijn: de waarde van de gedachten wordt overdreven, waardoor u bang bent om ze los te laten. Het goede nieuws is dat u tijdens deze behandeling leert dat het loslaten van deze gedachten veel minder onherstelbare en negatieve consequenties heeft dan u verwacht. Vermijdingsgedrag Het gevolg van de drie geschetste probleemgebieden is dat u bent gaan vermijden. Het is belangrijk om na te gaan wat u vermijdt en waarom u vermijdt. Mogelijk vermijdt u het nemen van beslissingen en legt u daarom post of andere voorwerpen op een stapel. De reden waarom u beslissingen vermijdt bent u mogelijk al op het spoor. Misschien vermijdt u gevoelens. Wanneer u bepaalde voorwerpen van vroeger bewaart, hoeft u bijvoorbeeld niet het verdriet te voelen van afscheid nemen. Mogelijk vermijdt u ook nare emoties zoals angst en spanning en komt u daarom niet tot het wegdoen van spullen. Het aanschaffen van spullen kan ook samenhangen met het vermijden van nare gevoelens, zoals eenzaamheid en een gevoel van leegte. Uw behandelaar en thuisbegeleider steunen u waar mogelijk bij het doorbreken van uw vermijdingsgedrag, het omgaan met nare gevoelens en het bereiken van uw doelen. Voordelen en nadelen van het bewaren en van het wegdoen van spullen Omdat veranderen niet eenvoudig is, hebt u er baat bij als u de voor- en nadelen van het bewaren, meenemen en wegdoen van spullen op een rijtje zet. Dit wordt ook wel een kosten-batenanalyse genoemd. U kunt dit doen met behulp van Bijlage 1.3 aan het einde van dit hoofdstuk. Zo krijgt u meer inzicht in wat het zo aanlokkelijk maakt om spullen te bewaren en in de redenen waarom u toch verandering wilt. Thuiswerkopdracht en oefeningen Het doel van dit hoofdstuk is dat u uw verzamelstoornis leert begrijpen. Alle factoren die een rol spelen bij uw verzamelstoornis worden vervolgens met u in een overzichtelijk model gezet. Dit model van uw verzamelstoornis geeft u overzicht en houvast tijdens de hele behandeling. Thuiswerkopdrachten: Vul het Sessieverslag in (Bijlage 1.1). Vul uw Verzamelstoornismodel in (Bijlage 1.2). Vul de vier delen van het werkblad Kosten-batenanalyse in (Bijlage 1.3). 12
Verzamelstoornis Marjolijn Korteweg, Danielle Cath. Presentatie
Verzamelstoornis Marjolijn Korteweg, Danielle Cath Presentatie 11-10-2017 Protocol verzamelstoornis Cliëntenwerkboek Handleiding Voor behandelaren cognitieve gedragstherapie Voor thuisbegeleiders Taakverdeling
Behandeling van verzamelstoornis
Behandeling van verzamelstoornis Handleiding Deel A Voor behandelaren cognitieve gedragstherapie Deel B Voor thuisbegeleiders Marijda Fournier & Marjolijn Korteweg 1 Inhoud Introductie...7 Deel A Voor
PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Zelfbeeldmodule BEHANDELING
PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Zelfbeeldmodule BEHANDELING Zelfbeeldmodule introductie We werken in deze zelfbeeldmodule van 20 weken onder andere met dit boek, dat u eventueel zelf kunt aanschaffen, om het
Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek
Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek Iedereen heeft zo zijn eigenaardigheden. Echter, soms heeft iemand extreme persoonlijke eigenschappen en vertoont hij hinderlijk gedrag. Dit kan zo ernstig zijn dat
Inhoud. Mijn leven. ik doe mijn administratie
Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Administratie... 4 Hoofdstuk 2 Bewaren... 6 Hoofdstuk 3 Sorteren... 8 Hoofdstuk 4 Post... 10 Hoofdstuk 5 Doen... 12 Hoofdstuk 6 Formulier... 14 Hoofdstuk 7 Hulp... 16 Hoofdstuk
Weet wat je kan Samenvatting op kaarten
Samenvatting op kaarten 16 kaarten met samenvattingen van de inhoud van de module, psychoeducatie over een Lichte verstandelijke Beperking (LVB) voor cliënten en hun naasten. De kaarten 1 14 volgen de
Meer informatie MRS 0610-2
Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,
Programma. 1. ADHD bij adolescenten 2. Motiverende gespreksvoering 3. Werken met Zelf Plannen
Programma 1. ADHD bij adolescenten 2. Motiverende gespreksvoering 3. Werken met Zelf Plannen ADHD BIJ ADOLESCENTEN problemen EF/motivatie ADHD gedrag Adolescentie: Middelbare school Minder oudercontrole
Tips bij cognitieve stoornissen
Tips bij cognitieve stoornissen Tips bij cognitieve stoornissen Problemen in het denken worden ook wel cognitieve stoornissen genoemd. De meest voorkomende klachten zijn: - Aandachts- en concentratieproblemen.
SIPP persoonlijkheidsvragenlijst
SIPP persoonlijkheidsvragenlijst Deze vragenlijst bestaat uit een aantal stellingen. Deze stellingen hebben betrekking op de laatste 3 maanden. Door per stelling aan te geven in hoeverre u het hier bent,
[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster
[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9
Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen
Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Als iemand zich onveilig heeft gevoeld tijdens de jeugd of later in een intieme relatie, kan dat in zijn of haar verdere leven klachten
Zorgpad Autisme Spectrum Stoornissen
Zorgpad Autisme Spectrum Stoornissen Wanneer u autisme heeft, ondervindt u problemen in het contact met anderen. Het kan zijn dat u geen contact maakt of juist veel aandacht vraagt. U kunt zich moeilijk
Een dierbare verliezen. Informatie voor nabestaanden
00 Een dierbare verliezen Informatie voor nabestaanden Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren, en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt
Terugval preventie plan
Terugval preventie plan Dit formulier kan u helpen op een later moment in uw leven te voorkomen dat de problemen terug komen of verergeren. Terugval, weer last krijgen van iets waar je eerder last van
HOARDING CARE. Hoarding. hoe te herkennen en hoe te behandelen. Ron de Joode Cognitief gedragstherapeutisch werker / verpleegkundig consulent
Hoarding hoe te herkennen en hoe te behandelen Ron de Joode Cognitief gedragstherapeutisch werker / verpleegkundig consulent Criteria volgens de DSM - 5 Er moet sprake zijn van duidelijk lijden en/of disfunctioneren
EEN DIERBARE VERLIEZEN
EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort
Deeltijdbehandeling groep 2
Patiënteninformatie Deeltijdbehandeling groep 2 rkz.nl Inleiding Groep 2 vindt plaats op dinsdag en donderdag op de Psychotherapeutische Deeltijd van het, Beverwijk. Voor wie? U bent verwezen naar de psychotherapeutische
Achterdochtig gedrag. Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Achterdochtig gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken.
Achterdochtig gedrag Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Achterdochtig gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is achterdochtig gedrag? Dementie kan ervoor zorgen dat
een dierbare verliezen
een dierbare verliezen een dierbare verliezen U heeft kort geleden iemand verloren. Dat kan heel verwarrend zijn. Vaak is het moeilijk te accepteren dat iemand er niet meer is. Soms is het verdriet of
Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest
Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Van DSM IV naar DSM 5 DSM IV - somatisatie stoornis, - somatoforme
HOE WERKT FAALANGST? WAT IS FAALANGST?
HOE WERKT FAALANGST? WAT IS FAALANGST? Faalangst kan omschreven worden als de angst om te mislukken in situaties waarin men beoordeeld wordt (of denkt beoordeeld te worden) en de behoefte om mislukkingen
We gebruiken in deze vragenlijst de term psychische klachten. Maar neem gerust een andere term in gedachten als je die beter vindt.
Een stigma kan gezien worden als een stempel met negatieve lading dat mensen met psychische aandoeningen opgedrukt krijgen door de omgeving of maatschappij. Dit wordt door velen zo ervaren. Wat ook voorkomt
Weet wat je kan. Vooruit komen
Weet wat je kan Vooruit komen Vind je weg Hoofdstuk 5 beschrijft hoe je vooruit komt in je leven. Onderwerpen in dit hoofdstuk: Stripje: vind je weg. blz 2 Hoe kom je vooruit in je leven? blz 3 Zelfonderzoek:
ÉÉN MET HET VELD DE ERVARINGEN VAN KWETSBARE MENSEN MET KAPITAAL EN IN- EN UITSLUITING IN DE SPORT
1 ÉÉN MET HET VELD DE ERVARINGEN VAN KWETSBARE MENSEN MET KAPITAAL EN IN- EN UITSLUITING IN DE SPORT Één met het veld De ervaringen van kwetsbare mensen met kapitaal en in- en uitsluiting binnen de sport.
TOOLKIT ROUW EN VERDRIET
TOOLKIT ROUW EN VERDRIET ALS JE IEMAND DICHTBIJ VERLIEST. Rouwen: een werkwoord waarvan je de betekenis pas leert kennen als je voor het eerst iemand verliest die veel voor jou betekende. Misschien wil
Persoonlijkheidsstoornis Cluster C
Persoonlijkheidsstoornis Cluster C Deze folder geeft informatie over de diagnostiek en behandeling van cluster C persoonlijkheidsstoornissen. Wat is een cluster C Persoonlijkheidsstoornis? Er bestaan verschillende
De Budget Ster: omgaan met je schulden
De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE
Individuele Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken. Dagdeel 4 4-1
Individuele Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken Dagdeel 4 4-1 Wat stond in dagdeel 3 centraal? Terugval en noodmaatregelen Aanvullingen functie-analyse Omgaan met trek 4-2 Programma
Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities
Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities Sessie 6: Helder zien - De eerste signalen van depressie opmerken gewaarzijn van vroege waarschuwingssignalen, terugvalsignalen onder de microscoop leggen. Het
Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging
Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Als iemand in jouw omgeving zichzelf beschadigt is dat erg ingrijpend. Het kan allerlei emoties oproepen. Je bent misschien erg verdrietig, boos of je voelt
ASS en ouder worden. praten. met een professional op het gebied van ASS.
ASS en ouder worden Inleiding Vroeger dachten we bij ASS alleen aan kinderen, de laatste tijd beseffen we dat deze kinderen volwassen worden. Pas heel recentelijk wordt ook aandacht besteed aan ASS bij
Borderline, waar ligt de grens?
Borderline, waar ligt de grens? Themadag georganiseerd door Friese werkgroep Labyrinth-In Perspectief 23 november 2002 Programma 10.00 10.15 10.20 11.00 11.15 11.45 12.15 13.00 14.00 15.00 Ontvangst met
Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Psychotherapeutische Deeltijdbehandeling. rkz.nl
Patiënteninformatie Psychotherapeutische Deeltijdbehandeling rkz.nl Inleiding U bent voor deeltijdbehandeling verwezen door de huisarts of door een specialistische behandelaar. Het kan ook een passend
Lesmodule 4 fasen van. dementie. VOORBEELD LESMODULE: 4 fasen van dementie
Lesmodule 4 fasen van dementie Inhoudsopgave: 1. Wat is dementie? blz. 3 2. Twee basisprincipes over de werking van de hersenen blz. 4 3. Omschrijving van de vier fasen van ikbeleving bij dementie blz.
Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind
Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Inhoudsopgave Wat betekent het dat uw kind moeilijk lerend is en wat 3
Doorbreek je depressie
Doorbreek je depressie Doorbreek je depressie Werkboek voor de cliënt Drs. P.J. Molenaar Drs. F.J. Don Prof. dr. J. van den Bout Drs. F. Sterk Prof. dr. J. Dekker Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Ó
WERKEN ROND MACHT EN ONMACHT 1
WERKEN ROND MACHT EN ONMACHT 1 Doel Het doel is om met de cliënt(en) informatie te geven over macht, met hen te bekijken hoe zij macht ervaren, welke overlevingspatronen ze hiervoor hebben ontwikkeld en
Depressie. Informatiefolder voor cliënt en naasten. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober
Depressie Informatiefolder voor cliënt en naasten Zorgprogramma Doen bij Depressie Versie 2013-oktober Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen en welke oorzaken
MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind
MEE Nederland Raad en daad voor iedereen met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Inhoudsopgave
VERLIES VAN EEN DIERBARE INFORMATIE OVER ROUWVERWERKING FRANCISCUS VLIETLAND
VERLIES VAN EEN DIERBARE INFORMATIE OVER ROUWVERWERKING FRANCISCUS VLIETLAND Verlies lijden en verdriet hebben Verlies lijden is iets dat de meeste van ons op een bepaald moment in hun leven meemaken en
Workshop Mindfulness Gemeente Halderberge Betsie Wagemakers. Het enige moment wat telt is:
Workshop Mindfulness Gemeente Halderberge Betsie Wagemakers Het enige moment wat telt is: NU Programma 1. Wat is mindfulness? 2. Wat levert mindfulness op? 3. Evaluatie van de ingevulde enquête. 4. De
Verbloemend gedrag. Om beter met het verbloemende gedrag van je naaste om te gaan, is het belangrijk dat je begrijpt waar het gedrag vandaan komt.
Verbloemend gedrag Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Verbloemend gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is verbloemend gedrag? Sommige mensen zijn zich
Stoppen met zelfbeschadiging?
Stoppen met zelfbeschadiging? Hoe weet ik of ik eraan toe ben te stoppen? Besluiten om te stoppen met zelfbeschadiging is een persoonlijke beslissing. Niemand kan dit voor je beslissen. Stoppen omdat je
Een dierbare verliezen
Algemeen Een dierbare verliezen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG042 / Een dierbare verliezen / 14-07-2015 2 Een dierbare verliezen U heeft
Hoofdstuk 9 Oefeningen
Hodstuk 9 De eerste stap in werken aan jezelf is ook meteen de belangrijkste stap: Het durven onderkennen van je innerlijke conflicten en dat je daardoor je emoties nog niet voor je kan laten werken. De
Een dierbare verliezen
Patiënteninformatie Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en de gevoelens die u daarover kunt hebben Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en
Psychomotorische Therapie
Expertisecentrum Psychomotorische Therapie 2 Psychomotorische Therapie (PMT) Voor wie Psychomotorische Therapie (PMT) is een behandelvorm voor mensen met psychische klachten of psychosociale problemen.
Betrokkenheid. Competentie. De behoefte aan competentie wordt vervuld.
Betrokkenheid Autonomie Competentie Relatie leerkracht Relatie leerlingen De behoefte aan autonomie De behoefte aan competentie De behoefte aan een goede relatie met de leerkracht De behoefte aan goede
Een dierbare verliezen
Een dierbare verliezen Over de gevoelens die u kan ervaren en tips om goed voor uzelf te zorgen INFORMATIEBROCHURE VOOR DE NABESTAANDEN Een dierbare verliezen U hebt kort geleden iemand verloren. Dat
Drieluik psychiatrie workshop psychotische klachten in de thuiszorg
Drieluik psychiatrie workshop psychotische klachten in de thuiszorg Ferdy Pluck Inhoud Introductie Casus Psychotische klachten Eigen casuïstiek Casus Je gaat voor het eerst op bezoek bij een 67 jarige
Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:
Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van
Mentaliseren Bevorderende Therapie (MBT) voor cliënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis
Mentaliseren Bevorderende Therapie (MBT) voor cliënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis Informatie voor cliënten en hun verwijzers Mentaliseren Bevorderende Therapie voor cliënten met een borderline
Beroepsmatige instelling Bij beroepsmatige instelling wordt gekeken naar wat u motiveert en welke doelstellingen u op werkgebied heeft.
Pagina 1 van 21 BIP-werkgerelateerde persoonlijkheidsvragenlijst Dit rapport geeft een overzicht van uw positie op de vier persoonlijkheidsdimensies die relevant zijn voor het functioneren in een werkomgeving:
Posttraumatische stressstoornis na uitzending
Posttraumatische stressstoornis na uitzending Factsheet Inleiding Een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking (ongeveer 80%) krijgt ooit te maken met één of meer potentieel traumatische gebeurtenissen.
Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten
Stressreductie en stressregulatie Training voor mensen met spanningsklachten In deze folder vindt u informatie over de training Stressreductie en Stressregulatie, die verzorgd wordt door de afdeling Medische
Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost
Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op
Gecompliceerde rouw na verlies van een dierbare. basis-ggz
Gecompliceerde rouw na verlies van een dierbare Denk biedt hulp aan mensen tussen de 18 en 75 jaar met lichte en matig-ernstige psychische klachten. Behandeling bij Denk past binnen de generalistische.
Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers
Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse
Antreum RAPPORT PF. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant
RAPPORT PF Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Persoonlijke flexibiliteit is uw vermogen om met grote uitdagingen en veranderingen
DEEL 1. WERKBOEK 4 Eigenwaarde Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!
DEEL 1 1 WERKBOEK 4 Eigenwaarde Inhoud 2 1. Hoe zit het met je gevoel van eigenwaarde? 3 2. Welke talenten van jezelf ken je al? 4 3. Verborgen talenten & bewondering 6 4. Verborgen talenten & feedback
Voor jongeren die vastlopen in hun ontwikkeling, thuis en op school.
Voor jongeren die vastlopen in hun ontwikkeling, thuis en op school. Waarom RIOzorg? Je beslist mee over jouw behandeling. Je bent snel aan de beurt. Wij denken met je mee. Wij bieden wetenschappelijk
Het vergroten van draagkracht na confrontatie met een harta andoening
Het vergroten van draagkracht na confrontatie met een harta andoening Draaglast en draagkracht Als door de confrontatie met ziekte de balans tussen draaglast en draagkracht wordt verstoord, moet gezocht
Grip op je Depressie. Cursus voor mensen met depressieve klachten
Grip op je Depressie Cursus voor mensen met depressieve klachten In deze folder vindt u informatie over de cursus Grip op je Depressie, die verzorgd wordt door de afdeling medische psychologie van het
Depressie. Informatiefolder voor zorgteam. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober
Depressie Informatiefolder voor zorgteam Zorgprogramma Doen bij Depressie Inleiding Deze folder is bedoeld voor afdelingsmedewerkers die betrokken zijn bij de zorg voor een cliënt bij wie een depressie
Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod
Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd
Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out
Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg
Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?
Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt
I s dit jou w beste moment om te stoppen met roken?
I s dit jou w beste moment om te stoppen met roken? Dit product word t gratis aangeboden door the NewHealth Company 1-1 - 2017 Gratis intake Stoppen met roken Onderzoek je levensomstandigheden, gezondheid
UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren
UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren Informatie voor kinderen, jongeren en ouders Wat staat er in deze folder? Inleiding voor ouders 1 Informatie
Onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Groepsbehandeling bij SOLK
Onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten Groepsbehandeling bij SOLK Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U wilt beter leren omgaan met uw klachten van pijn en
Welkom bij de training WEERSTAND! We leven bij wat we geloven, niet bij wat we zien!
Welkom bij de training WEERSTAND! We leven bij wat we geloven, niet bij wat we zien! Jouw leervragen: Denk nog even n paar minuten goed na wat je in deze training Weerstand precies wilt leren. Formuleer
Individuele coaching en groepsbijeenkomsten. Volwassenen met AD(H)D
Individuele coaching en groepsbijeenkomsten Volwassenen met AD(H)D Behandeling en coaching Psycho-educatie cliënt en partner Staken alcohol en/of drugs Medicatie Coaching individueel Coaching in de groep
Module 21: Gevoelsvermijding. Gevoelsvermijding. Beperkende gedragspatronen 1/5. Leer omgaan met afwijzing Module 21
Module 21: Gevoelsvermijding Gevoelsvermijding Een van de belangrijkste basisemoties is verdriet. De emotie verdriet ontstaat bij een nare gebeurtenis. Verdriet is een golf van onbegrip en heeft als doel
Grip op je Depressie. Cursus voor mensen met depressieve klachten
Grip op je Depressie Cursus voor mensen met depressieve klachten In deze folder vindt u informatie over de cursus Grip op je Depressie, die verzorgd wordt door de afdeling Medische Psychologie van het
Advies en steun voor uw kind en uzelf
Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft
OEFENINGEN: NEEM UW GEDACHTEN ONDER DE LOEP
OEFENINGEN: NEEM UW GEDACHTEN ONDER DE LOEP Denken, voelen en doen staan sterk met elkaar in verband. Via uw gedachten kunt u invloed uitoefenen op hoe u zich voelt. Op deze manier kunt u ongewenste gevoelens
Worksheet EFT bij Emoties
Worksheet EFT bij Emoties Inleiding Ik wil af van mijn angst, dit verdriet, deze onzekerheid, die twijfel.! Zo n bekende en begrijpelijke wens, sommige gevoelens en negatieve gedachten lijken soms al zo
Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping)
Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Geluk is een gevoel! Jij bent de enige persoon op de wereld die jou gelukkig kan maken! Het is erg belangrijk dat je alle
VERWERKING NA EEN INGRIJPENDE GEBEURTENIS 1
SOCIAAL WERK VERWERKING NA EEN INGRIJPENDE GEBEURTENIS 1 U bent recent betrokken geweest bij een gebeurtenis waarbij u geconfronteerd werd met een aantal ingrijpende ervaringen. Met deze korte informatie
Werkboek bij e-book Hoe wordt je een gelukkiger mens met jouw emoties en gevoelens? Hoe word je een gelukkiger mens met jouw emoties en gevoelens
Werkboek bij het e-book Hoe word je een gelukkiger mens met jouw emoties en gevoelens (om te printen en in te vullen!) Tip: het bestand is opgemaakt in A5 (stel je printer in op twee pagina s per vel!).
Test: In hoeverre pieker je? 28 vragen
Test: In hoeverre pieker je? 28 vragen 1. Maak je je zorgen over bepaalde situaties of gebeurtenissen? 2. Blijf je erover doormalen? 3. Raak je van slag door opmerkingen of gedrag van iemand anders? 4.
Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie
Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt
Methodisch werken binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding
Methodisch werken binnen Lang Verblijf woonzorg en dagbesteding 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Gentle Teaching 4 Middelen 5 Voor wie is Gentle Teaching? 5 3. Competentievergrotend werken 6 Middelen
Verzamel stoornis: van probleem naar uitdaging cursus NOOP 11 oktober 2017 Heerenveen
Verzamel stoornis: van probleem naar uitdaging cursus NOOP 11 oktober 2017 Heerenveen Danielle Cath, Marjolijn Korteweg Altrecht Academisch Angstcentrum GGZ Drenthe, vakgroep psychiatrie UMCG Oefening
WERKBOEK 2. De bron van verandering. Kees Holtrigter (The 7D Solutions) 3e editie
WERKBOEK 2 De bron van verandering Kees Holtrigter (The 7D Solutions) 3e editie Werkboek 2 De bron van verandering... 3 1 Mijn thema... 4 2 Gebeurtenissen (connecting the dots)... 4 3 Emoties... 5 4 Gevoel
WERKBLADEN. Starterskit. voor zelfcoaching. Mark Vlemmings. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen
WERKBLADEN Starterskit voor zelfcoaching Mark Vlemmings Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen WERKBLAD ANALYSE 1 Dit is het probleem waar ik aan wil werken: 2 Ik heb de volgende onprettige gevoelens
De tocht door het land van rouw
De tocht door het land van rouw Bron: Herbergen van Verlies, geschreven door Riet Fiddelaers- Jaspers en Sabine Noten Toegelicht door Sandra de Bruyne Integreren Opbouwen Funderen Ankeren Verduren Aanschouwen
Hoe doorbreek je als begeleider de dynamiek : Alsmaar doorgaan ondanks de pijn en/of aanhoudende lichamelijke klachten (overactiviteit)
Hoe doorbreek je als begeleider de dynamiek : Alsmaar doorgaan ondanks de pijn en/of aanhoudende lichamelijke klachten (overactiviteit) Doelstelling - Dynamiek m.b.t. doorzetten (persisteren ondanks pijn,
mensen met hersenletsel
Tips van en voor mensen met hersenletsel Leven met hersenletsel op de lange termijn Introductie Dit boekje is gemaakt met de tips van mensen met hersenletsel die deelnamen aan een onderzoek naar de zorg
Lusteloos gedrag. Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Lusteloos gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken.
Lusteloos gedrag Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Lusteloos gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is lusteloos gedrag? Dementie kan ervoor zorgen
Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum
Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Inhoud Definitie gezond Biopsychosociaal model Psychische gezondheid Stress
Het verlies van een dierbare
Het verlies van een dierbare Het Zorgpad Stervensfase is gebaseerd op de Liverpool Care Pathway for the dying patient (LCP). De LCP is door het Erasmus MC Rotterdam en het IKNL locatie Rotterdam integraal
hechting, bindingsangst en bindingsdrang
hechting, bindingsangst en bindingsdrang Stel dat je in het eerste jaar van je relatie een snoepje in een pot doet na elke keer dat je seks hebt. Na het eerste jaar haal je een snoepje úit diezelfde pot
Online Psychologische Hulp Angst & Paniek
Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg
Module A. Weten 13 Module B. Denken 21 Module C. Eten 32 Module D. Laten zitten 41 Module E. Baas over je brein 50
Eten zonder angst_kapwerkboek basis 4-3-11 14:24 Pagina 5 Inhoud 5 Inhoud Inleiding 7 Motivatie 8 FASE 1. OPBOUWFASE 12 Module A. Weten 13 Module B. Denken 21 Module C. Eten 32 Module D. Laten zitten 41
Checklijst voor Cognitieve en Emotionele problemen na een Beroerte (CLCE-24)
Checklijst voor Cognitieve en Emotionele problemen na een Beroerte (CLCE-24) Voor de domeinen cognitie, communicatie en psycho-emotioneel kan de checklijst voor Cognitie en Emotionele problemen na een
Test: In hoeverre voel je je eenzaam? 42 vragen
Test: In hoeverre voel je je eenzaam? 42 vragen Print dit document (7 pagina s) uit en omcirkel of arceer datgene wat op jou van toepassing is: 1. Ben je alleen? nooit soms/regelmatig (vrijwel) altijd
EMDR Therapie voor mensen met een traumatische ervaring
EMDR Therapie voor mensen met een traumatische ervaring Wat is EMDR Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort tot EMDR, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen
Werkboek Stoppen met roken
Werkboek Stoppen met roken WWW.ZORROO.NL 1 2 Voorwoord Zorroo staat voor Zorggroep Regio Oosterhout & Omstreken. Wij ondersteunen u bij het stoppen met roken. Dit doen we samen met uw huisarts, praktijkondersteuner