Geschilderd van Eijsden tot de Mookerhei

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geschilderd van Eijsden tot de Mookerhei"

Transcriptie

1 Geschilderd van Eijsden tot de Mookerhei Eijsden Mookerhei Inleiding Een kunstenaar wil zijn verhaal zo goed mogelijk vertellen, zonder woorden. Dat geldt ook voor de schilderijen in deze zaal. Het oog van de aanschouwer moet als vanzelf naar de belangrijkste elementen van het schilderij geleid worden. Wanneer je een kunstwerk ziet kun je er van uitgaan dat de schilder over alles nagedacht heeft. Hoe meer je weet over de trucs die een schilder kan gebruiken, hoe beter je het verhaal kan lezen.

2 Kunstbeschouwing Willem Roelofs Eijsden aan de Maas Peter Job Heidelandschap Mook Afmeting Het eerste wat je ziet aan een schilderij is de afmeting. Vaak kijk je niet bewust naar de afmeting, maar de kunstenaar heeft er heel goed over nagedacht. De grootte heeft invloed op hoe een schilderij op de toeschouwer overkomt. Een groot schilderij zoals het heidelandschap van Peter Job, kan meer indruk maken dan een klein schilderij zoals dat van Eijsden aan Maas. Wanneer je een kunstwerk kent via een kleine afbeelding in een boek en daarna het origineel ziet, merk je dat het werk in het echt heel anders over komt. Naast het lege heidelandschap, lijkt het schilderij van Willem Roelofs misschien te klein voor alles wat erop te zien is. Dat heeft een reden. Roelofs maakte vaak olieverfschetsen op klein formaat in de buitenlucht. Eijsden aan de Maas is zo n olieverfschets op makkelijk klein formaat.

3 Historie Willem Roelofs ( ) - Eijsden aan de Maas Schetsen in de buitenlucht Roelofs maakte olieverfschetsen in de vrije natuur (en plein air) en werkte deze schetsen verder uit in zijn atelier. Eind september 1884 was Roelofs in Eijsden aan de Maas en maakte een aantal olieverfschetsen van dorpsgezichten. Het formaat van de schetsen werd bepaald door de schilders koffer waar ze in moesten passen. Deze olieverfschets is nooit in het groot uitgewerkt. Haagse school Willem Roeloefs wordt gerekend tot de Haagse School. De Haagse school is een groep gelijkgestemde kunstschilders met een schilderstijl, ontstaan tussen 1860 en 1900 in Den Haag. Zij wilden interieur en landschap op een realistische manier weergeven, zoals je die ter plekke zag. De Haagse school is sterk beïnvloed door de School van Barbizon uit Frankrijk. Roelofs was een van de eerste Nederlandse kunstenaars die een bezoek bracht aan Barbizon. Barbizon De school van Barbizon schilderde landschappen, in de vrije natuur, zonder het mooier te maken dan het was (zoals in de romantiek wel gebeurde). Er werd veel aandacht besteed aan het neerzetten van kleuren die een bepaalde stemming aangaven. Bij Roelofs zie je dat terug in de zware wolkenpartijen, vaak met een regenboog en een verlaten landschap. Impressionisme De school van Barbizon wordt wel beschouwd als voorloper van het impressionisme. De impressionisten wilden het moment weergeven dat ze op een bepaald tijdstip van de dag zagen. Er was dus geen sprake meer van fijne lijnen en details, want er moest snel geschilderd worden. Anders was het moment voorbij. Bij de onderwerpkeuze richtte men zich op de directe omgeving, het alledaagse leven.

4 Kunstbeschouwing Willem Rip Boerderij in de Peel bij Nederweert Kader De afbeelding van een schilderij stopt ergens. Er is een rand of kader, vaak met een mooie lijst. De meeste schilderijen hebben een regelmatige kadervorm, zoals een rechthoek of vierkant. De keuze van de kadervorm heeft te maken met de bedoeling van de kunstenaar, maar ook met het onderwerp van het schilderij. Een horizontaal landschap vraagt om een ander kader dan een afbeelding met een verticale beweging. De eerste zal vaak een liggend kader krijgen en de tweede een staand, om zo de horizontale of verticale lijn te benadrukken. Willem Rip heeft hier gekozen voor een liggend rechthoekig kader. Zo wordt het horizontale van de boerderij, de horizon en het weidse landschap van de Peel extra versterkt. Het gaat hier namelijk niet om de boerderij zelf, maar om de omgeving waarin deze staat. De lucht is duidelijk ook van belang, anders was het kader wel lager geweest. De wolken nemen zo veel plaats in dat je het gevoel kan krijgen zelf onder deze donkere hemel ten staan.

5 Historie Willem Rip ( ) - Boerderij in de Peel bij Nederweert Haagse School Willem Rip had een voorkeur voor het schilderen van landschappen. Het werk Boerderij in de Peel bij Ospel laat een karakteristieke boerenwoning met erf zien, geïsoleerd gelegen in het landschap. Het palet in blauw-grijze tonen is typisch voor de Haagse school, een groep van kunstschilders in Den Haag die een losse penseelstreek lieten zien. Wonen in de Peel Deze boerderij stond in Ospel, in een deel van de Peel dat bekend stond als Horik Heide. De laatste bewoners waren de leden van het dertien kinderen tellende gezin Frenken. Vader Harrie werkte als peelwerker voor Maatschappij Griendtsveen, dat veengrond verwerkte. De familie Frenken woonde tot ongeveer 1945 in deze boerderij, die na de ruilverkaveling rond 1950 is afgebroken. De molen rechts op het schilderij, is waarschijnlijk de Korenbloemmolen uit 1870 die aan de rand van het dorp lag. Hier werd graan gemalen tot Na een grondige restauratie is de molen sinds 1990 weer in gebruik. Architect Cuypers De kerk aan de linkerkant van de boerderij is de parochiekerk van Ospel die in 1864 door architect Pierre Cuypers gebouwd is. Cuypers is bekend, omdat hij het Rijksmuseum in Amsterdam gebouwd heeft. Hij was echter vooral een architect van kerken. Van de 100 kerken die hij ontworpen heeft zijn er 70 daadwerkelijk gebouwd.

6 Kunstbeschouwing Dirk Wiggers - De Maas bij Kessel Compositie Een schilderij is eigenlijk een plat vlak bedekt met kleuren die op een bepaalde manier geordend zijn. Deze ordening in het platte vlak wordt compositie genoemd. Het gaat alleen om de lijnen en vlakken die je in een schilderij ziet. De illusie van ruimte is hier niet van belang. Een compositie is bedoeld om de belangrijkste elementen in een schilderij duidelijk te maken. Om een compositie te bepalen begin je met het zoeken naar de beeldassen die in het schilderij te vinden zijn. Beeldassen In een compositie wordt er gebruik gemaakt van zichtbare en onzichtbare lijnen, de beeldassen. Een horizontale of verticale beeldas zorgt voor rust terwijl diagonale, schuine en kromme beeldassen zorgen voor beweging. Op het schilderij van Dirk Wiggers zie je beide. De horizon is een zichtbare horizontale beeldas. Deze zorgt voor rust en evenwicht. De kerk en omgeving links lijken in eerste instantie meer aandacht te trekken dan het landschap rechts, maar door het gebruik van een beetje geel lost Wiggers dit slim op. Geel is een kleur die veel aandacht naar zich toetrekt en hierdoor wordt het oog van de toeschouwer ook naar rechts gestuurd. De kerk, het pontje en de boot vormen een onzichtbare diagonale beeldas. De mast van de boot vormt een verticale beeldas en stuurt de blik naar het bootje in het water, net als de genoemde diagonale beeldas. Het bootje in het water is waar Wiggers de meeste aandacht voor lijkt te vragen. Wanneer de beeldassen gevonden zijn kun je proberen de compositie te benoemen. Dat doen we hier niet. Het belangrijkst is dat het effect van die compositie en de bedoeling van de kunstenaar duidelijk worden.

7 Historie Dirk Wiggers ( ) - Maas Bij Kessel Schoolplaten van Noordhoff Dirk Wiggers werd beroemd door zijn riviergezichten. Uitgever Noordhoff vraagt hem daarom in 1914 een schilderij te maken van een Limburgs rivierlandschap met de bedoeling er een schoolplaat van te maken. Dit is dat schilderij en de uitgever was dik tevreden. Noordhoff maakte uiteindelijk 37 schoolplaten met het landschap van Nederland als onderwerp. Maar liefst 4 daarvan gingen over het Limburgse Landschap, omdat in Limburg veel bijzondere landschapstypen te vinden zijn. Deze schoolplaten werden vooral gebruikt als illustratiemateriaal in de aardrijkskundeles. In het digitale tijdperk van nu is het bijna niet voor te stellen, maar de beeldvorming van Nederland hing toen af van dit soort platen en het talent voor vertellen van de docent.

8 Kunstbeschouwing Piet Wiegman - Geitjes bij een muur in Thorn Standpunt Staande voor een landschap ervaar je vanuit welke positie de kunstenaar naar zijn onderwerp heeft gekeken. Dat kan op ooghoogte zijn, maar ook van een lage of hoge positie. Dit standpunt is belangrijk voor wat de kunstenaar wil laten zien. Gewoon standpunt (op ooghoogte) Geitjes bij een muur in Thorn heeft een gewoon standpunt. Het lijkt alsof je met beide benen op de grond staat. Een gewoon standpunt bij een landschap zorgt ervoor dat het lijkt alsof je zelf in het landschap zou kunnen staan. Leo Fransen- Binnenhaven Maasbracht Hoog standpunt Op een landschap zie je vaak een hoog standpunt met een hoog geplaatste horizon. De kunstenaar kan dan veel van het landschap laten zien, waarbij de elementen weinig overlappen. Bij Binnenhaven Maasbracht zie je een hoog standpunt. Het lijkt alsof je als toeschouwer uit een raam kijkt of in de lucht zweeft. Een hoog standpunt is een beetje afstandelijk, maar nu kun je wel alle schepen goed zien. Bij een gewoon standpunt zou je tegen de achtersteven van het laatste schip aankijken. Laag standpunt Een laag standpunt geeft je vaak het gevoel alsof je omhoog kijkt en het onderwerp belangrijker is dan jijzelf. Bij een landschap zie je dit eigenlijk nooit.

9 Historie Piet Wiegman ( ) Geitjes bij een muur in Thorn Thorn Het pittoreske witte stadje Thorn is een beschermd dorpsgezicht met vele monumenten. De historische kern met zijn witte huizen, zijn bochtige straatjes, de intieme hofjes en kapelletjes vormen een sfeervol decor voor veel schilders. Piet Wiegman heeft er van 1922 tot 1929 gewoond en het dorp en zijn bewoners geschilderd. Zelf geleerd Wiegman is een autodidact. Hij heeft zijn vak dus door zelfstudie geleerd. Naast schilder was hij ook graficus, ceramist en poppensnijder. Toen hij 21 jaar was pakte hij voor het eerst zijn penseel op en heeft toen drie jaar lang zijn tijd verdeeld over het kopiëren van oude meesters en schilderen in opdracht. Daarna is hij eigen werk gaan maken. Dit bestond voornamelijk uit stillevens, portretten en landschappen, waarbij de plaatselijke bevolking een belangrijke inspiratiebron was. Wiegman maakte het zichzelf daarbij niet makkelijk. Hij werkte langzaam en precies en sleutelde lang aan een werk. Bergense school Wiegman hoorde bij de Bergense school, een stroming in de schilderkunst tussen 1915 en 1925, genoemd naar het plaatsje Bergen in Noord-Holland waar de kunstenaars bij elkaar kwamen. De Bergense school heeft een expressionistische stijl met kubistische invloeden. Dit betekent dat er geschilderd wordt vanuit het gevoel en met vereenvoudigde vormen zonder details. Een realistische weergave van de ruimte is niet belangrijk en er wordt expres met verschuivende standpunten en kleuren gespeeld om meer een gevoel weer te geven dan de werkelijkheid. Dit is goed te zien in Geitjes bij een muur in Thorn. Het landschap is ondergeschikt aan de kleuren en vlakken. kleuren die gebruikt zijn. Door het geitje op de voorgrond lijkt er ruimte te zijn, maar dezen is niet realistisch.

10 Kunstbeschouwing Herman Heyenbrock Gezicht op de mijn Julia in Eijgelshoven Illusie van ruimte Overlapping Een van de makkelijkste manieren om het idee van ruimte op te roepen is door overlapping van figuren of voorwerpen. Dit is goed te zien op het schilderij van Herman Heyenbrock. De huizen van het dorp op de voorgrond overlappen. Een toeschouwer maakt daar zelf een ruimtelijk geheel van en ziet huizen die voor elkaar staan, verscholen achter een boomgaard. Lijnperspectief Je spreekt pas van diepte in een schilderij wanneer met behulp van lijnperspectief ruimte wordt gesuggereerd. Lijnperspectief is een techniek om de illusie van ruimte precies weer te geven, zoals deze in werkelijkheid ook te zien is. Afstanden en maten zijn dan goed in te schatten en zo krijgen we een betrouwbaar beeld van de ruimte. Deze wetenschappelijke benadering om diepte op een plat vlak na te maken is ontwikkeld in de 15 e eeuw. Bij lijnperspectief is de horizon van groot belang. Vanuit alle elementen lopen er denkbeeldige lijnen naar deze horizon. Daar waar deze lijnen bij elkaar komen op de horizon ligt een zogenaamd verdwijnpunt. Dit verdwijnpunt hoeft niet op het schilderij zelf te liggen. De horizon kun je namelijk denkbeeldig buiten het kader doortrekken. Landschappen hebben vrijwel altijd een horizon. Het gebruik van lijnperspectief om diepte te creëren ligt hier dus voor de hand. Heyenbrock heeft bij Gezicht op de mijn Julia twee verdwijnpunten gebruikt. Het punt aan de linkerkant ligt net op het schilderij bij de kerk en het punt aan de rechterkant ligt net buiten het schilderij. Grootteperspectief Naast overlapping en lijnperspectief zijn er nog meer trucs voor handen om een illusie van ruimte te versterken. Je kunt een object dat dichterbij staat groter afbeelden dan een object dat verder weg staat. Zo zijn de huizen op de voorgrond in werkelijkheid veel kleiner dan de fabriek op de achtergrond. Doordat deze bijna net zo groot is afgebeeld als de huizen lijkt deze verder weg te staan. Atmosferische perspectief Door het gebruik van kleur kan er ook een indruk van diepte ontstaan. Dit heet atmosferisch perspectief of luchtperspectief. Hier wordt na gedaan wat mensen in de buitenlucht ook zien. Verder weg zie je minder detail, vloeien kleuren in elkaar over en lijkt alles blauwer te worden. Dit zie je ook op het schilderij van Heyenbrock.

11 Historie Herman Heyenbrock ( ) - Gezicht op de mijn Julia te Eygelshoven Onbekende kwaliteit Er is geen schilder in Nederland die zo veel schilderijen en pasteltekeningen over het industriële leven heeft gemaakt als Heyenbrock. Toch is hij niet zo bekend als kunstenaar. Dat komt niet door de kwaliteit van zijn werk, maar door het onderwerp van zijn kunst. Industriële taferelen waren in zijn tijd niet zo populair, in tegenstelling tot heidelandschappen of schilderijen waar het gewone volk op afgebeeld was. Helden van de arbeid Heyenbrock was enthousiast over de toekomst van de nieuwe technieken. Dat zie je terug in zijn werk van voor de Eerste Wereldoorlog ( ). Hij laat daar de helden van de arbeid zien, uit glasfabrieken, kolenmijnen of ijzergieterijen. Na de Eerste Wereldoorlog was Heyenbrock wat minder enthousiast over de techniek, aangezien deze ook werd ingezet voor de oorlogsvoering. Hij verschoof toen zijn aandacht van de arbeider naar de fabrieksgebouwen in het landschap. Cultuur-historie Tegenwoordig krijgt het werk van Heyenbrock meer aandacht. Dit komt doordat het industriële landschap dat hij laat zien verandert en verdwijnt. Zijn schilderijen zijn nu een belangrijke cultuurhistorische bron geworden!

12 Kunstbeschouwing Willem Carel Nakken Gasthuisput in Bemelen Licht Zonder licht zien we niets en dat geldt ook voor geschilderd licht. Schilders gebruiken licht en schaduw om ruimtelijkheid en vorm aan te brengen. De rondingen van de paarden op Gasthuisput in Bemelen zie je omdat er licht op valt. De hoge delen zijn lichter en de diepere zijn donker. Er ontstaat eigen schaduw. Een andere vorm van schaduw is de slagschaduw. Dit is de schaduw die bijvoorbeeld van de paarden op de grond valt en heeft niets met het oppervlak van het paard zelf te maken. Slagschaduw benadrukt de ruimte waarin het paard staat en het oppervlak waarop het staat. Andries van den Berg Watermolen te Meersen Ook bij de stofuitdrukking (oppervlak van materiaal) is licht van belang. Dit zie je op Watermolen te Meersen. Er is verschil tussen het vloeibare water en de hardheid van de muur ernaast, omdat het licht op deze materialen anders werkt. Andries van den Berg gebruikt dit feit wanneer hij deze materialen wil suggereren. Als laatste is er nog het licht dat niet in dienst staat van het schilderij, maar een eigen vertellende rol heeft in het schilderij. In Watermolen te Meersen gebruikt Van den Berg het licht om ons naar het belangrijkste gedeelte van het schilderij te laten kijken: het kolkende water stroomt langs een schuine muur. De muur leidt de aandacht vervolgens naar de mensen die daar in de schaduw bezig zijn. Dat is de plek waar wat gebeurd op het schilderij.

13 Historie Willem Carel Nakken Gasthuisput in Bemelen Het beste paard van stal Willem Nakken heeft veel hoeves en binnenhoven uit België, Frankrijk en Limburg geschilderd. In het werk van Nakken hebben mensen slechts een bijrol. Het zijn de paarden die de hoofdrol krijgen. Nakken is dan ook vooral bekend als paardenschilder en werd ook gevraagd om prijswinnende paarden op doek vast te leggen.

14 Kunstbeschouwing Kleur Zonder kleur zou het onderscheiden van vormen lastig zijn. Kleur is dus van groot belang. Kleuren worden zichtbaar door het licht dat er op valt. Simpel gezegd bevat het witte (zon)licht alle kleuren. Zodra dit witte licht op een voorwerp valt dan reflecteert dit voorwerp de kleur die wij zien. De rest van de kleuren worden door het voorwerp geabsorbeerd. Invloed van kleuren op elkaar Ook belangrijk om te weten is dat een kleur beïnvloed wordt door de kleuren daaromheen. Dat weet een kunstenaar natuurlijk ook en zal daar zeker mee spelen om het verhaal van het schilderij te vertellen. Aad de Haas weet bijvoorbeeld dat rood naast groen feller lijkt. Dat past hij toe door de brugpijlers op Gezicht op Maasbrug Maastricht groen te maken naast het rode wegdek.. Han Jelinger Vrijthof in Maastricht Zuiverheid De zuiverheid van kleuren kan gebroken worden door het bijmengen van zwart of wit. Daarmee wordt de kleur meteen minder helder. Ook hier speelt de kunstenaar mee. Han Jellinger geeft zijn kunstwerken een grijze en matte tint om aan te geven dat het hier om het grijze regenweer gaat dat we allemaal zo goed kennen. De betekenis van een kleur in een kunstwerk verandert door de mate van zuiverheid, de plek tussen de andere kleuren, maar ook door de grootte van het kleurvlak ten opzichte van het geheel. Zo is een geel vlak in een schilderij dwingender aanwezig dan een vlak paars. Wil je de kleuren gelijkwaardig maken dan zal het paarse vlak veel groter moeten zijn dan het gele vlak.

15 Historie Aad de Haas ( ) - Gezicht op Maasbrug Maas Ontaarde kunst Het werk van Aad de Haas werd in zijn tijd nog niet overal geaccepteerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd zijn werk tot Entartete Kunst verklaard door de Duitse bezetter. De Haas werd gearresteerd en enkele maanden gevangen gehouden. Toen hij zich bij zijn vrijlating verplicht moest omscholen in de vliegtuigbouw, dook hij samen met zijn vrouw onder in Zuid-Limburg. Hij zou er tot zijn overlijden blijven wonen. Maar ook in Limburg werd zijn kunst niet zonder slag of stoot geaccepteerd. Dat kwam voor een belangrijk deel door de grote rol die de Katholieke Kerk toen speelde. Hij kreeg in 1946 een grote opdracht voor schilderingen en beeldhouwwerk in de kerk van Wahlwiller, waaronder een kruisweg. Een aantal jaar later ontstond er binnen de kerk een strijd over de vraag in hoeverre moderne religieuze kunst toelaatbaar was. Het werk van De Haas werd weer ontaard verklaard, maar nu door het Vaticaan in Rome. Op Goede Vrijdag van het jaar 1949 haalde De Haas eigenhandig al zijn kunst uit de kerk. Deze gebeurtenis veroorzaakte landelijk veel opschudding, maar het ging ook de kunstenaar zelf niet in de koude kleren zitten. Hij werd depressief en vernietigde veel van zijn oude werk. Zijn stijl veranderde van ingetogen en poëtisch naar kleurrijk en bijna agressief. Later vermengden beide voorgaande periodes zich weer tot een meer beheerste schilderstijl. Gerehabiliteerd Op verzoek van oud-bisschop Gijsen van Roermond, werd de kruisweg in 1980 terug geplaatst in de kerk van Wahlwiller, 6 jaar na de dood van Aad de Haas. Pas in 1996 werd vanuit de kerk erkend dat er fouten waren gemaakt in de beoordeling van religieuze kunst. Ook de eerdere veroordeling van de kunstenaar door het Vaticaan werd terug gedraaid. Bisschop Wiertz van Roermond sprak de volgende woorden: We beleven thans het jaar van de verzoening en betuigen spijt aan Aad de Haas en zijn nabestaanden voor de pijn die zij van besluiten van kerkelijke autoriteiten hebben ondervonden.

16 Kunstbeschouwing Adriaan Gouwe Gezicht op Vijlen Optische kleurmenging Als kunstenaar kun je de kleuren mengen voordat je ze op het doek zet, maar je kunt die kleuren ook ongemengd naast elkaar zetten. Op een afstand mengt het oog deze kleuren automatisch tot één geheel. Dit heet optische kleurmenging. Voordeel is dat de helderheid van de kleuren niet verloren gaat, omdat je ze niet echt mengt. Wanneer je dichter naar het schilderij toeloopt zie je dat het schilderij uit vlekken verf bestaat. Adriaan de Gouwe was in zijn werk op zoek naar licht en beweging. Hij werd beïnvloed door de luministen die licht door middel van kleuren wilden weergeven. De verf werd dik en ongemengd naast elkaar gezet met explosies van kleur als gevolg. Dat zie je goed bij Gezicht op Vijlen. Henri Jonas Bassin te Maastricht Ook het sfeervolle schilderij Bassin in Maastricht is een mooi voorbeeld van optische kleurmenging, maar hier zijn de kleuren compleet anders.

17 Historie Adriaan Gouwe ( ) Gezicht op Vijlen Twijfel aan talent In Limburg werd Adriaan Gouwe vooral bekend door zijn schilderijen van ploegende paarden en zwoegende boeren in warme kleuren. Gouwe wilde zichzelf echter blijven ontwikkelen, en niet steeds hetzelfde onderwerp herhalen, maar er was veel vraag naar deze voorstellingen en het leverde geld op. Deze innerlijke strijd tussen wat hij zelf wilde en wat er van hem gevraagd werd, zorgde ervoor dat hij zijn leven lang twijfelde aan zijn talent. Was zijn andere werk dan niet goed genoeg? Licht in het landschap Gouwe experimenteerde graag met de mogelijkheden van licht. In landschapsschilderijen kun je goed spelen met verschillende lichtinval. In deze tentoonstelling zijn twee landschappen van Gouwe te zien, Gezicht op Vijlen en Vijlen Akerbos (in de vitrine). De kunstenaar ging elke zomer naar Limburg om daar het prachtige landschap te schilderen.

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

theorie tekenen onderbouw

theorie tekenen onderbouw theorie tekenen onderbouw inhoud deel 1 technieken en materialen deel 2 ruimtelijkheid deel 3 vorm deel 4 ruimte en licht deel 5 kleur deel 6 compositie deel 7 inleiding kunstgeschiedenis schriftelijke

Nadere informatie

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3.

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Reader/begrippenlijst periode 3 toetsweek : Hoe moet je leren??? 1. In de tekst worden belangrijke begrippen aangegeven met een*. Deze begrippen moet je

Nadere informatie

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de Bram Vrielink Jim Bloemen 2de 1907-1914 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 HET KUBISME... 4 KUNSTENAARS KUBISME... 5 L AFICIONADO... 6 PORTRAIT OF PABLO PICASSO... 7 SIMULTANEOUS WINDOWS ON

Nadere informatie

Excursie: Gineke Zikken Een goede start.

Excursie: Gineke Zikken Een goede start. Excursie: Gineke Zikken Amsterdam Een goede start. Het was een heerlijke dag. Mooi weer. Naar het Rijksmuseum werd te veel. Het bezoek aan Gineke Zikken was ruimschoots voldoende om lang mee toe te kunnen.

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Brieflezende vrouw, Johannes Vermeer, ca. 1663 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van zeventiende eeuw laat Johannes Vermeer zien in de examentour Burgerlijke

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Mondriaanjurk, Yves Saint Laurent, Abraham, Bianchini-Férier, 1965 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van de examentour Burgerlijke cultuur in de zeventiende

Nadere informatie

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen ZOEKEN Weet jij wat een zoeker is? Hierboven is er een getekend. Hij wordt gebruikt bij het zoeken naar een geschikt gedeelte om te tekenen. Zo n zoeker heeft brede randen en geeft je als het ware een

Nadere informatie

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE Vorm Silhouetten Mensen, dieren, voorwerpen en planten hebben allemaal hun eigen vorm. Daar zijn ze aan te herkennen. Je ziet geen kleuren, lijnen, diepte

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665)

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Een klassiek landschap Dit is wat we ons voorstellen bij het woord landschapsschilderkunst. We hebben alle elementen van een landschap: een blikvanger

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten

Nadere informatie

Thema: Vormgeven. Beeld en kunst

Thema: Vormgeven. Beeld en kunst Introductie VG-02-01-01 Voorkennis: Enige ervaring met een computer en een tekstverwerkingsprogramma, een opmaakprogramma en Photoshop. Je kunt omgaan met een zoekmachine op internet Je hebt de opdrachten

Nadere informatie

Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief

Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief Daar zit diepte in. Deel 1: Perspectief Heb je soms wel eens het gevoel dat je in een schilderij binnen kunt wandelen? Dat komt omdat schilders in perspectief schilderen. Honderden jaren geleden ontwikkelden

Nadere informatie

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs KIJKWIJZER Voortgezet Onderwijs gemeentemuseum den haag maart 2001afdeling educatie/jet van Overeem postbus 72 2501 CB Den Haag jovereem@gm.denhaag.nl 2 Bedenk dat een schilderij - voordat het een strijdros,

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT:

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT: Schilderkunst Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. 1. Definitie SCHILDERIJ: tweedimensionaal vlak iets wordt voorgesteld kleur- en vormmiddelen FIGURATIEF ABSTRACT: figuratief: verwijst

Nadere informatie

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt PROGRAMMA 2011 2012 Uitgangspunt van de lessen is dat kennis van de schilderkunstige technieken en stromingen vanuit de eigen ervaring wordt ontdekt en ontwikkeld. De opdrachten hebben betrekking op zowel

Nadere informatie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Workshop Fotografie Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Alles over perspectief, standpunt en compositie Belangrijk voor het maken van een goede foto is de keuze van je perspectief. Welk standpunt

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5 1/5 VERSIE A Vraag 1 A Gebruik van licht om de dramatiek te uiten. Het subtiele licht (vs. clair-obscur in de barok) geeft diepte aan het schilderij en accentueert het hoofdmotief. Het zorgt er dus voor

Nadere informatie

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Landschapsschildering Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 Colofon Chinese landschapsschildering Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen - Landschapsschildering - Leerkracht

Nadere informatie

George Hendrik Breitner (1857-1923)

George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner werd op 12 september 1857 in Rotterdam geboren. Al van kleins af aan wilde hij het liefst historieschilder

Nadere informatie

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 Naam Klas Inleveren DOEN Lees in je (stencil)boek Reflectie de teksten

Nadere informatie

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details.

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. beeldende vormgeving Naam:...Klas... thema 6: De mens Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. Zolang de mens zich bezig gehouden heeft met kunst, heeft hij

Nadere informatie

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 2 Panta rhei alles stroomt; Mijn schilderijen zijn in beweging, ze lijken te stromen, zoals ook het leven zich geen stilstand

Nadere informatie

Ruimte. beeldende vorming klas 2

Ruimte. beeldende vorming klas 2 beeldende vorming klas 2 Ruimte Wat ga je doen? Je begint met het doorlezen van de hele tekst over ruimte. Daarna maak je de opdrachten. Lees de aanwijzingen zorgvuldig door om fouten te voorkomen. Bestudeer

Nadere informatie

Tekenen - Begrippenlijst

Tekenen - Begrippenlijst Tekenen - Begrippenlijst Hoofdstuk 1: Betekenis Betekenis Beeld Plat Tweedimensionaal Ruimtelijk Driedimensionaal Symbool Afgebeeld Verbeeld De bedoeling, datgene wat de maker duidelijk wil maken. Nabootsering

Nadere informatie

BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW

BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW Beeldaspect Vorm HANDENARBEID BASISVORMEN: 2D 3D 2D: vierkant / rechthoek / driehoek / cirkel / ovaal 3D: kubus / balk / prisma / piramiden / bol / kegel /

Nadere informatie

Het meten van diepte bij lijnperspectief met één verdwijnpunt Materiaal: papier, potlood, geodriehoek, gum

Het meten van diepte bij lijnperspectief met één verdwijnpunt Materiaal: papier, potlood, geodriehoek, gum Het meten van diepte bij lijnperspectief met één verdwijnpunt Materiaal: papier, potlood, geodriehoek, gum 1. Lijnperspectief is een hulpmiddel om de maat van gebouwen ook in de diepte goed te kunnen tekenen.

Nadere informatie

Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur

Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur 61 Corr01_Matisse-boek_NL_april2015.indd 61 20-04-15 14:00 Het jaar 1897 luidt een nieuwe tijd in voor Matisse: in dit jaar maakt hij kennis met

Nadere informatie

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent,

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent, Workshop Schilderen Beste docent, Samen met uw klas gaat u schilderen op doeken met als thema: Vol vuur voor Afrika! Hiervoor heeft u materiaal en een stappenplan nodig. Na het stappenplan vindt u een

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER VOORTGEZET ONDERWIJS, NIVEAU * MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan en De Stijl. Hoe ga je te werk

Nadere informatie

Kunstbeschouwen met Jacob

Kunstbeschouwen met Jacob Kunstbeschouwen met Jacob Opdrachten bij de tentoonstelling Bovenbouw havo/vwo Stedelijk Museum Alkmaar Late Middeleeuwen vs. Vroege Renaissance Kenmerken late Middeleeuwen: Kenmerken vroege Renaissance:

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea Tijdsbeeld tweede helft 20ste eeuw Vrijheid na WOII-Europa ligt in puin.. Koude oorlog: angst

Nadere informatie

Houtskool en conté tekeningen moeten gefixeerd worden ingestuurd; met deze materialen werkt u zo groot mogelijk op een groot vel papier.

Houtskool en conté tekeningen moeten gefixeerd worden ingestuurd; met deze materialen werkt u zo groot mogelijk op een groot vel papier. Les V2 In de eerste drie lessen van de Vervolgcursus maakte u kennis met drie verschillende disciplines binnen het tekenen: Vrij tekenen Grafische technieken Illustratief tekenen, strips en cartoons Grafische

Nadere informatie

KUNST IN SCHOOL OVERZICHT WORKSHOPS ATELIER ZGODAN 2010

KUNST IN SCHOOL OVERZICHT WORKSHOPS ATELIER ZGODAN 2010 KUNST IN SCHOOL OVERZICHT WORKSHOPS ATELIER ZGODAN 2010 De workshops worden gegeven door Wim de Goede (kunstenaar) en zijn ontwikkeld ism Hetty Kienhuis (docente). Alle workshops worden in overleg met

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 2 woensdag 17 juni 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een kleurenbijlage. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 70 punten

Nadere informatie

Willem Maris (1844-1910)

Willem Maris (1844-1910) Willem Maris (1844-1910) Willem Maris behoort tot het bekende schildersgeslacht Maris. Hij was de jongste van drie broers die allen in het schildersvak gingen, gestimuleerd door hun vader, boek- en steendrukker

Nadere informatie

http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop

http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop Poster blz 1 Stap 1 Open Photoshop, nieuw document: breedte

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Afkomstig uit de nalatenschap van

Afkomstig uit de nalatenschap van in de etalage Afkomstig uit de nalatenschap van Op woensdag 23 januari 2013 vond er een bijzondere onthulling plaats in het Stedelijk Museum Kampen. Een onthulling die werd verricht door Herman Krans,

Nadere informatie

Eindexamen tehatex havo 2005-II

Eindexamen tehatex havo 2005-II Kathedralenbouwers Vragen bij afbeelding 1 en 2. Op afbeelding 1 zie je een Vlaamse miniatuur uit 1447. Het boek waarin deze miniatuur zich bevindt, beschrijft het leven van een vorst die verschillende

Nadere informatie

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken:

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken: Me, myself and I Wat ga je doen? Je gaat een heel bijzonder boekje maken. Het wordt een vouwboekje (=leporello) zoals je op het plaatje hierboven duidelijk kunt zien. Dat boekje zal een heel persoonlijk

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER VOORTGEZET ONDERWIJS, NIVEAU * MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan en De Stijl. Hoe ga je te werk

Nadere informatie

Howto: Huidskleur in olieverf Auteur: Alb Datum: 29/01/2009

Howto: Huidskleur in olieverf Auteur: Alb Datum: 29/01/2009 Deze buste had ik reeds deels geschilderd met acrylverf als demonstratie op FACTS vorig jaar. Uiteindelijk was ik weer niet tevreden over het resultaat + dat er nog enige beschadigingen waren Reparaties

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Met een kunstenaarsblik Groep 8 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinet 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Ze hebben daarbij o.a. kennis

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST STAD EN TAAL ONTMOET KUNST OPTIONELE OPDRACHTEN EN HUISWERKOPDRACHTEN 1 WAT WILT U? (voorbereiding op het bezoek) A. Wat wilt u graag in het Stedelijk Museum zien? (welke soort kunst, welke kunstenaar,

Nadere informatie

Kopstukken. Vorsten, regenten & burgers. Hollanders in beeld

Kopstukken. Vorsten, regenten & burgers. Hollanders in beeld Kopstukken Vorsten, regenten & burgers Hollanders in beeld VORSTEN, REGENTEN & BURGERS Wie liet er een portret van zich maken? In de Gouden Eeuw ging het goed met Holland. Burgers werden steeds rijker.

Nadere informatie

Basis workshop fotografie. Fotograferen is niets meer dan beelden vangen.

Basis workshop fotografie. Fotograferen is niets meer dan beelden vangen. Basis workshop fotografie Fotograferen is niets meer dan beelden vangen. COMPOSITE 2 Wat gebruiken we nu eigenlijk om tot een compositie te komen? Samenstelling van dominerende en ondersteunende beeldelementen.

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden In samenwerking met de Kunstkring Woerden Van 28 maart tot 28 juni 2015 vindt in het Stadsmuseum in Woerden een expositie plaats van de Kunstkring.

Nadere informatie

Beeldenboekje klas 3

Beeldenboekje klas 3 Beeldenboekje klas 3 1 Afbeelding 1, 2, 3 en 4 op pagina 1 van dit Beeldenboekje gebruik je bij de herhaling van compositie, klas 1 (bijv. infoblok 114, pagina 6 van de TekenTools klas 3). M afbeelding

Nadere informatie

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is rcheobode Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is archeoloog. Hij hoort bij de groep archeologen die nu aan het opgraven is in Oosterhout in het gebied Vrachelen. Daar wordt over een jaar

Nadere informatie

Tips; betere foto's maken (bron: hema.nl)

Tips; betere foto's maken (bron: hema.nl) Tips; betere foto's maken (bron: hema.nl) Gulden snede als gouden basisregel Het werkt zo Verdeel het beeld dat je wilt fotograferen in gedachte in negen gelijke vlakken, door er twee horizontale en twee

Nadere informatie

3D pixel stretch effect

3D pixel stretch effect http://www.tutorial9.net/photoshop/3d-pixel-stretch-effects/ 3D pixel stretch effect Door het uitrekken, stretchen van één enkele lijn creëer je een heel speciaal digitaal effect. Stap 1 We beginnen er

Nadere informatie

Kleur-tegen-kleur contrast

Kleur-tegen-kleur contrast Kleurcontrasten DE KLEURENLEER VAN ITTEN Goethe was een van de eerste wetenschappers die met een kleurenleer voor de dag kwam, maar de meest bekende kleurenleer hebben we te danken aan de schilder Johannes

Nadere informatie

TEKENEN MET EEN DRIELUIK

TEKENEN MET EEN DRIELUIK PERSPECTIEFTEKENEN AFLEVERING 1 Evenwijdige lijnen worden op een foto zelden evenwijdig afgebeeld. Wat zit hier achter? Kunnen we begrijpen wat er op een foto met evenwijdige lijnen gebeurt? Het blijkt

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd GALERIE HONINGEN S I N D S 1 9 9 7 start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd + nieuwe collectie aanwinsten 6 t/m

Nadere informatie

Over Harrie Dister en zijn werk

Over Harrie Dister en zijn werk HARRIE DISTER Over Harrie Dister en zijn werk Verantwoordelijke uitgever van deze publicatie / catalogus*: Leo Kuipers, VZW Theobalds Boothuisje, augustus 2012. Fotografie: Menno Tomballe, Antwerpen Tekst:

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Handleiding. Pagina 1 van 9

Handleiding. Pagina 1 van 9 Begeleiding De website is opgebouwd uit stappen. De stappen op de website volgen elkaar logisch op en alle opdrachten staan duidelijk op de website beschreven. De informatie op de website is voor iedere

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 1 t/m 4 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn:

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn: Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; Nijntje in het museum 2; Krokodil en het meesterwerk 3; Kloddertje 4; Meneer Kandinsky was een schilder 5; Het kleine museum Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik

Nadere informatie

JACQUELINE SCHÄFER. Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie.

JACQUELINE SCHÄFER. Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie. JACQUELINE SCHÄFER Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie. Tot dat moment was het schilderen toch vooral iets wat zij voor

Nadere informatie

Een tertiaire kleur is een kleur die uit menging van de drie primaire kleuren wordt verkregen, zoals bruin.

Een tertiaire kleur is een kleur die uit menging van de drie primaire kleuren wordt verkregen, zoals bruin. Klas 2 periode 4 Naam:... Voor de toets van periode 4 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Bekijk de plaatjes op de wiki in kleur en print hem uit!!! Kleur Kleurencirkel

Nadere informatie

Hallo iedereen! 2D vs 3D vs diepte

Hallo iedereen! 2D vs 3D vs diepte Hallo iedereen! In deze blog zou ik graag een licht werpen op twee uitdagingen van landschapsfotografie, namelijk diepte en grootsheid. Landschapsfotografie lijkt wellicht een makkelijke bezigheid; het

Nadere informatie

Imprimatura. Artists Oil Colour

Imprimatura. Artists Oil Colour Tekst & Beeld Robert Rost Imprimatura Artists Oil Colour ALS JE EEN SCHILDERIJ GAAT OPZETTEN IS HET ZINVOL EEN DOOR- DACHTE KEUZE TE MAKEN BETREFFENDE DE KLEUR VAN DE ONDER- GROND. KOOP JE EEN VOORGESPANNEN

Nadere informatie

K U N S T K A L E N D E R 2 0 1 4

K U N S T K A L E N D E R 2 0 1 4 KUNST KALENDER 2 0 1 4 Exposities 2014 Januari Petra van Kalker - Objecten januari t/m maart Vitrines Ilse Brul - Schilderijen januari t/m maart Oranje gang februari Sophie Walraven - Schilderijen februari

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE INTRODUCTIE Deze lesbrief hoort bij Blockbusters. Het Picasso Mysterie van Manon Berns. Je kunt dit boek zelf lezen of je juf of meester kan het voorlezen. In Het Picasso

Nadere informatie

Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken.

Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken. 1 Een kijkdoos Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken. Knip de uitslag uit. Breng op de aangegeven plaatsen gleuven

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890)

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890) 125 jaar Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder Vincent van Gogh (1853-1890) WWW.BNWALLCOVERINGS.COM 125 JAAR GEÏNSPIREERD DOOR DE WERKEN VAN KUNSTSCHILDER VINCENT VAN GOGH De collectie

Nadere informatie

een vergelijkend warenonderzoek door bob richters

een vergelijkend warenonderzoek door bob richters het stilleven een vergelijkend warenonderzoek door bob richters kijkwijzer inhoudsopgave 2. kijkwijzer 5. de 2 kunstwerken 6. de kunstenaar 7. waarom koos ik dit werk? 8. de voorstelling 9. beeldaspecten

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27.

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27. Pagina 1 van 5 Spiekkaart Kunst 1. Over kunst en kunstenaars 1.1. Wat is kunst? Wat zijn kunstwerken? Wat is een kunstenaar? Als mensen creatief aan de slag gaan maken ze kunstwerken. Mensen die kunst

Nadere informatie

COMPOSITIE INHOUD A. ELEMENTEN VAN EEN STERK BEELD 1. HET FORMAAT. Horizontaal formaat Staand of verticaal formaat. Tip. Feiten over formaat

COMPOSITIE INHOUD A. ELEMENTEN VAN EEN STERK BEELD 1. HET FORMAAT. Horizontaal formaat Staand of verticaal formaat. Tip. Feiten over formaat COMPOSITIE INHOUD A. ELEMENTEN VAN EEN STERK BEELD 1. HET FORMAAT Horizontaal formaat Staand of verticaal formaat Tip Feiten over formaat Formaat voor portretten 2. HET ONDERWERP Centrale plaatsing van

Nadere informatie

Kijkwijzer. Beeldbeschrijving. FotografieVMBO

Kijkwijzer. Beeldbeschrijving. FotografieVMBO Kijkwijzer Beeldbeschrijving FotografieVMBO Inhoud I. De bedoeling van deze kijkwijzer 2 II. Opdrachten 3 III. Eindopdracht 5 IV. Fotografie en het Fotomuseum Den Haag 6 I. De bedoeling van deze kijkwijzer

Nadere informatie

Tips voor betere foto's

Tips voor betere foto's Tips voor betere foto's Henk Hoedemaekers December 2006 Wanneer je alles net zo fotografeert als je in het voorbijgaan ziet, krijg je zelden interessante foto's. Door met de volgende tips rekening te houden,

Nadere informatie

WILLEM DE BONT AMSTERDAM 22.01.2004-29.02.2004. Zes sinasappels en een pompoen, olieverf/paneel, 25x33 cm

WILLEM DE BONT AMSTERDAM 22.01.2004-29.02.2004. Zes sinasappels en een pompoen, olieverf/paneel, 25x33 cm WILLEM DE BONT 22.01.2004-29.02.2004 AMSTERDAM Zes sinasappels en een pompoen, olieverf/paneel, 25x33 cm WILLEM DE BONT 22.01.2004-29.02.2004 AMSTERDAM 1953 Willem de Bont schildert stillevens op stevige,

Nadere informatie

Kijkwijzer Bonnefantenmuseum

Kijkwijzer Bonnefantenmuseum Kijkwijzer Bonnefantenmuseum bij de tentoonstelling Weltsichten DE WERELD AAN JE VOETEN In deze tentoonstelling zie je landschappen van de 15de eeuw tot nu. Het landschap geeft weer hoe de kunstenaar naar

Nadere informatie

HET LAND - DE NATUUR - HET LEVEN DOE WEL EN ZIE NIET OM JAN VAN SCHAIK. Montfoorts Kunstenaars Collectief

HET LAND - DE NATUUR - HET LEVEN DOE WEL EN ZIE NIET OM JAN VAN SCHAIK. Montfoorts Kunstenaars Collectief DOE WEL EN ZIE NIET OM JAN VAN SCHAIK Montfoorts Kunstenaars Collectief Jan van Schaik is een selfmade man, altijd geweest. Van jongs af aan geboeid door de natuur, alles wat het land te bieden heeft en

Nadere informatie

Een project van alle groepen van de cbs de Skoalfinne te Warns. 7 22 maart 2007

Een project van alle groepen van de cbs de Skoalfinne te Warns. 7 22 maart 2007 Een project van alle groepen van de cbs de Skoalfinne te Warns 7 22 maart 2007 WAT IS KUNST? Kunst is: Een unieke gedachte of boodschap op een unieke wijze vormgegeven door een uniek persoon. Wij zijn

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

Titel; Het meisje met de parel.

Titel; Het meisje met de parel. Titel; Het meisje met de parel. Kunstenaar: Myriam Hazelset Afmetingen:. Informatie: Pentekening Prijs: 450 (kunstenaar) Ivo-150 (Veilen) Op de kunstacademie moesten we de oude meesters soms als oefening

Nadere informatie

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek 1 Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek Wie Debbies schilderijen en tekeningen van de afgelopen jaren bekijkt, zal zich misschien verwonderen over de ogenschijnlijke stijlbreuk die

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10 voorstelling 2d Hoofdstuk 10 Ben ik dat? 1 Een pasfoto is zo gemaakt. Maar lijkt hij wel? De meeste mensen zijn nooit zo tevreden over hun pasfoto. Dat ligt niet aan de foto maar aan jezelf: je ziet jezelf

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 2. 1 + 1 = 3 Les 2. 1 + 1 = 3 Samenvatting van de les Deze les staat in het teken van het kijken naar en het interpreteren van beelden. Beelden

Nadere informatie

G R O U N D E D A R C H I T E C T U R E. Studio Rolf.fr i.s.m. Zecc Architecten. Zwarte Parel Rotterdam Zuid

G R O U N D E D A R C H I T E C T U R E. Studio Rolf.fr i.s.m. Zecc Architecten. Zwarte Parel Rotterdam Zuid zwarte parel rotterdam ZUID titel ontwerp voorgevel ontwerp interieur programma periode Zwarte Parel Rotterdam Zuid Studio Rolf.fr i.s.m. Zecc Architecten Studio Rolf.fr woning en atelier 2008-2010 Maatschappelijke

Nadere informatie

Workshop Landschapsfotografie 27 september 2014

Workshop Landschapsfotografie 27 september 2014 Workshop Landschapsfotografie 27 september 2014 Workshop Landschap www.p-visie.nl 1 Ernst Schüller Beschrijving: Experiment - hoe HDR eigenlijk de foto verandert. De wolken en het groen in verschillende

Nadere informatie